ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.141.1
ततो द्रुपदमासाद्य भारद्वाजः प्रतापवान् ।
अब्रवीत्पार्थिवं राजन्सखायं विद्धि मामिह ॥ १.१४१.१ ॥
ಆಗ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ) ದ್ರುಪದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ತಿಳಿ.
1.141.2
इत्येवमुक्तः सख्या स प्रीतिर्पूर्वं जनेश्वरः ।
भारद्वाजेन पाञ्चाल्यो नामृष्यत वचोऽस्य तत् ॥ १.१४१.२ ॥
ಭಾರದ್ವಾಜನು ಸ್ನೇಹದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಹಿಂದೆ ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದ ಆ ಜನೇಶ್ವರ ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜನು ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಹೋದನು.
1.141.3
स क्रोधामर्षजिह्मभ्रूः कषायीकृतलोचनः ।
ऐश्वर्यमदसंपन्नो द्रोणं राजाऽब्रवीदिदम् ॥ १.१४१.३ ॥
ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಹುಬ್ಬು ವಕ್ರವಾಗಿ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಅಧಿಕಾರದ ಮದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ರಾಜನು ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.141.4
अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसा ।
यन्मां व्रवीषि प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज ॥ १.१४१.४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಸರಿಯಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ನೀನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಯೋಗ್ಯ, ದ್ವಿಜನೇ.
1.141.5
न हि राज्ञामुदीर्णानामेवंभूतैर्नरैः क्वचित् ।
सख्यं भवति मन्दात्मञ्श्रिया हीनैर्धनच्युतैः ॥ १.१४१.५ ॥
ಮಂದಬುದ್ಧಿಯೇ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸಂಪತ್ತು ನಷ್ಟವಾದ ಇಂಥ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ನೇಹವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
1.141.6
सौहृदान्यपि जीर्यन्ते कालेन परिजीर्यतः ।
सौहृदं मे त्वया ह्यासीत्पूर्वं सामर्थ्यबन्धनम् ॥ १.१४१.६ ॥
ಕಾಲದಿಂದ ಕ್ಷೀಣರಾದವರ ಸ್ನೇಹಗಳೂ ಕಾಲದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ; ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹವು ಸಮಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಂಧವಾಗಿತ್ತು.
1.141.7
न सख्यमजरं लोके हृदि तिष्ठति कस्यचित् ।
कामश्चैतन्नाशयति क्रोधो वैनं रहत्युत ॥ १.१४१.७ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನೇಹ ಅಜರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಮ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಕ್ರೋಧ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
1.141.8
मैवं जीर्णमुपास्स्व त्वं सख्यं भवदुपाधिकृत् ।
आसीत्सख्यं द्विजश्रेष्ठ त्वया मेऽर्थनिबन्धनम् ॥ १.१४१.८ ॥
ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹೀಗೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆ ಸ್ನೇಹ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಲಾಭದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು.
1.141.9
न दरिद्रो वसुमतो नाविद्वान्विदुषः सखा ।
न शूरस्य सखा क्लीबः सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४१.९ ॥
ಬಡವನು ಶ್ರೀಮಂತನ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲ, ಅವಿದ್ವಾಂಸನು ವಿದ್ವಾಂಸನ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲ, ಹೇಡಿಯು ಶೂರನ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
1.141.10
ययोरेव समं वित्तं ययोरेव समं श्रुतम् ।
तयोर्विवाहः सख्यं च न तु पुष्टविपुष्टयोः ॥ १.१४१.१० ॥
ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಸಮಾನ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮಾನ ವಿದ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವರ ನಡುವೆ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ; ಸಮೃದ್ಧನ ಮತ್ತು ಅಸಮೃದ್ಧನ ನಡುವೆ ಅಲ್ಲ.
1.141.11
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ।
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४१.११ ॥
ವೇದವನ್ನು ಕಲಿಯದವನು ವೇದಜ್ಞನ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲ, ರಥವಿಲ್ಲದವನು ರಥಿಕನ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲ, ರಾಜನಲ್ಲದವನು ರಾಜನ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಅಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
1.141.12
द्रुपदेनैवमुक्तस्तु भारद्वाजः प्रतापवान् ।
मुहूर्तं चिन्तयित्वा तु मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ॥ १.१४१.१२ ॥
ದ್ರುಪದನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಭಾರದ್ವಾಜನು (ದ್ರೋಣನು) ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿಹೋದನು.
1.141.13
स विनिश्चित्य मनसा पाञ्चाल्यं प्रतिबुद्धिमान् ।
शिष्यैः परिवृतः श्रीमान्पुत्रेण सहितस्तथा ॥ १.१४१.१३ ॥
ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಪಾಂಚಾಲ್ಯನನ್ನು (ದ್ರುಪದನನ್ನು) ಎದುರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ, ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೂ ಹೊರಟನು.
1.141.14
जगाम कुरुमुख्यानां नागरं नागसाह्वयम् ।
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय यां कर्ता नचिरादिव ॥ १.१४१.१४ ॥
ಕುರುಮುಖ್ಯರ ನಗರವಾದ ನಾಗಸಾಹ್ವಯ (ಹಸ್ತಿನಾಪುರ)ಕ್ಕೆ ಅವನು ಹೊರಟನು; ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನೆರವೇರಿಸಲಿರುವ ಆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ.
1.141.15
स नागपुरमागम्य गौतमस्य निवेशने ।
भारद्वाजोऽवसत्तत्र प्रच्छन्नं द्विजसत्तमः ॥ १.१४१.१५ ॥
ಅವನು ನಾಗಪುರ (ಹಸ್ತಿನಾಪುರ)ಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಗೌತಮನ (ಕೃಪನ) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು; ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ).
1.141.16
ततोऽस्य तनुजः पार्थान्कृपस्यानन्तरं प्रभुः ।
अस्त्राणि शिक्षयामास नाबुध्यन्त च तं जनाः ॥ १.१४१.१६ ॥
ಆಗ ಅವನ ಸಮರ್ಥ ಮಗನು ಕೃಪನ ನಂತರ ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ಪಾಂಡವರಿಗೆ) ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು; ಜನರು ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.141.17
एवं स तत्र गूढात्मा कंचित्कालमुवास ह ।
कुमारास्त्वथ निष्क्रम्य समेता गजसाह्वयात् ॥ १.१४१.१७ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ಗುಪ್ತ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದನು; ನಂತರ ರಾಜಕುಮಾರರು ಗಜಾಹ್ವಯ (ಹಸ್ತಿನಾಪುರ) ದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಒಟ್ಟಾದರು.
1.141.18
क्रीडन्तो वीटया तत्र वीराः पर्यचरन्मुदा ।
तेषां संक्रीडमानानामुदपानेऽङ्गुलीयकम् ॥ १.१४१.१८ ॥
ಆ ವೀರರು ಅಲ್ಲಿ ಚೆಂಡಿನಿಂದ ಆಡುತ್ತಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸುತ್ತಾಡಿದರು; ಆಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದು ಉಂಗುರ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು.
1.141.19
पपात धर्मपुत्रस्य वीटा तत्रैव चापतत् ।
गर्तान्बुना प्रतिच्छन्नं तारारूपमिवाम्बरे ॥ १.१४१.१९ ॥
ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ಚೆಂಡು ಅಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದಿತು; ಗುಂಡಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರರೂಪದಂತೆ ತೋರಿತು.
1.141.20
दृष्ट्वा चैते कुमाराश्च तं यत्नात्पर्यवारयन् ।
ततस्ते यत्नमातिष्ठन्वीटामुद्धर्तुमादृताः।
न च ते प्रत्ययद्यन्त कर्म वीटोपलब्धये ॥ १.१४१.२० ॥
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಕುಮಾರರು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಚೆಂಡನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆದರದಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
1.141.21
ततोऽन्योन्यमवैक्षन्त व्रीडयावनताननाः ।
तस्या योगमविदन्तो भृशं चोत्कण्ठिताभवन् ॥ १.१४१.२१ ॥
ಬಳಿಕ ಅವರು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರು. ಅದನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಉಪಾಯ ತಿಳಿಯದೆ ಬಹಳ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು.
1.141.22
तेऽपश्यन्ब्राह्मणं श्याममापन्नं पलितं कृशम् ।
कृत्यवन्तमदूरस्थमग्निहोत्रपुरस्कृतम् ॥ १.१४१.२२ ॥
ಅವರು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಅವನು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವನು, ವೃದ್ಧನು, ಬಿಳಿ ಕೂದಲಿನವನು, ಕೃಶನು; ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.
1.141.23
ते तं दृष्ट्वा महातमानमुपगम्य कुमारकाः ।
भग्नोत्साहक्रियात्मानो ब्राह्मणं पर्यवारयन् ॥ १.१४१.२३ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಕುಮಾರರು ಹತ್ತಿರ ಹೋದರು; ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಮುರಿದು ಹೋದವರಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
1.141.24
अथ द्रोणः कुमारांस्तान्दृष्ट्वा कत्यवशस्तदा ।
प्रहस्य मन्दं पैशल्यादभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ १.१४१.२४ ॥
ಆಗ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ವೀರ ದ್ರೋಣನು ಆ ಕುಮಾರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೆಲ್ಲನೆ ನಕ್ಕು, ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
1.141.25
अहो वो धिग्बलं क्षात्रं धिगेतां वः कृतास्त्रताम् ।
भरतस्यान्वये जाता ये वीटां नाधिगच्छत ॥ १.१४१.२५ ॥
ಅಯ್ಯೋ! ನಿಮ್ಮ ಕ್ಷಾತ್ರ ಬಲಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ; ನಿಮ್ಮ ಈ ಅಸ್ತ್ರ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ; ಭರತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಯೂ ನೀವು ಆ ಚೆಂಡನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ.
1.141.26
वीटां च मुद्रिकां चैव ह्यहमेतदपि द्वयम् ।
उद्धरेयमिषीकाभिर्भोजनं मे प्रदीयताम् ॥ १.१४१.२६ ॥
ಆ ಚೆಂಡು ಮತ್ತು ಉಂಗುರ ಎರಡನ್ನೂ ನಾನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ಊಟ ನೀಡಲಿ.
1.141.27
ततोऽब्रवीत्तदा द्रोणं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृपस्यानुमते ब्रह्मन्भिक्षामाप्नुहि शाश्वतीम् ॥ १.१४१.२७ ॥
ಆಗ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಕೃಪನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.
1.141.28
एवमुक्तः प्रत्युवाच प्रहस्य भरतानिदम् ।
एषा मुष्टिरिषीकाणां मयाऽस्त्रेणाभिमन्त्रिता ॥ १.१४१.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ರೋಣನು ನಗುತ್ತ ಭರತರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಇದು ನಾನು ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿದ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಬಾಣಗಳು.
1.141.29
अस्या वीर्यं निरीक्षध्वं यदन्येषु न विद्यते ।
वेत्स्यामीषिकया वीटां तामिषीकां तथाऽन्यया ॥ १.१४१.२९ ॥
ಇದರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ; ಇತರರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದದ್ದು. ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ನಾನು ಆ ಚೆಂಡನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇನೆ; ಆ ಬಾಣವನ್ನೂ ಇನ್ನೊಂದರಿಂದ.
1.141.30
तामन्यया समायोगे वीटाया ग्रहणं मम ।
ततो यथोक्तं द्रोणेन तत्सर्वं कृतमञ्जसा ॥ १.१४१.३० ॥
ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ನನ್ನ ಕಾರ್ಯ; ನಂತರ ದ್ರೋಣನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ತಕ್ಷಣ ನೆರವೇರಿತು.
1.141.31
तदवेक्ष्य कुमारास्ते विस्मयोत्फुल्ललोचनाः ।
आश्चर्यमिदमत्यन्तमिति मत्वा वचोऽब्रुवन् ॥ १.१४१.३१ ॥
ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಆ ಕುಮಾರರ ಕಣ್ಣುಗಳು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಅರಳಿದವು. 'ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.141.32
मुद्रिकामणि विप्रर्षे शीध्रमेतां समुद्धरथ ।
ततः शरं समादाय धनुश्चापि महायशाः ॥ १.१४१.३२ ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಯೇ, ಈ ಮುದ್ರಿಕಾ-ಮಣಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಹೊರತೆಗೆಯಿರಿ.' ನಂತರ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯು ಬಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
1.141.33
शरेण विद्ध्वा मुद्रां तामूर्ध्वमावाहयत्प्रभुः ।
स शरं समुपादाय कूपादङ्गुलिवेष्टनम् ॥ १.१४१.३३ ॥
ಬಾಣದಿಂದ ಆ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಆ ಪ್ರಭು ಅದನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆದನು. ನಂತರ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಾವಿಯಿಂದ ಬೆರಳುಂಗುರವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು.
1.141.34
ददौ ततः कुमाराणां विस्मितानामविस्मितः ।
मुद्रिकामुद्धृतां दृष्ट्वा तमाहुस्ते कुमारकाः ॥ १.१४१.३४ ॥
ಆಗ ವಿಸ್ಮಿತರಾದ ಕುಮಾರರಿಗೆ, ತಾನು ವಿಸ್ಮಯವಿಲ್ಲದೆ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಹೊರತೆಗೆದ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಕುಮಾರರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.141.35
अभिवन्दामहे ब्रह्मन्नैतदन्येषु विद्यते ।
कोऽसि कस्यासि जानीमो वयं किं करवामहे ॥ १.१४१.३५ ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾವು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ; ಇದು ಇತರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಯಾರು, ಯಾರ ಮಗ — ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದು; ನಾವೇನು ಮಾಡಬೇಕು?'
1.141.36
एवमुक्तस्ततो द्रोणः प्रत्युवाच कुमारकान् ।
आचक्षध्वं च भीष्माय रूपेण च गुणैश्च माम् ॥ १.१४१.३६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ದ್ರೋಣನು ಕುಮಾರರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.'
1.141.37
स एव सुमहातेजाः सांप्रतं प्रतिपत्स्यते ।
तथेत्युक्त्वा च गत्वा च भीष्ममूचुः कुमारकाः ॥ १.१४१.३७ ॥
ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಈಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. "ಸರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೋಗಿ ಕುಮಾರರು ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.141.38
ब्राह्मणस्य वचः कृत्स्नं तच्च कर्म तथाविधम् ।
भीष्मः श्रुत्वा कुमाराणां द्रोणं तं प्रत्यजानत ॥ १.१४१.३८ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಆ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಕುಮಾರರಿಂದ ಕೇಳಿದ ಭೀಷ್ಮ ಆ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
1.141.39
युक्तरूपः स हि गुरुरित्येवमनुचिन्त्य च ।
अथैनमानीय तदा स्वयमेव सुसत्कृतम् ॥ १.१४१.३९ ॥
"ಅವನು ಯೋಗ್ಯ ಗುರು" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಭೀಷ್ಮನು ತಾನೇ ಅವನನ್ನು ಕರೆತಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದನು.
1.141.40
परिपप्रच्छ निपुणं भीष्मः शस्त्रभृतां वरः ।
हेतुमागमने तच्च द्रोणः सर्वं न्यवेदयत् ॥ १.१४१.४० ॥
ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು; ದ್ರೋಣನು ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಳಿಸಿದನು.
1.141.41
महर्षेरग्निवेश्यस्य सकाशमहमच्युत ।
अस्त्रार्थमगमं पूर्वं धनुर्वेदजिघृक्षया ॥ १.१४१.४१ ॥
ಅಚ್ಯುತನೇ, ಹಿಂದೆ ನಾನು ಧನುರ್ವೇದವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮಹರ್ಷಿ ಅಗ್ನಿವೇಶ್ಯನ ಬಳಿ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಗಾಗಿ ಹೋದೆ.
1.141.42
ब्रह्मचारी विनीतात्मा जटिलो बहुलाः समाः ।
अवसं सुचिरं तत्र गुरुशुश्रूषणे रतः ॥ १.१४१.४२ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ, ವಿನಯಶೀಲ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿ, ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಗುರುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಬಹುಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದೆ.
1.141.43
पाञ्चाल्यो राजपुत्रश्च यज्ञसेनो महाबलः ।
इष्वस्त्रहेतोर्न्यवसत्तस्मिन्नेव गुरौ प्रभुः ॥ १.१४१.४३ ॥
ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶದ ರಾಜಕುಮಾರ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಯಜ್ಞಸೇನನು ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಗಾಗಿ ಅದೇ ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
1.141.44
स मे तत्र सखा चासीदुपकारी प्रियश्च मे ।
तेनाहं सह संगम्य वर्तयन्सुचिरं प्रभो ॥ १.१४१.४४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ನನಗೆ ಗೆಳೆಯನೂ ಉಪಕಾರಿಯೂ ಪ್ರಿಯನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಹೇ ಪ್ರಭೂ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ನಾನು ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದೆ.
1.141.45
बाल्यात्प्रभृति कौरव्य सहाध्ययनमेव च ।
स मे सखा सदा तत्र प्रियवादी प्रियंकरः ॥ १.१४१.४५ ॥
ಹೇ ಕೌರವ್ಯ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ನಾವು ಜೊತೆಗೂಡಿ ಓದಿದ್ದೆವು. ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ, ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನಾಗಿ, ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನಾಗಿದ್ದನು.
1.141.46
अब्रवीदिति मां भीष्म वचनं प्रीतिवर्धनम् ।
अहं प्रियतमः पुत्रः पितुर्द्रोण महात्मनः ॥ १.१४१.४६ ॥
ಅವನು ನನಗೆ ಈ ಪ್ರೀತಿ ವರ್ಧಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು — ಹೇ ಭೀಷ್ಮ! ನಾನು ಮಹಾತ್ಮ ದ್ರೋಣನೆಂಬ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರ.
1.141.47
अभिषेक्ष्यति मां राज्ये स पाञ्चाल्यो यदा तदा ।
तद्भोज्यं भवता राज्यमर्धं सत्येन ते शपे ॥ १.१४१.४७ ॥
ಆ ಪಾಂಚಾಲನು ನನ್ನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದಾಗ, ಆ ರಾಜ್ಯದ ಅರ್ಧವನ್ನು ನೀನು ಅನುಭವಿಸು — ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಣೆ ಮಾಡಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
1.141.48
मम भोगाश्च वित्तं च त्वदधीनं सुखानि च ।
एवमुक्त्वाऽथ वव्राज कृतास्त्रः पूजितो मया ॥ १.१४१.४८ ॥
ನನ್ನ ಭೋಗಗಳು, ನನ್ನ ಧನ ಮತ್ತು ಸುಖಗಳು — ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ನನ್ನಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಹೊರಟುಹೋದನು.
1.141.49
तच्च वाक्यमहं नित्यं मनसा धारयंस्तदा ।
सोऽहं पितृनियोगेन पुत्रलोभाद्यशस्विनीम् ॥ १.१४१.४९ ॥
ಆ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆಗ ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಪುತ್ರನ ಆಸೆಯಿಂದ, ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನಾನು ವರಿಸಿದೆ.
1.141.50
शारद्वतीं महाप्रज्ञामुपयेमे महाव्रताम् ।
अग्निहोत्रे च सत्रे च दमे च सततं रताम् ॥ १.१४१.५० ॥
ಶಾರದ್ವತನ ಮಗಳು, ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳವಳು, ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಣಿಯಾದ ಆಕೆಯನ್ನು ನಾನು ವರಿಸಿದೆ. ಅವಳು ಸದಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಂಯಮದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದಳು.
1.141.51
लेभे च गौतमी पुत्रमश्वत्थामानमौरसम् ।
भीमविक्रमकर्माणमादित्यसमतेजसम् ॥ १.१४१.५१ ॥
ಗೌತಮಿ ನನಗೆ ನನ್ನ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದ ಮಗ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು. ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು, ತೇಜಸ್ಸು ಸೂರ್ಯನ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು.
1.141.52
पुत्रेण तेन प्रीतोऽहं भरद्वाजो मया यथा ।
गोक्षीरं पिबतो दृष्ट्वा धनिनस्तत्र पुत्रकान्।
अश्वत्थामारुदद्बालस्तन्मे संदेहयद्दिशः ॥ १.१४१.५२ ॥
ಆ ಮಗನಿಂದ ನಾನು, ನನ್ನ ತಂದೆ ಭರದ್ವಾಜನು ನನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಂತೆ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮಕ್ಕಳು ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಬಾಲಕ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ; ಅವನ ಅಳುವು ನನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂದೇಹಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿತು.
1.141.53
न स्नातकोऽवसीदेत वर्तमानः स्वकर्मसु ।
इति संचिन्त्य मनसा तं देशं बहुशो भ्रमन् ॥ १.१४१.५३ ॥
ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಸ್ನಾತಕನು ಕುಂದಬಾರದು. ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ ನಾನು ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಲೆದಾಡಿದೆ.
1.141.54
विशुद्धणिच्छन्गाङ्गेय धर्मोपेतं प्रतिग्रहम् ।
अन्तादन्तं परिक्रम्य नाध्यगच्छं पयस्विनीम् ॥ १.१४१.५४ ॥
ಗಂಗಾಪುತ್ರನೇ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ದಾನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ನಾನು ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯವರೆಗೆ ಅಲೆದಾಡಿದೆ; ಆದರೆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
1.141.55
यवपिष्टोदकेनैनं लोभयेयं कुमारकम् ।
पीत्वा पिष्टरसं बालः क्षीरं पीतं मयाऽपि च ॥ १.१४१.५५ ॥
ಈ ಬಾಲಕನನ್ನು ಯವಪಿಷ್ಟ ನೀರಿನಿಂದ ಮೋಸಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬಾಲಕನು ಹಿಟ್ಟಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿದನು; ನಾನೂ ಹಾಲು ಕುಡಿದೆ.
1.141.56
ननर्तोत्थाय कौरव्य हृष्टो बाल्याद्विमोहितः ।
तं दृष्ट्वा नृत्यमानं तु बालैः परिवृतं सुतम् ॥ १.१४१.५६ ॥
ಓ ಕೌರವ್ಯ, ಬಾಲ್ಯದ ಮೋಹದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನು ಎದ್ದು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದನು. ಬಾಲಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆ ಮಗನು ನರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು...
1.141.57
हास्यतामुपसंप्राप्तं कश्मलं तत्र मेऽभवत् ।
द्रोणं धिगस्त्वधनिनं यो धनं नाधिगच्छति ॥ १.१४१.५७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಗೆಪಾಟಲಾದುದರಿಂದ ನನಗೆ ಕಳವಳ ಉಂಟಾಯಿತು. ಧನ ಪಡೆಯಲಾರದ ಈ ಬಡ ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ!
1.141.58
पिष्टोदकं सुतो यस्य पीत्वा क्षीरस्य तृष्णया ।
नृत्यतिस्म मुदाविष्टः क्षीरं पीतं मयाऽप्युत ॥ १.१४१.५८ ॥
ಹಿಟ್ಟಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು ಹಾಲಿನ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಆನಂದದಿಂದ ನರ್ತಿಸಿದ ಮಗನಿರುವವನು! ನಾನೂ ಹಾಲು ಕುಡಿದಿದ್ದೆ.
1.141.59
इति संभाषतां वाचं श्रुत्वा मे बुद्धिरच्यवत् ।
आत्मानं चात्मना गर्हन्मनसेदं व्यचिन्तयम् ॥ १.१४१.५९ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಚಲಿಸಿತು. ನನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ನಿಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆ.
1.141.60
अपि चाहं पुरा विप्रैर्वर्जितो गर्हितो वसे ।
परोपसेवां पापिष्ठां न च कुर्यां धनेप्सया ॥ १.१४१.६० ॥
ನಾನು ಹಿಂದೆಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿ ನಿಂದಿತನಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಧನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಇತರರ ಪಾಪಕರ ಸೇವೆ ಮಾಡಲಾರೆ.
1.141.61
इति मत्वा प्रियं पुत्रं भीष्मादाय ततो ह्यहम् ।
पूर्वस्नेहानुरागित्वात्सदारः सौमकिं गतः ॥ १.१४१.६१ ॥
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಭೀಷ್ಮರಿಂದ ಪಡೆದು, ಹಿಂದಿನ ಸ್ನೇಹಾನುರಾಗದಿಂದ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೌಮಕಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆನು.
1.141.62
अभिषिक्तं तु श्रुत्वैव कृतार्थोऽस्मीति चिन्तयन् ।
प्रियं सखायं सुप्रीतो राज्यस्थं समुपागमम् ॥ १.१४१.६२ ॥
ಅಭಿಷೇಕವಾಯಿತೆಂದು ಕೇಳಿ, 'ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆನು' ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನ ಬಳಿಗೆ ನಾನು ಬಂದೆನು.
1.141.63
संस्मरन्सङ्गमं चैव वचनं चैव तस्य तत् ।
ततो द्रुपदमागम्य सखइपूर्वमहं प्रभो ॥ १.१४१.६३ ॥
ಅವನ ಆ ಭೇಟಿಯನ್ನೂ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ನಂತರ ದ್ರುಪದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಪ್ರಭೂ, ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ನಾನು...
1.141.64
अब्रुवं पुरुषव्याघ्र सखायं विद्धि मामिति ।
उपस्थितस्तु द्रुपदं सखिवच्चास्मि सङ्गतः ॥ १.१४१.६४ ॥
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, 'ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ತಿಳಿ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದೆನು. ದ್ರುಪದನ ಬಳಿ ನಿಂತು, ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದೆನು.
1.141.65
स मां निराकारमिव प्रहसन्निदमब्रवीत् ।
अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसा ॥ १.१४१.६५ ॥
ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಅಪರಿಚಿತನಂತೆ ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಬುದ್ಧಿ ಅಪಕ್ವವಾಗಿದೆ, ಬಹಳ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.'
1.141.66
यदात्थ मां त्वं प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज ।
संगतनीह जीर्यन्ति कालेन परिजीर्यतः ॥ १.१४१.६६ ॥
ದ್ವಿಜನೇ, 'ನಾನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ' ಎಂದು ನೀನು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೇಳಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಕಾಲದಿಂದ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾಲದಿಂದ ಜೀರ್ಣಿಸುವವನೇ...
1.141.67
सौहृदं मे त्वया ह्यासीत्पूर्वं सामर्थ्यबन्धनम् ।
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ॥ १.१४१.६७ ॥
ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನೊಡನೆ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹವು ಸಮಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಂಧನವಾಗಿತ್ತು. ವೇದಜ್ಞನಿಗೆ ವೇದವರಿಯದವನು ಗೆಳೆಯನಾಗನು; ರಥಿಕನಿಗೆ ರಥವಿಲ್ಲದವನು ಗೆಳೆಯನಾಗನು.
1.141.68
साम्याद्धि सख्यं भवति वैषम्यान्नोपपद्यते ।
न सख्यमजरं लोके विद्यते जातु कस्यचित् ॥ १.१४१.६८ ॥
ಸಮಾನತೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ನೇಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸ್ನೇಹ ಎಂದಿಗೂ ಜೀರ್ಣವಾಗದೆ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
1.141.69
कामो वैनं विहरति क्रोधो वैनं रहत्युत ।
मैवं जीर्णमुपास्स्व त्वं सख्यं भवदुपाधिकृत् ॥ १.१४१.६९ ॥
ಕಾಮ ಇವನನ್ನು ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಕ್ರೋಧ ಇವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಜೀರ್ಣವಾದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ನೀನು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ; ಅದು ನಿನ್ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃತ್ರಿಮವಾಗಿ ನಿಂತ ಸ್ನೇಹ.
1.141.70
आसीत्सख्यं द्विजश्रेष्ठ त्वया मेऽर्थनिबन्धनम् ।
नह्यनाढ्यः सखाऽऽढ्यस्य नाविद्वान्विदुषः सखा ॥ १.१४१.७० ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹ ಧನದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಧನಹೀನನು ಧನವಂತನಿಗೆ ಗೆಳೆಯನಾಗನು; ಅವಿದ್ವಾಂಸನು ವಿದ್ವಾಂಸನಿಗೆ ಗೆಳೆಯನಾಗನು.
1.141.71
न शूरस्य सखा क्लीबः सखिपूर्वं किमिष्यते ।
न हि राज्ञामुदीर्णानामेवं भूतैर्नरैः क्वचित् ॥ १.१४१.७१ ॥
ಶೂರನಿಗೆ ಗೆಳೆಯ ಹೇಡಿಯಾಗನು. ಹಿಂದೆ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದವನಲ್ಲಿ ಈಗ ಏನು ಬಯಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ? ಉನ್ನತ ರಾಜರಿಗೆ ಇಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರೊಡನೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನೇಹವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
1.141.72
सख्यं भवति मन्दात्मञ्छ्रिया हीनैर्धनच्युतैः ।
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ॥ १.१४१.७२ ॥
ಮಂದಬುದ್ಧಿಯೇ, ಸ್ನೇಹ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿರುವವರ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಶ್ರೀಹೀನರೂ ಧನ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರೂ ನಡುವೆ ಅಲ್ಲ. ವೇದಜ್ಞನಿಗೆ ವೇದವರಿಯದವನು ಗೆಳೆಯನಾಗನು; ರಥಿಕನಿಗೆ ರಥವಿಲ್ಲದವನು ಗೆಳೆಯನಾಗನು.
1.141.73
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते ।
अहं त्वया न जानामि राज्यार्थे संविदं कृताम् ॥ १.१४१.७३ ॥
ರಾಜನಲ್ಲದವನು ಭೂಪತಿಯ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ಏಕೆ ಬಯಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ? ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯೆ.
1.141.74
एकरात्रं तु ते ब्रह्मन्कामं दास्यामि भोजनम् ।
एवमुक्तस्त्वहं तेन सदारः प्रस्थितस्तदा ॥ १.१४१.७४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಒಂದು ರಾತ್ರಿಗೆ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಭೋಜನವನ್ನು ಕೊಡುವೆನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನು ಆಗ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟೆ.
1.141.75
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय यां कर्ताऽस्म्यचिरादिव ।
द्रुपदेनैवमुक्तोऽहं मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ॥ १.१४१.७५ ॥
ನಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ಮಾಡಲಿರುವ ಆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೆ. ದ್ರುಪದನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿಹೋದೆ.
1.141.76
अभ्यागच्छं कुरून्भीष्म शिष्यैरर्थी गुणान्वितैः ।
ततोऽहं भवतः कामं संवर्धयितुमागतः ॥ १.१४१.७६ ॥
ಭೀಷ್ಮನೇ, ಗುಣವಂತ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾನು ಕುರುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆ. ಅನಂತರ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
1.141.77
इदं नागपुरं रम्यं ब्रूहि किं करवाणि ते ।
एवमुक्तस्तदा भीष्मो भारद्वाजमभाषत ॥ १.१४१.७७ ॥
ಇದು ರಮಣೀಯ ನಾಗಪುರ. ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳು. ಆಗ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭೀಷ್ಮನು ಭಾರದ್ವಾಜನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
1.141.78
अपज्यं क्रियतां चापं साध्वस्त्रं प्रतिपादय ।
भुङ्क्ष भोगान्भृशं प्रीतः पूज्यमानः कुरुक्षये ॥ १.१४१.७८ ॥
ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲಿ. ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೋಧಿಸು. ಕುರುದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.
1.141.79
कुरूणामस्ति यद्वित्तं राज्यं चेदं सराष्ट्रकम् ।
त्वमेव परमो राजा सर्वे वाक्यकरास्तव ॥ १.१४१.७९ ॥
ಕುರುಗಳಿಗಿರುವ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ರಾಜ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಸಹಿತವಾಗಿದೆ; ನೀನೇ ಪರಮ ರಾಜ, ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆಯುವವರು.
1.141.80
यच्च ते प्रार्थितं ब्रह्मन्कृतं तदिति चिन्त्यताम् ।
दिष्ट्या प्राप्तोऽसि विप्रर्षे महान्मेऽनुग्रहः कृतः ॥ १.१४१.८० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ಬೇಡಿದ್ದು ನೆರವೇರಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸು. ಅದೃಷ್ಟವಶದಿಂದ ಬಂದಿರುವೆ, ವಿಪ್ರ ಋಷಿಯೇ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನೀನು ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿರುವೆ.