Mahābhārata · Adhyāya 1.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.137.1
ततः क्षत्ता च भीष्मश्च व्यासो राजा च बन्धुभिः ।
ददुः श्राद्धं तदा पाण्डोः स्वधामृतमयं तदा ॥ १.१३७.१ ॥
Entonces Kṣattā, Bhīṣma, Vyāsa y el rey, junto con los parientes, ofrecieron el śrāddha a Pāṇḍu, colmado de svadhā y amṛta.
1.137.2
पुरोहितसहायास्ते यथान्यायमकुर्वत ।
कुरूंश्च विप्रमुख्यांश्च भोजयित्वा सहस्रशः।
रत्नौघान्द्विजमुख्येभ्यो दत्त्वा ग्रामवरांस्तथा ॥ १.१३७.२ ॥
Con el sacerdote doméstico como ayudante, realizaron los ritos según la norma; alimentando a miles de Kurus y a los principales brahmanes, dieron montones de joyas y excelentes aldeas a los mejores de los dos veces nacidos.
1.137.3
कृतशौचांस्ततस्तांस्तु पाण्डवान्भरतर्षभान् ।
आदाय विविशुः सर्वे पुरं वारणसाह्वयम् ॥ १.१३७.३ ॥
Tras purificarse, todos tomaron a los Pāṇḍavas, toros de los Bharatas, y entraron en la ciudad llamada Vāraṇāvata.
1.137.4
सततं स्मानुशोचन्तस्तमेव भरतर्षभम् ।
पौरजानपदाः सर्वे मृतं स्वमिव बान्धवम् ॥ १.१३७.४ ॥
Lamentando sin cesar a aquel toro de los Bharatas, todos los habitantes de la ciudad y del campo lo lloraban como si fuera un pariente suyo muerto.
1.137.5
श्राद्धावसाने तु तदा दृष्ट्वा तं दुःखितं जनम् ।
संमूढां दुःखशोकार्तां व्यासो मातरमब्रवीत् ॥ १.१३७.५ ॥
Al terminar el śrāddha, Vyāsa vio a la gente tan afligida, y habló a su madre, desconcertada y atormentada por el dolor y el pesar.
1.137.6
अतिक्रान्तसुखाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः ।
श्वःश्वः पापिष्ठदिवसाः पृथिवी गतयौवना ॥ १.१३७.६ ॥
Han pasado los tiempos de felicidad, se acercan los tiempos terribles; día tras día llegan los días más pecaminosos, y la tierra ha perdido su juventud.
1.137.7
बहुमायासमाकीर्णो नानादोषसमाकुलः ।
लुप्तधर्मक्रियाचारो घोरः कालो भविष्यति ॥ १.१३७.७ ॥
Vendrá una época terrible, llena de muchas ilusiones y cubierta de innumerables faltas, en la que se perderán los ritos del dharma y la conducta recta.
1.137.8
कुरूणामनयाच्चापि पृथिवी न भविष्यति ।
गच्छ त्वं योगमास्थाय युक्ता वस तपोवने ॥ १.१३७.८ ॥
Por la injusticia de los Kurus, ni siquiera la tierra seguirá siendo suya. Ve, adopta el yoga y vive disciplinada en el bosque de austeridad.
1.137.9
माद्राक्षीस्त्वं कुलस्यास्य घोरं संक्षयमात्मनः ।
तथेति समनुज्ञाय सा प्रविश्याब्रवीत्स्नुषाम् ॥ १.१३७.९ ॥
Verás la terrible destrucción de esta familia, la de tu propio linaje. Diciendo 'que así sea' y dando su consentimiento, entró y habló a su nuera.
1.137.10
अम्बिक तव पौत्रस्य दुर्नयात्किल भारताः ।
सानुबन्धा विनङ्क्ष्यन्ति पौराश्चैवेति नः श्रुतम् ॥ १.१३७.१० ॥
Oh Ambikā, hemos oído que por la mala conducta de tu nieto perecerán los Bhāratas junto con sus parientes, y también los habitantes de la ciudad.
1.137.11
तत्कौसल्यामिमामार्तां पुत्रशोकाभिपीडिताम् ।
वनमादाय भद्रं ते गच्छावो यदि मन्यसे ॥ १.१३७.११ ॥
Por tanto, llevando a esta Kausalyā afligida, atormentada por el dolor de su hijo, al bosque, que te vaya bien; vayamos, si así lo crees.
1.137.12
तथेत्युक्ता त्वम्बिकया भीष्ममामन्त्र्य सुव्रता ।
वनं ययौ सत्यवती स्नुषाभ्यां सह भारत ॥ १.१३७.१२ ॥
Tras ser dicho 'que así sea' por Ambikā, la firme en sus votos Satyavatī se despidió de Bhīṣma y marchó al bosque, oh Bhārata, con sus dos nueras.
1.137.13
ताः सुघोरं तपस्तप्त्वा देव्यो भरतसत्तम ।
देहं त्यक्त्वा महाराज गतिमिष्टां ययुस्तदा ॥ १.१३७.१३ ॥
Tras practicar una austeridad terrible, oh mejor de los Bharatas, aquellas diosas, oh gran rey, entonces abandonaron sus cuerpos y alcanzaron el destino deseado.
1.137.14
अथाप्तवन्तो वेदोक्तान्संस्कारान्पाण्डवास्तदा ।
संव्यवर्धन्त भोगांस्ते भुञ्जानाः पितृवेश्मनि ॥ १.१३७.१४ ॥
Entonces los Pāṇḍavas recibieron los ritos prescritos por los Vedas y crecieron disfrutando de placeres en la casa de su padre.
1.137.15
धार्तराष्ट्रैश्च सहिताः क्रीडन्तो मुदिताः सुखम् ।
बालक्रीडासु सर्वासु विशिष्टास्तेजसाऽभवन् ॥ १.१३७.१५ ॥
Jugando alegremente y en armonía con los hijos de Dhṛtarāṣṭra, sobresalieron en brillantez en todos los juegos de la infancia.
1.137.16
जवे लक्ष्याभिहरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे ।
धार्तराष्ट्रान्भीमसेनः सर्वान्स परिमर्दति ॥ १.१३७.१६ ॥
En la carrera, en alcanzar el blanco, en la comida y en arrastrar por el polvo, Bhīmasena vence a todos los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
1.137.17
हर्षात्प्रक्रीडमानांस्तान् गृह्य राजन्निलीयते ।
शिरःसु विनिगृह्यैतान्योजयामास पाण्डवैः ॥ १.१३७.१७ ॥
Oh rey, agarrándolos mientras jugaban alegremente, se esconde; apretando sus cabezas, los enfrentó a los Pāṇḍavas.
1.137.18
शतमेकोत्तरं तेषां कुमाराणां महौजसाम् ।
एक एव निगृह्णाति नातिकृच्छ्राद्वृकोदरः ॥ १.१३७.१८ ॥
De aquellos príncipes de gran vigor había ciento uno, y sin embargo Vṛkodara solo los domina sin gran esfuerzo.
1.137.19
कचेषु च निगृह्यैनान्विनिहत्य बलाद्बली ।
चकर्ष क्रोशतो भूमौ घृष्टजानुशिरोंसकान् ॥ १.१३७.१९ ॥
Y el poderoso, tomándolos por el cabello y derribándolos por la fuerza, los arrastró por el suelo mientras gritaban, con las rodillas, las cabezas y los hombros raspados.
1.137.20
दश बालाञ्जले क्रीडन्भुजाभ्यां परिगृह्य सः ।
आस्ते स्म सलिले मग्नो मृतकल्पान्विमुञ्चति ॥ १.१३७.२० ॥
Sosteniendo a diez muchachos entre sus brazos, jugaba en el agua y permanecía sumergido; solo los soltaba cuando estaban casi muertos.
1.137.21
फलानि वृक्षमारुह्य विचिन्वन्ति च ये तदा ।
तदा पादप्रहारेण भीमः कम्पयते द्रुमान् ॥ १.१३७.२१ ॥
Cuando los que habían subido a los árboles a recoger frutos estaban allí, Bhīma sacudía los árboles con un golpe de pie.
1.137.22
प्रहारवेगाभिहता द्रुमा व्याघूर्णितास्ततः ।
सफलाः प्रपतन्ति स्म द्रुमात्स्रस्ताः कुमारकाः ॥ १.१३७.२२ ॥
Los árboles, golpeados con la fuerza de los impactos, se tambaleaban; entonces los muchachos, resbalando de los árboles junto con sus frutos, cayeron.
1.137.23
केचिद्भग्नशिरोरस्काः केचिद्भग्नकटीमुखाः ।
निपेतुर्भ्रातरः सर्वे भीमसेनभुजार्दिताः ॥ १.१३७.२३ ॥
A algunos se les rompieron la cabeza y el pecho, a otros las caderas y el rostro; todos los hermanos, atormentados por los brazos de Bhīmasena, cayeron.
1.137.24
न ते नियुद्धे न जवे न योग्यासु कदाचन ।
कुमारा उत्तरं चक्रुः स्पर्धमाना वृकोदरम् ॥ १.१३७.२४ ॥
Nunca en la lucha, ni en la carrera, ni en ninguna competición adecuada; aunque competían, los muchachos no pudieron responder a Vṛkodara.
1.137.25
एवं स धार्तराष्ट्रांश्च स्पर्धमानो वृकोदरः ।
अप्रियेऽतिष्ठदत्यन्तं बाल्यान्न द्रोहचेतसा ॥ १.१३७.२५ ॥
Así, Vṛkodara, rivalizando con los hijos de Dhṛtarāṣṭra, persistió en exceso en lo desagradable; pero por su infancia, su mente no estaba dispuesta a la traición.
1.137.26
ततो बलमतिख्यातं धार्तराष्ट्रः प्रतापवान् ।
भीमसेनस्य तज्ज्ञात्वा दुष्टभावमदर्शयत् ॥ १.१३७.२६ ॥
Entonces el poderoso hijo de Dhṛtarāṣṭra, al conocer la afamada fuerza de Bhīmasena, mostró su mala intención.
1.137.27
तस्य धर्मादपेतस्य पापानि परिपश्यतः ।
मोहादैश्वर्यलोभाच्च पापा मतिरजायत ॥ १.१३७.२७ ॥
En él, apartado del dharma y contemplando las malas acciones, surgió una mente pecaminosa por el engaño y la codicia de dominio.
1.137.28
अयं बलवतां श्रेष्ठः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ।
मध्यमः कुन्तिपुत्राणां निकृत्या सन्निगृह्यतां ॥ १.१३७.२८ ॥
Este, el más fuerte de los fuertes, Vṛkodara, hijo de Kuntī, el segundo de los hijos de Kuntī, debe ser apresado por traición.
1.137.29
प्राणवान्विक्रमी चैव शौर्येण महताऽन्वितः ।
स्पर्धते चापि सहितानस्मानेको वृकोदरः ॥ १.१३७.२९ ॥
Vṛkodara, lleno de vitalidad, valiente y dotado de gran heroísmo, compite contra nosotros, aunque estemos juntos.
1.137.30
तं तु सुप्तं पुरोद्याने गङ्गायां प्रक्षिपामहे ।
अथ तस्मादवरजं श्रेष्ठं चैव युधिष्ठिरम् ॥ १.१३७.३० ॥
Cuando esté dormido, lo arrojaremos al Ganges frente al jardín; luego también a Yudhiṣṭhira, menor que él pero el mejor.
1.137.31
प्रसह्य बन्धने बद्ध्वा प्रशासिष्ये वसुन्धराम् ।
एवं स निश्चयं पापः कृत्वा दुर्योधनस्तदा।
नित्यमेवान्तरप्रेक्षी भीमस्यासीन्महात्मनः ॥ १.१३७.३१ ॥
"Habiéndolo atado por la fuerza en cautiverio, gobernaré la tierra." Así, el perverso Duryodhana formó entonces esa resolución, y siempre estaba al acecho de una ocasión contra el magnánimo Bhīma.
1.137.32
ततो जलविहारार्थं कारयामास भारत ।
चैलकम्बलवेश्मानि विचित्राणि महान्ति च ॥ १.१३७.३२ ॥
Entonces, oh Bhārata, mandó construir, para el juego en el agua, grandes y maravillosas tiendas de tela y mantas.
1.137.33
सर्वकामैः सुपूर्णानि पताकोच्छ्रायवन्ति च ।
तत्र संजनयामास नानागाराण्यनेकशः ॥ १.१३७.३३ ॥
Allí hizo levantar muchas moradas diversas, bien provistas de todo lo deseable y con altos estandartes izados.
1.137.34
उदकक्रीडनं नाम कारयामास भारत ।
प्रमाणकोट्यां तं देशं स्थलं किंचिदुपेत्यह ॥ १.१३७.३४ ॥
Oh Bhārata, hizo construir un lugar llamado "Juego de agua". Habiendo llegado a un terreno seco en el límite medido de esa región, yo ...
1.137.35
क्रीडावसाने ते सर्वे शुचिवस्त्राः स्वलङ्कृताः ।
सर्वकामसमृद्धं तदन्नं बुभुजिरे शनैः ॥ १.१३७.३५ ॥
Al terminar el juego, todos ellos, con vestiduras limpias y bien adornados, comieron lentamente aquel alimento, rico en todo deseo.
1.137.36
दिवसान्ते परिश्रान्ता विहृत्य च कुरूद्वहाः ।
विहारावसथेष्वेव वीरा वासमरोचयन् ॥ १.१३७.३६ ॥
Al final del día, agotados tras sus juegos, los héroes, los mejores de los Kuru, prefirieron alojarse en las mismas casas de recreo.
1.137.37
खिन्नस्तु बलवान्भीमो व्यायामाभ्यधिकस्तदा ।
वाहयित्वा कुमारांस्ताञ्जलक्रीडागतान्विभुः ॥ १.१३७.३७ ॥
El fuerte Bhīma, cansado y más entregado al ejercicio, habiendo conducido a los jóvenes que habían ido a jugar en el agua, el poderoso.
1.137.38
प्रमाणकोट्यां वासार्थं सुष्वापारुह्य तत्स्थलम् ।
शीतं वासं समासाद्य शान्तो मदविमोहितः ॥ १.१३७.३८ ॥
Para descansar en Pramāṇakoṭi, subió a aquel lugar y durmió; habiendo llegado al fresco lugar de descanso, sereno y confundido por la embriaguez.
1.137.39
निश्चेष्टः पाण्डवो राजन्सुष्वाप मृतवत्क्षितौ ।
ततो बद्ध्वा लतापाशैर्भीमं दुर्योधनः शनैः ॥ १.१३७.३९ ॥
Oh rey, el Pāṇḍava yacía inmóvil en el suelo, durmiendo como un muerto. Entonces Duryodhana, poco a poco, ató a Bhīma con lazos de enredaderas.
1.137.40
प्रमाणकोट्यां संसुप्तं गङ्गायां प्राक्षिपज्जले ।
ततः प्रबुद्धः कौन्तेयः सर्वान्संछिद्य बन्धनान् ॥ १.१३७.४० ॥
Duryodhana lo arrojó, profundamente dormido en Pramāṇakoṭi, al agua del Gaṅgā. Entonces el hijo de Kuntī, despierto, cortó todas las ataduras.
1.137.41
उदतिष्ठद्बलाद्भूयो भीमः प्रहरतां वरः ।
स विमुक्तो महातेजा नाज्ञासीत्तेन तत्कृतम् ॥ १.१३७.४१ ॥
Bhīma, el mejor de los guerreros, se levantó de nuevo con fuerza; el de gran brillo, libre, no supo quién lo había hecho.
1.137.42
पुनर्निद्रावशं प्राप्तस्तत्रैव प्रास्वपद्बली ।
अर्धरात्र्यां व्यतीतायामुत्तस्थुः कुरुपाण्जवाः।
दुर्योधनस्तु कौन्तेयं दृष्ट्वा निर्वेदमभ्यगात् ॥ १.१३७.४२ ॥
El poderoso Bhīma, de nuevo vencido por el sueño, se tendió allí mismo; cuando pasó la medianoche, los Kuru-Pāṇḍava se levantaron rápidamente. Pero Duryodhana, al ver al hijo de Kuntī, cayó en la desesperación.
1.137.43
सुप्तं चापि पुनः सर्पैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः ।
कुपितैर्दंशयामास सर्वेष्वेवाङ्गसन्धिषु ॥ १.१३७.४३ ॥
Y mientras dormía, de nuevo las serpientes encolerizadas, de afilados colmillos y gran veneno, lo mordieron en todas las articulaciones de sus miembros.
1.137.44
दंष्ट्राश्च दंष्ट्रिणां मर्मस्वपि तेन निपातिताः ।
त्वचं न चास्य बिभिदुः सारत्वात्पृथुपक्षसः ॥ १.१३७.४४ ॥
Los colmillos de las serpientes, incluso en sus puntos vitales, se rompieron por él; no pudieron perforar su piel, pues era firme y de pecho ancho.
1.137.45
प्रबुद्धो भीसेनस्तान्सर्वान्सर्पानपोथयत् ।
सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान् ॥ १.१३७.४५ ॥
Bhīmasena, despertado, aplastó a todas aquellas serpientes, y golpeó a su querido cochero con la palma de la mano.
1.137.46
तथान्यदिवसे राजन्हन्तुकामोऽत्यमर्षणः ।
वलनेन सहामन्त्र्य सौबलस्य मते स्थितः ॥ १.१३७.४६ ॥
Así, otro día, oh rey, el muy iracundo, deseando matar, consultó con Valana y se mantuvo firme en el consejo de Saubala (Śakuni).
1.137.47
भोजने भीमसेनस्य ततः प्राक्षेपयद्विषम् ।
कालकूटं विषं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम् ॥ १.१३७.४७ ॥
Entonces, en la comida de Bhīmasena mezcló veneno Kālakūṭa — un veneno agudo, preparado, que eriza el cabello.
1.137.48
तच्चापि भुक्त्वाऽजरदॉयदविकारो वृकोदरः ।
विकारं नाभ्यजनयत्सुतीक्ष्णमपि तद्विषम् ॥ १.१३७.४८ ॥
Habiéndolo comido también, Vṛkodara (Bhīma) no sufrió alteración alguna; ese veneno, aun muy agudo, no le produjo ningún malestar.
1.137.49
भीमसंहननो भीमस्त्समादजरयद्विषम् ।
ततोऽन्यदिवसे राजन्हन्तुकामो वृकोदरम् ॥ १.१३७.४९ ॥
Bhīma, de complexión formidable, digirió aquel veneno. Entonces, oh rey, otro día, deseando matar a Vṛkodara...
1.137.50
सौबलेन सहायेन धार्तराष्ट्रोऽभ्यचिन्तयत् ।
चिन्तयन्नालभन्निद्रां दिवारात्रमतन्द्रितः ॥ १.१३७.५० ॥
Con Saubala (Śakuni) como aliado, el hijo de Dhṛtarāṣṭra reflexionó. Reflexionando, no logró dormir de día ni de noche, sin descanso.
1.137.51
एवं दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अनेकैरप्युपायैस्ताञ्जिघांसन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.१३७.५१ ॥
Así, Duryodhana, Karṇa y también Śakuni, hijo de Subala, buscaron matar a aquellos Pāṇḍavas por muchos medios.
1.137.52
वैश्या पुत्रस्तदाचष्ट पार्थानां हितकाम्यया ।
पाण्डवा ह्यपि तत्सर्वं प्रत्यजानन्नरिन्दमाः।
उद्भावनमकुर्वन्तो विदुरस्य मते स्थिताः ॥ १.१३७.५२ ॥
Entonces el hijo de una mujer vaiśya (Vidura), deseando el bienestar de los hijos de Pṛthā, les contó todo. Los Pāṇḍavas, domadores de enemigos, también lo comprendieron todo, y siguiendo el consejo de Vidura no lo revelaron.