ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.137.1
ततः क्षत्ता च भीष्मश्च व्यासो राजा च बन्धुभिः ।
ददुः श्राद्धं तदा पाण्डोः स्वधामृतमयं तदा ॥ १.१३७.१ ॥
ਫਿਰ ਕਸ਼ੱਤਾ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਹਿਤ ਪਾਂਡੂ ਲਈ ਸਵਧਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ।
1.137.2
पुरोहितसहायास्ते यथान्यायमकुर्वत ।
कुरूंश्च विप्रमुख्यांश्च भोजयित्वा सहस्रशः।
रत्नौघान्द्विजमुख्येभ्यो दत्त्वा ग्रामवरांस्तथा ॥ १.१३७.२ ॥
ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤਾ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
1.137.3
कृतशौचांस्ततस्तांस्तु पाण्डवान्भरतर्षभान् ।
आदाय विविशुः सर्वे पुरं वारणसाह्वयम् ॥ १.१३७.३ ॥
ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰ ਚੁੱਕਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਵਾਰਣਾਵਤ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
1.137.4
सततं स्मानुशोचन्तस्तमेव भरतर्षभम् ।
पौरजानपदाः सर्वे मृतं स्वमिव बान्धवम् ॥ १.१३७.४ ॥
ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕ ਉਸ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬੰਧੂ ਲਈ।
1.137.5
श्राद्धावसाने तु तदा दृष्ट्वा तं दुःखितं जनम् ।
संमूढां दुःखशोकार्तां व्यासो मातरमब्रवीत् ॥ १.१३७.५ ॥
ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਦੁੱਖ-ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਮੋਹ-ਗ੍ਰਸਤ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.137.6
अतिक्रान्तसुखाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः ।
श्वःश्वः पापिष्ठदिवसाः पृथिवी गतयौवना ॥ १.१३७.६ ॥
ਸੁਖ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੀਤ ਗਏ, ਭਿਆਨਕ ਸਮੇਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ; ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਪਾਪੀ ਦਿਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਜਵਾਨੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
1.137.7
बहुमायासमाकीर्णो नानादोषसमाकुलः ।
लुप्तधर्मक्रियाचारो घोरः कालो भविष्यति ॥ १.१३७.७ ॥
ਬਹੁਤ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਨੇਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਧਰਮ-ਕਰਮ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਲੁਪਤ ਹੋਇਆ ਭਿਆਨਕ ਕਾਲ ਆਵੇਗਾ।
1.137.8
कुरूणामनयाच्चापि पृथिवी न भविष्यति ।
गच्छ त्वं योगमास्थाय युक्ता वस तपोवने ॥ १.१३७.८ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਅਨਿਆਂ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਤੂੰ ਯੋਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਹੋ ਕੇ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।
1.137.9
माद्राक्षीस्त्वं कुलस्यास्य घोरं संक्षयमात्मनः ।
तथेति समनुज्ञाय सा प्रविश्याब्रवीत्स्नुषाम् ॥ १.१३७.९ ॥
ਇਸ ਕੁਲ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ। 'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
1.137.10
अम्बिक तव पौत्रस्य दुर्नयात्किल भारताः ।
सानुबन्धा विनङ्क्ष्यन्ति पौराश्चैवेति नः श्रुतम् ॥ १.१३७.१० ॥
ਹੇ ਅੰਬਿਕੇ, ਤੇਰੇ ਪੋਤੇ ਦੀ ਦੁਰਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਗੇ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
1.137.11
तत्कौसल्यामिमामार्तां पुत्रशोकाभिपीडिताम् ।
वनमादाय भद्रं ते गच्छावो यदि मन्यसे ॥ १.१३७.११ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਇਸ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵਣ ਚੱਲੀਏ।
1.137.12
तथेत्युक्ता त्वम्बिकया भीष्ममामन्त्र्य सुव्रता ।
वनं ययौ सत्यवती स्नुषाभ्यां सह भारत ॥ १.१३७.१२ ॥
'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਅੰਬਿਕਾ ਵੱਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਸਤਿਆਵਤੀ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰਹਾਂ ਸਮੇਤ ਵਣ ਨੂੰ ਗਈ।
1.137.13
ताः सुघोरं तपस्तप्त्वा देव्यो भरतसत्तम ।
देहं त्यक्त्वा महाराज गतिमिष्टां ययुस्तदा ॥ १.१३७.१३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਅਤਿ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਦੋਂ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇੱਛਿਤ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
1.137.14
अथाप्तवन्तो वेदोक्तान्संस्कारान्पाण्डवास्तदा ।
संव्यवर्धन्त भोगांस्ते भुञ्जानाः पितृवेश्मनि ॥ १.१३७.१४ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਵੇਦ-ਵਿਹਿਤ ਸੰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਭੋਗਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਹੋਏ।
1.137.15
धार्तराष्ट्रैश्च सहिताः क्रीडन्तो मुदिताः सुखम् ।
बालक्रीडासु सर्वासु विशिष्टास्तेजसाऽभवन् ॥ १.१३७.१५ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਲ-ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਗਏ।
1.137.16
जवे लक्ष्याभिहरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे ।
धार्तराष्ट्रान्भीमसेनः सर्वान्स परिमर्दति ॥ १.१३७.१६ ॥
ਦੌੜ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੜਨ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ, ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
1.137.17
हर्षात्प्रक्रीडमानांस्तान् गृह्य राजन्निलीयते ।
शिरःसु विनिगृह्यैतान्योजयामास पाण्डवैः ॥ १.१३७.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਦਬਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ।
1.137.18
शतमेकोत्तरं तेषां कुमाराणां महौजसाम् ।
एक एव निगृह्णाति नातिकृच्छ्राद्वृकोदरः ॥ १.१३७.१८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
1.137.19
कचेषु च निगृह्यैनान्विनिहत्य बलाद्बली ।
चकर्ष क्रोशतो भूमौ घृष्टजानुशिरोंसकान् ॥ १.१३७.१९ ॥
ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚੀਕਦਿਆਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਘਸੀਟਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਡੇ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਰਗੜ ਖਾ ਗਏ।
1.137.20
दश बालाञ्जले क्रीडन्भुजाभ्यां परिगृह्य सः ।
आस्ते स्म सलिले मग्नो मृतकल्पान्विमुञ्चति ॥ १.१३७.२० ॥
ਉਹ ਦਸ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; ਲਗਭਗ ਮਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਸੀ।
1.137.21
फलानि वृक्षमारुह्य विचिन्वन्ति च ये तदा ।
तदा पादप्रहारेण भीमः कम्पयते द्रुमान् ॥ १.१३७.२१ ॥
ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਫਲ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਭੀਮ ਪੈਰ ਦੀ ਠੋਕਰ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
1.137.22
प्रहारवेगाभिहता द्रुमा व्याघूर्णितास्ततः ।
सफलाः प्रपतन्ति स्म द्रुमात्स्रस्ताः कुमारकाः ॥ १.१३७.२२ ॥
ਪ੍ਰਹਾਰ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਰੁੱਖ ਹਿੱਲ ਗਏ; ਫਿਰ ਫਲਾਂ ਸਮੇਤ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਫਿਸਲ ਕੇ ਬੱਚੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
1.137.23
केचिद्भग्नशिरोरस्काः केचिद्भग्नकटीमुखाः ।
निपेतुर्भ्रातरः सर्वे भीमसेनभुजार्दिताः ॥ १.१३७.२३ ॥
ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਮਰ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ; ਭੀਮਸੇਨ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਡਿੱਗ ਪਏ।
1.137.24
न ते नियुद्धे न जवे न योग्यासु कदाचन ।
कुमारा उत्तरं चक्रुः स्पर्धमाना वृकोदरम् ॥ १.१३७.२४ ॥
ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ, ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਯੋਗ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹ ਬੱਚੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇ ਸਕੇ।
1.137.25
एवं स धार्तराष्ट्रांश्च स्पर्धमानो वृकोदरः ।
अप्रियेऽतिष्ठदत्यन्तं बाल्यान्न द्रोहचेतसा ॥ १.१३७.२५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ; ਪਰ ਬਚਪਨ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਮਨ ਦ੍ਰੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
1.137.26
ततो बलमतिख्यातं धार्तराष्ट्रः प्रतापवान् ।
भीमसेनस्य तज्ज्ञात्वा दुष्टभावमदर्शयत् ॥ १.१३७.२६ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਉਸ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁਸ਼ਟ ਭਾਵ ਦਿਖਾਇਆ।
1.137.27
तस्य धर्मादपेतस्य पापानि परिपश्यतः ।
मोहादैश्वर्यलोभाच्च पापा मतिरजायत ॥ १.१३७.२७ ॥
ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕੇ ਹੋਏ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਦੇ ਲੋਭ ਕਾਰਨ ਪਾਪੀ ਬੁੱਧੀ ਉਪਜੀ।
