มหาภารตะ · อัธยายะ 1.143

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.143.1

ततो धनञ्जयं द्रोणः स्मयमानोऽभ्यभाषत ।
त्वयेदानीं प्रहर्तव्यमेतल्लक्ष्यं विलोक्यताम् ॥ १.१४३.१ ॥

ครั้นนั้น โทรณะ ยิ้มอยู่ กล่าวกับธนัญชัยว่า บัดนี้เจ้าต้องยิงเป้านี้ จงมองดูมันให้ดี

1.143.2

मद्वाक्यसमकालं ते मोक्तव्योऽत्र भवेच्छरः ।
वितत्य कार्मुकं पुत्र तिष्ठ तावन्मुहूर्तकम् ॥ १.१४३.२ ॥

ลูกเอ๋ย ลูกต้องปล่อยลูกศรที่นี่ ในขณะเดียวกับที่คำของอาจารย์จบลง จงง้างธนูไว้แล้วยืนนิ่งอยู่สักครู่

1.143.3

एवमुक्तः सव्यसाची मण्डलीकृतकार्मुकः ।
तस्थौ भासं समुद्दिश्य गुरुवाक्यप्रचोदितः ॥ १.१४३.३ ॥

เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น สวยสาจี อรชุน ผู้ถนัดทั้งสองมือ ง้างธนูให้เป็นวง ยืนเล็งไปยังนกภาส ด้วยถูกคำของอาจารย์กระตุ้น

1.143.4

मुहूर्तादिव तं द्रोणस्तथैव समभाषत ।
पश्यस्येनं स्थितं भासं द्रुमं मामपि चार्जुन ॥ १.१४३.४ ॥

ผ่านไปครู่หนึ่งราวกับเพียงชั่วขณะ โทรณะก็กล่าวกับเขาอย่างเดิมว่า อรชุน เจ้าเห็นนกที่ยืนอยู่นั่นไหม และเห็นต้นไม้นี้ด้วย และเห็นข้าด้วยหรือไม่

1.143.5

पश्याम्येकं भासमिति द्रोणं पार्थोऽभ्यभाषत ।
न तु वृक्षं भवन्तं वा पश्यामीति च भारत ॥ १.१४३.५ ॥

ข้าเห็นนกเพียงตัวเดียว ปารถะกล่าวตอบโทรณะ ไม่ใช่ ภารตะเอ๋ย ข้าไม่เห็นต้นไม้ และไม่เห็นท่านเลย

1.143.6

ततः प्रीतमना द्रोणो मुहूर्तादिव तं पुनः ।
प्रत्यभाषत दुर्धर्षः पाण्डवानां महारथम् ॥ १.१४३.६ ॥

ครั้นนั้น โทรณะ มีใจยินดี หลังจากผ่านไปครู่หนึ่งราวกับเพียงชั่วขณะ จึงตอบมหารถีแห่งปาณฑพอีกครั้ง ผู้นั้นเป็นผู้ที่ไม่มีใครข่มได้

1.143.7

भासं पश्यसि यद्येनं तथा ब्रूहि पुनर्वचः ।
शिरः पश्यामि भासस्य न गात्रमिति सोऽब्रवीत् ॥ १.१४३.७ ॥

ถ้าเจ้าเห็นนั่นเป็นนกภาส ก็จงกล่าวออกมาอีกครั้ง ข้าเห็นแต่หัวของนกภาส ไม่เห็นตัว อรชุนกล่าวเช่นนั้น

1.143.8

अर्जुनेनैवमुक्तस्तु द्रोणो हृष्टतनूरुहः ।
मुञ्चस्वेत्यब्रवीत्पार्थं स मुमोचाविचारयन् ॥ १.१४३.८ ॥

เมื่ออรชุนกล่าวเช่นนั้น โทรณะก็ขนลุกด้วยความยินดี กล่าวว่า จงปล่อยเถิด และบุตรแห่งปฤถาก็ปล่อยลูกศรโดยไม่ลังเล

1.143.9

ततस्तस्य गस्थस्य क्षुरेण निशितेन च ।
शिर उत्कृत्य तरसा पातयामास पाण्डवः ॥ १.१४३.९ ॥

จากนั้น ปาณฑพก็ตัดศีรษะของสิ่งที่ยืนอยู่นั้นอย่างรวดเร็ว ด้วยลูกศรคมที่หัวเป็นรูปใบมีด แล้วทำให้มันร่วงลง

1.143.10

तस्मिन्कर्मणि संसिद्धे पर्यष्वजत पाण्डवम् ।
मेने च द्रुपदं सङ्ख्ये सानुबन्धं पराजितम् ॥ १.१४३.१० ॥

เมื่อการกระทำนั้นสำเร็จ โทรณะก็กอดปาณฑพ และเขาเห็นว่าท้าวทรุปทะพร้อมบริวารพ่ายแพ้ในการรบแล้ว

1.143.11

कस्य चित्त्वथ कालस्य सशिष्योऽङ्गिरसां वरः ।
जगाम गङ्गामभितो मज्जितुं भरतर्षभ ॥ १.१४३.११ ॥

ผ่านไปไม่นาน โทรณะ ผู้เลิศในหมู่อังคิรส พร้อมศิษย์ทั้งหลาย ได้ไปยังแม่น้ำคงคาเพื่ออาบน้ำ โอ้ภารตะผู้เป็นดั่งวัวใหญ่ในตระกูลภารตะ

1.143.12

अवगाढमथो द्रोणं सलिले सलिलेचरः ।
ग्राहो जग्राह बलवाञ्जङ्घान्ते कालचोदितः ॥ १.१४३.१२ ॥

ครั้นโทรณะดำลงไปในน้ำลึก จระเข้ตัวหนึ่งผู้อาศัยในน้ำ มีกำลังมาก ถูกชะตากรรมชักนำ ก็คาบขาท่อนล่างของเขาไว้

1.143.13

स समर्थोऽपि मोक्षाय शिष्यान्सर्वानचोदयत् ।
ग्राहं हत्वा तु मोक्ष्यध्वं मामिति त्वरयन्निव ॥ १.१४३.१३ ॥

แม้ตนเองจะสามารถหลุดพ้นได้ เขาก็สั่งศิษย์ทั้งหมดให้รีบ ว่า จงฆ่าจระเข้เสียแล้วปล่อยข้าไปเถิด ราวกับกำลังเร่งเร้า

1.143.14

तद्वाक्यसमकालं तु बीभत्सुर्निशितैः शरैः ।
अवार्यैः पञ्चभिर्ग्राहं मग्नमम्भस्यताडयत् ॥ १.१४३.१४ ॥

ในขณะเดียวกับที่คำเหล่านั้นจบลง พีภัตสุ หรืออรชุน ก็ยิงจระเข้ที่จมอยู่ในน้ำด้วยลูกศรคมห้าดอก ซึ่งไม่มีใครขัดขวางได้

1.143.15

इतरे त्वथ संमूढास्तत्रपत्र प्रपेदिरे ।
तं तु दृष्ट्वा क्रियोपेतं द्रोणोऽमन्यत पाण्डवम् ॥ १.१४३.१५ ॥

ส่วนศิษย์คนอื่นที่อยู่ที่นั่นก็ตกอยู่ในความงุนงง แต่เมื่อโทรณะเห็นปาณฑพผู้ชำนาญในการกระทำนั้น ก็ถือว่าเขาเป็นยอด

1.143.16

विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा ।
स पार्थबाणैर्बहुधा खण्डशः परिकल्पितः ॥ १.१४३.१६ ॥

เมื่อเห็นเขาโดดเด่นเหนือศิษย์ทั้งปวง โทรณะก็ยินดียิ่งขึ้นในขณะนั้น และจระเข้นั้นก็ถูกลูกศรของปารถะตัดเป็นชิ้นๆ มากมาย

1.143.17

ग्राहः पञ्चत्वमापेदे जङ्घां त्यक्त्वा महात्मनः ।
सर्वक्रियाभ्यनुज्ञानात्तथा शिष्यान्समानयत् ॥ १.१४३.१७ ॥

จระเข้ปล่อยขาของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แล้วก็ถึงแก่ความตาย ครั้นได้รับอนุญาตให้กระทำทุกอย่าง โทรณะจึงรวบรวมศิษย์เข้าด้วยกัน

1.143.18

दुर्योधनं चित्रसेनं दुःशासनविविंशती ।
अर्जुनं च समानीय ह्यश्वत्थामानमेव च ॥ १.१४३.१८ ॥

โทรณะเรียกทุรโยธน์ จิตรเสนะ ทุศศาสนและวิวิงศติมาประชุมกัน และเรียกอรชุนกับอัศวัตถามานด้วย

1.143.19

शिशुकं मृण्मयं कृत्वा द्रोणो गङ्गाजले ततः ।
शिष्याणां पश्यतां चैव क्षिपति स्म महाभुजः ॥ १.१४३.१९ ॥

โทรณะ ผู้มีแขนใหญ่ ปั้นรูปเด็กด้วยดิน แล้วโยนลงไปในน้ำแม่น้ำคงคา ต่อหน้าต่อตาศิษย์ทั้งหลาย

1.143.20

चक्षुषी वाससा चैव बद्ध्वा प्रादाच्छरासनम् ।
शिशुकं विद्ध्यतेमं वै जलस्थं बद्धचक्षुषः ॥ १.१४३.२० ॥

เขาปิดตาด้วยผ้า ยื่นธนูให้ แล้วกล่าวว่า จงยิงรูปเด็กที่ยืนอยู่ในน้ำนี้ เหมือนผู้ที่ถูกปิดตาไว้

1.143.21

तत्क्षणेनैव बीभत्सुरावापैर्दशभिर्वशी ।
पञ्चकैरनुविव्याध मग्नं शिशुकमम्भसि ॥ १.१४३.२१ ॥

ในขณะนั้นเอง พระอรชุนผู้ข่มใจได้ยิงด้วยลูกศรสิบดอกก่อน แล้วยิงต่อด้วยอีกห้าดอก ยิงไปโดยลำดับ ยังร่างเล็กที่จมอยู่ในน้ำ

1.143.22

ताः स दृष्ट्वा क्रियाः सर्वा द्रोणोऽमन्यत पाण्डवम् ।
विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा।
तथाब्रवीन्महात्मानं भारद्वाजो महारथम् ॥ १.१४३.२२ ॥

เมื่อโทรณะเห็นการกระทำทั้งหมดนั้น ก็เห็นว่าบุตรของปาณฑุประเสริฐกว่าศิษย์ทั้งปวง จึงเกิดความยินดี แล้วจึงกล่าวแก่ผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีจิตใจสูงส่งนั้น ผู้เป็นรถาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่ บุตรของภรัทวาชะกล่าวดังนี้

1.143.23

गृहाणेदं महाबाहो विशिष्टमतिदुर्धरम् ।
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम सप्रयोगनिवर्तनम् ॥ १.१४३.२३ ॥

ดูกรผู้มีแขนทรงพลัง จงรับอาวุธนี้ไป อาวุธอันประเสริฐและยากที่ผู้ใดจะต้านทานได้ ชื่อพรหมศิระ ซึ่งต้องใช้พร้อมทั้งวิธีการยิงและวิธีการเรียกคืน

1.143.24

न च ते मानुषेष्वेतत्प्रयोक्तव्यं कथंचन ।
जगद्विनिर्दहेदेतदल्पतेजसि पातितम् ॥ १.१४३.२४ ॥

และเจ้าอย่าได้ใช้อาวุธนี้กับมนุษย์ไม่ว่าด้วยเหตุใดเป็นอันขาด หากปล่อยไปยังผู้มีเดชน้อย อาวุธนี้จะเผาผลาญโลกทั้งสิ้นให้วอดวาย

1.143.25

असामान्यमिदं तात लोकेष्वस्त्रं निगद्यते ।
तद्धारयेथाः प्रयतः शृणु चेदं वचो मम ॥ १.१४३.२५ ॥

ดูกรลูกรัก อาวุธนี้เรียกกันในโลกว่าเป็นอาวุธพิเศษที่ไม่เหมือนสามัญ เจ้าจงถือไว้ด้วยความสำรวม และจงฟังถ้อยคำของเรานี้

1.143.26

बाधेतामानुषः शत्रुर्यदि त्वां वीर कश्चन ।
तद्वधाय प्रयुञ्जीथास्तदस्त्रमिदमाहवे ॥ १.१४३.२६ ॥

ดูกรวีรบุรุษ หากมีศัตรูที่ไม่ใช่มนุษย์คนใดคอยรบกวนเจ้า ก็จงใช้อาวุธนี้นั่นเองในสนามรบเพื่อสังหารมัน

1.143.27

तथेति संप्रतिश्रुत्य बीभत्सुः स कृताञ्जलिः ।
जग्राह परमास्त्रं तदाह चैनं पुनर्गुरुः।
भविता त्वत्समो नान्यः पुमाँल्लोके धनुर्धरः ॥ १.१४३.२७ ॥

อรชุนกล่าวรับคำว่า "เช่นนั้นก็ดี" แล้วประนมมือรับอาวุธสูงสุดนั้นไว้ ครูจึงกล่าวกับเขาอีกว่า ในโลกนี้จะไม่มีบุรุษอื่นใดที่เสมอเจ้าในฐานะนักธนู