మహాభారతం · అధ్యాయం 1.139
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.139.1
दुर्योधनस्तु पापात्मा भीममाशीविषहदे ।
प्रक्षिप्य कृतकृत्यं स्वमात्मानं मन्यते तदा ॥ १.१३९.१ ॥
అయితే పాపాత్ముడైన దుర్యోధనుడు భీముడిని విషసర్పాలు నిండిన మడుగులో పడవేసి, అప్పుడు తన కార్యం సిద్ధించిందని భావించాడు.
1.139.2
प्रभातायां रजन्यां च प्रविवेश पुरं ततः ।
ब्रुवाणो भीमसेनस्तु यातो ह्यग्रत एव नः ॥ १.१३९.२ ॥
తెల్లవారినప్పుడు వారు నగరంలో ప్రవేశించారు; భీమసేనుడు మనకంటే ముందే వెళ్ళిపోయాడని వారు చెప్పారు.
1.139.3
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा ह्यविदन्पापमात्मनि ।
स्वेनानुमानेन परं साधुं समनुपश्यति ॥ १.१३९.३ ॥
అయితే ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు తనలో పాపం లేదని తెలియక, తన అనుమానంతో ఇతరులను కూడా మంచివారిగానే భావించాడు.
1.139.4
सोऽभ्युपेत्य तदा पार्थो मातरं भ्रातृवत्सलः ।
अभिवाद्याब्रवीत्कुन्तीमम्ब भीम इहागतः ॥ १.१३९.४ ॥
అప్పుడు సోదర ప్రేమ కలిగిన పార్థుడు తల్లి దగ్గరకు వెళ్ళి నమస్కరించి, కుంతితో అన్నాడు: అమ్మా, భీముడు ఇక్కడికి వచ్చాడు.
1.139.5
क्व गतो भविता मातर्नेह पश्यामि तं शुभे ।
उद्यानानि वनं चैव विचितानि समन्ततः ॥ १.१३९.५ ॥
అమ్మా, అతడు ఎక్కడికి వెళ్ళి ఉంటాడు? శుభవతీ, అతడిని ఇక్కడ చూడటం లేదు. ఉద్యానవనాలు, అడవి అన్నీ అన్ని వైపులా వెతికారు.
1.139.6
तदर्थं न च तं वीरं दृष्टवन्तो वृकोदरम् ।
मन्यमानास्ततः सर्वे यातो नः पूर्वमेव सः ॥ १.१३९.६ ॥
అతడి కోసం వెతికినా ఆ వీరుడు వృకోదరుడిని వారు చూడలేదు; అందువల్ల అతడు మనకంటే ముందే వెళ్ళిపోయాడని అందరూ భావించారు.
1.139.7
आगताः स्म महाभागे व्याकुलेनान्तरात्मना ।
इहागम्य क्व नु गतस्त्वया वा प्रेषितः क्व नु ॥ १.१३९.७ ॥
ఓ మహాభాగే, కలతపడిన మనస్సుతో మేము ఇక్కడికి వచ్చాము. ఇక్కడికి వచ్చి అతడు ఎక్కడికి వెళ్ళాడు, లేదా నీవు అతడిని ఎక్కడికి పంపావు?
1.139.8
कथयस्व महाबाहुं भीमसेनं यशस्विनि ।
नहि मे शुध्यते भावस्तं वीरं प्रति शोभने ॥ १.१३९.८ ॥
ఓ యశస్విని, మహాబాహు భీమసేనుని గురించి చెప్పు. ఓ శోభనే, ఆ వీరుని గురించి నా మనస్సు శాంతించడం లేదు.
1.139.9
यतः प्रसुप्तं मन्येऽहं भीम् नेति हतस्तु सः ।
इत्युक्ता च ततः कुन्ती धर्मराजेन धीमता ॥ १.१३९.९ ॥
భీముడు నిద్రపోతున్నాడని నేను అనుకుంటున్నాను, అతడు చంపబడలేదు. ఇలా తెలివైన ధర్మరాజు చెప్పినప్పుడు, కుంతి...
1.139.10
हाहेति कृत्वा संभ्रान्ता प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ।
न पुत्र भीमं पश्यामि न मामभ्येत्यसाविति ॥ १.१३९.१० ॥
'అయ్యో!' అని కలత చెంది కుంతి యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నది: 'కుమారా, భీముని చూడటం లేదు; అతడు నా దగ్గరకు రాలేదు.'
1.139.11
शीघ्रमन्वेषणे यत्नं कुरु तस्यानुजैः सह ।
द्रुतं गत्वा पुरोद्यानं विचिन्वन्तिस्म पाण्डवाः ॥ १.१३९.११ ॥
'అతడిని వెతకడానికి త్వరగా అతని తమ్ముళ్లతో కలిసి ప్రయత్నించు.' అప్పుడు పాండవులు వేగంగా ముందున్న ఉద్యానవనానికి వెళ్లి వెదకసాగారు.
1.139.12
भीमभीमेति ते वाचा पाण्डवाः समुदैरयन् ।
विचिन्वन्तोऽथ ते सर्वे न स्म पश्यन्ति भ्रातरम् ॥ १.१३९.१२ ॥
'భీమా, భీమా!' అని పాండవులు గొంతెత్తి పిలిచారు. వెదుకుతూ వారందరూ తమ సోదరుడిని చూడలేకపోయారు.
1.139.13
आगताः स्वगृहं भूय इदमूचुः पृथां तदा ।
न दृश्यते महाबाहुरम्ब भीमो वने चितः ॥ १.१३९.१३ ॥
తిరిగి తమ ఇంటికి వచ్చి, వారు అప్పుడు పృథతో ఇలా అన్నారు — అమ్మా, మహాబాహువైన భీముడు అడవిలో వెతికినా కనబడటం లేదు.
1.139.14
विचितानि च सर्वाणि ह्युद्यानानि नदीस्तथा ।
ततो विदुरमानाय्य कुन्ती सा स्वं निवेशनम् ॥ १.१३९.१४ ॥
అన్ని ఉద్యానవనాలూ, నదులూ వెతికారు. అప్పుడు కుంతి విదురుని పిలిపించి తన నివాసంలో…
1.139.15
उवाच बलवान्क्षत्तर्भीमसेनो न दृश्यते ॥ १.१३९.१५ ॥
ఆమె ఇలా అన్నది — ఓ క్షత్తా, బలవంతుడైన భీమసేనుడు కనబడటం లేదు.
1.139.16
उद्यानान्निर्गताः सर्वे भ्रातरो भ्रातृभिः सह ।
तत्रैकस्तु महाबाहुर्भीमो नाभ्येति मामिह ॥ १.१३९.१६ ॥
ఉద్యానవనం నుండి అన్న తమ్ములందరూ తమ సోదరులతో కలిసి బయటకు వచ్చారు; కానీ అక్కడ ఒక్కడు, మహాబాహువైన భీముడు మాత్రం ఇక్కడ నా దగ్గరకు రాలేదు.
1.139.17
न च प्रीणयते चक्षुः सदा दुर्योधनस्य सः ।
क्रूरोऽसौ दुर्मतिः क्षुद्रो राज्यलुब्धोऽनपत्रपः ॥ १.१३९.१७ ॥
అతడు దుర్యోధనుని కన్నులకు ఎప్పుడూ ఆనందం కలిగించడు; అతడు క్రూరుడు, దుష్టబుద్ధి గలవాడు, నీచుడు, రాజ్యలోభి, సిగ్గులేనివాడు.
1.139.18
निहन्यादपि तं वीरं जातमन्युः सुयोधनः ।
तेन मे व्याकुलं चित्तं हृदयं दह्यतीव च ॥ १.१३९.१८ ॥
కోపంతో ఉన్న సుయోధనుడు ఆ వీరుడిని కూడా చంపవచ్చు; దానివల్ల నా మనసు కలత చెందింది, హృదయం కాలుతున్నట్లుంది.
1.139.19
मैवं वदस्व कल्याणि शेषसंरक्षणं कुरु ।
प्रत्यादिष्टो हि दुष्टात्मा शेषेऽपि प्रहरेत्तव ॥ १.१३९.१९ ॥
ఓ కల్యాణీ, అలా అనకు; మిగిలిన వారిని రక్షించు. దుష్టాత్ముడు నిషేధించబడినా, నీ మిగిలిన పిల్లలపైనా దాడి చేయగలడు.
1.139.20
दीर्घायुषस्तव सुता यथोवाच महामुनिः ।
आगमिष्यति ते पुत्रः प्रीतिं चोत्पादयिष्यति ॥ १.१३९.२० ॥
మహాముని చెప్పినట్లుగా నీ పుత్రులు దీర్ఘాయుష్కులవుతారు. నీ కుమారుడు తిరిగి వచ్చి నీకు సంతోషం కలిగిస్తాడు.
1.139.21
एवमुक्त्वा ययौ विद्वान्विदुरः स्वं निवेशनम् ।
कुन्ती चिन्तापरा भूत्वा सहासीना सुतैर्गृहे ॥ १.१३९.२१ ॥
ఇలా చెప్పి విద్వాంసుడైన విదురుడు తన నివాసానికి వెళ్ళాడు. కుంతీ చింతాక్రాంతురాలై ఇంట్లో కుమారులతో కూర్చుంది.
1.139.22
ततोऽष्टमे तु दिवसे प्रत्यबुध्यत पाण्डवः ।
तस्मिंस्तदा रसे जीर्णे सोऽप्रमेयबलो बली ॥ १.१३९.२२ ॥
తర్వాత ఎనిమిదవ రోజున పాండవుడు (భీముడు) మేల్కొన్నాడు. ఆ విషం జీర్ణమైనప్పుడు అపరిమిత బలుడు, బలవంతుడు అయిన అతడు మేల్కొన్నాడు.
1.139.23
तं दृष्ट्वा प्रतिबुध्यन्तं पाण्डवं ते भुजङ्गमाः ।
सान्त्वयामासुरव्यग्रा वचनं चेदमब्रुवन् ॥ १.१३९.२३ ॥
పాండవుడు మేల్కొనడం చూసి ఆ నాగులు, చింతలేనివారై, అతన్ని ఓదార్చి ఈ మాటలు చెప్పారు.
1.139.24
यत्ते पीतो महाबाहो रसोऽयं वीर्यसंभृतः ।
तस्मान्नागायुतबलो रणेऽधृष्यो भविष्यसि ॥ १.१३९.२४ ॥
ఓ మహాబాహూ, నీవు త్రాగిన ఈ వీర్యభరిత రసం వల్ల, నీవు పదివేల ఏనుగుల బలం గలవాడవై, యుద్ధంలో అజేయుడవు అవుతావు.
1.139.25
गच्छाद्य त्वं च स्वगृहं स्नातो दिव्यैरिमैर्जलैः ।
भ्रातरस्तेऽनुतप्यन्ति त्वां विना कुरुपुङ्गव ॥ १.१३९.२५ ॥
ఇప్పుడు నువ్వు ఈ దివ్య జలాలతో స్నానం చేసి నీ ఇంటికి వెళ్ళు. కురువీరుడా, నీ సోదరులు నిన్ను పోగొట్టుకుని దుఃఖిస్తున్నారు.
1.139.26
ततः स्नातो महाबाहुः शुचिशुक्लाम्बरस्रजः ।
ततो नागस्य भवने कृतकौतुकमङ्गलः ॥ १.१३९.२६ ॥
అప్పుడు స్నానం చేసిన ఆ మహాబాహువు, శుభ్రమైన తెల్లని వస్త్రాలు, మాలలు ధరించి, నాగుని భవనంలో మంగళ కార్యాలు నిర్వహించాడు.
1.139.27
ओषधीभिर्विषघ्नीभिः सुरभीभिर्विशेषतः ।
भुक्तवान्परमान्नं च नागैर्दत्तं महाबलः ॥ १.१३९.२७ ॥
విషాన్ని విరిచే, సుగంధమైన ఓషధులతో కూడిన, నాగులు ఇచ్చిన ఉత్తమ అన్నాన్ని ఆ మహాబలుడు భుజించాడు.
1.139.28
पूजितो भुजगैर्वीर आशीर्भिश्चाभिनन्दितः ।
दिव्याभरणसंछन्नो नागानामन्त्र्य पाण्डवाः ॥ १.१३९.२८ ॥
సర్పులచే గౌరవింపబడి, ఆశీర్వాదాలతో అభినందించబడిన వీరుడు, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, నాగులకు వీడ్కోలు చెప్పిన పాండవుడు.
1.139.29
उदतिष्ठत्प्रहृष्टात्मा नागलोकादरिन्दमः ।
उत्क्षिप्य च तदा नागैर्जलाज्जलरुहेक्षणः ॥ १.१३९.२९ ॥
నాగలోకం నుండి సంతోషహృదయంతో శత్రుదమనుడు లేచాడు. అప్పుడు నాగులు తామరకన్నుల అతన్ని నీటినుండి పైకి ఎత్తారు.
1.139.30
तस्मिन्नेव वनोद्देशे स्थापितः कुरुनन्दनः ।
ते चान्तर्दधिरे नागाः पाण्डवस्यैव पश्यतः ॥ १.१३९.३० ॥
అదే వన ప్రదేశంలో కురునందనుడు దించబడ్డాడు. పాండవుడు చూస్తుండగానే నాగులు అదృశ్యమయ్యారు.
1.139.31
तत उत्थाय कौन्तेयो भीमसेनो महाबलः ।
आजगाम महाबाहुर्मातुरन्तिकमञ्जसा ॥ १.१३९.३१ ॥
అప్పుడు కుంతీ కుమారుడు, మహాబలుడు భీమసేనుడు, మహాబాహువు, నేరుగా తల్లి సమీపానికి వచ్చాడు.
1.139.32
ततोऽभिवाद्य जननीं ज्येष्ठं भ्रातरमेव च ।
कनीयसः समाघ्राय शिरस्स्वरिविमर्दनः ॥ १.१३९.३२ ॥
అప్పుడు తల్లికి, అన్న గారికి నమస్కరించి, శత్రుమర్దనుడు చిన్నవారి తలలను ముద్దాడి వాసన చూశాడు.
1.139.33
तैश्चापि संपरिष्वक्तः सह मात्रा नरर्षभैः ।
अन्योन्यगतसौहार्दाद्दिष्ट्या दिष्ट्येति चाब्रुवन् ॥ १.१३९.३३ ॥
ఆ నరశ్రేష్ఠులు కూడా తల్లితో కలిసి అతన్ని కౌగిలించుకొని, పరస్పర ప్రేమతో 'శుభం, శుభం' అన్నారు.
1.139.34
ततस्तत्सर्वमाचष्ट दुर्योधनविचेष्टितम् ।
भ्रातॄणां भीमसेनश्च महाबलपराक्रमः ॥ १.१३९.३४ ॥
అప్పుడు మహాబలుడు, పరాక్రమశాలి భీమసేనుడు సోదరులకు దుర్యోధనుని కుట్రలన్నీ చెప్పాడు.
1.139.35
नागलोके च यद्वृत्तं गुणदोषमशेषतः ।
तच्च सर्वमशेषेण कथयामास पाण्डवः ॥ १.१३९.३५ ॥
నాగలోకంలో జరిగినదంతా, దాని గుణదోషాలతో సహా, పాండవుడు సంపూర్ణంగా చెప్పాడు.
1.139.36
ततो युधिष्ठिरो राजा भीममाह वचोऽर्थवत् ।
तूष्णीं भव न ते जल्प्यमिदं कार्यं कथंचन ॥ १.१३९.३६ ॥
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు భీముడితో అర్థవంతమైన మాటలు చెప్పాడు: 'మౌనంగా ఉండు; ఇది ఏ విధంగానూ నీవు మాట్లాడకూడదు.'
1.139.37
इतःप्रभृति कौन्तेयं रक्षतान्योन्यमादृताः ।
एवमुक्त्वा महाबाहुर्धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १.१३९.३७ ॥
ఇప్పటినుండి కౌంతేయులు గౌరవంతో ఒకరినొకరు రక్షించుకోవాలి. ఇలా చెప్పి మహాబాహువైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు
1.139.38
भ्रातृभिः सहितः सर्वैरप्रमत्तोऽभवत्तदा ।
यदा त्ववगतास्ते वै पाण्डवास्तस्य कर्म तत् ॥ १.१३९.३८ ॥
అప్పుడు సోదరులందరితో కలిసి అతడు అప్రమత్తుడయ్యాడు. పాండవులు తెలియబడినప్పుడు అది అతని పని.
1.139.39
नत्वेव बहुलं चक्रुः प्रयता मन्त्ररक्षणे ।
धर्मात्मा विदुरस्तेषां प्रददौ मतिमान्मतिम् ॥ १.१३९.३९ ॥
అయినప్పటికీ రహస్య రక్షణలో వారు ఎక్కువగా జాగ్రత్తగా ఉండలేదు. ధర్మాత్ముడు, మతిమంతుడైన విదురుడు వారికి మంచి సలహా ఇచ్చాడు.
1.139.40
दुर्योधनोऽपि तं दृष्ट्वा पाण्डवं पुनरागतम् ।
निश्वसंश्चिन्तयंश्चैवमहन्यहनि तप्यते ॥ १.१३९.४० ॥
దుర్యోధనుడు కూడా మళ్లీ తిరిగివచ్చిన ఆ పాండవుని చూసి, నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, ఇలా చింతిస్తూ, రోజురోజుకూ తపిస్తున్నాడు.
1.139.41
कुमारान्क्रीडमानांस्तान्दृष्ट्वा राजातिदुर्मदान् ।
गुरुं शिक्षार्थमन्विष्य गौतमं तान्न्यवेदयत् ॥ १.१३९.४१ ॥
రాజు ఆ అతి గర్విష్ఠులైన కుమారులు ఆడుకోవడం చూసి, శిక్షణ కోసం గురువును వెతికి, గౌతముడికి వారిని అప్పగించాడు.
1.139.42
शरस्तम्बे समुद्भूतं वेदशास्त्रार्थपारगम् ।
राज्ञा निवेदितास्तस्मै ते च सर्वे च निष्ठिताः।
अधिजग्मुश्च कुरवो धनुर्वेदं कृपात्तु ते ॥ १.१३९.४२ ॥
శరస్తంబంలో జన్మించి వేదశాస్త్రార్థాలలో పారంగతుడైన కృపుడిని రాజు వారికి సమర్పించాడు. వారందరూ పూర్ణంగా కృపుని వలన ధనుర్వేదాన్ని నేర్చుకున్నారు.