Mahābhārata · Adhyāya 1.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.141.1
ततो द्रुपदमासाद्य भारद्वाजः प्रतापवान् ।
अब्रवीत्पार्थिवं राजन्सखायं विद्धि मामिह ॥ १.१४१.१ ॥
Entonces el valiente Bhāradvāja (Droṇa), acercándose a Drupada, dijo a aquel rey: Oh rey, considérame aquí tu amigo.
1.141.2
इत्येवमुक्तः सख्या स प्रीतिर्पूर्वं जनेश्वरः ।
भारद्वाजेन पाञ्चाल्यो नामृष्यत वचोऽस्य तत् ॥ १.१४१.२ ॥
Cuando Bhāradvāja así habló en nombre de la amistad, el rey pāñcāla, señor de los pueblos, que antes le tenía afecto, no soportó sus palabras.
1.141.3
स क्रोधामर्षजिह्मभ्रूः कषायीकृतलोचनः ।
ऐश्वर्यमदसंपन्नो द्रोणं राजाऽब्रवीदिदम् ॥ १.१४१.३ ॥
Con las cejas torcidas por la ira y el resentimiento y los ojos enrojecidos, aquel rey, lleno de la embriaguez del poder, dijo esto a Droṇa.
1.141.4
अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसा ।
यन्मां व्रवीषि प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज ॥ १.१४१.४ ॥
Tu juicio es erróneo, brahmán, y nada apropiado, que me digas con audacia «soy tu amigo», oh nacido dos veces.
1.141.5
न हि राज्ञामुदीर्णानामेवंभूतैर्नरैः क्वचित् ।
सख्यं भवति मन्दात्मञ्श्रिया हीनैर्धनच्युतैः ॥ १.१४१.५ ॥
Pues la amistad con hombres de tal condición, privados de fortuna y caídos de la riqueza, nunca se da con reyes elevados, oh de mente torpe.
1.141.6
सौहृदान्यपि जीर्यन्ते कालेन परिजीर्यतः ।
सौहृदं मे त्वया ह्यासीत्पूर्वं सामर्थ्यबन्धनम् ॥ १.१४१.६ ॥
Incluso las amistades se deterioran con el tiempo en quien ha sido desgastado por él; antes, mi amistad contigo fue un vínculo de igual fuerza.
1.141.7
न सख्यमजरं लोके हृदि तिष्ठति कस्यचित् ।
कामश्चैतन्नाशयति क्रोधो वैनं रहत्युत ॥ १.१४१.७ ॥
En el mundo, la amistad no permanece imperecedera en el corazón de nadie; el deseo la destruye, o la ira la abandona.
1.141.8
मैवं जीर्णमुपास्स्व त्वं सख्यं भवदुपाधिकृत् ।
आसीत्सख्यं द्विजश्रेष्ठ त्वया मेऽर्थनिबन्धनम् ॥ १.१४१.८ ॥
No te aferres a una amistad tan decaída, mejor de los brahmanes; aquella amistad nacida de tu condición se basaba, para mí, en el provecho.
1.141.9
न दरिद्रो वसुमतो नाविद्वान्विदुषः सखा ।
न शूरस्य सखा क्लीबः सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४१.९ ॥
El pobre no es amigo del rico, el ignorante no es amigo del sabio, el cobarde no es amigo del héroe. ¿Qué se busca en una amistad pasada?
1.141.10
ययोरेव समं वित्तं ययोरेव समं श्रुतम् ।
तयोर्विवाहः सख्यं च न तु पुष्टविपुष्टयोः ॥ १.१४१.१० ॥
Solo entre aquellos dos cuya riqueza es igual y cuyo saber es igual hay matrimonio y amistad, no entre el próspero y el no próspero.
1.141.11
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ।
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४१.११ ॥
El que no es versado en los Veda no es amigo del versado en los Veda; el que no tiene carro no es amigo del guerrero en carro; el no rey no es amigo ni del rey. ¿Qué se busca en una amistad pasada?
1.141.12
द्रुपदेनैवमुक्तस्तु भारद्वाजः प्रतापवान् ।
मुहूर्तं चिन्तयित्वा तु मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ॥ १.१४१.१२ ॥
Así interpelado por Drupada, el poderoso Bhāradvāja (Droṇa) reflexionó un momento y luego fue dominado por la ira.
1.141.13
स विनिश्चित्य मनसा पाञ्चाल्यं प्रतिबुद्धिमान् ।
शिष्यैः परिवृतः श्रीमान्पुत्रेण सहितस्तथा ॥ १.१४१.१३ ॥
Habiendo resuelto en su mente contra el Pāñcālya, aquel hombre sabio y glorioso partió, rodeado de sus discípulos y acompañado de su hijo.
1.141.14
जगाम कुरुमुख्यानां नागरं नागसाह्वयम् ।
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय यां कर्ता नचिरादिव ॥ १.१४१.१४ ॥
Partió hacia la ciudad de los principales kurus, llamada Nāgāhvaya, tras haber hecho el voto que pronto cumpliría.
1.141.15
स नागपुरमागम्य गौतमस्य निवेशने ।
भारद्वाजोऽवसत्तत्र प्रच्छन्नं द्विजसत्तमः ॥ १.१४१.१५ ॥
Habiendo llegado a la ciudad de los elefantes, Hastinapura, residió allí en secreto en la morada de Gautama, aquel mejor de los dos veces nacidos, el hijo de Bharadvāja.
1.141.16
ततोऽस्य तनुजः पार्थान्कृपस्यानन्तरं प्रभुः ।
अस्त्राणि शिक्षयामास नाबुध्यन्त च तं जनाः ॥ १.१४१.१६ ॥
Entonces su poderoso hijo enseñó armas a los hijos de Pṛthā (los Pāṇḍavas), después de Kṛpa; y la gente no lo reconoció.
1.141.17
एवं स तत्र गूढात्मा कंचित्कालमुवास ह ।
कुमारास्त्वथ निष्क्रम्य समेता गजसाह्वयात् ॥ १.१४१.१७ ॥
Así residió allí por algún tiempo con su yo oculto; luego los príncipes salieron de la ciudad llamada Gajāhvaya y se reunieron.
1.141.18
क्रीडन्तो वीटया तत्र वीराः पर्यचरन्मुदा ।
तेषां संक्रीडमानानामुदपानेऽङ्गुलीयकम् ॥ १.१४१.१८ ॥
Aquellos héroes, jugando allí con una pelota, se paseaban alegremente; y mientras jugaban, un anillo cayó en el pozo.
1.141.19
पपात धर्मपुत्रस्य वीटा तत्रैव चापतत् ।
गर्तान्बुना प्रतिच्छन्नं तारारूपमिवाम्बरे ॥ १.१४१.१९ ॥
La pelota del hijo de Dharma cayó allí mismo; oculta en el fondo del pozo, parecía la forma de una estrella en el cielo.
1.141.20
दृष्ट्वा चैते कुमाराश्च तं यत्नात्पर्यवारयन् ।
ततस्ते यत्नमातिष्ठन्वीटामुद्धर्तुमादृताः।
न च ते प्रत्ययद्यन्त कर्म वीटोपलब्धये ॥ १.१४१.२० ॥
Al verlo, aquellos muchachos se esforzaron mucho por detenerla; luego, con empeño, intentaron sacar la pelota, pero no lograron recuperarla.
1.141.21
ततोऽन्योन्यमवैक्षन्त व्रीडयावनताननाः ।
तस्या योगमविदन्तो भृशं चोत्कण्ठिताभवन् ॥ १.१४१.२१ ॥
Entonces se miraron unos a otros, con los rostros bajos de vergüenza; sin saber cómo recuperarla, se angustiaron mucho.
1.141.22
तेऽपश्यन्ब्राह्मणं श्याममापन्नं पलितं कृशम् ।
कृत्यवन्तमदूरस्थमग्निहोत्रपुरस्कृतम् ॥ १.१४१.२२ ॥
Vieron a un brahmán, de tez oscura, avanzado en años, de cabellos canosos y delgado, que estaba de pie no lejos, ocupado en ritos con el fuego del agnihotra colocado ante él.
1.141.23
ते तं दृष्ट्वा महातमानमुपगम्य कुमारकाः ।
भग्नोत्साहक्रियात्मानो ब्राह्मणं पर्यवारयन् ॥ १.१४१.२३ ॥
Al ver a aquel magnánimo, los muchachos se acercaron, con el ánimo y la acción quebrados, y rodearon al brahmán.
1.141.24
अथ द्रोणः कुमारांस्तान्दृष्ट्वा कत्यवशस्तदा ।
प्रहस्य मन्दं पैशल्यादभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ १.१४१.२४ ॥
Entonces Droṇa, el poderoso, movido por la compasión, al ver a aquellos muchachos, sonrió suavemente y les habló con amabilidad.
1.141.25
अहो वो धिग्बलं क्षात्रं धिगेतां वः कृतास्त्रताम् ।
भरतस्यान्वये जाता ये वीटां नाधिगच्छत ॥ १.१४१.२५ ॥
¡Ay! Vergüenza sobre vuestro poder guerrero, vergüenza sobre vuestra habilidad con las armas, vosotros que nacisteis en el linaje de Bharata y no pudisteis obtener la pelota.
1.141.26
वीटां च मुद्रिकां चैव ह्यहमेतदपि द्वयम् ।
उद्धरेयमिषीकाभिर्भोजनं मे प्रदीयताम् ॥ १.१४१.२६ ॥
La pelota y el anillo, ambos los levantaré con flechas. Que me den de comer.
1.141.27
ततोऽब्रवीत्तदा द्रोणं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृपस्यानुमते ब्रह्मन्भिक्षामाप्नुहि शाश्वतीम् ॥ १.१४१.२७ ॥
Entonces Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, dijo a Droṇa: Oh brahmán, con el consentimiento de Kṛpa, obtén una limosna duradera.
1.141.28
एवमुक्तः प्रत्युवाच प्रहस्य भरतानिदम् ।
एषा मुष्टिरिषीकाणां मयाऽस्त्रेणाभिमन्त्रिता ॥ १.१४१.२८ ॥
Así interpelado, Droṇa respondió riendo a los Bharatas: Este puñado de flechas ha sido consagrado por mí con un mantra de armas.
1.141.29
अस्या वीर्यं निरीक्षध्वं यदन्येषु न विद्यते ।
वेत्स्यामीषिकया वीटां तामिषीकां तथाऽन्यया ॥ १.१४१.२९ ॥
Contemplad el poder de esto, que no se halla en los demás. Con una flecha conoceré la pelota, y esa flecha con otra flecha.
1.141.30
तामन्यया समायोगे वीटाया ग्रहणं मम ।
ततो यथोक्तं द्रोणेन तत्सर्वं कृतमञ्जसा ॥ १.१४१.३० ॥
Atrapar la pelota uniendo esa flecha con otra es mi tarea. Entonces, tal como había dicho Droṇa, todo se hizo de inmediato.
1.141.31
तदवेक्ष्य कुमारास्ते विस्मयोत्फुल्ललोचनाः ।
आश्चर्यमिदमत्यन्तमिति मत्वा वचोऽब्रुवन् ॥ १.१४१.३१ ॥
Al verlo, los príncipes, con los ojos abiertos de asombro, pensando «Esto es sumamente asombroso», dijeron estas palabras.
1.141.32
मुद्रिकामणि विप्रर्षे शीध्रमेतां समुद्धरथ ।
ततः शरं समादाय धनुश्चापि महायशाः ॥ १.१४१.३२ ॥
«Oh sabio brahmín, saca pronto esta joya-anillo.» Entonces el de gran fama tomó una flecha y su arco.
1.141.33
शरेण विद्ध्वा मुद्रां तामूर्ध्वमावाहयत्प्रभुः ।
स शरं समुपादाय कूपादङ्गुलिवेष्टनम् ॥ १.१४१.३३ ॥
Atravesando aquel sello con una flecha, el señor lo elevó hacia arriba. Luego, tomando esa flecha, sacó del pozo el anillo del dedo.
1.141.34
ददौ ततः कुमाराणां विस्मितानामविस्मितः ।
मुद्रिकामुद्धृतां दृष्ट्वा तमाहुस्ते कुमारकाः ॥ १.१४१.३४ ॥
Entonces, él mismo sin asombro, se la dio a los príncipes asombrados. Al ver el anillo recuperado, aquellos jóvenes príncipes le hablaron.
1.141.35
अभिवन्दामहे ब्रह्मन्नैतदन्येषु विद्यते ।
कोऽसि कस्यासि जानीमो वयं किं करवामहे ॥ १.१४१.३५ ॥
«Oh brahmín, te saludamos; esta habilidad no se encuentra en otros. ¿Quién eres y de quién eres hijo? No lo sabemos. ¿Qué debemos hacer?»
1.141.36
एवमुक्तस्ततो द्रोणः प्रत्युवाच कुमारकान् ।
आचक्षध्वं च भीष्माय रूपेण च गुणैश्च माम् ॥ १.१४१.३६ ॥
Así interpelado, Droṇa respondió a los príncipes: «Decídselo a Bhīṣma, y conoced quién soy por mi apariencia y mis cualidades.»
1.141.37
स एव सुमहातेजाः सांप्रतं प्रतिपत्स्यते ।
तथेत्युक्त्वा च गत्वा च भीष्ममूचुः कुमारकाः ॥ १.१४१.३७ ॥
Él, de gran esplendor, ahora lo aceptará. Diciendo «Así sea», los muchachos fueron y hablaron a Bhīṣma.
1.141.38
ब्राह्मणस्य वचः कृत्स्नं तच्च कर्म तथाविधम् ।
भीष्मः श्रुत्वा कुमाराणां द्रोणं तं प्रत्यजानत ॥ १.१४१.३८ ॥
Bhīṣma, habiendo oído de los muchachos todas las palabras del brahmán y tal hecho, reconoció a aquel Droṇa.
1.141.39
युक्तरूपः स हि गुरुरित्येवमनुचिन्त्य च ।
अथैनमानीय तदा स्वयमेव सुसत्कृतम् ॥ १.१४१.३९ ॥
Pensando: «Él es, en verdad, un maestro digno en su figura», Bhīṣma mismo lo trajo y lo honró con esmero.
1.141.40
परिपप्रच्छ निपुणं भीष्मः शस्त्रभृतां वरः ।
हेतुमागमने तच्च द्रोणः सर्वं न्यवेदयत् ॥ १.१४१.४० ॥
Bhīṣma, el mejor de los portadores de armas, le preguntó con cuidado, y Droṇa le informó de toda la razón de su venida.
1.141.41
महर्षेरग्निवेश्यस्य सकाशमहमच्युत ।
अस्त्रार्थमगमं पूर्वं धनुर्वेदजिघृक्षया ॥ १.१४१.४१ ॥
Oh Acyuta, antes fui a la presencia del gran sabio Agniveśya en busca de las armas, deseando adquirir la ciencia del arco.
1.141.42
ब्रह्मचारी विनीतात्मा जटिलो बहुलाः समाः ।
अवसं सुचिरं तत्र गुरुशुश्रूषणे रतः ॥ १.१४१.४२ ॥
Como estudiante célibe, humilde de espíritu, de cabello enmarañado, dedicado a servir al maestro, viví allí muchos años.
1.141.43
पाञ्चाल्यो राजपुत्रश्च यज्ञसेनो महाबलः ।
इष्वस्त्रहेतोर्न्यवसत्तस्मिन्नेव गुरौ प्रभुः ॥ १.१४१.४३ ॥
El príncipe de los Pāñcāla, Yajñasena, de gran fuerza, residió en esa misma casa del maestro para aprender el arte de las armas.
1.141.44
स मे तत्र सखा चासीदुपकारी प्रियश्च मे ।
तेनाहं सह संगम्य वर्तयन्सुचिरं प्रभो ॥ १.१४१.४४ ॥
Allí él era mi amigo, servicial y querido para mí. Oh señor, reunido con él, pasé mucho tiempo.
1.141.45
बाल्यात्प्रभृति कौरव्य सहाध्ययनमेव च ।
स मे सखा सदा तत्र प्रियवादी प्रियंकरः ॥ १.१४१.४५ ॥
Oh Kaurava, desde la infancia estudiamos juntos. Él era siempre mi amigo allí, hablaba palabras agradables y hacía lo que me complacía.
1.141.46
अब्रवीदिति मां भीष्म वचनं प्रीतिवर्धनम् ।
अहं प्रियतमः पुत्रः पितुर्द्रोण महात्मनः ॥ १.१४१.४६ ॥
Me dijo estas palabras que aumentan el afecto: Oh Bhīṣma, «Soy el hijo más querido de mi padre, el magnánimo Droṇa».
1.141.47
अभिषेक्ष्यति मां राज्ये स पाञ्चाल्यो यदा तदा ।
तद्भोज्यं भवता राज्यमर्धं सत्येन ते शपे ॥ १.१४१.४७ ॥
Cuando aquel Pāñcāla me corone en el reino, entonces disfrutarás de la mitad de ese reino — te lo juro por la verdad.
1.141.48
मम भोगाश्च वित्तं च त्वदधीनं सुखानि च ।
एवमुक्त्वाऽथ वव्राज कृतास्त्रः पूजितो मया ॥ १.१४१.४८ ॥
Mis placeres, mi riqueza y mis goces dependerán de ti. Dicho esto, habiendo alcanzado la maestría en las armas y siendo honrado por mí, partió.
1.141.49
तच्च वाक्यमहं नित्यं मनसा धारयंस्तदा ।
सोऽहं पितृनियोगेन पुत्रलोभाद्यशस्विनीम् ॥ १.१४१.४९ ॥
Siempre guardé aquellas palabras en mi mente. Entonces, por orden de mi padre y por deseo de un hijo, tomé por esposa a aquella ilustre mujer.
1.141.50
शारद्वतीं महाप्रज्ञामुपयेमे महाव्रताम् ।
अग्निहोत्रे च सत्रे च दमे च सततं रताम् ॥ १.१४१.५० ॥
Me casé con Śāradvatī, la hija de Śaradvat, de gran sabiduría y votos elevados, que siempre se deleitaba en el fuego sacrificial, en los sacrificios y en el dominio de sí misma.
1.141.51
लेभे च गौतमी पुत्रमश्वत्थामानमौरसम् ।
भीमविक्रमकर्माणमादित्यसमतेजसम् ॥ १.१४१.५१ ॥
Y de Gautamī obtuve un hijo de mi propio cuerpo, Aśvatthāman, cuyas hazañas eran de terrible valor y cuyo esplendor igualaba al del sol.
1.141.52
पुत्रेण तेन प्रीतोऽहं भरद्वाजो मया यथा ।
गोक्षीरं पिबतो दृष्ट्वा धनिनस्तत्र पुत्रकान्।
अश्वत्थामारुदद्बालस्तन्मे संदेहयद्दिशः ॥ १.१४१.५२ ॥
Complacido con aquel hijo, como mi padre Bharadvāja lo estuvo conmigo, vi allí a los hijos de los ricos bebiendo leche de vaca, y el niño Aśvatthāman lloró; su llanto sumió en la duda todas mis direcciones.
1.141.53
न स्नातकोऽवसीदेत वर्तमानः स्वकर्मसु ।
इति संचिन्त्य मनसा तं देशं बहुशो भ्रमन् ॥ १.१४१.५३ ॥
Un cabeza de familia que ha completado sus estudios y permanece en sus propios deberes no debe arruinarse. Pensando así en mi mente, vagué muchas veces por aquella tierra.
1.141.54
विशुद्धणिच्छन्गाङ्गेय धर्मोपेतं प्रतिग्रहम् ।
अन्तादन्तं परिक्रम्य नाध्यगच्छं पयस्विनीम् ॥ १.१४१.५४ ॥
Oh hijo de Gaṅgā, buscando una dádiva pura y conforme al dharma, recorrí de un extremo a otro, pero no encontré una vaca lechera.
1.141.55
यवपिष्टोदकेनैनं लोभयेयं कुमारकम् ।
पीत्वा पिष्टरसं बालः क्षीरं पीतं मयाऽपि च ॥ १.१४१.५५ ॥
Engañaría a este muchacho con agua mezclada con harina de cebada. El niño bebió el jugo del grano molido, y yo también había bebido leche.
1.141.56
ननर्तोत्थाय कौरव्य हृष्टो बाल्याद्विमोहितः ।
तं दृष्ट्वा नृत्यमानं तु बालैः परिवृतं सुतम् ॥ १.१४१.५६ ॥
Oh descendiente de Kuru, complacido y ofuscado por la niñez, se levantó y bailó. Al ver a aquel hijo bailando, rodeado de niños...
1.141.57
हास्यतामुपसंप्राप्तं कश्मलं तत्र मेऽभवत् ।
द्रोणं धिगस्त्वधनिनं यो धनं नाधिगच्छति ॥ १.१४१.५७ ॥
Allí, convertido en objeto de burla, me sobrevino la angustia. ¡Vergüenza para Droṇa, el pobre, que no consigue riqueza!
1.141.58
पिष्टोदकं सुतो यस्य पीत्वा क्षीरस्य तृष्णया ।
नृत्यतिस्म मुदाविष्टः क्षीरं पीतं मयाऽप्युत ॥ १.१४१.५८ ॥
Aquel cuyo hijo, tras beber agua con harina molida, bailó de alegría por la sed de leche, aunque yo también había bebido leche.
1.141.59
इति संभाषतां वाचं श्रुत्वा मे बुद्धिरच्यवत् ।
आत्मानं चात्मना गर्हन्मनसेदं व्यचिन्तयम् ॥ १.१४१.५९ ॥
Al oír tales palabras, mi intelecto vaciló. Reprochándome a mí mismo, reflexioné en mi mente de esta manera.
1.141.60
अपि चाहं पुरा विप्रैर्वर्जितो गर्हितो वसे ।
परोपसेवां पापिष्ठां न च कुर्यां धनेप्सया ॥ १.१४१.६० ॥
Incluso antes, he vivido despreciado y censurado por los brahmanes. Pero por deseo de riqueza no realizaré el servicio más pecaminoso a otros.
1.141.61
इति मत्वा प्रियं पुत्रं भीष्मादाय ततो ह्यहम् ।
पूर्वस्नेहानुरागित्वात्सदारः सौमकिं गतः ॥ १.१४१.६१ ॥
Pensando así, tomé a mi amado hijo, recibido de Bhīṣma, y fui con mi esposa a Saumaki, por el afecto de nuestro antiguo amor.
1.141.62
अभिषिक्तं तु श्रुत्वैव कृतार्थोऽस्मीति चिन्तयन् ।
प्रियं सखायं सुप्रीतो राज्यस्थं समुपागमम् ॥ १.१४१.६२ ॥
Al oír que había sido ungido rey, pensando «estoy realizado», y muy complacido, me acerqué a mi querido amigo, ya establecido en el reino.
1.141.63
संस्मरन्सङ्गमं चैव वचनं चैव तस्य तत् ।
ततो द्रुपदमागम्य सखइपूर्वमहं प्रभो ॥ १.१४१.६३ ॥
Recordando aquel encuentro y sus palabras, luego fui ante Drupada, oh señor, y como amigo, como antes, le hablé...
1.141.64
अब्रुवं पुरुषव्याघ्र सखायं विद्धि मामिति ।
उपस्थितस्तु द्रुपदं सखिवच्चास्मि सङ्गतः ॥ १.१४१.६४ ॥
Oh, tigre entre los hombres, dije: «Considérame tu amigo». Presentándome ante Drupada, me reuní con él como amigo.
1.141.65
स मां निराकारमिव प्रहसन्निदमब्रवीत् ।
अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसा ॥ १.१४१.६५ ॥
Riendo, como si yo fuera un extraño, me dijo esto: «Brahmán, tu juicio es inmaduro y nada apropiado.»
1.141.66
यदात्थ मां त्वं प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज ।
संगतनीह जीर्यन्ति कालेन परिजीर्यतः ॥ १.१४१.६६ ॥
Oh dvija, en cuanto a lo que me dijiste con audacia, «soy tu amigo»: aquí la amistad no envejece con el tiempo; es quien envejece con el tiempo...
1.141.67
सौहृदं मे त्वया ह्यासीत्पूर्वं सामर्थ्यबन्धनम् ।
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ॥ १.१४१.६७ ॥
Antes, nuestra amistad era un vínculo de igual capacidad. El amigo de un versado en los Vedas no es un ignorante de ellos; el amigo de un conductor de carro no es alguien sin carro.
1.141.68
साम्याद्धि सख्यं भवति वैषम्यान्नोपपद्यते ।
न सख्यमजरं लोके विद्यते जातु कस्यचित् ॥ १.१४१.६८ ॥
La amistad surge de la igualdad; de la desigualdad no puede nacer. En el mundo, ninguna amistad es jamás imperecedera para nadie.
1.141.69
कामो वैनं विहरति क्रोधो वैनं रहत्युत ।
मैवं जीर्णमुपास्स्व त्वं सख्यं भवदुपाधिकृत् ॥ १.१४१.६९ ॥
El deseo puede extraviarlo, o la ira puede abandonarlo. No te aferres a una amistad así, marchita; es una amistad fingida, sostenida solo por tu propia posición.
1.141.70
आसीत्सख्यं द्विजश्रेष्ठ त्वया मेऽर्थनिबन्धनम् ।
नह्यनाढ्यः सखाऽऽढ्यस्य नाविद्वान्विदुषः सखा ॥ १.१४१.७० ॥
Oh, el mejor de los dos veces nacidos, nuestra amistad se fundaba en la riqueza. El pobre no es amigo del rico, ni el ignorante del sabio.
1.141.71
न शूरस्य सखा क्लीबः सखिपूर्वं किमिष्यते ।
न हि राज्ञामुदीर्णानामेवं भूतैर्नरैः क्वचित् ॥ १.१४१.७१ ॥
El amigo de un héroe no es un cobarde. ¿Qué se quiere de quien fue amigo en otro tiempo? Entre los reyes eminentes, en ninguna parte hay amistad con hombres en tal condición.
1.141.72
सख्यं भवति मन्दात्मञ्छ्रिया हीनैर्धनच्युतैः ।
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ॥ १.१४१.७२ ॥
Oh, mente obtusa, la amistad se da entre quienes gozan de prosperidad, no entre los desprovistos y los caídos de la riqueza. El amigo de un versado en los Vedas no es un ignorante de ellos; el amigo de un conductor de carro no es alguien sin carro.
1.141.73
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते ।
अहं त्वया न जानामि राज्यार्थे संविदं कृताम् ॥ १.१४१.७३ ॥
¿Por qué se busca la amistad incluso con un soberano de la tierra por quien no es rey? No conozco el pacto que hiciste por el reino.
1.141.74
एकरात्रं तु ते ब्रह्मन्कामं दास्यामि भोजनम् ।
एवमुक्तस्त्वहं तेन सदारः प्रस्थितस्तदा ॥ १.१४१.७४ ॥
Oh brahmán, por una noche te daré comida tanta como desees. Así fui hablado por él, y entonces partí con mi esposa.
1.141.75
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय यां कर्ताऽस्म्यचिरादिव ।
द्रुपदेनैवमुक्तोऽहं मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ॥ १.१४१.७५ ॥
Hice aquel voto que pronto cumpliré. Así interpelado por Drupada, quedé inundado de ira.
1.141.76
अभ्यागच्छं कुरून्भीष्म शिष्यैरर्थी गुणान्वितैः ।
ततोऽहं भवतः कामं संवर्धयितुमागतः ॥ १.१४१.७६ ॥
Oh Bhīṣma, buscando riqueza, llegué a los Kurus con mis discípulos, dotados de virtudes. Luego he venido a cumplir tu deseo.
1.141.77
इदं नागपुरं रम्यं ब्रूहि किं करवाणि ते ।
एवमुक्तस्तदा भीष्मो भारद्वाजमभाषत ॥ १.१४१.७७ ॥
Esta es la hermosa ciudad de Nāga. Dime qué debo hacer por ti. Así interpelado, Bhīṣma habló entonces al hijo de Bharadvāja.
1.141.78
अपज्यं क्रियतां चापं साध्वस्त्रं प्रतिपादय ।
भुङ्क्ष भोगान्भृशं प्रीतः पूज्यमानः कुरुक्षये ॥ १.१४१.७८ ॥
Que el arco quede sin cuerda. Enseña bien las armas. Sé muy complacido, honrado en la tierra de los Kuru, y disfruta de los placeres.
1.141.79
कुरूणामस्ति यद्वित्तं राज्यं चेदं सराष्ट्रकम् ।
त्वमेव परमो राजा सर्वे वाक्यकरास्तव ॥ १.१४१.७९ ॥
Cuanta riqueza tienen los Kurus, y este reino junto con sus territorios, tú solo eres el rey supremo; todos obedecen tu palabra.
1.141.80
यच्च ते प्रार्थितं ब्रह्मन्कृतं तदिति चिन्त्यताम् ।
दिष्ट्या प्राप्तोऽसि विप्रर्षे महान्मेऽनुग्रहः कृतः ॥ १.१४१.८० ॥
Oh brahmán, considera hecho lo que pediste. Por fortuna has venido, oh sabio brahmán; me has concedido un gran favor.