ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.141.1
ततो द्रुपदमासाद्य भारद्वाजः प्रतापवान् ।
अब्रवीत्पार्थिवं राजन्सखायं विद्धि मामिह ॥ १.१४१.१ ॥
ତା'ପରେ ପରାକ୍ରମୀ ଭାରଦ୍ବାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ରାଜନ, ଏଠାରେ ମୋତେ ତୁମ୍ଭର ସଖା ବୋଲି ଜାଣ।
1.141.2
इत्येवमुक्तः सख्या स प्रीतिर्पूर्वं जनेश्वरः ।
भारद्वाजेन पाञ्चाल्यो नामृष्यत वचोऽस्य तत् ॥ १.१४१.२ ॥
ଭାରଦ୍ବାଜ ମିତ୍ରତା ନାମରେ ଏପରି କହିବାରୁ, ପୂର୍ବେ ସ୍ନେହ ଥିବା ସେ ଜନେଶ୍ବର ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେହି କଥା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.141.3
स क्रोधामर्षजिह्मभ्रूः कषायीकृतलोचनः ।
ऐश्वर्यमदसंपन्नो द्रोणं राजाऽब्रवीदिदम् ॥ १.१४१.३ ॥
କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ଭ୍ରୂ ବଙ୍କା କରି, ଆଖି ଲାଲ କରି, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ରାଜା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.141.4
अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसा ।
यन्मां व्रवीषि प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज ॥ १.१४१.४ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମର ଏ ବୁଦ୍ଧି ଠିକ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମର ସଖା ବୋଲି ତୁମେ ବଳପୂର୍ବକ କହୁଛ, ତାହା ଆଦୌ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
1.141.5
न हि राज्ञामुदीर्णानामेवंभूतैर्नरैः क्वचित् ।
सख्यं भवति मन्दात्मञ्श्रिया हीनैर्धनच्युतैः ॥ १.१४१.५ ॥
ହେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ଉନ୍ନତ ରାଜାମାନଙ୍କର ମିତ୍ରତା କେବେ ହେଁ ଏପରି ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟହୀନ, ଧନଚ୍ୟୁତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
1.141.6
सौहृदान्यपि जीर्यन्ते कालेन परिजीर्यतः ।
सौहृदं मे त्वया ह्यासीत्पूर्वं सामर्थ्यबन्धनम् ॥ १.१४१.६ ॥
କାଳରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମିତ୍ରତା ମଧ୍ୟ କାଳରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ପୂର୍ବରେ ତୁମ ସହିତ ମୋର ମିତ୍ରତା ସମାନ ସାମର୍ଥ୍ୟର ବନ୍ଧନ ଥିଲା।
1.141.7
न सख्यमजरं लोके हृदि तिष्ठति कस्यचित् ।
कामश्चैतन्नाशयति क्रोधो वैनं रहत्युत ॥ १.१४१.७ ॥
ଜଗତରେ କାହାରି ହୃଦୟରେ ମିତ୍ରତା ଅଜର ହୋଇ ରହେ ନାହିଁ। କାମ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଏ।
1.141.8
मैवं जीर्णमुपास्स्व त्वं सख्यं भवदुपाधिकृत् ।
आसीत्सख्यं द्विजश्रेष्ठ त्वया मेऽर्थनिबन्धनम् ॥ १.१४१.८ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଜୀର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରତାକୁ ଧରି ରହ ନାହିଁ। ତୁମ ଅବସ୍ଥାରୁ ସୃଷ୍ଟ ସେ ମିତ୍ରତା ମୋ ସହିତ ଲାଭ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା।
1.141.9
न दरिद्रो वसुमतो नाविद्वान्विदुषः सखा ।
न शूरस्य सखा क्लीबः सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४१.९ ॥
ଦରିଦ୍ର ଧନୀର ମିତ୍ର ନୁହେଁ, ଅଜ୍ଞାନୀ ବିଦ୍ୱାନର ମିତ୍ର ନୁହେଁ, କ୍ଲୀବ ଶୂରର ମିତ୍ର ନୁହେଁ। ପୂର୍ବ ମିତ୍ରତାରେ କ'ଣ ଲାଭ?
1.141.10
ययोरेव समं वित्तं ययोरेव समं श्रुतम् ।
तयोर्विवाहः सख्यं च न तु पुष्टविपुष्टयोः ॥ १.१४१.१० ॥
ଯେଉଁ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର ଧନ ସମାନ, ଯେଉଁ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର ବିଦ୍ୟା ସମାନ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ବିବାହ ଓ ମିତ୍ରତା ହୁଏ; ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଅସମୃଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ।
1.141.11
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ।
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४१.११ ॥
ଯେ ବେଦଜ୍ଞ ନୁହେଁ ସେ ବେଦଜ୍ଞର ମିତ୍ର ନୁହେଁ, ଯେ ରଥହୀନ ସେ ରଥୀର ମିତ୍ର ନୁହେଁ, ଯେ ରାଜା ନୁହେଁ ସେ ରାଜାର ମଧ୍ୟ ମିତ୍ର ନୁହେଁ। ପୂର୍ବ ମିତ୍ରତାରେ କ'ଣ ଲାଭ?
1.141.12
द्रुपदेनैवमुक्तस्तु भारद्वाजः प्रतापवान् ।
मुहूर्तं चिन्तयित्वा तु मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ॥ १.१४१.१२ ॥
ଦ୍ରୁପଦ ଏପରି କହିବାରୁ, ପ୍ରତାପୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
1.141.13
स विनिश्चित्य मनसा पाञ्चाल्यं प्रतिबुद्धिमान् ।
शिष्यैः परिवृतः श्रीमान्पुत्रेण सहितस्तथा ॥ १.१४१.१३ ॥
ମନେ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁରୁଷ, ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ (ଦ୍ରୁପଦ)ଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଓ ନିଜ ପୁତ୍ର ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
1.141.14
जगाम कुरुमुख्यानां नागरं नागसाह्वयम् ।
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय यां कर्ता नचिरादिव ॥ १.१४१.१४ ॥
କୁରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ନଗର ନାଗସାହ୍ୱୟ (ହସ୍ତିନାପୁର)କୁ ସେ ଗଲେ; ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସେ ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ କରିବେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରି।
1.141.15
स नागपुरमागम्य गौतमस्य निवेशने ।
भारद्वाजोऽवसत्तत्र प्रच्छन्नं द्विजसत्तमः ॥ १.१४१.१५ ॥
ସେ ନାଗପୁର (ହସ୍ତିନାପୁର)କୁ ଆସି ଗୌତମ (କୃପ)ଙ୍କ ଗୃହରେ ସେଠାରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ବାସ କଲେ; ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)।
1.141.16
ततोऽस्य तनुजः पार्थान्कृपस्यानन्तरं प्रभुः ।
अस्त्राणि शिक्षयामास नाबुध्यन्त च तं जनाः ॥ १.१४१.१६ ॥
ତାପରେ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥ ପୁତ୍ର କୃପଙ୍କ ପରେ ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ (ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ) ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିଖାଇଲେ; ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ ନାହିଁ।
1.141.17
एवं स तत्र गूढात्मा कंचित्कालमुवास ह ।
कुमारास्त्वथ निष्क्रम्य समेता गजसाह्वयात् ॥ १.१४१.१७ ॥
ଏହିପରି ସେ ସେଠାରେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ୱରୂପରେ କିଛି କାଳ ରହିଲେ; ତାପରେ ରାଜକୁମାରମାନେ ଗଜାହ୍ୱୟ (ହସ୍ତିନାପୁର)ରୁ ବାହାରି ଏକତ୍ର ହେଲେ।
1.141.18
क्रीडन्तो वीटया तत्र वीराः पर्यचरन्मुदा ।
तेषां संक्रीडमानानामुदपानेऽङ्गुलीयकम् ॥ १.१४१.१८ ॥
ସେହି ବୀରମାନେ ସେଠାରେ ବଲ୍ ଖେଳି ଆନନ୍ଦରେ ବୁଲୁଥିଲେ; ଖେଳିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଏକ ଅଙ୍ଗୁରୀ କୂଅରେ ପଡ଼ିଗଲା।
1.141.19
पपात धर्मपुत्रस्य वीटा तत्रैव चापतत् ।
गर्तान्बुना प्रतिच्छन्नं तारारूपमिवाम्बरे ॥ १.१४१.१९ ॥
ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ବଲ୍ ସେଠାରେ ହିଁ ପଡ଼ିଗଲା; ଗର୍ତ୍ତ ତଳେ ଲୁଚି ଆକାଶରେ ତାରା ପରି ଦେଖାଗଲା।
1.141.20
दृष्ट्वा चैते कुमाराश्च तं यत्नात्पर्यवारयन् ।
ततस्ते यत्नमातिष्ठन्वीटामुद्धर्तुमादृताः।
न च ते प्रत्ययद्यन्त कर्म वीटोपलब्धये ॥ १.१४१.२० ॥
ତାହା ଦେଖି ସେହି ପିଲାମାନେ ବହୁ ଚେଷ୍ଟାରେ ତାହାକୁ ରୋକିବାକୁ ଯତ୍ନ କଲେ। ତା'ପରେ ବଲ୍ ବାହାର କରିବାକୁ ଆଦରପୂର୍ବକ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ବଲ୍ ପାଇବାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେମାନେ ସଫଳ ହେଲେ ନାହିଁ।
1.141.21
ततोऽन्योन्यमवैक्षन्त व्रीडयावनताननाः ।
तस्या योगमविदन्तो भृशं चोत्कण्ठिताभवन् ॥ १.१४१.२१ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖିଲେ। ତାହାକୁ ବାହାର କରିବାର ଉପାୟ ନ ଜାଣି ସେମାନେ ବହୁତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ।
1.141.22
तेऽपश्यन्ब्राह्मणं श्याममापन्नं पलितं कृशम् ।
कृत्यवन्तमदूरस्थमग्निहोत्रपुरस्कृतम् ॥ १.१४१.२२ ॥
ସେମାନେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ବୃଦ୍ଧ, ଧଳା କେଶ ଓ କୃଶ ଥିଲେ; ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ଆଗରେ ରଖି କର୍ମରେ ଲାଗିଥିଲେ।
1.141.23
ते तं दृष्ट्वा महातमानमुपगम्य कुमारकाः ।
भग्नोत्साहक्रियात्मानो ब्राह्मणं पर्यवारयन् ॥ १.१४१.२३ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ପିଲାମାନେ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ଉତ୍ସାହ ଓ କର୍ମଚେଷ୍ଟା ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘେରିଲେ।
1.141.24
अथ द्रोणः कुमारांस्तान्दृष्ट्वा कत्यवशस्तदा ।
प्रहस्य मन्दं पैशल्यादभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ १.१४१.२४ ॥
ତେବେ କରୁଣାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ବୀର ଦ୍ରୋଣ ସେହି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୃଦୁ ହସି ସ୍ନେହରେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.141.25
अहो वो धिग्बलं क्षात्रं धिगेतां वः कृतास्त्रताम् ।
भरतस्यान्वये जाता ये वीटां नाधिगच्छत ॥ १.१४१.२५ ॥
ଅହୋ! ତୁମମାନଙ୍କ କ୍ଷାତ୍ର ବଳକୁ ଧିକ୍; ତୁମମାନଙ୍କ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୌଶଳକୁ ଧିକ୍; ଭରତବଂଶରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେମାନେ ସେ ବଲ୍ ପାଇ ପାରିଲ ନାହିଁ।
1.141.26
वीटां च मुद्रिकां चैव ह्यहमेतदपि द्वयम् ।
उद्धरेयमिषीकाभिर्भोजनं मे प्रदीयताम् ॥ १.१४१.२६ ॥
ସେ ବଲ୍ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି, ଏ ଦୁଇଟିକୁ ମୁଁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇବି; ମୋତେ ଭୋଜନ ଦିଆଯାଉ।
1.141.27
ततोऽब्रवीत्तदा द्रोणं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृपस्यानुमते ब्रह्मन्भिक्षामाप्नुहि शाश्वतीम् ॥ १.१४१.२७ ॥
ତା ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଲେ— ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃପଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ଆପଣ ଶାଶ୍ୱତ ଭିକ୍ଷା ପାଆନ୍ତୁ।
1.141.28
एवमुक्तः प्रत्युवाच प्रहस्य भरतानिदम् ।
एषा मुष्टिरिषीकाणां मयाऽस्त्रेणाभिमन्त्रिता ॥ १.१४१.२८ ॥
ଏପରି କୁହାଗଲେ ଦ୍ରୋଣ ହସି ଭରତମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— ଏହା ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରିଥିବା ଏକ ମୁଠି ବାଣ।
1.141.29
अस्या वीर्यं निरीक्षध्वं यदन्येषु न विद्यते ।
वेत्स्यामीषिकया वीटां तामिषीकां तथाऽन्यया ॥ १.१४१.२९ ॥
ଏହାର ବଳ ଦେଖ, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରେ ନାହିଁ। ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ମୁଁ ସେ ବଲ୍ ଜାଣିବି, ଏବଂ ସେ ବାଣକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ବାଣରେ।
1.141.30
तामन्यया समायोगे वीटाया ग्रहणं मम ।
ततो यथोक्तं द्रोणेन तत्सर्वं कृतमञ्जसा ॥ १.१४१.३० ॥
ସେ ବାଣକୁ ଅନ୍ୟ ବାଣ ସହ ଯୋଡି ବଲ୍ ଧରିବା ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ; ତା ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସବୁ ସହଜରେ କରାଗଲା।
1.141.31
तदवेक्ष्य कुमारास्ते विस्मयोत्फुल्ललोचनाः ।
आश्चर्यमिदमत्यन्तमिति मत्वा वचोऽब्रुवन् ॥ १.१४१.३१ ॥
ତାହା ଦେଖି ସେହି କୁମାରମାନଙ୍କ ଆଖି ବିସ୍ମୟରେ ବିସ୍ଫାରିତ ହେଲା। 'ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ' ଭାବି ସେମାନେ ଏହିପରି କହିଲେ।
1.141.32
मुद्रिकामणि विप्रर्षे शीध्रमेतां समुद्धरथ ।
ततः शरं समादाय धनुश्चापि महायशाः ॥ १.१४१.३२ ॥
'ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଏହି ମୁଦ୍ରିକା-ମଣି ଶୀଘ୍ର ବାହାର କରନ୍ତୁ।' ତା'ପରେ ମହାଯଶସ୍ବୀ ଶର ଓ ଧନୁ ନେଲେ।
1.141.33
शरेण विद्ध्वा मुद्रां तामूर्ध्वमावाहयत्प्रभुः ।
स शरं समुपादाय कूपादङ्गुलिवेष्टनम् ॥ १.१४१.३३ ॥
ଶର ଦ୍ୱାରା ସେହି ମୁଦ୍ରାକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ପ୍ରଭୁ ତାହାକୁ ଉପରକୁ ଟାଣିଲେ। ତା'ପରେ ସେ ଶରଟି ନେଇ କୂପରୁ ଅଙ୍ଗୁଳି-ଆଂଟି ଉଠାଇଲେ।
1.141.34
ददौ ततः कुमाराणां विस्मितानामविस्मितः ।
मुद्रिकामुद्धृतां दृष्ट्वा तमाहुस्ते कुमारकाः ॥ १.१४१.३४ ॥
ତା'ପରେ ବିସ୍ମିତ କୁମାରମାନଙ୍କୁ, ନିଜେ ବିସ୍ମୟ ନ କରି, ସେ ତାହା ଦେଲେ। ଉଠାଯାଇଥିବା ମୁଦ୍ରିକା ଦେଖି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.141.35
अभिवन्दामहे ब्रह्मन्नैतदन्येषु विद्यते ।
कोऽसि कस्यासि जानीमो वयं किं करवामहे ॥ १.१४१.३५ ॥
'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁ; ଏହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ଆପଣ କିଏ, କାହାର ପୁତ୍ର — ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ; ଆମେ କ'ଣ କରିବା?'
1.141.36
एवमुक्तस्ततो द्रोणः प्रत्युवाच कुमारकान् ।
आचक्षध्वं च भीष्माय रूपेण च गुणैश्च माम् ॥ १.१४१.३६ ॥
ଏପରି କହିବାରୁ ଦ୍ରୋଣ କୁମାରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କୁହ, ଏବଂ ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ମୋତେ ଚିହ୍ନ।'
1.141.37
स एव सुमहातेजाः सांप्रतं प्रतिपत्स्यते ।
तथेत्युक्त्वा च गत्वा च भीष्ममूचुः कुमारकाः ॥ १.१४१.३७ ॥
ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଏବେ ସ୍ୱୀକାର କରିବେ। "ଠିକ୍" କହି ଯାଇ କୁମାରମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.141.38
ब्राह्मणस्य वचः कृत्स्नं तच्च कर्म तथाविधम् ।
भीष्मः श्रुत्वा कुमाराणां द्रोणं तं प्रत्यजानत ॥ १.१४१.३८ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟ ଓ ସେହିପରି କର୍ମ କୁମାରମାନଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ଭୀଷ୍ମ ସେହି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
1.141.39
युक्तरूपः स हि गुरुरित्येवमनुचिन्त्य च ।
अथैनमानीय तदा स्वयमेव सुसत्कृतम् ॥ १.१४१.३९ ॥
"ସେ ଯୋଗ୍ୟ ଗୁରୁ" ଏହା ଭାବି ଭୀଷ୍ମ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଆଣି ଅତି ସମ୍ମାନ କଲେ।
1.141.40
परिपप्रच्छ निपुणं भीष्मः शस्त्रभृतां वरः ।
हेतुमागमने तच्च द्रोणः सर्वं न्यवेदयत् ॥ १.१४१.४० ॥
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପଚାରିଲେ; ଦ୍ରୋଣ ଆସିବାର ସମସ୍ତ କାରଣ ଜଣାଇଲେ।
1.141.41
महर्षेरग्निवेश्यस्य सकाशमहमच्युत ।
अस्त्रार्थमगमं पूर्वं धनुर्वेदजिघृक्षया ॥ १.१४१.४१ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଧନୁର୍ବେଦ ଶିଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମହର୍ଷି ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ଯାଇଥିଲି।
1.141.42
ब्रह्मचारी विनीतात्मा जटिलो बहुलाः समाः ।
अवसं सुचिरं तत्र गुरुशुश्रूषणे रतः ॥ १.१४१.४२ ॥
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ବିନୀତ ମନ, ଜଟାଧାରୀ ହୋଇ ବହୁ ବର୍ଷ ଗୁରୁସେବାରେ ରତ ରହି ମୁଁ ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବାସ କରିଥିଲି।
1.141.43
पाञ्चाल्यो राजपुत्रश्च यज्ञसेनो महाबलः ।
इष्वस्त्रहेतोर्न्यवसत्तस्मिन्नेव गुरौ प्रभुः ॥ १.१४१.४३ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶର ରାଜପୁତ୍ର ମହାବଳୀ ଯଜ୍ଞସେନ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ସେହି ଗୁରୁଙ୍କ ଗୃହରେ ରହୁଥିଲେ।
1.141.44
स मे तत्र सखा चासीदुपकारी प्रियश्च मे ।
तेनाहं सह संगम्य वर्तयन्सुचिरं प्रभो ॥ १.१४१.४४ ॥
ସେଠାରେ ସେ ମୋର ସଖା, ଉପକାରୀ ଓ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ହେ ପ୍ରଭୋ, ତାଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇ ମୁଁ ବହୁ ସମୟ କାଟିଲି।
1.141.45
बाल्यात्प्रभृति कौरव्य सहाध्ययनमेव च ।
स मे सखा सदा तत्र प्रियवादी प्रियंकरः ॥ १.१४१.४५ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଶୈଶବରୁ ଆମେ ଏକାଠି ପଢ଼ିଥିଲୁ। ସେ ସେଠାରେ ସର୍ବଦା ମୋର ସଖା, ପ୍ରିୟବାଦୀ ଓ ପ୍ରିୟକାରୀ ଥିଲେ।
1.141.46
अब्रवीदिति मां भीष्म वचनं प्रीतिवर्धनम् ।
अहं प्रियतमः पुत्रः पितुर्द्रोण महात्मनः ॥ १.१४१.४६ ॥
ସେ ମୋତେ ଏହି ପ୍ରୀତି ବଢ଼ାଇବା ବାକ୍ୟ କହିଲେ — ହେ ଭୀଷ୍ମ! ମୁଁ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ମୋ ପିତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର।
1.141.47
अभिषेक्ष्यति मां राज्ये स पाञ्चाल्यो यदा तदा ।
तद्भोज्यं भवता राज्यमर्धं सत्येन ते शपे ॥ १.१४१.४७ ॥
ସେ ପାଞ୍ଚାଳ ମୋତେ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ସେ ରାଜ୍ୟର ଅଧା ଭୋଗ କରିବେ — ସତ୍ୟ ଉପରେ ଶପଥ କରି ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି।
1.141.48
मम भोगाश्च वित्तं च त्वदधीनं सुखानि च ।
एवमुक्त्वाऽथ वव्राज कृतास्त्रः पूजितो मया ॥ १.१४१.४८ ॥
ମୋ ଭୋଗ, ଧନ ଓ ସୁଖ — ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନ ହେବ। ଏହା କହି, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେ ଚାଲିଗଲେ।
1.141.49
तच्च वाक्यमहं नित्यं मनसा धारयंस्तदा ।
सोऽहं पितृनियोगेन पुत्रलोभाद्यशस्विनीम् ॥ १.१४१.४९ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟ ମୁଁ ସର୍ବଦା ମନରେ ଧାରଣ କରିଥିଲି। ତା'ପରେ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ପୁତ୍ରଲାଭର ଲୋଭରେ, ମୁଁ ସେହି ଯଶସ୍ବିନୀକୁ ବିବାହ କଲି।
1.141.50
शारद्वतीं महाप्रज्ञामुपयेमे महाव्रताम् ।
अग्निहोत्रे च सत्रे च दमे च सततं रताम् ॥ १.१४१.५० ॥
ଶାରଦ୍ବତଙ୍କ କନ୍ୟା, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ମହାବ୍ରତଧାରିଣୀ ସେହି ନାରୀକୁ ମୁଁ ବିବାହ କଲି। ସେ ସର୍ବଦା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଯଜ୍ଞ ଓ ଆତ୍ମସଂଯମରେ ରତ ଥିଲେ।
1.141.51
लेभे च गौतमी पुत्रमश्वत्थामानमौरसम् ।
भीमविक्रमकर्माणमादित्यसमतेजसम् ॥ १.१४१.५१ ॥
ଗୌତମୀ ମୋତେ ମୋ ନିଜ ଶରୀରରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପରାକ୍ରମ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଏବଂ ତେଜ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଥିଲା।
1.141.52
पुत्रेण तेन प्रीतोऽहं भरद्वाजो मया यथा ।
गोक्षीरं पिबतो दृष्ट्वा धनिनस्तत्र पुत्रकान्।
अश्वत्थामारुदद्बालस्तन्मे संदेहयद्दिशः ॥ १.१४१.५२ ॥
ସେହି ପୁତ୍ରରେ ମୁଁ ସେପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି ଯେପରି ମୋ ପିତା ଭରଦ୍ବାଜ ମୋ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ଥିଲେ। ସେଠାରେ ଧନୀମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ ଗାଈ ଦୁଧ ପିଉଥିବାର ଦେଖି ବାଳକ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା କାନ୍ଦିଲେ; ତାଙ୍କ କାନ୍ଦରେ ମୋ ଦିଗସମୂହ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଗଲା।
1.141.53
न स्नातकोऽवसीदेत वर्तमानः स्वकर्मसु ।
इति संचिन्त्य मनसा तं देशं बहुशो भ्रमन् ॥ १.१४१.५३ ॥
ନିଜ କର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ସ୍ନାତକ ଅବସନ୍ନ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏପରି ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ସେହି ଦେଶରେ ବହୁବାର ଭ୍ରମଣ କଲି।
1.141.54
विशुद्धणिच्छन्गाङ्गेय धर्मोपेतं प्रतिग्रहम् ।
अन्तादन्तं परिक्रम्य नाध्यगच्छं पयस्विनीम् ॥ १.१४१.५४ ॥
ହେ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଧର୍ମସମ୍ମତ ଦାନ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୂରିଲି; କିନ୍ତୁ ଦୁଗ୍ଧବତୀ ଗାଈ ମୁଁ ପାଇଲି ନାହିଁ।
1.141.55
यवपिष्टोदकेनैनं लोभयेयं कुमारकम् ।
पीत्वा पिष्टरसं बालः क्षीरं पीतं मयाऽपि च ॥ १.१४१.५५ ॥
ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଯବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶା ଜଳରେ ଭୁଲାଇବି। ଶିଶୁ ପିଷ୍ଟ ରସ ପାନ କଲା; ମୁଁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀର ପାନ କରିଥିଲି।
1.141.56
ननर्तोत्थाय कौरव्य हृष्टो बाल्याद्विमोहितः ।
तं दृष्ट्वा नृत्यमानं तु बालैः परिवृतं सुतम् ॥ १.१४१.५६ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ବାଲ୍ୟମୋହରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେ ଉଠି ନାଚିଲା। ବାଳକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ସେହି ପୁତ୍ରକୁ ନାଚୁଥିବା ଦେଖି...
1.141.57
हास्यतामुपसंप्राप्तं कश्मलं तत्र मेऽभवत् ।
द्रोणं धिगस्त्वधनिनं यो धनं नाधिगच्छति ॥ १.१४१.५७ ॥
ସେଠାରେ ହାସ୍ୟର ପାତ୍ର ହେବାରୁ ମୋର ଦୁଃଖ ହେଲା। ଧନ ପାଇ ନ ପାରୁଥିବା ଏହି ଦରିଦ୍ର ଦ୍ରୋଣକୁ ଧିକ୍!
1.141.58
पिष्टोदकं सुतो यस्य पीत्वा क्षीरस्य तृष्णया ।
नृत्यतिस्म मुदाविष्टः क्षीरं पीतं मयाऽप्युत ॥ १.१४१.५८ ॥
ପିଷ୍ଟ ଜଳ ପାନ କରି କ୍ଷୀର ତୃଷ୍ଣାରେ ଆନନ୍ଦରେ ନାଚିଥିବା ପୁତ୍ର ଯାହାର! ମୁଁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀର ପାନ କରିଥିଲି।
1.141.59
इति संभाषतां वाचं श्रुत्वा मे बुद्धिरच्यवत् ।
आत्मानं चात्मना गर्हन्मनसेदं व्यचिन्तयम् ॥ १.१४१.५९ ॥
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ମୋ ବୁଦ୍ଧି ବିଚଳିତ ହେଲା। ନିଜକୁ ନିଜେ ନିନ୍ଦା କରି ମନେ ମନେ ମୁଁ ଏହା ଭାବିଲି।
1.141.60
अपि चाहं पुरा विप्रैर्वर्जितो गर्हितो वसे ।
परोपसेवां पापिष्ठां न च कुर्यां धनेप्सया ॥ १.१४१.६० ॥
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଜିତ ଓ ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ ବାସ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଧନ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟର ପାପିଷ୍ଠ ସେବା କରିବି ନାହିଁ।
1.141.61
इति मत्वा प्रियं पुत्रं भीष्मादाय ततो ह्यहम् ।
पूर्वस्नेहानुरागित्वात्सदारः सौमकिं गतः ॥ १.१४१.६१ ॥
ଏହା ଭାବି ମୁଁ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରକୁ ନେଇ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କଠାରୁ ପାଇ, ପୂର୍ବ ସ୍ନେହାନୁରାଗରୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ସୌମକି ପାଖକୁ ଗଲି।
1.141.62
अभिषिक्तं तु श्रुत्वैव कृतार्थोऽस्मीति चिन्तयन् ।
प्रियं सखायं सुप्रीतो राज्यस्थं समुपागमम् ॥ १.१४१.६२ ॥
ଅଭିଷେକ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି ମାତ୍ରେ 'ମୁଁ କୃତାର୍ଥ ହେଲି' ବୋଲି ଭାବି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରିୟ ସଖା ପାଖକୁ ମୁଁ ଗଲି।
1.141.63
संस्मरन्सङ्गमं चैव वचनं चैव तस्य तत् ।
ततो द्रुपदमागम्य सखइपूर्वमहं प्रभो ॥ १.१४१.६३ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ସାକ୍ଷାତ ଓ ସେହି ବଚନ ସ୍ମରଣ କରି, ତା'ପରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବପରି ସଖା ଭାବେ ମୁଁ...
1.141.64
अब्रुवं पुरुषव्याघ्र सखायं विद्धि मामिति ।
उपस्थितस्तु द्रुपदं सखिवच्चास्मि सङ्गतः ॥ १.१४१.६४ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କହିଲି, 'ମୋତେ ତୁମର ସଖା ବୋଲି ଜାଣ।' ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସଖା ପରି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିଲି।
1.141.65
स मां निराकारमिव प्रहसन्निदमब्रवीत् ।
अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसा ॥ १.१४१.६५ ॥
ସେ ମୋତେ ଅଜଣା ଲୋକ ପରି ହସି ଏହା କହିଲେ, 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମର ଏ ବୁଦ୍ଧି ଅପରିପକ୍ୱ, ବେଶି ଯଥାର୍ଥ ନୁହେଁ।'
1.141.66
यदात्थ मां त्वं प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज ।
संगतनीह जीर्यन्ति कालेन परिजीर्यतः ॥ १.१४१.६६ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜ, 'ମୁଁ ତୁମର ସଖା' ବୋଲି ତୁମେ ମୋତେ ସାହସରେ କହିଛ। ଏଠାରେ ମିତ୍ରତା କାଳରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ; କାଳରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ଲୋକ...
1.141.67
सौहृदं मे त्वया ह्यासीत्पूर्वं सामर्थ्यबन्धनम् ।
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ॥ १.१४१.६७ ॥
ପୂର୍ବରେ ତୁମ ସହ ମୋର ମିତ୍ରତା ସମାନ ସାମର୍ଥ୍ୟର ବନ୍ଧନ ଥିଲା। ବେଦଜ୍ଞର ସଖା ବେଦହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ, ରଥୀର ସଖା ରଥହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ।
1.141.68
साम्याद्धि सख्यं भवति वैषम्यान्नोपपद्यते ।
न सख्यमजरं लोके विद्यते जातु कस्यचित् ॥ १.१४१.६८ ॥
ସମାନତାରୁ ହିଁ ମିତ୍ରତା ହୁଏ, ବୈଷମ୍ୟରୁ ତାହା ସମ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ। ଜଗତରେ କାହାରି ମିତ୍ରତା କେବେ ଅଜର ରହେ ନାହିଁ।
1.141.69
कामो वैनं विहरति क्रोधो वैनं रहत्युत ।
मैवं जीर्णमुपास्स्व त्वं सख्यं भवदुपाधिकृत् ॥ १.१४१.६९ ॥
କାମ ଏହାକୁ ଭୁଲାଏ, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ଏହି ଜୀର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରତାକୁ ତୁମେ ଧରି ରହ ନାହିଁ; ତାହା ତୁମ ଆଧାରରେ କୃତ୍ରିମ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମିତ୍ରତା।
1.141.70
आसीत्सख्यं द्विजश्रेष्ठ त्वया मेऽर्थनिबन्धनम् ।
नह्यनाढ्यः सखाऽऽढ्यस्य नाविद्वान्विदुषः सखा ॥ १.१४१.७० ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସହ ମୋର ମିତ୍ରତା ଧନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା। ନିର୍ଧନ ଧନୀର ସଖା ହୁଏ ନାହିଁ; ଅବିଦ୍ୱାନ ବିଦ୍ୱାନର ସଖା ହୁଏ ନାହିଁ।
1.141.71
न शूरस्य सखा क्लीबः सखिपूर्वं किमिष्यते ।
न हि राज्ञामुदीर्णानामेवं भूतैर्नरैः क्वचित् ॥ १.१४१.७१ ॥
ଶୂରର ସଖା କ୍ଲୀବ ହୁଏ ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ସଖା ଥିବା ଲୋକଠାରୁ ଏବେ କ'ଣ ଚାହିଁବା ଯାଏ? ଉନ୍ନତ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାର ଲୋକଙ୍କ ସହ କେଉଁଠି ମିତ୍ରତା ହୁଏ ନାହିଁ।
1.141.72
सख्यं भवति मन्दात्मञ्छ्रिया हीनैर्धनच्युतैः ।
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ॥ १.१४१.७२ ॥
ହେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ମିତ୍ରତା ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ; ଶ୍ରୀହୀନ ଓ ଧନ ହରାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ବେଦଜ୍ଞର ସଖା ବେଦହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ, ରଥୀର ସଖା ରଥହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ।
1.141.73
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते ।
अहं त्वया न जानामि राज्यार्थे संविदं कृताम् ॥ १.१४१.७३ ॥
ରାଜା ନ ହୋଇଥିବା ଲୋକଟି ପୃଥିବୀପତିର ସଖା ହେଲେ ବି ତାହା କାହିଁକି ଇଚ୍ଛାଯାଏ? ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମେ କରିଥିବା ଚୁକ୍ତି ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
1.141.74
एकरात्रं तु ते ब्रह्मन्कामं दास्यामि भोजनम् ।
एवमुक्तस्त्वहं तेन सदारः प्रस्थितस्तदा ॥ १.१४१.७४ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏକ ରାତି ପାଇଁ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭୋଜନ ଦେବି। ଏପରି କୁହାଗଲେ ମୁଁ ସେତେବେଳେ ପତ୍ନୀ ସହ ଚାଲିଗଲି।
1.141.75
तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय यां कर्ताऽस्म्यचिरादिव ।
द्रुपदेनैवमुक्तोऽहं मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ॥ १.१४१.७५ ॥
ମୁଁ ଶୀଘ୍ର କରିବାକୁ ଥିବା ସେହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲି। ଦ୍ରୁପଦ ଏପରି କହିବାରୁ ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲି।
1.141.76
अभ्यागच्छं कुरून्भीष्म शिष्यैरर्थी गुणान्वितैः ।
ततोऽहं भवतः कामं संवर्धयितुमागतः ॥ १.१४१.७६ ॥
ହେ ଭୀଷ୍ମ, ଗୁଣବାନ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଧନ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ କୁରୁମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲି। ତାପରେ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ମୁଁ ଆସିଛି।
1.141.77
इदं नागपुरं रम्यं ब्रूहि किं करवाणि ते ।
एवमुक्तस्तदा भीष्मो भारद्वाजमभाषत ॥ १.१४१.७७ ॥
ଏହା ରମଣୀୟ ନାଗପୁର। ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି କୁହ। ସେତେବେଳେ ଏପରି କୁହାଗଲେ ଭୀଷ୍ମ ଭରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.141.78
अपज्यं क्रियतां चापं साध्वस्त्रं प्रतिपादय ।
भुङ्क्ष भोगान्भृशं प्रीतः पूज्यमानः कुरुक्षये ॥ १.१४१.७८ ॥
ଧନୁର ଦୋରୀ ଖୋଲାଯାଉ। ଅସ୍ତ୍ର ଭଲରେ ଶିଖାଅ। କୁରୁଦେଶରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭୋଗ ଭୋଗ କର।
1.141.79
कुरूणामस्ति यद्वित्तं राज्यं चेदं सराष्ट्रकम् ।
त्वमेव परमो राजा सर्वे वाक्यकरास्तव ॥ १.१४१.७९ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଧନ ଅଛି ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ର ସହିତ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଅଛି, ଆପଣ ହିଁ ପରମ ରାଜା; ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପାଳନକାରୀ।
1.141.80
यच्च ते प्रार्थितं ब्रह्मन्कृतं तदिति चिन्त्यताम् ।
दिष्ट्या प्राप्तोऽसि विप्रर्षे महान्मेऽनुग्रहः कृतः ॥ १.१४१.८० ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ଯାହା ଚାହିଁଥିଲେ ତାହା କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଭାବନ୍ତୁ। ଭାଗ୍ୟବଶରୁ ଆପଣ ଆସିଛନ୍ତି, ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି; ଆପଣ ମୋ ଉପରେ ମହାନ ଅନୁଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି।