マハーバーラタ · 章 1.142
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.142.1
प्रतिजग्राह तं भीष्मो गुरुं पाण्डुसुतैः सह ।
पौत्रानादाय तान्सर्वान्वसूनि विविधानि च ॥ १.१४२.१ ॥
ビーシュマは般度の子らと共にその師を迎え、すべての孫たちと様々な財宝を受け取った。
1.142.2
शिष्य इति ददौ राजन्द्रोणाय विधिपूर्वकम् ।
तदा द्रोणोऽब्रवीद्वाक्यं भीष्मं बुद्धिमतां वरम् ॥ १.१४२.२ ॥
弟子とみなして、王よ、儀礼に従ってドローナに与えた。するとドローナは賢者の中で最も優れたビーシュマにこの言葉を言った。
1.142.3
कृपस्तिष्ठति चाचार्यः शस्त्रज्ञः प्राज्ञसंमतः ।
मयि तिष्ठति चेद्विप्रो वैमनस्यं गमिष्यति ॥ १.१४२.३ ॥
クリパは師であり、武器に通じ、賢者に認められている。彼はここに留まるべきだ。この婆羅門が私のもとにいれば、不和が生じるだろう。
1.142.4
युष्मान्किंचिच्च याचित्वा धनं संगृह्य हर्षितः ।
स्वमाश्रमपदं राजन्गमिष्यामि यथागतम् ॥ १.१४२.४ ॥
あなたがたから何かを乞い、富を集めて喜び、王よ、来た時のように私は自分の庵へ帰るであろう。
1.142.5
एवमुक्ते तु विप्रेन्द्रं भीष्मः प्रहरतां वरः ।
अब्रवीद्द्रोणमाचार्यमुख्यं शस्त्रविदां वरम् ॥ १.१४२.५ ॥
このように言われると、戦士の中で最も優れたビーシュマは、婆羅門の長であり、師の中の第一人者、武器に通じる者の中で最も優れたドローナに言った。
1.142.6
कृपस्तिष्ठतु पूज्यश्च भर्तव्यश्च मया सदा ।
त्वं गुरुर्भव पौत्राणामाचार्यस्त्वं मतो मम।
प्रतिगृह्णीष्व पुत्रांस्त्वमस्त्रज्ञान्कुरु वै सदा ॥ १.१४२.६ ॥
クリパはここに留まれ。彼は尊敬されるべき者で、私は常に彼を支えねばならぬ。あなたが孫たちの師となれ。私の考えではあなたこそ師である。これらの子らを受け入れ、彼らを常に武器に通じた者にせよ。
1.142.7
ततः संपूजितो द्रोणो भीष्मेण द्विपदां वरः ।
विशश्राम महातेजाः पूजितः कुरुवेश्मनि ॥ १.१४२.७ ॥
そこでビーシュマに敬われた、二足の者の中で最も優れた、大いに輝くドローナは、クル族の館で休息した。
1.142.8
विश्रान्तेऽथ गुरौ तस्मिन्पौत्रानादाय कौरवान् ।
शिष्यत्वेन ददौ भीष्मो वसूनि विविधानि च ॥ १.१४२.८ ॥
師が休息した後、ビーシュマはクル族の孫たちを連れて来て、弟子として彼に与え、さまざまな財宝も与えた。
1.142.9
गृहं च सुपरिच्छन्नं धनधान्यसमाकुलम् ।
भारद्वाजाय सुप्रीतः प्रत्यपादयत प्रभुः ॥ १.१४२.९ ॥
大いに喜んだ主ビーシュマは、よく覆われ、財と穀物に満ちた家を、バーラドヴァージャ（ドローナ）に与えた。
1.142.10
स ताञ्शिष्यान्महेष्वासः प्रतिजग्राह कौरवान् ।
पाण्डवान्धार्तराष्ट्रांश्च द्रोणो मुदितमानसः ॥ १.१४२.१० ॥
その大弓手ドローナは喜ぶ心で、かの弟子たち——カウラヴァ、パーンダヴァ、そしてドリタラーシュトラの息子たち——を受け入れた。
1.142.11
प्रतिगृह्य च तान्सर्वान्द्रोणो वचनमब्रवीत् ।
रहस्येकः प्रतीतात्मा कृतोपसदनांस्तथा ॥ १.१४२.११ ॥
彼らすべてを受け入れた後、ドローナは一人で内々に、心安らかに、敬意をもって近づいた弟子たちにこれらの言葉を語った。
1.142.12
कार्यं मे काङ्क्षितं किंचिद्धृदि संपरिवर्तते ।
कृतास्त्रैस्तत्प्रदेयं मे तदेतद्वदतानघाः ॥ १.१४२.१२ ॥
私の心にはある務めへの願いが巡っている。罪なき者たちよ、武術に熟達した汝らは、それを私に与えねばならぬ。そう言え。
1.142.13
तच्छ्रुत्वा कौरवेयास्ते तूष्णीमासन्विशांपते ।
अर्जुनस्तु ततः सर्वं प्रतिजज्ञे परन्तप ॥ १.१४२.१३ ॥
これを聞いてカウラヴァたちは黙した、民の王よ。そこでアルジュナはすべてを行うと誓った、敵を焼く者よ。
1.142.14
ततोऽर्जुनं तदा मूर्ध्नि समाघ्राय पुनः पुनः ।
प्रीतिपूर्वं परिष्वज्य प्ररुरोद मुदा तदा ॥ १.१४२.१४ ॥
そこでドローナはアルジュナの頭を何度も嗅ぎ、愛情をこめて抱きしめ、そして喜びのあまり泣いた。
1.142.15
अश्वत्थामानमाहूय द्रोणो वचनमब्रवीत् ।
सखायं विद्धि ते पार्थं मया दत्तः प्रगृह्यताम् ॥ १.१४२.१५ ॥
アシュヴァッターマンを呼び、ドローナはこう言った。「パールタを君の友と知れ。私が彼を君に与えた。彼を受け入れよ。」
1.142.16
साधुसाध्विति तं पार्थः परिष्वज्येदमब्रवीत् ।
अद्यप्रभृति विप्रेन्द्र परवानस्मि धर्मतः ॥ १.१४२.१६ ॥
「善いかな、善いかな！」と言って彼を抱きしめ、パールタは言った。「婆羅門の最上者よ、今日から私は法に従い、あなたに従います。」
1.142.17
शिष्योऽहं त्वत्प्रसादेन जीवामि द्विजसत्तम ।
इत्युक्त्वा तु तदा पार्थः पादौ जग्राह पाण्डवः ॥ १.१४२.१७ ॥
「再生者の最上者よ、私はあなたの弟子です。あなたの恩寵によってのみ私は生きています」と言って、パーンドゥの子パールタは彼の両足をつかんだ。
1.142.18
ततो द्रोणः पाण्डुपुत्रानस्त्राणि विविधानि च ।
ग्राहयामास दिव्यानि मानुषाणि च वीर्यवान् ॥ १.१४२.१८ ॥
そこで力ある者ドローナは、パーンドゥの子らに多様な神的・人間的な武器を授けさせた。
1.142.19
राजपुत्रास्तथा चान्ये समेत्य भरतर्षभ ।
अभिजग्मुस्ततो द्रोणमस्त्रार्थे द्विजसत्तमम् ॥ १.१४२.१९ ॥
バラタの雄牛よ、王子たちや他の者たちは集まり、武器の知識のために再生族で最も優れたドローナのもとへ赴いた。
1.142.20
वृष्णयश्चान्धकाश्चैव नानादेश्याश्च पार्थिवाः ।
सूतपुत्रश्च राधेयो गुरुं द्रोणमियात्तदा ॥ १.१४२.२० ॥
ヴリシュニ族とアンダカ族、諸国の王たち、そして御者の子ラーデーヤ（カルナ）もそのとき師ドローナのもとへ赴いた。
1.142.21
स्पर्धमानस्तु पार्थेन सूतपुत्रोऽत्यमर्षणः ।
दुर्योधनं समाश्रित्य सोऽवमन्यत पाण्डवान् ॥ १.१४२.२१ ॥
パールタ（アルジュナ）と競い合う、極めて不寛容な御者の子は、ドゥルヨーダナを頼りとして、パーンダヴァたちを侮った。
1.142.22
अभ्ययात्स ततो द्रोणं धनुर्वेदचिकीर्षया ।
शिक्षाभुजवलोद्योगैस्तेषु सर्वेषु पाण्डवः ॥ १.१४२.२२ ॥
弓の学問を極めたいという思いから、彼はドローナのもとへ赴いた。学問、腕力、努力のいずれにおいても、パーンドゥの子は彼ら全員の中で抜きん出ていた。
1.142.23
अस्त्रविद्यानुरागाच्च विशिष्टोऽभवदर्जुनः ।
तुल्येष्वस्त्रप्रयोगेषु लाघवे सौष्टवेषु च ॥ १.१४२.२३ ॥
武器の知識への愛着によって、アルジュナは卓越した存在となった。武器の使用、手さばきの敏捷さ、技量において、同等の者の中でも彼は際立っていた。
1.142.24
सर्वेषामेव शिष्याणां बभूवाभ्यधिकोऽर्जुनः ।
ऐन्द्रिमप्रतिमं द्रोण उपदेशेष्वमन्यत ॥ १.१४२.२४ ॥
アルジュナは全ての弟子の中で最も優れた者となった。ドローナは教えにおいて彼をインドラのように比類なき者とみなした。
1.142.25
एवं सर्वकुमाराणामिष्वस्त्रं प्रत्यपादयत् ।
कमण्डलुं च सर्वेषां प्रायच्छच्चिरकारणात् ॥ १.१४२.२५ ॥
こうして彼はすべての王子に武器の技を教え、長い遅れのために皆に水瓶（カマンダル）を与えた。
1.142.26
पुत्राय च ददौ कुम्भमविलम्बनकारणात् ।
यावत्ते नोपगच्छ्ति तावदस्मै परां क्रियाम् ॥ १.१४२.२६ ॥
息子にも遅れのないように壺を与えた。彼らが来るまで、この者のために最高の儀礼が行われますように。
1.142.27
द्रोण आचष्ट पुत्राय कर्म तज्जिष्णुरौहत ।
ततः स वारुणास्त्रेण पूरयित्वा कमण्डलुम् ॥ १.१४२.२७ ॥
ドローナは息子にその行いを教え、勝利者アルジュナはそれを受け取った。それからヴァルナの武器で水瓶を満たし——
1.142.28
सममाचार्यपुत्रेण गुरुमभ्येति फाल्गुनः ।
आचार्यपुत्रात्तस्मात्तु विशेषोपचयेऽपृथक् ॥ १.१४२.२८ ॥
師の息子とともにパールグナは師のもとへ行く。しかし特別な技の積み重ねにおいて、彼は師の息子と違いはなかった。
1.142.29
न व्यहीयत मेधावी पार्थोऽप्यस्त्रविदां वरः ।
अर्जुनः परमं यत्नमातिष्ठद्गुरुपूजने ॥ १.१४२.२९ ॥
賢きパールタは武器の知者の中で最も優れていたが、遅れることはなかった。アルジュナは師を敬うことに最大の努力を注いだ。
1.142.30
अस्त्रे च परमं योगं प्रियो द्रोणस्य चाभवत् ।
तं दृष्ट्वा नित्यमुद्युक्तमिष्वस्त्रं प्रति फाल्गुनम् ॥ १.१४२.३० ॥
武器の学において彼は最高の熟達を得て、ドローナの愛しい者ともなった。アルジュナが弓術に常に励むのを見て——
1.142.31
आहूय वचनं द्रोणो रहः सूदमभाषत ।
अन्धकारेऽर्जुनायान्नं न देयं ते कदाचन।
न चाख्येयमिदं चापि मद्वाक्यं विजयेत्वया ॥ १.१४२.३१ ॥
ドローナは料理人を呼び、ひそかに言った。「暗闇の中でアルジュナに食べ物を決して与えてはならない。そして私のこの言葉を誰にも告げてはならない。」
1.142.32
ततः कदाचिद्भुञ्जाने प्रववौ वायुरर्जुने ।
तेन तत्र प्रदीपः स दीप्यमानो विलोपितः ॥ १.१४२.३२ ॥
ある時、アルジュナが食事をしていると風が吹き、そこで燃えていた灯火が消えた。
1.142.33
भुक्त एव तु कौन्तेयो नास्यादन्यत्र वर्तते ।
हस्तस्तेजस्विनस्तस्य अनुग्रहणकारणात् ॥ १.१४२.३३ ॥
食事を終えた後も、クンティーの息子の手は、あの輝かしき者の修練の恩恵によって、ほかの所へは向かわなかった。
1.142.34
तदभ्यासकृतं मत्वा रात्रावपि स पाण्डवः ।
योग्यां चक्रे महाबाहुर्धनुषा पाण्डुनन्दनः ॥ १.१४२.३४ ॥
それを自らの修練の結果と考え、夜もまた、あの大腕のパーンドゥの息子は弓で適切な修練を行った。
1.142.35
तस्य ज्यातलनिर्घोषं द्रोणः शुश्राव भारत ।
उपेत्य चैनमुत्थाय परिष्वज्येदमब्रवीत् ॥ १.१४२.३५ ॥
バーラタよ、ドローナは彼の弓弦の響きを聞いた。近づいて立ち上がり、彼を抱きしめて、このように言った。
1.142.36
प्रयतिष्ये तथा कर्तुं यथा नान्यो धनुर्धरः ।
त्वत्समो भविता लोके सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १.१४२.३६ ॥
世界において、あなたに並ぶ別の弓の名手が現れないように、私は努力しよう。これを真実あなたに告げる。
1.142.37
ततो द्रोणोऽर्जुनं भूयो हयेषु च गजेषु च ।
रथेषु भूमावपि च रणशिक्षामशिक्षयत् ॥ १.१४२.३७ ॥
その後ドローナは、馬上、象上、戦車上、そして地上でも、アルジュナに再び戦闘の術を教えた。
1.142.38
गदायुद्धेऽसिचर्यायां तोमरप्रासशक्तिषु ।
द्रोणः संकीर्णयुद्धे च शिक्षयामास कौरवान् ॥ १.१४२.३८ ॥
ドローナはクル族の子らに、棍棒戦、剣術、トーマラ・プラーサ・シャクティの武器、そして混成の戦いを教えた。
1.142.39
तस्य तत्कौशलं श्रुत्वा धनुर्वेदजिघृक्षवः ।
सजानो राजपुत्राश्च समाजग्मुः सहस्रशः ॥ १.१४२.३९ ॥
彼の技を聞き、弓術を学びたい王子たちは親族とともに何千人も集まった。
1.142.40
तान्सर्वाञ्शिक्षयामास द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
ततो निषादराजस्य हिरण्यधनुषः सुतः।
एकलव्यो महाराज द्रोणमभ्याजगाम ह ॥ १.१४२.४० ॥
武器の使い手の中で最も優れたドローナは、彼ら全員を教えた。その後、大王よ、ニシャーダ王ヒラṇyadhanuの子エーカラヴィヤがドローナのもとに近づいた。
1.142.41
न स तं प्रतिजग्राह नैषादिरिति चिन्तयन् ।
शिष्यं धनुषि धर्मज्ञस्तेषामेवान्ववेक्षया ॥ १.१४२.४१ ॥
「彼はニシャーダの子だ」と考え、ダルマに通じたドローナは、ただ彼ら（王子たち）への配慮から、彼を弓術の弟子として受け入れなかった。
1.142.42
शिष्योऽसि मम नैषादे प्रयोगे बलत्तरः ।
निवर्तस्व गृहानेव अनुज्ञातोऽसि नित्यशः ॥ १.१४२.४२ ॥
ニシャーダの子よ、修練においてお前は私の弟子よりも強い。それでも引き返し、家へ帰れ。お前は常に許されている。
1.142.43
स तु द्रोणस्य शिरसा पादौ गृह्य परन्तपः ।
अरण्यमनुसंप्राप्य कृत्वा द्रोणं महीमयम् ॥ १.१४२.४३ ॥
敵を苦しめる彼はドローナの足に頭を伏せ、森へ行き、土でドローナの像を作った。
1.142.44
तस्मिन्नाचार्यवृत्तिं च परमामास्थितस्तदा ।
इष्वस्त्रे योगमातस्थे परं नियममास्थितः ॥ १.१४२.४४ ॥
その像に対して師に仕える最高の態度を保ち、彼は矢と武器の修練に専心し、最も厳格な律を守った。
1.142.45
परया श्रद्धयोपेतो योगेन परमेण च ।
विमोक्षादानसन्धाने लघुत्वं परमाप सः ॥ १.१४२.४५ ॥
最高の信仰と最高の修練を備え、彼は矢を放ち、取り、番えることにおいて、大いなる敏捷さを得た。
1.142.46
लाघवं चास्त्रयोगं च नचिरात्प्रत्यपद्यत ।
अथ द्रोणाभ्यनुज्ञाताः कदाचित्कुरुपाण्डवाः।
रथैर्विनिर्ययुः सर्वे मृगयामरिमर्दनाः ॥ १.१४२.४६ ॥
彼はまもなく素早さと武器の扱いを共に得た。さてある時、ドローナの許しを得て、クルとパーンダヴァの敵を砕く者たちは皆、戦車に乗って狩りに出た。
1.142.47
तत्रोपकरणं गृह्य नरः कश्चिद्यदृच्छया ।
राजन्ननुजगामैकः श्वानमादाय पाण्डवान् ॥ १.१४२.४७ ॥
王よ、そこに、ある男が偶然に道具を持ち、犬を連れて一人で、パーンダヴァたちの後を追った。
1.142.48
तेषां विचरतां तत्र तत्तत्कर्मचिकीर्षया ।
श्वाचरन्स पथा क्रीडन्नैषादिं प्रति जग्मिवान् ॥ १.१४२.४८ ॥
彼らがそこを歩き回り、それぞれの務めを果たそうとしている間、その犬は道すがら戯れながらニシャーダの女のほうへ行った。
1.142.49
स कृष्णमलदिग्धाङ्गं कृष्णाजिनजटाघरम् ।
नैषादिं श्वा समालक्ष्य भषंस्तस्थौ तदन्तिके ॥ १.१४२.४९ ॥
黒い汚れに体を塗れた、黒い羚羊の皮と束ねた髪を身につけたニシャーダの男を見て、犬は吠えながらその近くに立った。
1.142.50
तदा तस्याथ भषतः शुनः सप्त शरान्मुखे ।
लाघवं दर्शन्नस्त्रे मुमोच युगपद्यथा ॥ १.१४२.५० ॥
そこで彼は武器さばきの妙技を示し、吠えている犬の口へ七本の矢を同時に放った。
1.142.51
स तु श्वा शरपूर्णास्यः पाण्डवानाजगाम ह ।
तं दृष्ट्वा पाण्डवा वीराः परं विस्मयमागताः ॥ १.१४२.५१ ॥
そのイヌは矢で満ちた口をして、パーンダヴァたちのもとへやって来た。それを見て勇士パーンダヴァたちは大いに驚嘆した。
1.142.52
लाघवं शब्धवेधित्वं दृष्ट्वा तत्परमं तदा ।
प्रेक्ष्य तं व्रीडिताश्चासन्प्रशशंसुश्च सर्वशः ॥ १.१४२.५२ ॥
その至高の技と音で的を射る能力を見て、彼らは彼を見つめて恥じ入り、あらゆる方面から彼を称賛した。
1.142.53
तं ततोऽन्वेषमाणास्ते वने वननिवासिनम् ।
ददृशुः पाण्डवा राजन्नस्यन्तमनिशं शरान् ॥ १.१४२.५३ ॥
王よ、そこで彼らは森の中で彼を探し、絶え間なく矢を放っている森の住人を見つけた。
1.142.54
न चैनमभ्यजानंस्ते तदा विकृतदर्शनम् ।
तथैनं परिपप्रच्छ्रुः को भवान्कस्य वेत्युत ॥ १.१४२.५४ ॥
しかし彼らは醜く変わった姿の彼を見分けられず、こう尋ねた。「あなたは誰で、誰の息子なのか」
1.142.55
निषादाधिपतेर्वीरा हिरण्यधनुषः सुतम् ।
द्रोणशिष्यं च मां वित्त धुर्वेदकृतश्रमम् ॥ १.१४२.५५ ॥
勇士たちよ、私はニシャーダの主ヒラニヤダヌスの息子であり、ドローナの弟子で、弓の学問に励んだ者だと知れ。
1.142.56
ते तमाज्ञाय तत्त्वेन पुनरागम्य पाण्डवाः ।
यथा वृत्तं वने सर्वं द्रोणायाचख्युरद्भुतम् ॥ १.१४२.५६ ॥
彼を確かに見分けた後、パーンダヴァたちは戻ってきて、森で起きたその驚くべき出来事すべてをドローナに語った。
1.142.57
कौन्तेयस्त्वर्जुनो राजन्नेकलव्यमनुस्मरन् ।
रहो द्रोणं समासाद्य प्रणयादिदमब्रवीत् ॥ १.१४२.५७ ॥
王よ、クンティーの子アルジュナはエーカラヴィヤを思い出し、人目のないところでドローナに近づき、親愛の情をもってこう言った。
1.142.58
नन्वहं परिरभ्यैकः प्रीतिपूर्वमिदं वचः ।
भवतोक्तो न मे शिष्यस्त्वद्विशिष्टो भविष्यति ॥ १.१४२.५८ ॥
あなたは私を親愛の情を込めて抱き、二人きりでこう言ったではありませんか。私の弟子はあなたより優れたものにはならない、と。
1.142.59
अथ कस्मान्मद्विशिष्टो लोकादपि च वीर्यवान् ।
अन्योऽस्ति भवतः शिष्यो निषादाधिपतेः सुतः। ॥ १.१४२.५९ ॥
それでは、あなたのもう一人の弟子、ニシャーダの主の息子で、世界において勇猛で私より優れた者がいるのはなぜですか。
1.142.60
मुहूर्तमिव तं द्रोणश्चिन्तयित्वा विनिश्चयम् ।
सव्यसाचिनमादाय नैषादिं प्रति जग्मिवान् ॥ १.१४२.६० ॥
ドローナは少しの間それを思案して決意を固め、サヴヤサーチン（アルジュナ）を連れてニシャーダの息子のもとへ向かった。
1.142.61
ददर्श मलदिग्धाङ्गं जटिलं चीरवाससम् ।
एकलव्यं धनुष्पाणिमस्यन्तमनिशं शरान् ॥ १.१४२.६१ ॥
彼は、体に泥をまとい、もつれた髪に樹皮の衣をまとい、手に弓を持って絶え間なく矢を放っているエーカラヴィヤを見た。
1.142.62
एकलव्यस्तु तं दृष्ट्वा द्रोणमायान्तमन्तिकात् ।
अभिगम्योपसंगृह्य जगाम शिरसा महीम् ॥ १.१४२.६२ ॥
エーカラヴィヤはドローナが近づいてくるのを見ると、その方へ行き、足を捉えて、頭を地につけて礼拝した。
1.142.63
पूजयित्वा ततो द्रोणं विधिवत्स निषादजः ।
निवेद्य शिष्यमात्मानं तस्थौ प्राञ्जलिरग्रतः ॥ १.१४२.६३ ॥
そしてその尼沙陀の子は、規定どおりにドローナを敬い、自らを弟子として差し出し、合掌して彼の前に立った。
1.142.64
ततो द्रोणोऽब्रवीद्राजन्नेकलव्यमिदं वचः ।
यदि शिष्योऽसि मे वीर वेतनं दीयतां मम ॥ १.१४२.६४ ॥
そこで王よ、ドローナはエーカラヴィヤにこう言った。勇士よ、もしお前が私の弟子ならば、報酬を私に与えよ。
1.142.65
एकलव्यस्तु तच्छ्रुत्वा प्रीयमाणोऽब्रवीदिदम् ।
किं प्रयच्छामि भगवन्नाज्ञापयतु मां गुरुः ॥ १.१४२.६५ ॥
エーカラヴィヤはそれを聞いて喜び、言った。尊き方よ、私は何を差し上げればよいのでしょうか。師よ、どうぞ私に命じてください。
1.142.66
न हि किंचिददेयं मे गुरवे ब्रह्मवित्तम ।
तमब्रवीत्त्वयाङ्गुष्ठो दक्षिणो दीयतामिति ॥ १.१४२.६६ ॥
ブラフマンを知る者のうち最上の方よ、私には師に差し上げられるものは何もありません。するとドローナは彼に言った。お前の右の親指を与えよ。
1.142.67
एकलव्यस्तु तच्छ्रुत्वा वचो द्रोणस्य दारुणम् ।
प्रतिज्ञामात्मनो रक्षन्सत्ये च नियतः सदा ॥ १.१४२.६७ ॥
ドローナの厳しい言葉を聞いたエーカラヴィヤは、自らの誓いを守り、常に真実に堅く立って、
1.142.68
तथैव हृष्टवदनस्तथैवादीनमानसः ।
छित्त्वाऽविचार्य तं प्रादाद्द्रोणायाङ्गुष्ठमात्मनः ॥ १.१४२.६८ ॥
同じく、喜ばしい顔と沈まぬ心で、ためらうことなく自分の親指を切り取ってドローナに与えた。
1.142.69
ततः शरं तु नैषादिरङ्गुलीभिर्व्यकर्षत ।
न तथा च स शीघ्रोऽभूद्यथा पूर्वं नराधिप ॥ १.१४२.६९ ॥
そこでニシャーダの息子は指で矢を引いたが、以前のように速くはなかった、おお人の王よ。
1.142.70
ततोऽर्जुनः प्रीतमना बभूव विगतज्वरः ।
द्रोणश्च सत्यवागासीन्नान्योऽभिभविताऽर्जुनं ॥ १.१४२.७० ॥
そこでアルジュナは心喜び、憂いを去った。ドローナは言葉に偽りなく、アルジュナを凌ぐ者は他に現れなかった。
1.142.71
द्रोणस्य तु तदा शिष्यौ गदायोग्यौ बभूवतुः ।
दुर्योधनश्च भीमश्च सदा संरब्धणानसौ ॥ १.१४२.७१ ॥
そのときドローナの二人の弟子はメイス戦に適した者となった。ドゥルヨーダナとビーマで、二人は戦いでいつも猛々しかった。
1.142.72
अश्वत्थामा रहस्येषु सर्वेष्वभ्यधिकोऽभवत् ।
तथाऽतिपुरुषानन्यान्त्सारुकौ यमजावुभौ ॥ १.१४२.७२ ॥
アシュヴァッターマンは秘術においてすべての者に勝った。ほかの傑出した人々、そして双子の兄弟たちもまた同様であった。
1.142.73
युधिष्ठिरो रथश्रेष्ठः सर्वत्र तु धनञ्जयः ।
प्रथितः सागरान्तायां रथयूथपयूथपः ॥ १.१४२.७३ ॥
ユディシュティラは戦車戦士の中で最上であったが、海の果てに至るまであらゆる所で、ダナンジャヤ（アルジュナ）は名高く、戦車隊の長の長であった。
1.142.74
बुद्धियोगबलोत्साहः सर्वास्त्रेषु च निष्ठितः ।
अस्त्रे गुर्वनुरागे च विशिष्टोऽभवदर्जुनः ॥ १.१४२.७४ ॥
知恵、ヨーガ、力、気概を備えたアルジュナは、あらゆる武器に熟達し、武術と師への敬愛において傑出した存在となった。
1.142.75
तुल्येष्वस्त्रोपदेशेषु सौष्ठवेन च वीर्यवान् ।
एकः सर्वकुमाराणां बभूवातिरथोऽर्जुनः ॥ १.१४२.७५ ॥
武術の教えはみな同じであったが、アルジュナだけがその巧みさと勇力によって、すべての王子の中で大戦車兵となった。
1.142.76
प्राणाधिकं भीमसेनं कृतविद्यं धनञ्जयम् ।
धार्तराष्ट्रा दुरात्मानो नामृष्यन्त परस्परम् ॥ १.१४२.७६ ॥
ドリタラーシュトラの邪悪な息子たちは、命よりも大切なビーマセーナと学に秀でたダナンジャヤを、互いに許せずにいた。
1.142.77
तांस्तु सर्वान्समानीय सर्वविद्यास्त्रशिक्षितान् ।
द्रोणः प्रहरणज्ञाने जिज्ञासुः पुरुषर्षभः ॥ १.१४२.७७ ॥
人中の牡牛ドローナは、あらゆる学問と武器を修めた者たちを全員集め、武器の知識を試そうと望んだ。
1.142.78
कृत्रिमं भासमारोप्य वृक्षाग्रे शिल्पिभिः कृतम् ।
अविज्ञातं कुमाराणां लक्ष्यभूतमुपादिशत् ॥ १.१४२.७८ ॥
職人が作った人工の鳥を木の梢に据え、王子たちが一度も見たことのないそれを的として示した。
1.142.79
शीघ्रं भन्तः सर्वेऽपि धनूंष्यादाय सर्वशः ।
भासमेतं समुद्दिश्य तिष्ठध्वं सन्धितेषतः ॥ १.१४२.७९ ॥
皆さん、早く弓を取り、このバーサ鳥を目標に定めて、矢をつがえて立ちなさい。
1.142.80
मद्वाक्यसमकालं तु शिरोऽस्य विनिपात्यताम् ।
एकैकशो नियोक्ष्यामि तथा कुरुत पुत्रकाः ॥ १.१४२.८० ॥
私の言葉と同時に、その頭を射落としなさい。一人ずつ指名しよう。息子たちよ、そのようにせよ。
1.142.81
ततो युधिष्ठिरं पूर्वमुवाचाङ्गिरसां वरः ।
संधत्स्व बामं दुर्धर्ष मद्वाक्यान्ते विमुञ्चतम् ॥ १.१४२.८१ ॥
すると、アンギラス族の最良の者はまずユディシュティラに言った。「不屈の者よ、左の弓をつがえ、私の言葉の終わりに放て。」
1.142.82
ततो युधिष्ठिरः पूर्वं धनुर्गृह्य परन्तपः ।
तस्थौ भासं समुद्दिश्य गुरुवाक्यप्रचोदितः ॥ १.१४२.८२ ॥
すると敵を苦しめるユディシュティラは、まず弓を取り、師の言葉に促されてバーサ鳥を狙って立った。
1.142.83
ततो विततधन्वानं द्रोणस्तं कुरुनन्दनम् ।
स मुहूर्तादुवाचेदं वचनं भरतर्षभ ॥ १.१४२.८३ ॥
するとドローナは、弓を大きく引いて立つクル族の喜びの子を見た。しばらくして彼はこの言葉を言った。「バラタの雄牛よ、
1.142.84
पश्यसि त्वं द्रुमाग्रस्थं भासं नरवरात्मज ।
पश्यामीत्येवमाचार्यं प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ॥ १.१४२.८४ ॥
人の中の最上の者の子よ、木の梢に止まるあのバーサ鳥が見えるか。」ユディシュティラは師に答えた。「見えます。」
1.142.85
स मुहूर्तादिव पुनर्द्रोणस्तं प्रत्यभाषत ।
अथ वृक्षमिमं मां वा भ्रातॄन्वाऽपि प्रपश्यसि ॥ १.१४२.८५ ॥
しばらくしてドローナは再び彼に言った。「今おまえはこの木を見ているのか、私を見ているのか、それとも兄弟たちをも見ているのか。」
1.142.86
तमुवाच स कौन्तेयः पश्याम्येनं नवस्पतिम् ।
भन्तं च तथा भ्रातॄन्भासं चेति पुनःपुनः ॥ १.१४२.८६ ॥
クンティーの息子は何度も彼に言った。「私はこの木と鳥、そして兄弟たちをも見ています。」
1.142.87
तमुवाचापसर्पेति द्रोणोऽप्रीतमना इव ।
नैतच्छक्यं त्वया वेद्धुं लक्ष्यमित्येव कुत्सयन् ॥ १.१४२.८७ ॥
するとドローナは不満げに彼に言った。「下がれ。」そして彼を咎めて言った。「この的はおまえには射抜けない。」
1.142.88
ततो दुर्योधनादींस्तान्धार्तराष्ट्रान्महायशाः ।
तेनैव क्रमयोगेन जिज्ञासुः पर्यपृच्छत ॥ १.१४२.८८ ॥
すると大いなる名声の人は、知りたいと思い、同じ順序でドゥルヨーダナをはじめとするドリタラーシュトラの子らに尋ねた。
1.142.89
अन्यांश्च शिष्यान्भीमादीन्राज्ञश्चैवान्यदेशजान् ।
यदा च सर्वे तत्सर्वं पश्याम इति कुत्सिताः ॥ १.१४२.८९ ॥
彼は他の弟子たち、ビーマらや、他国に生まれた王たちにも尋ねた。皆が「それら全てが見えます」と言うと、彼らは咎められた。