ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.137.1
ततः क्षत्ता च भीष्मश्च व्यासो राजा च बन्धुभिः ।
ददुः श्राद्धं तदा पाण्डोः स्वधामृतमयं तदा ॥ १.१३७.१ ॥
ସେତେବେଳେ କ୍ଷତ୍ତା, ଭୀଷ୍ମ, ବ୍ୟାସ ଓ ରାଜା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଧା-ଅମୃତମୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ।
1.137.2
पुरोहितसहायास्ते यथान्यायमकुर्वत ।
कुरूंश्च विप्रमुख्यांश्च भोजयित्वा सहस्रशः।
रत्नौघान्द्विजमुख्येभ्यो दत्त्वा ग्रामवरांस्तथा ॥ १.१३७.२ ॥
ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେମାନେ ବିଧିବତ୍ କର୍ମ କଲେ; ସହସ୍ର କୁରୁ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନରାଶି ଓ ଉତ୍ତମ ଗ୍ରାମ ଦାନ କଲେ।
1.137.3
कृतशौचांस्ततस्तांस्तु पाण्डवान्भरतर्षभान् ।
आदाय विविशुः सर्वे पुरं वारणसाह्वयम् ॥ १.१३७.३ ॥
ଶୁଦ୍ଧି କର୍ମ ସାରି ସେହି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସମସ୍ତେ ବାରଣାବତ ନାମକ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.137.4
सततं स्मानुशोचन्तस्तमेव भरतर्षभम् ।
पौरजानपदाः सर्वे मृतं स्वमिव बान्धवम् ॥ १.१३७.४ ॥
ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ସମସ୍ତ ଲୋକ ସେହି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଶୋକ କଲେ, ଯେମିତି ନିଜର ମୃତ ବନ୍ଧୁ ପାଇଁ।
1.137.5
श्राद्धावसाने तु तदा दृष्ट्वा तं दुःखितं जनम् ।
संमूढां दुःखशोकार्तां व्यासो मातरमब्रवीत् ॥ १.१३७.५ ॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଲା ପରେ ଦୁଃଖୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ୟାସ ଦୁଃଖଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.137.6
अतिक्रान्तसुखाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः ।
श्वःश्वः पापिष्ठदिवसाः पृथिवी गतयौवना ॥ १.१३७.६ ॥
ସୁଖର କାଳ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା, ଭୟଙ୍କର କାଳ ନିକଟ ହେଲା; ଦିନକୁ ଦିନ ପାପିଷ୍ଠ ଦିନ ଆସୁଛି; ପୃଥିବୀ ଯୌବନ ହରାଇଛି।
1.137.7
बहुमायासमाकीर्णो नानादोषसमाकुलः ।
लुप्तधर्मक्रियाचारो घोरः कालो भविष्यति ॥ १.१३७.७ ॥
ବହୁ ମାୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନାନା ଦୋଷରେ ଆକୁଳ, ଧର୍ମକ୍ରିୟା ଓ ଆଚାର ଲୁପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଘୋର କାଳ ଆସିବ।
1.137.8
कुरूणामनयाच्चापि पृथिवी न भविष्यति ।
गच्छ त्वं योगमास्थाय युक्ता वस तपोवने ॥ १.१३७.८ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ରହିବ ନାହିଁ। ତୁମେ ଯୋଗ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସଂଯମରେ ତପୋବନରେ ବାସ କର।
1.137.9
माद्राक्षीस्त्वं कुलस्यास्य घोरं संक्षयमात्मनः ।
तथेति समनुज्ञाय सा प्रविश्याब्रवीत्स्नुषाम् ॥ १.१३७.९ ॥
ଏହି କୁଳର ଘୋର ବିନାଶ ତୁମେ ଦେଖିବ। 'ସେହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଇ, ସେ ଭିତରକୁ ଯାଇ ପୁତ୍ରବଧୂକୁ କହିଲା।
1.137.10
अम्बिक तव पौत्रस्य दुर्नयात्किल भारताः ।
सानुबन्धा विनङ्क्ष्यन्ति पौराश्चैवेति नः श्रुतम् ॥ १.१३७.१० ॥