1.137.28
अयं बलवतां श्रेष्ठः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ।
मध्यमः कुन्तिपुत्राणां निकृत्या सन्निगृह्यतां ॥ १.१३७.२८ ॥
ਇਹ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਹੈ; ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰਲਾ; ਛਲ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
1.137.29
प्राणवान्विक्रमी चैव शौर्येण महताऽन्वितः ।
स्पर्धते चापि सहितानस्मानेको वृकोदरः ॥ १.१३७.२९ ॥
ਪ੍ਰਾਣਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਪਰਾਕਰਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੌਰਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸਭ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.137.30
तं तु सुप्तं पुरोद्याने गङ्गायां प्रक्षिपामहे ।
अथ तस्मादवरजं श्रेष्ठं चैव युधिष्ठिरम् ॥ १.१३७.३० ॥
ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਗੀਚੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦੇਈਏ; ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੀ।
1.137.31
प्रसह्य बन्धने बद्ध्वा प्रशासिष्ये वसुन्धराम् ।
एवं स निश्चयं पापः कृत्वा दुर्योधनस्तदा।
नित्यमेवान्तरप्रेक्षी भीमस्यासीन्महात्मनः ॥ १.१३७.३१ ॥
ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਉਦੋਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਭੀਮ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਮੌਕਾ ਤਾੜਦਾ ਰਿਹਾ।
1.137.32
ततो जलविहारार्थं कारयामास भारत ।
चैलकम्बलवेश्मानि विचित्राणि महान्ति च ॥ १.१३७.३२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਕੰਬਲਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਡੇਰੇ ਬਣਵਾਏ।
1.137.33
सर्वकामैः सुपूर्णानि पताकोच्छ्रायवन्ति च ।
तत्र संजनयामास नानागाराण्यनेकशः ॥ १.१३७.३३ ॥
ਉੱਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਤ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਉੱਚੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਉਸਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਣਵਾਏ।
1.137.34
उदकक्रीडनं नाम कारयामास भारत ।
प्रमाणकोट्यां तं देशं स्थलं किंचिदुपेत्यह ॥ १.१३७.३४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਥਾਂ ਉਸਨੇ ਬਣਵਾਇਆ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਮਾਪ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੈਂ ...
1.137.35
क्रीडावसाने ते सर्वे शुचिवस्त्राः स्वलङ्कृताः ।
सर्वकामसमृद्धं तदन्नं बुभुजिरे शनैः ॥ १.१३७.३५ ॥
ਖੇਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਾਣ ਲੱਗੇ।
1.137.36
दिवसान्ते परिश्रान्ता विहृत्य च कुरूद्वहाः ।
विहारावसथेष्वेव वीरा वासमरोचयन् ॥ १.१३७.३६ ॥
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ ਵਿਹਾਰ-ਭਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ।
1.137.37
खिन्नस्तु बलवान्भीमो व्यायामाभ्यधिकस्तदा ।
वाहयित्वा कुमारांस्ताञ्जलक्रीडागतान्विभुः ॥ १.१३७.३७ ॥
ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਸਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਲਈ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਸਮਰੱਥ।
1.137.38
प्रमाणकोट्यां वासार्थं सुष्वापारुह्य तत्स्थलम् ।
शीतं वासं समासाद्य शान्तो मदविमोहितः ॥ १.१३७.३८ ॥
ਪ੍ਰਮਾਣਕੋਟੀ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਲਈ ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੌਂ ਗਿਆ; ਠੰਢਾ ਨਿਵਾਸ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਦ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ।
1.137.39
निश्चेष्टः पाण्डवो राजन्सुष्वाप मृतवत्क्षितौ ।
ततो बद्ध्वा लतापाशैर्भीमं दुर्योधनः शनैः ॥ १.१३७.३९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵ ਬੇਹਰਕਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁਰਦੇ ਵਾਂਗ ਸੌਂ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੇਲਾਂ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
1.137.40
प्रमाणकोट्यां संसुप्तं गङ्गायां प्राक्षिपज्जले ।
ततः प्रबुद्धः कौन्तेयः सर्वान्संछिद्य बन्धनान् ॥ १.१३७.४० ॥
ਪ੍ਰਮਾਣਕੋਟੀ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਸੁੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਜਾਗੇ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
1.137.41
उदतिष्ठद्बलाद्भूयो भीमः प्रहरतां वरः ।
स विमुक्तो महातेजा नाज्ञासीत्तेन तत्कृतम् ॥ १.१३७.४१ ॥
ਮੁੜ ਬਲ ਨਾਲ ਭੀਮ ਉੱਠਿਆ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ; ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਛੁਟ ਕੇ ਇਹ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਿਆ।
1.137.42
पुनर्निद्रावशं प्राप्तस्तत्रैव प्रास्वपद्बली ।
अर्धरात्र्यां व्यतीतायामुत्तस्थुः कुरुपाण्जवाः।
दुर्योधनस्तु कौन्तेयं दृष्ट्वा निर्वेदमभ्यगात् ॥ १.१३७.४२ ॥
ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ ਮੁੜ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੌਂ ਗਿਆ; ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਉੱਤੇ ਕੁਰੂ-ਪਾਂਡਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠੇ। ਪਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੌਂਤੇਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
1.137.43
सुप्तं चापि पुनः सर्पैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः ।
कुपितैर्दंशयामास सर्वेष्वेवाङ्गसन्धिषु ॥ १.१३७.४३ ॥
ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਤਿੱਖੇ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਵਿਸ਼ੀ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਡੰਗਿਆ।
1.137.44
दंष्ट्राश्च दंष्ट्रिणां मर्मस्वपि तेन निपातिताः ।
त्वचं न चास्य बिभिदुः सारत्वात्पृथुपक्षसः ॥ १.१३७.४४ ॥
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਉਸਦੇ ਮਰਮ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਸੇ ਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ; ਉਸਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿੰਨ੍ਹ ਨਾ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.137.45
प्रबुद्धो भीसेनस्तान्सर्वान्सर्पानपोथयत् ।
सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान् ॥ १.१३७.४५ ॥
ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
1.137.46
तथान्यदिवसे राजन्हन्तुकामोऽत्यमर्षणः ।
वलनेन सहामन्त्र्य सौबलस्य मते स्थितः ॥ १.१३७.४६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵਲਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ।
1.137.47
भोजने भीमसेनस्य ततः प्राक्षेपयद्विषम् ।
कालकूटं विषं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम् ॥ १.१३७.४७ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਾਲਕੂਟ ਵਿਸ਼ ਮਿਲਾਇਆ — ਤਿੱਖਾ, ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼।
1.137.48
तच्चापि भुक्त्वाऽजरदॉयदविकारो वृकोदरः ।
विकारं नाभ्यजनयत्सुतीक्ष्णमपि तद्विषम् ॥ १.१३७.४८ ॥
ਉਹ ਵੀ ਖਾ ਕੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਅਤਿ ਤਿੱਖੇ ਵਿਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕੀਤਾ।
1.137.49
भीमसंहननो भीमस्त्समादजरयद्विषम् ।
ततोऽन्यदिवसे राजन्हन्तुकामो वृकोदरम् ॥ १.१३७.४९ ॥
ਭੀਮ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਹਜ਼ਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਨ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ...
1.137.50
सौबलेन सहायेन धार्तराष्ट्रोऽभ्यचिन्तयत् ।
चिन्तयन्नालभन्निद्रां दिवारात्रमतन्द्रितः ॥ १.१३७.५० ॥
ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਨੇ ਸੋਚਿਆ। ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਸਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਈ, ਉਹ ਚੌਕਸ ਰਿਹਾ।
1.137.51
एवं दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अनेकैरप्युपायैस्ताञ्जिघांसन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.१३७.५१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੌਬਲ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹਿਆ।
1.137.52
वैश्या पुत्रस्तदाचष्ट पार्थानां हितकाम्यया ।
पाण्डवा ह्यपि तत्सर्वं प्रत्यजानन्नरिन्दमाः।
उद्भावनमकुर्वन्तो विदुरस्य मते स्थिताः ॥ १.१३७.५२ ॥
ਤਦ ਵੈਸ਼ਯਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਵਿਦੁਰ) ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਕੀਤਾ।