ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.143.1
ततो धनञ्जयं द्रोणः स्मयमानोऽभ्यभाषत ।
त्वयेदानीं प्रहर्तव्यमेतल्लक्ष्यं विलोक्यताम् ॥ १.१४३.१ ॥
ତାପରେ ହସି ହସି ଦ୍ରୋଣ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମକୁ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ହେବ, ଏହାକୁ ଦେଖ।"
1.143.2
मद्वाक्यसमकालं ते मोक्तव्योऽत्र भवेच्छरः ।
वितत्य कार्मुकं पुत्र तिष्ठ तावन्मुहूर्तकम् ॥ १.१४३.२ ॥
"ମୋ ବାକ୍ୟ ସହିତ ସେହି କ୍ଷଣରେ ତୁମେ ଏଠାରେ ବାଣ ଛାଡ଼ିବ। ପୁତ୍ର, ଧନୁ ଟାଣି କ୍ଷଣେ ଠିଆ ହୁଅ।"
1.143.3
एवमुक्तः सव्यसाची मण्डलीकृतकार्मुकः ।
तस्थौ भासं समुद्दिश्य गुरुवाक्यप्रचोदितः ॥ १.१४३.३ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ଧନୁକୁ ବୃତ୍ତାକାର କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ପକ୍ଷୀକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଠିଆ ହେଲେ।
1.143.4
मुहूर्तादिव तं द्रोणस्तथैव समभाषत ।
पश्यस्येनं स्थितं भासं द्रुमं मामपि चार्जुन ॥ १.१४३.४ ॥
କିଛି ସମୟ ପରେ ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କୁ ସେହିପରି କହିଲେ, "ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ଏହି ସ୍ଥିର ପକ୍ଷୀକୁ, ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ, ଏବଂ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛ କି?"
1.143.5
पश्याम्येकं भासमिति द्रोणं पार्थोऽभ्यभाषत ।
न तु वृक्षं भवन्तं वा पश्यामीति च भारत ॥ १.१४३.५ ॥
"ମୁଁ ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖୁଛି" ବୋଲି ପାର୍ଥ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। "ଭରତ, ମୁଁ ବୃକ୍ଷକୁ ବା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ।"
1.143.6
ततः प्रीतमना द्रोणो मुहूर्तादिव तं पुनः ।
प्रत्यभाषत दुर्धर्षः पाण्डवानां महारथम् ॥ १.१४३.६ ॥
ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନମନା ଦ୍ରୋଣ, କିଛି ସମୟ ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଜେୟ ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ପୁଣି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.143.7
भासं पश्यसि यद्येनं तथा ब्रूहि पुनर्वचः ।
शिरः पश्यामि भासस्य न गात्रमिति सोऽब्रवीत् ॥ १.१४३.७ ॥
ଯଦି ତୁମେ ଏହାକୁ ଭାସ ପକ୍ଷୀ ବୋଲି ଦେଖୁଛ, ତେବେ ପୁଣି ସେହିପରି କୁହ। ମୁଁ ଭାସର ମୁଣ୍ଡ ଦେଖୁଛି, ଶରୀର ନୁହେଁ — ଏହା ସେ କହିଲା।
1.143.8
अर्जुनेनैवमुक्तस्तु द्रोणो हृष्टतनूरुहः ।
मुञ्चस्वेत्यब्रवीत्पार्थं स मुमोचाविचारयन् ॥ १.१४३.८ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଏପରି କହିବାରୁ, ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଦ୍ରୋଣ କହିଲେ, 'ଛାଡ'; ଅର୍ଜୁନ ବିଚାର ନ କରି ଛାଡ଼ିଦେଲା।
1.143.9
ततस्तस्य गस्थस्य क्षुरेण निशितेन च ।
शिर उत्कृत्य तरसा पातयामास पाण्डवः ॥ १.१४३.९ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁର ବାଣରେ ସେହି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣୀର ମୁଣ୍ଡ ଶୀଘ୍ର କାଟି ପକାଇଲେ।
1.143.10
तस्मिन्कर्मणि संसिद्धे पर्यष्वजत पाण्डवम् ।
मेने च द्रुपदं सङ्ख्ये सानुबन्धं पराजितम् ॥ १.१४३.१० ॥
ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବାପରେ ସେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନୁଚର ସହିତ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ପରାଜିତ ବୋଲି ମନେ କଲେ।
1.143.11
कस्य चित्त्वथ कालस्य सशिष्योऽङ्गिरसां वरः ।
जगाम गङ्गामभितो मज्जितुं भरतर्षभ ॥ १.१४३.११ ॥
କିଛି ସମୟ ପରେ ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଙ୍ଗା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ!
1.143.12
अवगाढमथो द्रोणं सलिले सलिलेचरः ।
ग्राहो जग्राह बलवाञ्जङ्घान्ते कालचोदितः ॥ १.१४३.१२ ॥
ଜଳରେ ଗଭୀର ଭାବେ ନିମଜ୍ଜିତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ, କାଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଏକ ବଳବାନ ଜଳଚର କୁମ୍ଭୀର ଗୋଡ଼ର ତଳ ଭାଗରେ ଧରିଲା।
1.143.13
स समर्थोऽपि मोक्षाय शिष्यान्सर्वानचोदयत् ।
ग्राहं हत्वा तु मोक्ष्यध्वं मामिति त्वरयन्निव ॥ १.१४३.१३ ॥
ସେ ସମର୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ "କୁମ୍ଭୀରକୁ ମାରି ମୋତେ ମୁକ୍ତ କର" ବୋଲି ଯେପରି ତ୍ୱରାଇ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
1.143.14
तद्वाक्यसमकालं तु बीभत्सुर्निशितैः शरैः ।
अवार्यैः पञ्चभिर्ग्राहं मग्नमम्भस्यताडयत् ॥ १.१४३.१४ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟ ସହିତ ସମକାଳରେ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଥିବା କୁମ୍ଭୀରକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଅବାର୍ୟ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
1.143.15
इतरे त्वथ संमूढास्तत्रपत्र प्रपेदिरे ।
तं तु दृष्ट्वा क्रियोपेतं द्रोणोऽमन्यत पाण्डवम् ॥ १.१४३.१५ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ବିମୂଢ଼ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ କର୍ମନିପୁଣ ପାଣ୍ଡବକୁ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କୁ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ) ମନେ କଲେ।
1.143.16
विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा ।
स पार्थबाणैर्बहुधा खण्डशः परिकल्पितः ॥ १.१४३.१६ ॥
ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ବୋଲି ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ସେତେବେଳେ ପ୍ରୀତ ହେଲେ। ସେହି କୁମ୍ଭୀର ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ଅନେକ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ କଟାଗଲା।
1.143.17
ग्राहः पञ्चत्वमापेदे जङ्घां त्यक्त्वा महात्मनः ।
सर्वक्रियाभ्यनुज्ञानात्तथा शिष्यान्समानयत् ॥ १.१४३.१७ ॥
ମହାତ୍ମାଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କ) ଜଙ୍ଘ ଛାଡ଼ି ସେହି କୁମ୍ଭୀର ପଞ୍ଚତ୍ୱ ପାଇଲା। ସମସ୍ତ କର୍ମର ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କଲେ।
1.143.18
दुर्योधनं चित्रसेनं दुःशासनविविंशती ।
अर्जुनं च समानीय ह्यश्वत्थामानमेव च ॥ १.१४३.१८ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଚିତ୍ରସେନ, ଦୁଃଶାସନ, ବିବିଂଶତି, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି (ସେ ଡାକିଲେ)।
1.143.19
शिशुकं मृण्मयं कृत्वा द्रोणो गङ्गाजले ततः ।
शिष्याणां पश्यतां चैव क्षिपति स्म महाभुजः ॥ १.१४३.१९ ॥
ମହାବାହୁ ଦ୍ରୋଣ ମାଟିର ଏକ ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଶିଷ୍ୟମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ପକାଇଲେ।
1.143.20
चक्षुषी वाससा चैव बद्ध्वा प्रादाच्छरासनम् ।
शिशुकं विद्ध्यतेमं वै जलस्थं बद्धचक्षुषः ॥ १.१४३.२० ॥
ଆଖି କନାରେ ବାନ୍ଧି ଧନୁ ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଜଳରେ ଥିବା ଏହି ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆଖି ବନ୍ଧା ଲୋକ ପରି ବିଦ୍ଧ କର।"
1.143.21
तत्क्षणेनैव बीभत्सुरावापैर्दशभिर्वशी ।
पञ्चकैरनुविव्याध मग्नं शिशुकमम्भसि ॥ १.१४३.२१ ॥
ସେହି କ୍ଷଣରେ ସଂଯମୀ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଦଶ ବାଣ ଓ ପରେ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ସେ ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ କ୍ରମଶଃ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
1.143.22
ताः स दृष्ट्वा क्रियाः सर्वा द्रोणोऽमन्यत पाण्डवम् ।
विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा।
तथाब्रवीन्महात्मानं भारद्वाजो महारथम् ॥ १.१४३.२२ ॥
ସେସବୁ କର୍ମ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବି ସେତେବେଳେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତା'ପରେ ମହାରଥୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ।
1.143.23
गृहाणेदं महाबाहो विशिष्टमतिदुर्धरम् ।
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम सप्रयोगनिवर्तनम् ॥ १.१४३.२३ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅତି ଦୁର୍ଧର୍ଷ 'ବ୍ରହ୍ମଶିର' ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର; ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ଓ ନିବର୍ତ୍ତନ ଏହା ସହିତ ଅଛି।
1.143.24
न च ते मानुषेष्वेतत्प्रयोक्तव्यं कथंचन ।
जगद्विनिर्दहेदेतदल्पतेजसि पातितम् ॥ १.१४३.२४ ॥
ତୁମେ ଏହାକୁ ମନୁଷ୍ୟ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବ ନାହିଁ; ଅଳ୍ପତେଜା ଉପରେ ଛୋଡ଼ାଗଲେ ଏହା ଜଗତକୁ ହିଁ ଜାଳି ଦେବ।
1.143.25
असामान्यमिदं तात लोकेष्वस्त्रं निगद्यते ।
तद्धारयेथाः प्रयतः शृणु चेदं वचो मम ॥ १.१४३.२५ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଜଗତରେ ଅସାମାନ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହାକୁ ସଂଯମ ସହିତ ଧାରଣ କର; ଏବଂ ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ।
1.143.26
बाधेतामानुषः शत्रुर्यदि त्वां वीर कश्चन ।
तद्वधाय प्रयुञ्जीथास्तदस्त्रमिदमाहवे ॥ १.१४३.२६ ॥
ହେ ବୀର, ଯଦି କୌଣସି ଅମାନୁଷ ଶତ୍ରୁ ତୁମକୁ ପୀଡ଼ା ଦିଏ, ତେବେ ତାହାର ବଧ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରୟୋଗ କର।
1.143.27
तथेति संप्रतिश्रुत्य बीभत्सुः स कृताञ्जलिः ।
जग्राह परमास्त्रं तदाह चैनं पुनर्गुरुः।
भविता त्वत्समो नान्यः पुमाँल्लोके धनुर्धरः ॥ १.१४३.२७ ॥
'ସେହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଇ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ହାତ ଯୋଡ଼ି ସେହି ପରମାସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତେବେ ଗୁରୁ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ଜଗତରେ ତୁମ ସମାନ ଧନୁର୍ଧର ଆଉ କେହି ହେବ ନାହିଁ।