ଅମ୍ବିକେ, ତୁମ ନାତିର ଦୁର୍ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଭରତମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ସହ, ଏବଂ ନଗରବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
1.137.11
तत्कौसल्यामिमामार्तां पुत्रशोकाभिपीडिताम् ।
वनमादाय भद्रं ते गच्छावो यदि मन्यसे ॥ १.१३७.११ ॥
ତେଣୁ, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ଏହି କୌସଲ୍ୟାକୁ ସାଥିରେ ନେଇ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଯଦି ତୁମେ ଠିକ୍ ଭାବୁଛ ତେବେ ଆମେ ବନକୁ ଯିବା।
1.137.12
तथेत्युक्ता त्वम्बिकया भीष्ममामन्त्र्य सुव्रता ।
वनं ययौ सत्यवती स्नुषाभ्यां सह भारत ॥ १.१३७.१२ ॥
'ସେହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ଅମ୍ବିକାଙ୍କ କଥାରେ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ବ୍ରତନିଷ୍ଠା ସତ୍ୟବତୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ହେ ଭରତ, ଦୁଇ ପୁତ୍ରବଧୂଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଗଲେ।
1.137.13
ताः सुघोरं तपस्तप्त्वा देव्यो भरतसत्तम ।
देहं त्यक्त्वा महाराज गतिमिष्टां ययुस्तदा ॥ १.१३७.१३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଦେବୀମାନେ ଅତି ଘୋର ତପସ୍ୟା କରି, ହେ ମହାରାଜ, ତଦା ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଇଷ୍ଟ ଗତି ପାଇଲେ।
1.137.14
अथाप्तवन्तो वेदोक्तान्संस्कारान्पाण्डवास्तदा ।
संव्यवर्धन्त भोगांस्ते भुञ्जानाः पितृवेश्मनि ॥ १.१३७.१४ ॥
ତଦା ପାଣ୍ଡବମାନେ ବେଦୋକ୍ତ ସଂସ୍କାର ପାଇ ପିତୃଗୃହରେ ଭୋଗସୁଖ ଭୋଗି ବଢ଼ିଲେ।
1.137.15
धार्तराष्ट्रैश्च सहिताः क्रीडन्तो मुदिताः सुखम् ।
बालक्रीडासु सर्वासु विशिष्टास्तेजसाऽभवन् ॥ १.१३७.१५ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତ ବାଲ୍ୟ-କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେମାନେ ତେଜରେ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ।
1.137.16
जवे लक्ष्याभिहरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे ।
धार्तराष्ट्रान्भीमसेनः सर्वान्स परिमर्दति ॥ १.१३७.१६ ॥
ଦୌଡ଼ରେ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧରିବାରେ, ଭୋଜନରେ, ଧୂଳିରେ ଟାଣିବାରେ ଭୀମସେନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରେ।
1.137.17
हर्षात्प्रक्रीडमानांस्तान् गृह्य राजन्निलीयते ।
शिरःसु विनिगृह्यैतान्योजयामास पाण्डवैः ॥ १.१३७.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହର୍ଷରେ ଖେଳୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଧରି ସେ ଲୁଚି ଯାଏ; ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଦବାଇ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିଦେଲା।
1.137.18
शतमेकोत्तरं तेषां कुमाराणां महौजसाम् ।
एक एव निगृह्णाति नातिकृच्छ्राद्वृकोदरः ॥ १.१३७.१८ ॥
ସେହି ମହାବଳୀ କୁମାରମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏକଶହ ଏକ; ତଥାପି ବୃକୋଦର ଏକା ଅତି କଷ୍ଟ ବିନା ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
1.137.19
कचेषु च निगृह्यैनान्विनिहत्य बलाद्बली ।
चकर्ष क्रोशतो भूमौ घृष्टजानुशिरोंसकान् ॥ १.१३७.१९ ॥
ବଳବାନ୍ ଭୀମ ସେମାନଙ୍କ କେଶ ଧରି ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରହାର କରି ପକାଇଲେ ଏବଂ କାନ୍ଦୁଥିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୂମି ଉପରେ ଟାଣି ନେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଆଣ୍ଠୁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ କାନ୍ଧ ଘଷାଗଲା।
1.137.20
दश बालाञ्जले क्रीडन्भुजाभ्यां परिगृह्य सः ।
आस्ते स्म सलिले मग्नो मृतकल्पान्विमुञ्चति ॥ १.१३७.२० ॥
ସେ ଦଶଟି ପିଲାଙ୍କୁ ବାହୁରେ ଧରି ଜଳରେ ଖେଳିବା ଭଳି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଡୁବି ରହୁଥିଲେ; ପ୍ରାୟ ମୃତ ଭଳି ହେଲେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ।
1.137.21
फलानि वृक्षमारुह्य विचिन्वन्ति च ये तदा ।
तदा पादप्रहारेण भीमः कम्पयते द्रुमान् ॥ १.१३७.२१ ॥
ଯେଉଁମାନେ ସେତେବେଳେ ଗଛରେ ଚଢ଼ି ଫଳ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଭୀମ ପାଦ ପ୍ରହାରରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ କମ୍ପାଇ ଦିଅନ୍ତି।
1.137.22
प्रहारवेगाभिहता द्रुमा व्याघूर्णितास्ततः ।
सफलाः प्रपतन्ति स्म द्रुमात्स्रस्ताः कुमारकाः ॥ १.१३७.२२ ॥
ପ୍ରହାରର ବେଗରେ ଆହତ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଦୋହଲିଗଲା; ତା'ପରେ ଫଳ ସହିତ ଗଛରୁ ଖସି ପିଲାମାନେ ତଳେ ପଡ଼ିଗଲେ।
1.137.23
केचिद्भग्नशिरोरस्काः केचिद्भग्नकटीमुखाः ।
निपेतुर्भ्रातरः सर्वे भीमसेनभुजार्दिताः ॥ १.१३७.२३ ॥
କେହି ମୁଣ୍ଡ ଓ ଛାତି ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, କେହି କଟି ଓ ମୁହଁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଭୀମସେନଙ୍କ ବାହୁରେ ପୀଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ଭାଇ ପଡ଼ିଗଲେ।
1.137.24
न ते नियुद्धे न जवे न योग्यासु कदाचन ।
कुमारा उत्तरं चक्रुः स्पर्धमाना वृकोदरम् ॥ १.१३७.२४ ॥
କୁସ୍ତି, ଦୌଡ଼ କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ କଦାପି ନୁହେଁ; ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେହି ପିଲାମାନେ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.137.25
एवं स धार्तराष्ट्रांश्च स्पर्धमानो वृकोदरः ।
अप्रियेऽतिष्ठदत्यन्तं बाल्यान्न द्रोहचेतसा ॥ १.१३७.२५ ॥
ଏହିପରି ବୃକୋଦର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ପର୍ଧା କରି ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଲାଗିରହିଲା; କିନ୍ତୁ ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ତାର ମନ ଦ୍ରୋହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ ଥିଲା।
1.137.26
ततो बलमतिख्यातं धार्तराष्ट्रः प्रतापवान् ।
भीमसेनस्य तज्ज्ञात्वा दुष्टभावमदर्शयत् ॥ १.१३७.२६ ॥
ତା'ପରେ ଭୀମସେନଙ୍କର ସେହି ଅତିପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଳ ଜାଣି ପ୍ରତାପୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ନିଜର ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ଦେଖାଇଲା।
1.137.27
तस्य धर्मादपेतस्य पापानि परिपश्यतः ।
मोहादैश्वर्यलोभाच्च पापा मतिरजायत ॥ १.१३७.२७ ॥
ଧର୍ମରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା, ପାପ ଦେଖୁଥିବା ତାର ମନରେ ମୋହ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ-ଲୋଭ ଯୋଗୁଁ ପାପବୁଦ୍ଧି ଜାତ ହେଲା।
1.137.28
अयं बलवतां श्रेष्ठः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ।
मध्यमः कुन्तिपुत्राणां निकृत्या सन्निगृह्यतां ॥ १.१३७.२८ ॥
ଏ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ବୃକୋଦର; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟମ; ଛଳରେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦୀ କରାଯାଉ।
1.137.29
प्राणवान्विक्रमी चैव शौर्येण महताऽन्वितः ।
स्पर्धते चापि सहितानस्मानेको वृकोदरः ॥ १.१३७.२९ ॥
ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ପରାକ୍ରମ ଓ ମହାଶୌର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ବୃକୋଦର ଏକା ହିଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମ ସହ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରେ।
1.137.30
तं तु सुप्तं पुरोद्याने गङ्गायां प्रक्षिपामहे ।
अथ तस्मादवरजं श्रेष्ठं चैव युधिष्ठिरम् ॥ १.१३७.३० ॥
ସେ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ଉଦ୍ୟାନ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଙ୍ଗାରେ ତାକୁ ପକାଇ ଦେବା; ତା'ପରେ ତା'ଠାରୁ ସାନ କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
1.137.31
प्रसह्य बन्धने बद्ध्वा प्रशासिष्ये वसुन्धराम् ।
एवं स निश्चयं पापः कृत्वा दुर्योधनस्तदा।
नित्यमेवान्तरप्रेक्षी भीमस्यासीन्महात्मनः ॥ १.१३७.३१ ॥
ବଳପୂର୍ବକ ବାନ୍ଧି ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବି। ଏହିପରି ସେ ପାପୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେତେବେଳେ ସଂକଳ୍ପ କଲା ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଭୀମଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ସୁଯୋଗ ଖୋଜୁଥିଲା।
1.137.32
ततो जलविहारार्थं कारयामास भारत ।
चैलकम्बलवेश्मानि विचित्राणि महान्ति च ॥ १.१३७.३२ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ସେ ବସ୍ତ୍ର ଓ କମ୍ବଳର ବଡ଼ ଓ ବିଚିତ୍ର ତମ୍ବୁ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲା।
1.137.33
सर्वकामैः सुपूर्णानि पताकोच्छ्रायवन्ति च ।
तत्र संजनयामास नानागाराण्यनेकशः ॥ १.१३७.३३ ॥
ସେଠାରେ ସର୍ବ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉଚ୍ଚ ପତାକାଯୁକ୍ତ ନାନା ପ୍ରକାର ଗୃହ ସେ ଅନେକ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲା।
1.137.34
उदकक्रीडनं नाम कारयामास भारत ।
प्रमाणकोट्यां तं देशं स्थलं किंचिदुपेत्यह ॥ १.१३७.३४ ॥
ହେ ଭାରତ, ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ସେ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲା। ସେହି ପ୍ରଦେଶର ମାପର ସୀମାରେ କିଛି ଶୁଷ୍କ ଭୂମିରେ ପହଞ୍ଚି ମୁଁ ...
