മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.137.1
ततः क्षत्ता च भीष्मश्च व्यासो राजा च बन्धुभिः ।
ददुः श्राद्धं तदा पाण्डोः स्वधामृतमयं तदा ॥ १.१३७.१ ॥
അപ്പോൾ ക്ഷത്താവും ഭീഷ്മനും വ്യാസനും രാജാവും ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം പാണ്ഡുവിനായി സ്വധാ-അമൃതമയമായ ശ്രാദ്ധം നടത്തി.
1.137.2
पुरोहितसहायास्ते यथान्यायमकुर्वत ।
कुरूंश्च विप्रमुख्यांश्च भोजयित्वा सहस्रशः।
रत्नौघान्द्विजमुख्येभ्यो दत्त्वा ग्रामवरांस्तथा ॥ १.१३७.२ ॥
പുരോഹിതന്റെ സഹായത്തോടെ അവർ ന്യായപ്രകാരം കർമ്മം ചെയ്തു; ആയിരക്കണക്കിന് കുരുക്കളെയും ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണരെയും ഊട്ടി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠർക്ക് രത്നക്കൂമ്പാരങ്ങളും ഉത്തമ ഗ്രാമങ്ങളും ദാനം ചെയ്തു.
1.137.3
कृतशौचांस्ततस्तांस्तु पाण्डवान्भरतर्षभान् ।
आदाय विविशुः सर्वे पुरं वारणसाह्वयम् ॥ १.१३७.३ ॥
ശുദ്ധിക്രിയകൾ കഴിഞ്ഞ ആ ഭരതശ്രേഷ്ഠരായ പാണ്ഡവരെ കൂട്ടി എല്ലാവരും വാരണാവതം എന്ന നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.137.4
सततं स्मानुशोचन्तस्तमेव भरतर्षभम् ।
पौरजानपदाः सर्वे मृतं स्वमिव बान्धवम् ॥ १.१३७.४ ॥
നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും എല്ലാവരും ആ ഭരതശ്രേഷ്ഠനെ ഓർത്ത് നിരന്തരം ദുഃഖിച്ചു, സ്വന്തം മരിച്ച ബന്ധുവിനെപ്പോലെ.
1.137.5
श्राद्धावसाने तु तदा दृष्ट्वा तं दुःखितं जनम् ।
संमूढां दुःखशोकार्तां व्यासो मातरमब्रवीत् ॥ १.१३७.५ ॥
ശ്രാദ്ധം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ദുഃഖിതരായ ജനങ്ങളെ കണ്ട വ്യാസൻ, ദുഃഖശോകങ്ങളാൽ പീഡിതയും മോഹിതയുമായ തന്റെ മാതാവിനോട് പറഞ്ഞു.
1.137.6
अतिक्रान्तसुखाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः ।
श्वःश्वः पापिष्ठदिवसाः पृथिवी गतयौवना ॥ १.१३७.६ ॥
സുഖകാലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയി, ഭയങ്കരമായ കാലങ്ങൾ അടുത്തെത്തി; ദിനംതോറും പാപികളായ ദിവസങ്ങൾ വരുന്നു; ഭൂമി യൗവനം നഷ്ടപ്പെട്ടവളായി.
1.137.7
बहुमायासमाकीर्णो नानादोषसमाकुलः ।
लुप्तधर्मक्रियाचारो घोरः कालो भविष्यति ॥ १.१३७.७ ॥
അനേകം മായകളാൽ നിറഞ്ഞതും പലവിധ ദോഷങ്ങളാൽ വ്യാകുലമായതും ധർമ്മക്രിയകളും ആചാരങ്ങളും നശിച്ചതുമായ ഘോരകാലം വരും.
1.137.8
कुरूणामनयाच्चापि पृथिवी न भविष्यति ।
गच्छ त्वं योगमास्थाय युक्ता वस तपोवने ॥ १.१३७.८ ॥
കുരുക്കളുടെ അനീതികൊണ്ട് ഭൂമിയും അവരുടേതാകില്ല. നീ യോഗം സ്വീകരിച്ച് സംയമത്തോടെ തപോവനത്തിൽ വസിക്കുക.
1.137.9
माद्राक्षीस्त्वं कुलस्यास्य घोरं संक्षयमात्मनः ।
तथेति समनुज्ञाय सा प्रविश्याब्रवीत्स्नुषाम् ॥ १.१३७.९ ॥
ഈ കുലത്തിന്റെ ഘോരമായ നാശം നീ കാണും. 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് അനുവാദം നൽകി, അവൾ അകത്ത് കടന്ന് മരുമകളോട് പറഞ്ഞു.
1.137.10
अम्बिक तव पौत्रस्य दुर्नयात्किल भारताः ।
सानुबन्धा विनङ्क्ष्यन्ति पौराश्चैवेति नः श्रुतम् ॥ १.१३७.१० ॥
അംബികേ, നിന്റെ പൗത്രന്റെ ദുർന്നയത്താൽ ഭാരതർ, അവരുടെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം, പൗരന്മാരും നശിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
1.137.11
तत्कौसल्यामिमामार्तां पुत्रशोकाभिपीडिताम् ।
वनमादाय भद्रं ते गच्छावो यदि मन्यसे ॥ १.१३७.११ ॥
അതിനാൽ, പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതയായ ഈ കൗസല്യയെയും കൂട്ടി, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ, നിനക്ക് സമ്മതമെങ്കിൽ നമുക്ക് വനത്തിലേക്ക് പോകാം.
1.137.12
तथेत्युक्ता त्वम्बिकया भीष्ममामन्त्र्य सुव्रता ।
वनं ययौ सत्यवती स्नुषाभ्यां सह भारत ॥ १.१३७.१२ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് അംബിക പറഞ്ഞപ്പോൾ, വ്രതനിഷ്ഠയുള്ള സത്യവതി ഭീഷ്മരോട് യാത്ര ചോദിച്ച്, ഭാരതാ, രണ്ടു മരുമക്കളോടൊപ്പം വനത്തിലേക്ക് പോയി.
1.137.13
ताः सुघोरं तपस्तप्त्वा देव्यो भरतसत्तम ।
देहं त्यक्त्वा महाराज गतिमिष्टां ययुस्तदा ॥ १.१३७.१३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ ദേവിമാർ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്ത് മഹാരാജാവേ, അന്ന് ശരീരം വെടിഞ്ഞ് ഇഷ്ടമായ ഗതി പ്രാപിച്ചു.
1.137.14
अथाप्तवन्तो वेदोक्तान्संस्कारान्पाण्डवास्तदा ।
संव्यवर्धन्त भोगांस्ते भुञ्जानाः पितृवेश्मनि ॥ १.१३७.१४ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവർ വേദവിഹിതമായ സംസ്കാരങ്ങൾ നേടി, പിതാവിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ സുഖഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് വളർന്നു.
1.137.15
धार्तराष्ट्रैश्च सहिताः क्रीडन्तो मुदिताः सुखम् ।
बालक्रीडासु सर्वासु विशिष्टास्तेजसाऽभवन् ॥ १.१३७.१५ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കളിക്കുമ്പോൾ ബാല്യക്രീഡകളിലെല്ലാം അവർ തേജസ്സിൽ മികച്ചവരായി.
1.137.16
जवे लक्ष्याभिहरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे ।
धार्तराष्ट्रान्भीमसेनः सर्वान्स परिमर्दति ॥ १.१३७.१६ ॥
ഓട്ടത്തിലും ലക്ഷ്യം പിടിക്കുന്നതിലും ഭോജനത്തിലും പൊടിയിൽ വലിച്ചിഴക്കുന്നതിലും ഭീമസേനൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ എല്ലാം തകർക്കുന്നു.
1.137.17
हर्षात्प्रक्रीडमानांस्तान् गृह्य राजन्निलीयते ।
शिरःसु विनिगृह्यैतान्योजयामास पाण्डवैः ॥ १.१३७.१७ ॥
രാജാവേ, സന്തോഷത്തോടെ കളിക്കുന്നവരെ പിടിച്ച് അവൻ ഒളിക്കുന്നു; അവരുടെ തലകൾ അമർത്തി, ഇവരെ പാണ്ഡവരുമായി ചേർത്തു.
1.137.18
शतमेकोत्तरं तेषां कुमाराणां महौजसाम् ।
एक एव निगृह्णाति नातिकृच्छ्राद्वृकोदरः ॥ १.१३७.१८ ॥
ആ മഹാബലരായ രാജകുമാരന്മാർ നൂറ്റൊന്നു പേരാണ്; എന്നാൽ വൃകോദരൻ ഒറ്റയ്ക്ക് വലിയ പ്രയാസമില്ലാതെ അവരെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
1.137.19
कचेषु च निगृह्यैनान्विनिहत्य बलाद्बली ।
चकर्ष क्रोशतो भूमौ घृष्टजानुशिरोंसकान् ॥ १.१३७.१९ ॥
ബലവാനായ ഭീമൻ അവരെ മുടിയിൽ പിടിച്ച് ബലമായി വീഴ്ത്തി, നിലവിളിക്കുമ്പോൾ നിലത്തുകൂടി വലിച്ചിഴച്ചു; അവരുടെ മുട്ടുകളും തലയും തോളുകളും ഉരഞ്ഞു.
1.137.20
दश बालाञ्जले क्रीडन्भुजाभ्यां परिगृह्य सः ।
आस्ते स्म सलिले मग्नो मृतकल्पान्विमुञ्चति ॥ १.१३७.२० ॥
പത്ത് കുട്ടികളെ കൈകളാൽ പിടിച്ച് വെള്ളത്തിൽ കളിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ വെള്ളത്തിനടിയിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കും; മരിച്ചതുപോലെയായപ്പോൾ മാത്രം അവരെ വിടും.
1.137.21
फलानि वृक्षमारुह्य विचिन्वन्ति च ये तदा ।
तदा पादप्रहारेण भीमः कम्पयते द्रुमान् ॥ १.१३७.२१ ॥
മരത്തിൽ കയറി പഴങ്ങൾ പറിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവരുടെ അപ്പോൾ ഭീമൻ കാൽ കൊണ്ട് ചവിട്ടി മരങ്ങളെ കുലുക്കി.
1.137.22
प्रहारवेगाभिहता द्रुमा व्याघूर्णितास्ततः ।
सफलाः प्रपतन्ति स्म द्रुमात्स्रस्ताः कुमारकाः ॥ १.१३७.२२ ॥
പ്രഹാരവേഗത്താൽ അടിക്കപ്പെട്ട മരങ്ങൾ ആടിയുലഞ്ഞു; പിന്നെ പഴങ്ങളോടെ മരങ്ങളിൽനിന്ന് വഴുതി കുട്ടികൾ താഴെ വീണു.
1.137.23
केचिद्भग्नशिरोरस्काः केचिद्भग्नकटीमुखाः ।
निपेतुर्भ्रातरः सर्वे भीमसेनभुजार्दिताः ॥ १.१३७.२३ ॥
ചിലരുടെ തലയും നെഞ്ചും ഒടിഞ്ഞു, ചിലരുടെ അരക്കെട്ടും മുഖവും ഒടിഞ്ഞു; ഭീമസേനന്റെ ഭുജങ്ങളാൽ പീഡിതരായ സഹോദരന്മാരെല്ലാം വീണു.
1.137.24
न ते नियुद्धे न जवे न योग्यासु कदाचन ।
कुमारा उत्तरं चक्रुः स्पर्धमाना वृकोदरम् ॥ १.१३७.२४ ॥
ഗുസ്തിയിലോ ഓട്ടത്തിലോ യോഗ്യമായ മത്സരങ്ങളിലോ ഒരിക്കലും അല്ല; മത്സരിച്ചിട്ടും ആ കുട്ടികൾക്ക് വൃകോദരനോട് മറുപടി നൽകാനായില്ല.
1.137.25
एवं स धार्तराष्ट्रांश्च स्पर्धमानो वृकोदरः ।
अप्रियेऽतिष्ठदत्यन्तं बाल्यान्न द्रोहचेतसा ॥ १.१३७.२५ ॥
അങ്ങനെ വൃകോദരൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോട് മത്സരിച്ച് അപ്രിയമായ കാര്യങ്ങളിൽ അധികമായി ഏർപ്പെട്ടു; എന്നാൽ ബാല്യം കാരണം അവന്റെ മനസ്സിൽ ദ്രോഹചിന്തയുണ്ടായിരുന്നില്ല.
1.137.26
ततो बलमतिख्यातं धार्तराष्ट्रः प्रतापवान् ।
भीमसेनस्य तज्ज्ञात्वा दुष्टभावमदर्शयत् ॥ १.१३७.२६ ॥
അപ്പോൾ ഭീമസേനന്റെ ആ അതിപ്രശസ്തമായ ബലം അറിഞ്ഞ പ്രതാപിയായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ തന്റെ ദുഷ്ടഭാവം കാണിച്ചു.
1.137.27
तस्य धर्मादपेतस्य पापानि परिपश्यतः ।
मोहादैश्वर्यलोभाच्च पापा मतिरजायत ॥ १.१३७.२७ ॥
ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് അകന്ന്, പാപങ്ങൾ കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്ന അവനിൽ മോഹവും ഐശ്വര്യലോഭവും കാരണം പാപബുദ്ധി ഉദിച്ചു.
1.137.28
अयं बलवतां श्रेष्ठः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ।
मध्यमः कुन्तिपुत्राणां निकृत्या सन्निगृह्यतां ॥ १.१३७.२८ ॥
ഇവൻ ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കുന്തീപുത്രൻ വൃകോദരൻ; കുന്തീപുത്രന്മാരിൽ മധ്യമൻ; വഞ്ചനയാൽ ഇവനെ ബന്ധിക്കട്ടെ.
1.137.29
प्राणवान्विक्रमी चैव शौर्येण महताऽन्वितः ।
स्पर्धते चापि सहितानस्मानेको वृकोदरः ॥ १.१३७.२९ ॥
പ്രാണശക്തിയും പരാക്രമവും മഹാശൗര്യവും ഉള്ള വൃകോദരൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഞങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു നിന്നാലും ഞങ്ങളോട് മത്സരിക്കുന്നു.
1.137.30
तं तु सुप्तं पुरोद्याने गङ्गायां प्रक्षिपामहे ।
अथ तस्मादवरजं श्रेष्ठं चैव युधिष्ठिरम् ॥ १.१३७.३० ॥
അവൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ ഉദ്യാനത്തിനു മുന്നിൽ ഗംഗയിൽ അവനെ എറിയാം; പിന്നെ അവനെക്കാൾ ഇളയവനും ശ്രേഷ്ഠനുമായ യുധിഷ്ഠിരനെയും.
1.137.31
प्रसह्य बन्धने बद्ध्वा प्रशासिष्ये वसुन्धराम् ।
एवं स निश्चयं पापः कृत्वा दुर्योधनस्तदा।
नित्यमेवान्तरप्रेक्षी भीमस्यासीन्महात्मनः ॥ १.१३७.३१ ॥
ബലമായി ബന്ധിച്ച് ഞാൻ ഭൂമി ഭരിക്കും. ഇങ്ങനെ ആ പാപി ദുര്യോധനൻ അന്ന് ആ നിശ്ചയം ചെയ്തു, മഹാത്മാവായ ഭീമനിൽ എപ്പോഴും അവസരം നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
1.137.32
ततो जलविहारार्थं कारयामास भारत ।
चैलकम्बलवेश्मानि विचित्राणि महान्ति च ॥ १.१३७.३२ ॥
പിന്നെ, ഭാരതാ, ജലക്രീഡയ്ക്കായി തുണിയും കമ്പിളിയും കൊണ്ടുള്ള വലുതും വിചിത്രവുമായ കൂടാരങ്ങൾ അവൻ നിർമ്മിപ്പിച്ചു.
1.137.33
सर्वकामैः सुपूर्णानि पताकोच्छ्रायवन्ति च ।
तत्र संजनयामास नानागाराण्यनेकशः ॥ १.१३७.३३ ॥
അവിടെ എല്ലാ ആഗ്രഹവസ്തുക്കളും നിറഞ്ഞതും ഉയർന്ന കൊടികളുള്ളതുമായ പല തരം മന്ദിരങ്ങൾ അനേകമായി അവൻ നിർമ്മിപ്പിച്ചു.
1.137.34
उदकक्रीडनं नाम कारयामास भारत ।
प्रमाणकोट्यां तं देशं स्थलं किंचिदुपेत्यह ॥ १.१३७.३४ ॥
ഭാരതാ, ജലക്രീഡ എന്ന പേരുള്ള ഒരു സ്ഥലം അവൻ നിർമ്മിപ്പിച്ചു. ആ പ്രദേശത്തിന്റെ അളവിന്റെ അതിരിൽ ഉണങ്ങിയ കുറച്ചു ഭൂമിയെത്തി ഞാൻ ...
1.137.35
क्रीडावसाने ते सर्वे शुचिवस्त्राः स्वलङ्कृताः ।
सर्वकामसमृद्धं तदन्नं बुभुजिरे शनैः ॥ १.१३७.३५ ॥
കളി കഴിഞ്ഞ് അവരെല്ലാം ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച് നന്നായി അലങ്കരിച്ച്, സകല ആഗ്രഹങ്ങളാലും സമൃദ്ധമായ ആ ഭക്ഷണം സാവധാനം കഴിച്ചു.
1.137.36
दिवसान्ते परिश्रान्ता विहृत्य च कुरूद्वहाः ।
विहारावसथेष्वेव वीरा वासमरोचयन् ॥ १.१३७.३६ ॥
പകലിന്റെ അവസാനം ക്ഷീണിച്ച കുരുശ്രേഷ്ഠരായ വീരന്മാർ വിഹരിച്ച ശേഷം വിഹാരഗൃഹങ്ങളിൽ തന്നെ താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.
1.137.37
खिन्नस्तु बलवान्भीमो व्यायामाभ्यधिकस्तदा ।
वाहयित्वा कुमारांस्ताञ्जलक्रीडागतान्विभुः ॥ १.१३७.३७ ॥
ക്ഷീണിതനായ ബലവാനായ ഭീമൻ, അന്ന് വ്യായാമത്തിൽ അധികനായി, ജലക്രീഡയ്ക്കു പോയ ആ കുമാരന്മാരെ കൊണ്ടുവന്ന സമർത്ഥൻ.
1.137.38
प्रमाणकोट्यां वासार्थं सुष्वापारुह्य तत्स्थलम् ।
शीतं वासं समासाद्य शान्तो मदविमोहितः ॥ १.१३७.३८ ॥
പ്രമാണകോടിയിൽ വിശ്രമത്തിനായി ആ സ്ഥലത്ത് കയറി ഉറങ്ങി; തണുത്ത വാസസ്ഥലം പ്രാപിച്ച്, ശാന്തനായി, മദത്താൽ മോഹിതനായി.
1.137.39
निश्चेष्टः पाण्डवो राजन्सुष्वाप मृतवत्क्षितौ ।
ततो बद्ध्वा लतापाशैर्भीमं दुर्योधनः शनैः ॥ १.१३७.३९ ॥
രാജാവേ, പാണ്ഡവൻ ചലനമറ്റ് നിലത്ത് മരിച്ചവനെപ്പോലെ ഉറങ്ങി; അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ മെല്ലെ വള്ളിക്കുരുക്കുകളാൽ ഭീമനെ ബന്ധിച്ചു.
1.137.40
प्रमाणकोट्यां संसुप्तं गङ्गायां प्राक्षिपज्जले ।
ततः प्रबुद्धः कौन्तेयः सर्वान्संछिद्य बन्धनान् ॥ १.१३७.४० ॥
പ്രമാണകോടിയിൽ ഗാഢനിദ്രയിലായിരുന്ന അവനെ ദുര്യോധനൻ ഗംഗയിലെ വെള്ളത്തിൽ എറിഞ്ഞു; പിന്നെ ഉണർന്ന കൗന്തേയൻ എല്ലാ കെട്ടുകളും മുറിച്ചുമാറ്റി.
1.137.41
उदतिष्ठद्बलाद्भूयो भीमः प्रहरतां वरः ।
स विमुक्तो महातेजा नाज्ञासीत्तेन तत्कृतम् ॥ १.१३७.४१ ॥
വീണ്ടും ബലത്തോടെ ഭീമൻ എഴുന്നേറ്റു, പോരാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ; ആ മഹാതേജസ്വി മോചിതനായി, അത് ആരാണ് ചെയ്തതെന്ന് അറിഞ്ഞില്ല.
1.137.42
पुनर्निद्रावशं प्राप्तस्तत्रैव प्रास्वपद्बली ।
अर्धरात्र्यां व्यतीतायामुत्तस्थुः कुरुपाण्जवाः।
दुर्योधनस्तु कौन्तेयं दृष्ट्वा निर्वेदमभ्यगात् ॥ १.१३७.४२ ॥
ബലവാനായ ഭീമൻ വീണ്ടും ഉറക്കത്തിന്റെ വശത്തായി അവിടെത്തന്നെ ഉറങ്ങി; അർധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കുരു-പാണ്ഡവർ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു. എന്നാൽ ദുര്യോധനൻ കൗന്തേയനെ കണ്ട് നിരാശയിൽ മുങ്ങി.
1.137.43
सुप्तं चापि पुनः सर्पैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः ।
कुपितैर्दंशयामास सर्वेष्वेवाङ्गसन्धिषु ॥ १.१३७.४३ ॥
ഉറങ്ങിക്കിടന്നവനെയും വീണ്ടും മൂർച്ചയുള്ള കോമ്പല്ലുകളും മഹാവിഷവുമുള്ള കോപിച്ച സർപ്പങ്ങൾ അവന്റെ ശരീരസന്ധികളിലെല്ലാം കടിച്ചു.
1.137.44
दंष्ट्राश्च दंष्ट्रिणां मर्मस्वपि तेन निपातिताः ।
त्वचं न चास्य बिभिदुः सारत्वात्पृथुपक्षसः ॥ १.१३७.४४ ॥
സർപ്പങ്ങളുടെ കോമ്പല്ലുകൾ അവന്റെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിലും അവനാൽ തന്നെ ഒടിഞ്ഞുപോയി; അവന്റെ തൊലി അവയ്ക്ക് തുളയ്ക്കാനായില്ല, കാരണം അവൻ ദൃഢനും വിശാലമാറുള്ളവനുമായിരുന്നു.
1.137.45
प्रबुद्धो भीसेनस्तान्सर्वान्सर्पानपोथयत् ।
सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान् ॥ १.१३७.४५ ॥
ഉണർന്ന ഭീമസേനൻ ആ സർപ്പങ്ങളെയെല്ലാം ഞെരിച്ചുകൊന്നു; തന്റെ പ്രിയ സാരഥിയെയും കൈപ്പത്തികൊണ്ട് അടിച്ചു.
1.137.46
तथान्यदिवसे राजन्हन्तुकामोऽत्यमर्षणः ।
वलनेन सहामन्त्र्य सौबलस्य मते स्थितः ॥ १.१३७.४६ ॥
അതുപോലെ മറ്റൊരു ദിവസം, രാജാവേ, കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അത്യന്തം കോപിച്ചവൻ, വലനനോടൊപ്പം ആലോചിച്ച് സൗബലന്റെ (ശകുനിയുടെ) അഭിപ്രായത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു.
1.137.47
भोजने भीमसेनस्य ततः प्राक्षेपयद्विषम् ।
कालकूटं विषं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम् ॥ १.१३७.४७ ॥
പിന്നെ ഭീമസേനന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ അവൻ കാലകൂടവിഷം കലർത്തി — കഠിനവും തയ്യാറാക്കിയതും രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്നതുമായ വിഷം.
1.137.48
तच्चापि भुक्त्वाऽजरदॉयदविकारो वृकोदरः ।
विकारं नाभ्यजनयत्सुतीक्ष्णमपि तद्विषम् ॥ १.१३७.४८ ॥
അതും ഭക്ഷിച്ചിട്ടും വൃകോദരന് (ഭീമന്) യാതൊരു വികാരവും ഉണ്ടായില്ല; ആ അതിതീക്ഷ്ണവിഷവും യാതൊരു വികാരവും ഉണ്ടാക്കിയില്ല.
1.137.49
भीमसंहननो भीमस्त्समादजरयद्विषम् ।
ततोऽन्यदिवसे राजन्हन्तुकामो वृकोदरम् ॥ १.१३७.४९ ॥
ഭീമശരീരനായ ഭീമൻ ആ വിഷം ദഹിപ്പിച്ചു. ഹേ രാജാവേ, പിന്നീടൊരു ദിവസം വൃകോദരനെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ...
1.137.50
सौबलेन सहायेन धार्तराष्ट्रोऽभ्यचिन्तयत् ।
चिन्तयन्नालभन्निद्रां दिवारात्रमतन्द्रितः ॥ १.१३७.५० ॥
സൗബലന്റെ (ശകുനിയുടെ) സഹായത്തോടെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ (ദുര്യോധനൻ) ചിന്തിച്ചു. ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് പകലും രാത്രിയും ഉറക്കമില്ലാതെ, ക്ഷീണമില്ലാതെ ഇരുന്നു.
1.137.51
एवं दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अनेकैरप्युपायैस्ताञ्जिघांसन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.१३७.५१ ॥
ഇങ്ങനെ ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും സൗബലനായ ശകുനിയും പല ഉപായങ്ങളാൽ ആ പാണ്ഡവരെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
1.137.52
वैश्या पुत्रस्तदाचष्ट पार्थानां हितकाम्यया ।
पाण्डवा ह्यपि तत्सर्वं प्रत्यजानन्नरिन्दमाः।
उद्भावनमकुर्वन्तो विदुरस्य मते स्थिताः ॥ १.१३७.५२ ॥
അപ്പോൾ വൈശ്യസ്ത്രീയുടെ പുത്രൻ (വിദുരൻ) പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരുടെ ഹിതം കാംക്ഷിച്ച് എല്ലാം അറിയിച്ചു. ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന പാണ്ഡവരും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, വിദുരന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം അത് വെളിപ്പെടുത്താതെ നിന്നു.