มหาภารตะ · อัธยายะ 1.139
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.139.1
दुर्योधनस्तु पापात्मा भीममाशीविषहदे ।
प्रक्षिप्य कृतकृत्यं स्वमात्मानं मन्यते तदा ॥ १.१३९.१ ॥
ฝ่ายทุรโยธน์ผู้มีจิตชั่วร้าย เมื่อโยนภีมะลงในบ่อที่เต็มไปด้วยงูพิษแล้ว ก็คิดว่าตนได้สำเร็จกิจแล้ว
1.139.2
प्रभातायां रजन्यां च प्रविवेश पुरं ततः ।
ब्रुवाणो भीमसेनस्तु यातो ह्यग्रत एव नः ॥ १.१३९.२ ॥
เมื่อรัตติกาลผ่านไปและรุ่งอรุณมาถึง พวกเขาจึงเข้าสู่นครโดยกล่าวว่า ภีมเสนไปล่วงหน้าพวกเราแล้ว
1.139.3
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा ह्यविदन्पापमात्मनि ।
स्वेनानुमानेन परं साधुं समनुपश्यति ॥ १.१३९.३ ॥
ฝ่ายยุธิษฐิระผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม ไม่รู้บาปที่อยู่ในตนเอง จึงเห็นผู้อื่นว่าเป็นคนดีด้วยการคาดคะเนของตน
1.139.4
सोऽभ्युपेत्य तदा पार्थो मातरं भ्रातृवत्सलः ।
अभिवाद्याब्रवीत्कुन्तीमम्ब भीम इहागतः ॥ १.१३९.४ ॥
ครั้งนั้น ปารถผู้รักใคร่พี่น้อง เข้าไปหามารดา กราบไหว้แล้วกล่าวกับกุนตีว่า แม่ ภีมะมาถึงที่นี่แล้ว
1.139.5
क्व गतो भविता मातर्नेह पश्यामि तं शुभे ।
उद्यानानि वनं चैव विचितानि समन्ततः ॥ १.१३९.५ ॥
แม่เอ๋ย เขาไปที่ไหนหรือ ดูกรผู้งาม ลูกไม่เห็นเขาที่นี่ ทั้งสวนและป่าก็ได้ค้นหารอบด้านแล้ว
1.139.6
तदर्थं न च तं वीरं दृष्टवन्तो वृकोदरम् ।
मन्यमानास्ततः सर्वे यातो नः पूर्वमेव सः ॥ १.१३९.६ ॥
แม้จะค้นหาเพื่อเขา พวกเขาก็ไม่พบวีรบุรุษวฤโกทร ด้วยเหตุนั้น ทุกคนจึงคิดว่าเขาได้ไปล่วงหน้าพวกเราแล้ว
1.139.7
आगताः स्म महाभागे व्याकुलेनान्तरात्मना ।
इहागम्य क्व नु गतस्त्वया वा प्रेषितः क्व नु ॥ १.१३९.७ ॥
ดูกรผู้มีโชคยิ่ง พวกเรามาด้วยใจที่วุ่นวาย เมื่อมาถึงที่นี่แล้ว เขาไปที่ไหนเสียแล้ว หรือท่านได้ส่งเขาไปที่ไหนหรือ
1.139.8
कथयस्व महाबाहुं भीमसेनं यशस्विनि ।
नहि मे शुध्यते भावस्तं वीरं प्रति शोभने ॥ १.१३९.८ ॥
ดูกรผู้มีเกียรติ ขอท่านบอกเกี่ยวกับภีมเสนผู้มีแขนทรงพลัง ใจของข้าพเจ้ายังไม่สงบเกี่ยวกับวีรบุรุษนั้น ดูกรผู้งดงาม
1.139.9
यतः प्रसुप्तं मन्येऽहं भीम् नेति हतस्तु सः ।
इत्युक्ता च ततः कुन्ती धर्मराजेन धीमता ॥ १.१३९.९ ॥
ข้าพเจ้าคิดว่าภีมะหลับอยู่ มิใช่ถูกฆ่าแล้ว เมื่อพระธรรมราชผู้มีปัญญาตรัสดังนี้แล้ว กุนตีจึง
1.139.10
हाहेति कृत्वा संभ्रान्ता प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ।
न पुत्र भीमं पश्यामि न मामभ्येत्यसाविति ॥ १.१३९.१० ॥
ร้องว่า "ฮา" แล้วด้วยความงุนงง จึงตอบยุธิษฐิระว่า ลูกเอ๋ย แม่ไม่เห็นภีมะ เขาไม่ได้มาหาแม่
1.139.11
शीघ्रमन्वेषणे यत्नं कुरु तस्यानुजैः सह ।
द्रुतं गत्वा पुरोद्यानं विचिन्वन्तिस्म पाण्डवाः ॥ १.१३९.११ ॥
จงพยายามค้นหาเขาโดยเร็วพร้อมกับน้องชายของเขา ครั้นแล้วบรรดาปาณฑพก็รีบไปยังสวนข้างหน้า และเริ่มค้นหา
1.139.12
भीमभीमेति ते वाचा पाण्डवाः समुदैरयन् ।
विचिन्वन्तोऽथ ते सर्वे न स्म पश्यन्ति भ्रातरम् ॥ १.१३९.१२ ॥
ปาณฑพทั้งหลายร้องเสียงดังว่า "ภีมะ ภีมะ" และค้นหา แต่ทุกคนก็ไม่เห็นพี่น้องของตน
1.139.13
आगताः स्वगृहं भूय इदमूचुः पृथां तदा ।
न दृश्यते महाबाहुरम्ब भीमो वने चितः ॥ १.१३९.१३ ॥
เมื่อกลับมาถึงบ้านของตน จึงได้กล่าวกับปฤถาอีกครั้งว่า "แม่ ไม่เห็นภีมะผู้มีแขนทรงพลังเลย แม้ค้นหาในป่าแล้ว"
1.139.14
विचितानि च सर्वाणि ह्युद्यानानि नदीस्तथा ।
ततो विदुरमानाय्य कुन्ती सा स्वं निवेशनम् ॥ १.१३९.१४ ॥
สวนและแม่น้ำทั้งหมดก็ได้ค้นหาแล้วเช่นกัน ครั้นแล้วกุนตีจึงให้เรียกวิทุระมา แล้วในที่พำนักของตน
1.139.15
उवाच बलवान्क्षत्तर्भीमसेनो न दृश्यते ॥ १.१३९.१५ ॥
ตรัสว่า "ดูกรกษัตตฤ ภีมเสนผู้เข้มแข็งไม่ปรากฏเลย"
1.139.16
उद्यानान्निर्गताः सर्वे भ्रातरो भ्रातृभिः सह ।
तत्रैकस्तु महाबाहुर्भीमो नाभ्येति मामिह ॥ १.१३९.१६ ॥
พี่น้องทั้งหมดออกจากสวนพร้อมกับพี่น้องของตน แต่มีผู้หนึ่งคือภีมะผู้มีแขนทรงพลัง ยังไม่มาหาข้าพเจ้าที่นี่
1.139.17
न च प्रीणयते चक्षुः सदा दुर्योधनस्य सः ।
क्रूरोऽसौ दुर्मतिः क्षुद्रो राज्यलुब्धोऽनपत्रपः ॥ १.१३९.१७ ॥
เขาไม่เคยทำให้ดวงตาของทุรโยธน์เป็นที่พอใจ ผู้โหดร้าย มีใจชั่ว ต่ำช้า ตะกละในราชสมบัติ และไร้ความละอายผู้นั้น
1.139.18
निहन्यादपि तं वीरं जातमन्युः सुयोधनः ।
तेन मे व्याकुलं चित्तं हृदयं दह्यतीव च ॥ १.१३९.१८ ॥
สุโยธนะผู้เต็มไปด้วยความโกรธ อาจฆ่าแม้วีรบุรุษนั้นได้ เพราะเหตุนี้ใจของข้าพเจ้าจึงวุ่นวาย และหัวใจก็ร้อนราวกับถูกไฟเผา
1.139.19
मैवं वदस्व कल्याणि शेषसंरक्षणं कुरु ।
प्रत्यादिष्टो हि दुष्टात्मा शेषेऽपि प्रहरेत्तव ॥ १.१३९.१९ ॥
ดูกรผู้งาม อย่ากล่าวอย่างนั้นเลย จงคุ้มครองบุตรที่เหลืออยู่ เพราะคนชั่วที่ถูกขับไล่แล้ว ก็ยังอาจโจมตีบุตรที่เหลือของท่านได้
1.139.20
दीर्घायुषस्तव सुता यथोवाच महामुनिः ।
आगमिष्यति ते पुत्रः प्रीतिं चोत्पादयिष्यति ॥ १.१३९.२० ॥
ดังที่มหาฤๅษีได้กล่าวไว้ บุตรของท่านจะมีอายุยืน บุตรของท่านจะกลับมาและนำความปีติมาให้ท่าน
1.139.21
एवमुक्त्वा ययौ विद्वान्विदुरः स्वं निवेशनम् ।
कुन्ती चिन्तापरा भूत्वा सहासीना सुतैर्गृहे ॥ १.१३९.२१ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว วิทุรผู้มีปัญญาก็เสด็จกลับไปยังที่พำนักของตน ส่วนกุนตีผู้หมกมุ่นอยู่กับความกังวล ก็ประทับอยู่ในวังกับบรรดาบุตรของนาง
1.139.22
ततोऽष्टमे तु दिवसे प्रत्यबुध्यत पाण्डवः ।
तस्मिंस्तदा रसे जीर्णे सोऽप्रमेयबलो बली ॥ १.१३९.२२ ॥
ต่อมา ในวันที่แปด ปาณฑพ (ภีมะ) ก็ตื่นขึ้น เมื่อน้ำยานั้นย่อยไปแล้ว ผู้มีกำลังมหาศาลและทรงพลังนั้นก็ตื่นขึ้น
1.139.23
तं दृष्ट्वा प्रतिबुध्यन्तं पाण्डवं ते भुजङ्गमाः ।
सान्त्वयामासुरव्यग्रा वचनं चेदमब्रुवन् ॥ १.१३९.२३ ॥
เมื่อเห็นปาณฑพตื่นขึ้น บรรดางูเหล่านั้นก็ปลอบโยนท่านด้วยใจสงบ และกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
1.139.24
यत्ते पीतो महाबाहो रसोऽयं वीर्यसंभृतः ।
तस्मान्नागायुतबलो रणेऽधृष्यो भविष्यसि ॥ १.१३९.२४ ॥
เพราะท่านได้ดื่มน้ำยานี้ซึ่งเต็มไปด้วยพลังชีวิต โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง ท่านจะมีกำลังเท่าช้างนับหมื่นเชือก และในการรบจะไม่มีผู้ใดต่อกรได้
1.139.25
गच्छाद्य त्वं च स्वगृहं स्नातो दिव्यैरिमैर्जलैः ।
भ्रातरस्तेऽनुतप्यन्ति त्वां विना कुरुपुङ्गव ॥ १.१३९.२५ ॥
บัดนี้ท่านจงกลับไปยังเรือนของตน หลังชำระกายด้วยน้ำทิพย์เหล่านี้ พี่น้องของท่านกำลังโศกเศร้าเพราะขาดท่าน โอ้ผู้ประเสริฐแห่งกุรุ
1.139.26
ततः स्नातो महाबाहुः शुचिशुक्लाम्बरस्रजः ।
ततो नागस्य भवने कृतकौतुकमङ्गलः ॥ १.१३९.२६ ॥
แล้วผู้มีแขนทรงพลังก็ชำระกายและสวมอาภรณ์ขาวบริสุทธิ์พร้อมพวงมาลัย จากนั้นได้ประกอบพิธีมงคลในที่อยู่ของนาค
1.139.27
ओषधीभिर्विषघ्नीभिः सुरभीभिर्विशेषतः ।
भुक्तवान्परमान्नं च नागैर्दत्तं महाबलः ॥ १.१३९.२७ ॥
ผู้ทรงพลังนั้นได้รับประทานอาหารชั้นเลิศที่นาคถวาย ซึ่งปรุงด้วยสมุนไพรต้านพิษและมีกลิ่นหอมเป็นพิเศษ
1.139.28
पूजितो भुजगैर्वीर आशीर्भिश्चाभिनन्दितः ।
दिव्याभरणसंछन्नो नागानामन्त्र्य पाण्डवाः ॥ १.१३९.२८ ॥
วีรบุรุษผู้ได้รับการบูชาจากงูทั้งหลาย และได้รับคำอวยพรอันเป็นมงคล ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทิพย์ ปาณฑพผู้นั้นได้กราบลาบรรดานาค
1.139.29
उदतिष्ठत्प्रहृष्टात्मा नागलोकादरिन्दमः ।
उत्क्षिप्य च तदा नागैर्जलाज्जलरुहेक्षणः ॥ १.१३९.२९ ॥
ด้วยใจยินดี ผู้ปราบศัตรูได้ลุกขึ้นจากโลกของนาค และในขณะนั้นนาคทั้งหลายได้ยกผู้มีดวงเนตรดุจดอกบัวขึ้นจากน้ำ
1.139.30
तस्मिन्नेव वनोद्देशे स्थापितः कुरुनन्दनः ।
ते चान्तर्दधिरे नागाः पाण्डवस्यैव पश्यतः ॥ १.१३९.३० ॥
ท่านถูกวางลงในป่าแห่งนั้นเอง และบรรดานาคก็หายวับไปต่อหน้าต่อตาปาณฑพ
1.139.31
तत उत्थाय कौन्तेयो भीमसेनो महाबलः ।
आजगाम महाबाहुर्मातुरन्तिकमञ्जसा ॥ १.१३९.३१ ॥
แล้วกุนเตยะ ภีมเสนผู้มีกำลังมหาศาลและแขนทรงพลัง ก็ลุกขึ้นและมุ่งตรงไปยังเบื้องพระพักตร์ของมารดา
1.139.32
ततोऽभिवाद्य जननीं ज्येष्ठं भ्रातरमेव च ।
कनीयसः समाघ्राय शिरस्स्वरिविमर्दनः ॥ १.१३९.३२ ॥
จากนั้น หลังกราบมารดาและพี่ชายคนโต ผู้ปราบศัตรูก็โอบกอดน้องๆ และดมศีรษะของพวกเขา
1.139.33
तैश्चापि संपरिष्वक्तः सह मात्रा नरर्षभैः ।
अन्योन्यगतसौहार्दाद्दिष्ट्या दिष्ट्येति चाब्रुवन् ॥ १.१३९.३३ ॥
บรรดาวีรบุรุษผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์เหล่านั้นก็โอบกอดภีมะ พร้อมกับมารดา และด้วยความรักใคร่ที่มีต่อกัน พวกเขาต่างกล่าวว่า "โชคดี โชคดี"
1.139.34
ततस्तत्सर्वमाचष्ट दुर्योधनविचेष्टितम् ।
भ्रातॄणां भीमसेनश्च महाबलपराक्रमः ॥ १.१३९.३४ ॥
จากนั้น ภีมเสนผู้มีกำลังและความกล้าหาญมหาศาล ได้เล่าการกระทำทั้งหมดของทุรโยธน์ให้พี่น้องฟัง
1.139.35
नागलोके च यद्वृत्तं गुणदोषमशेषतः ।
तच्च सर्वमशेषेण कथयामास पाण्डवः ॥ १.१३९.३५ ॥
และเรื่องราวที่เกิดขึ้นในโลกของนาค ทั้งข้อดีและข้อเสียทั้งหมด ปาณฑพได้เล่าให้ฟังโดยไม่ตกหล่นแม้สิ่งใด
1.139.36
ततो युधिष्ठिरो राजा भीममाह वचोऽर्थवत् ।
तूष्णीं भव न ते जल्प्यमिदं कार्यं कथंचन ॥ १.१३९.३६ ॥
จากนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระตรัสถ้อยคำอันมีเหตุผลแก่ภีมะว่า "จงนิ่งเสีย เรื่องนี้เจ้าอย่าพูดถึงโดยเด็ดขาด"
1.139.37
इतःप्रभृति कौन्तेयं रक्षतान्योन्यमादृताः ।
एवमुक्त्वा महाबाहुर्धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १.१३९.३७ ॥
ตั้งแต่นี้ไป บุตรของกุนตีควรให้เกียรติและคุ้มครองซึ่งกันและกัน" เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ธรรมราชายุธิษฐิระผู้มีแขนทรงพลังก็
1.139.38
भ्रातृभिः सहितः सर्वैरप्रमत्तोऽभवत्तदा ।
यदा त्ववगतास्ते वै पाण्डवास्तस्य कर्म तत् ॥ १.१३९.३८ ॥
ในเวลานั้นก็ทรงไม่ประมาท ร่วมกับพี่น้องทั้งหมด และเมื่อปาณฑพถูกค้นพบแล้ว นั่นก็คือการกระทำของท่าน
1.139.39
नत्वेव बहुलं चक्रुः प्रयता मन्त्ररक्षणे ।
धर्मात्मा विदुरस्तेषां प्रददौ मतिमान्मतिम् ॥ १.१३९.३९ ॥
ถึงกระนั้น พวกเขาก็มิได้ระวังการเก็บรักษาความลับบ่อยครั้งนัก วิทุรผู้มีจิตใจธรรมและปัญญาอันชาญฉลาดได้ให้คำแนะนำแก่พวกเขา
1.139.40
दुर्योधनोऽपि तं दृष्ट्वा पाण्डवं पुनरागतम् ।
निश्वसंश्चिन्तयंश्चैवमहन्यहनि तप्यते ॥ १.१३९.४० ॥
แม้ทุรโยธน์เมื่อเห็นปาณฑพกลับมาอีกครั้ง ก็ถอนใจและครุ่นคิดเช่นนี้ และถูกทรมานอยู่ทุกวันทุกคืน
1.139.41
कुमारान्क्रीडमानांस्तान्दृष्ट्वा राजातिदुर्मदान् ।
गुरुं शिक्षार्थमन्विष्य गौतमं तान्न्यवेदयत् ॥ १.१३९.४१ ॥
พระราชาเมื่อทรงเห็นเหล่าราชกุมารเหล่านั้นเล่นกันอย่างหยิ่งยโสเกินไป จึงทรงค้นหาครูผู้จะฝึกสอนศิลปวิทยาให้แก่พวกเขา แล้วทรงนำพวกเขาไปถวายแด่ฤๅษีเคาตมะ
1.139.42
शरस्तम्बे समुद्भूतं वेदशास्त्रार्थपारगम् ।
राज्ञा निवेदितास्तस्मै ते च सर्वे च निष्ठिताः।
अधिजग्मुश्च कुरवो धनुर्वेदं कृपात्तु ते ॥ १.१३९.४२ ॥
กฤปะผู้เกิดในพงอ้อ และทรงความรู้ในความหมายของคัมภีร์เวทและศาสตร์ทั้งปวง ได้ถูกพระราชาถวายแก่พวกเขา ทั้งหมดนั้นได้เรียนจนสำเร็จ และเหล่ากุรุได้เรียนศาสตร์แห่งการยิงธนูจากกฤปะ