1.137.35
क्रीडावसाने ते सर्वे शुचिवस्त्राः स्वलङ्कृताः ।
सर्वकामसमृद्धं तदन्नं बुभुजिरे शनैः ॥ १.१३७.३५ ॥
ଖେଳ ଶେଷ ହେଲେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୁଚି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସର୍ବ ଇଚ୍ଛାରେ ସମୃଦ୍ଧ ସେ ଅନ୍ନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୋଜନ କଲେ।
1.137.36
दिवसान्ते परिश्रान्ता विहृत्य च कुरूद्वहाः ।
विहारावसथेष्वेव वीरा वासमरोचयन् ॥ १.१३७.३६ ॥
ଦିନ ଶେଷରେ କ୍ଳାନ୍ତ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ବିହାର କରି ବିହାର-ଗୃହରେ ହିଁ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ।
1.137.37
खिन्नस्तु बलवान्भीमो व्यायामाभ्यधिकस्तदा ।
वाहयित्वा कुमारांस्ताञ्जलक्रीडागतान्विभुः ॥ १.१३७.३७ ॥
କ୍ଳାନ୍ତ ବଳବାନ ଭୀମ, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାୟାମରେ ଅଧିକ, ଜଳକ୍ରୀଡ଼ାକୁ ଯାଇଥିବା ସେହି କୁମାରମାନଙ୍କୁ ଆଣି ସମର୍ଥ।
1.137.38
प्रमाणकोट्यां वासार्थं सुष्वापारुह्य तत्स्थलम् ।
शीतं वासं समासाद्य शान्तो मदविमोहितः ॥ १.१३७.३८ ॥
ପ୍ରମାଣକୋଟିରେ ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଚଢ଼ି ଶୋଇଲେ; ଶୀତଳ ବାସସ୍ଥାନ ପାଇ, ଶାନ୍ତ, ମଦରେ ମୋହିତ ହୋଇ।
1.137.39
निश्चेष्टः पाण्डवो राजन्सुष्वाप मृतवत्क्षितौ ।
ततो बद्ध्वा लतापाशैर्भीमं दुर्योधनः शनैः ॥ १.१३७.३९ ॥
ହେ ରାଜା, ପାଣ୍ଡବ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ଭୂମିରେ ମୃତଙ୍କ ପରି ଶୋଇଲେ; ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଲତାଫାଶରେ ଭୀମଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଲେ।
1.137.40
प्रमाणकोट्यां संसुप्तं गङ्गायां प्राक्षिपज्जले ।
ततः प्रबुद्धः कौन्तेयः सर्वान्संछिद्य बन्धनान् ॥ १.१३७.४० ॥
ପ୍ରମାଣକୋଟିରେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ଯୋଧନ ଗଙ୍ଗାର ଜଳରେ ପକାଇଲେ; ତା'ପରେ ଜାଗ୍ରତ କୌନ୍ତେୟ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ କାଟିଦେଲେ।
1.137.41
उदतिष्ठद्बलाद्भूयो भीमः प्रहरतां वरः ।
स विमुक्तो महातेजा नाज्ञासीत्तेन तत्कृतम् ॥ १.१३७.४१ ॥
ପୁଣି ବଳରେ ଉଠିଲେ ଭୀମ, ପ୍ରହାରକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଏହା କିଏ କରିଥିଲା ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.137.42
पुनर्निद्रावशं प्राप्तस्तत्रैव प्रास्वपद्बली ।
अर्धरात्र्यां व्यतीतायामुत्तस्थुः कुरुपाण्जवाः।
दुर्योधनस्तु कौन्तेयं दृष्ट्वा निर्वेदमभ्यगात् ॥ १.१३७.४२ ॥
ବଳବାନ ଭୀମ ପୁଣି ନିଦ୍ରାର ବଶରେ ପଡ଼ି ସେଠାରେ ଶୋଇଲେ; ଅଧରାତି ବିତିଗଲେ କୁରୁ-ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୀଘ୍ର ଉଠିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯୋଧନ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ଦେଖି ନିରାଶାରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ।
1.137.43
सुप्तं चापि पुनः सर्पैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः ।
कुपितैर्दंशयामास सर्वेष्वेवाङ्गसन्धिषु ॥ १.१३७.४३ ॥
ଶୋଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ର, ମହାବିଷ କୋପିତ ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କ ଶରୀରର ସବୁ ସନ୍ଧିରେ ଦଂଶନ କଲେ।
1.137.44
दंष्ट्राश्च दंष्ट्रिणां मर्मस्वपि तेन निपातिताः ।
त्वचं न चास्य बिभिदुः सारत्वात्पृथुपक्षसः ॥ १.१३७.४४ ॥
ଦଂଷ୍ଟ୍ରୀ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତ ତାଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ବିଦ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଦୃଢ଼ ଓ ବିଶାଳବକ୍ଷା ଥିଲେ।
1.137.45
प्रबुद्धो भीसेनस्तान्सर्वान्सर्पानपोथयत् ।
सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान् ॥ १.१३७.४५ ॥
ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ଭୀମସେନ ସେହି ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କୁ ପିଷିଦେଲେ; ନିଜର ପ୍ରିୟ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ହାତର ପାପୁଲିରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
1.137.46
तथान्यदिवसे राजन्हन्तुकामोऽत्यमर्षणः ।
वलनेन सहामन्त्र्य सौबलस्य मते स्थितः ॥ १.१३७.४६ ॥
ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦିନ, ହେ ରାଜନ୍, ହତ୍ୟା ଇଚ୍ଛାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ବଳନ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରି ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କ ମତରେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ।
1.137.47
भोजने भीमसेनस्य ततः प्राक्षेपयद्विषम् ।
कालकूटं विषं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम् ॥ १.१३७.४७ ॥
ତାପରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୋଜନରେ ସେ କାଳକୂଟ ବିଷ ମିଶାଇଲା — ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ପ୍ରସ୍ତୁତ, ରୋମାଞ୍ଚକର ବିଷ।
1.137.48
तच्चापि भुक्त्वाऽजरदॉयदविकारो वृकोदरः ।
विकारं नाभ्यजनयत्सुतीक्ष्णमपि तद्विषम् ॥ १.१३७.४८ ॥
ତାହା ମଧ୍ୟ ଖାଇ ବୃକୋଦରଙ୍କ (ଭୀମଙ୍କ) ରେ କୌଣସି ବିକାର ହେଲା ନାହିଁ; ସେହି ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଷ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବିକାର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା ନାହିଁ।
1.137.49
भीमसंहननो भीमस्त्समादजरयद्विषम् ।
ततोऽन्यदिवसे राजन्हन्तुकामो वृकोदरम् ॥ १.१३७.४९ ॥
ଭୀମସଂହନନ ଭୀମ ସେହି ବିଷ ହଜମ କଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦିନ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ମାରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ...
1.137.50
सौबलेन सहायेन धार्तराष्ट्रोऽभ्यचिन्तयत् ।
चिन्तयन्नालभन्निद्रां दिवारात्रमतन्द्रितः ॥ १.१३७.५० ॥
ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ଚିନ୍ତା କଲେ। ଚିନ୍ତା କରି କରି ଦିନରାତି ନିଦ୍ରା ପାଇଲେ ନାହିଁ, ସେ ଅତନ୍ଦ୍ରିତ ରହିଲେ।
1.137.51
एवं दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अनेकैरप्युपायैस्ताञ्जिघांसन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.१३७.५१ ॥
ଏହିପରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୌବଳ ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଉପାୟରେ ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
1.137.52
वैश्या पुत्रस्तदाचष्ट पार्थानां हितकाम्यया ।
पाण्डवा ह्यपि तत्सर्वं प्रत्यजानन्नरिन्दमाः।
उद्भावनमकुर्वन्तो विदुरस्य मते स्थिताः ॥ १.१३७.५२ ॥
ସେତେବେଳେ ବୈଶ୍ୟା-ପୁତ୍ର (ବିଦୁର) ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ସବୁ କହିଲେ। ଶତ୍ରୁଦମନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ବୁଝିଲେ ଏବଂ ବିଦୁରଙ୍କ ମତରେ ରହି ତାହା ପ୍ରକାଶ କଲେ ନାହିଁ।