มหาภารตะ · อัธยายะ 1.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.144.1
कृतास्त्रान्धार्तराष्ट्रांश्च पाण्डुपुत्रांश्च भारत ।
दृष्ट्वा द्रोणोऽब्रवीद्राजन्धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ १.१४४.१ ॥
ภารตะเอ๋ย เมื่อเห็นโอรสของธฤตราษฎร์และโอรสของปาณฑุที่ชำนาญในอาวุธแล้ว โทรณะจึงกล่าวกับพระราชาธฤตราษฎร์ ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน
1.144.2
कृपस्य सोमदत्तस्य वाह्लीकस्य च धीमतः ।
गाङ्गेयस्य च सान्निध्ये व्यासस्य विदुरस्य च ॥ १.१४४.२ ॥
ในที่ประชุมมีกฤปะ โสมทัตตะ พาห์ลีกะผู้ฉลาด คาเงยะ (ภีษมะ) วยาสะ และวิทุระอยู่ด้วย
1.144.3
राजन्संप्राप्तविद्यास्ते कुमाराः कुरुसत्तम ।
ते दर्शयेयुः स्वां शिक्षां राजन्ननुमते तव ॥ १.१४४.३ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กุรุ ขอให้เจ้าชายเหล่านั้นผู้ได้เรียนวิชาสำเร็จแล้ว แสดงความชำนาญของตนเถิด ด้วยความอนุญาตของพระองค์
1.144.4
ततोऽब्रवीन्महाराजः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
भारद्वाज महत्कर्म कृतं ते द्विजसत्तम ॥ १.१४४.४ ॥
ครั้งนั้น มหาราชผู้มีใจยินดีได้ตรัสว่า ภารทวาชะเอ๋ย ท่านได้ทำกิจอันยิ่งใหญ่แล้ว ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ
1.144.5
यदानुमन्यसे कालं यस्मिन्देशे यथायथा ।
तथातथा विधानाय स्वयमाज्ञापयस्व माम् ॥ १.१४४.५ ॥
ขอให้ท่านเองกำหนดเวลาใด สถานที่ใด และวิธีการใดที่เห็นควร เพื่อการจัดการนั้น ขอให้ท่านสั่งข้าพเจ้าด้วยตนเอง
1.144.6
स्पृहयाम्यद्य निर्वेदान्पुरुषाणां सचक्षुषाम् ।
अस्त्रहेतोः पराक्रान्तान्ये मे द्रक्ष्यन्ति पुत्रकान् ॥ १.१४४.६ ॥
วันนี้ข้าพเจ้าปรารถนาจะได้เห็นบุรุษผู้มีดวงตาเปิดกว้างและปลอดจากความเศร้า ผู้ขวนขวายเพื่อวิชาอาวุธ บุตรของข้าพเจ้าเหล่านั้นจะได้เป็นผู้เห็น
1.144.7
क्षत्तर्यद्गुरुराचार्यो ब्रवीति कुरु तत्तथा ।
न हीदृशं प्रियं मन्ये भविता धर्मवत्सल ॥ १.१४४.७ ॥
วิทุระเอ๋ย จงทำตามที่อาจารย์ผู้เป็นครูกล่าวนั้นให้ทุกประการ ข้าพเจ้าเห็นว่าไม่มีสิ่งใดน่ายินดียิ่งกว่านี้ ผู้รักธรรมเอ๋ย
1.144.8
ततो राजानमामन्त्र्य विदुरानुमतोपि हि ।
भारद्वाजो महाप्राज्ञो मापयामास मेदिनीम् ॥ १.१४४.८ ॥
ครั้นแล้ว ภารทวาชะผู้มีปัญญาอย่างยิ่ง ได้ลาพระราชาและได้รับความเห็นชอบจากวิทุระด้วย จึงให้วัดพื้นดิน
1.144.9
समामवृक्षां निर्गुलमामुदक्प्रवणसंस्थिताम् ।
तस्यां भूमौ बलिं चक्रे तिथौ नक्षत्रपूजिते ॥ १.१४४.९ ॥
บนพื้นดินนั้นซึ่งราบเรียบ ปราศจากต้นไม้และพง ลาดเอียงไปทางเหนือ ท่านได้ประกอบพิธีบูชาในวันดิถีที่ได้รับการบูชาด้วยดาวฤกษ์
1.144.10
अवघुष्टं पुरं चापि तदर्थं भरतर्षभ ।
रङ्गभूमौ सुविपुलं शास्त्रदृष्टं यथाविधि ॥ १.१४४.१० ॥
ภรตรรษภะเอ๋ย เพื่อกิจนั้นได้มีการประกาศไปทั่วเมือง และในลานประลองได้สร้างอาคารขนาดใหญ่โตตามที่คัมภีร์กำหนดไว้ตามวิธีที่ถูกต้อง
1.144.11
प्रेक्षागारं सुविहितं चक्रस्ते तस्य शिल्पिनः ।
रक्षां सर्वायुधोपेतां स्त्रीणां चैव नरर्षभ ॥ १.१४४.११ ॥
ช่างฝีมือได้สร้างอาคารชมการแสดงที่จัดวางไว้อย่างดี นรรษภะเอ๋ย พร้อมทั้งจัดให้มีการคุ้มกันสตรีด้วยอาวุธทุกชนิด
1.144.12
मञ्चांश्च कारयामासुर्यत्र जानपदा जनाः ।
विपुलानुच्छ्रयोपेताञ्शिबिकाश्च महाधनाः ॥ १.१४४.१२ ॥
พวกเขายังให้สร้างแท่นที่ประชาชนจากชนบทจะนั่งได้ กว้างขวางและสูงตระหง่าน และยังมีเกี้ยวสำหรับผู้มั่งคั่งมากด้วย
1.144.13
तस्मिंस्ततोऽहनि प्राप्ते राजा ससचिवस्तदा ।
सान्तःपुरः सहामात्यो व्यासस्यानुमते तदा।
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा कृपं चाचार्यसत्तमम् ॥ १.१४४.१३ ॥
เมื่อวันนั้นมาถึง พระราชาพร้อมด้วยที่ปรึกษา ทั้งสตรีในวัง และเหล่าอำมาตย์ ด้วยความอนุญาตของวยาสะ ได้เสด็จไปโดยมีภีษมะนำหน้า และกฤปะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่อาจารย์ไปด้วย
1.144.14
बाह्लीकं सोमदत्तं च भूरिश्रवसमेव च ।
कुरूनन्यांश्च सचिवानादाय नगराद्बहिः ॥ १.१४४.१४ ॥
พระองค์พาพาห์ลีกะ โสมทัตตะ และภูริศรวัส พร้อมทั้งชาวกุรุและที่ปรึกษาคนอื่น ๆ เสด็จออกไปนอกเมือง
1.144.15
रङ्गभूमिं समासाद्य ब्राह्मणैः सहितो नृपः ॥ १.१४४.१५ ॥
พระราชาเสด็จถึงลานประลองพร้อมด้วยพราหมณ์ทั้งหลาย
1.144.16
मुक्ताजालपरिक्षिप्तं वैदूर्यममिशोभितम् ।
शातकुम्भमयं दिव्यं प्रेक्षागारमुपागमत् ॥ १.१४४.१६ ॥
พระองค์เสด็จถึงอาคารชมการแสดงอันเป็นทิพย์ทำด้วยทองคำ ล้อมด้วยตาข่ายไข่มุก และประดับด้วยไพฑูรย์
1.144.17
गान्धारी च महाभागा कुन्ती च जयतां वर ।
स्त्रियश्च राज्ञः सर्वास्ताः सप्रेष्याः सपरिच्छदाः ॥ १.१४४.१७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีชัย คานธารีผู้มีบุญยิ่งและกุนตีก็มา พร้อมทั้งสตรีทั้งปวงของพระราชา พร้อมทั้งผู้รับใช้และบริวาร
1.144.18
हर्षादारुरुहुर्मञ्चान्मेरुं देवस्त्रियो यथा ।
ब्राह्मणक्षत्रियाद्यं च चातुर्वर्ण्यं पुराद्द्रुतम् ॥ १.१४४.१८ ॥
ด้วยความยินดี พวกนางได้ขึ้นไปบนแท่น เหมือนเทพสตรีที่ขึ้นสู่เขาเมรุ ส่วนวรรณะทั้งสี่ เริ่มจากพราหมณ์และกษัตริย์ ก็รีบออกมาจากเมือง
1.144.19
दर्शनेप्सुः समभ्यागात्कुमाराणां कृतास्त्रताम् ।
क्षणेनैकस्थतां तत्र दर्शनेप्सुर्जगाम ह ॥ १.१४४.१९ ॥
ผู้ปรารถนาจะได้เห็นความชำนาญในอาวุธของเจ้าชาย ต่างมารวมกัน ในชั่วขณะเดียวทุกคนก็มาอยู่รวมกันในที่นั้น ปรารถนาจะชมอยู่
1.144.20
प्रवादितैश्च वादित्रैर्जनकौतूहलेन च ।
महार्णव इव क्षुब्धः समाजः सोऽभवत्तदा ॥ १.१४४.२० ॥
ด้วยเสียงดนตรีที่บรรเลงขึ้น และด้วยความตื่นเต้นอยากรู้อยากเห็นของผู้คน ที่ประชุมในเวลานั้นก็ปั่นป่วนเหมือนมหาสมุทร
1.144.21
ततः शुक्लाम्बरधरः शुक्लयज्ञोपवीतवान् ।
शुक्लकेशः सितश्मश्रुः शुक्लाल्यानुलेपनः ॥ १.१४४.२१ ॥
จากนั้น ท่านผู้สวมผ้าขาว คล้องสายยัชโญปวีตสีขาว ผมขาว หนวดเคราขาว และทาด้วยเครื่องหอมสีขาว
1.144.22
रङ्गमध्यं तदाचार्यः सपुत्रः प्रविवेश ह ।
नभो जलधरैर्हीनं साङ्गारक इवांशुमान् ॥ १.१४४.२२ ॥
อาจารย์นั้นพร้อมด้วยบุตรเข้าไปกลางลานประลอง เหมือนดวงอาทิตย์คู่กับดาวอังคารบนท้องฟ้าที่ปราศจากเมฆ
1.144.23
व्यासस्यानुमते चक्रे बलिं बलवतां वरः ।
ब्राह्मणांस्तु सुमन्त्रज्ञान्कारयामास मङ्गलम् ॥ १.१४४.२३ ॥
ด้วยความเห็นชอบของวยาสะ ผู้เลิศในหมู่ผู้มีกำลังได้ถวายเครื่องบูชา และให้พราหมณ์ผู้รู้มนตราอันดีประกอบพิธีมงคล
1.144.24
सुवर्णमणिरत्नानि वस्त्राणि विविधानि च ।
प्रददौ दक्षिणां राजा द्रोणाय च कृपाय च ॥ १.१४४.२४ ॥
พระราชาได้ถวายทักษิณาแก่โทรณะและกฤปะ เป็นทองคำ อัญมณี รัตนชาติ และผ้าผ่อนหลากชนิด
1.144.25
सुखपुण्याहघोषस्य पुण्यस्य समनन्तरम् ।
विविशुर्विविधं गृह्य शस्त्रोपकरणं नराः ॥ १.१४४.२५ ॥
ทันทีที่เสียงสวดมงคลและพิธีอันเป็นบุญดังขึ้น ชายทั้งหลายก็เข้ามาพร้อมถืออาวุธและเครื่องใช้ต่าง ๆ
1.144.26
ततो बद्धाङ्गुलित्राणा बद्धकक्ष्या महारथाः ।
बद्धथूणाः सधनुषो विविशुर्भरतर्षभाः ॥ १.१४४.२६ ॥
จากนั้น บรรดามหารถีผู้เป็นวีรบุรุษในตระกูลภรต ผูกถุงมือนิ้วไว้ คาดเอว ติดแล่งลูกธนู ถือธนู แล้วเข้ามา
1.144.27
रङ्गमध्ये स्थितं द्रोणमभिवाद्य नरर्षभाः ।
चक्रुः पूजां यथान्यायं द्रोणस्य च कृपस्य च ॥ १.१४४.२७ ॥
ชายผู้ประเสริฐทั้งหลายกราบโทรณะซึ่งยืนอยู่กลางลานประลอง แล้วบูชาโทรณะและกฤปะตามธรรมเนียม
1.144.28
आशीर्भिश्च प्रयुक्ताभिः सर्वे संहृष्टमानसाः ।
अभिवाद्य पुनः शस्त्रान्बलिपुष्पैः समर्चितान् ॥ १.१४४.२८ ॥
ทุกคนมีใจยินดี กล่าวถ้อยอวยพรแล้วกราบอาวุธอีกครั้ง อาวุธเหล่านั้นได้รับการบูชาด้วยดอกไม้ที่ถวายเป็นพลี
1.144.29
रक्तचन्दनसंमिश्रैः स्वयमर्चन्ति कौरवाः ।
रक्तचन्दनदिग्धाश्च रक्तमाल्यानुधारिणः ॥ १.१४४.२९ ॥
เหล่าเการพบูชาด้วยของที่ผสมจันทน์แดงด้วยตนเอง ทาตัวด้วยจันทน์แดงและสวมพวงมาลัยสีแดง
1.144.30
सर्वे रक्तपताकाश्च सर्वे रक्तान्तलोचनाः ।
द्रोणेन समनुज्ञाता गृह्य शस्त्रं परन्तपाः ॥ १.१४४.३० ॥
ทุกคนมีธงสีแดง ดวงตาทุกคู่มีหางตาแดงก่ำ ได้รับอนุญาตจากโทรณะแล้วถืออาวุธ ผู้ทำลายศัตรูทั้งหลาย
1.144.31
धनूंषि पूर्व संगृह्य तप्तकाञ्चनभूषिताः ।
सज्यानि विविधाकाराः शरैः सन्धाय कौरवा ॥ १.१४४.३१ ॥
ก่อนอื่น เการพผู้ประดับด้วยทองคำที่หลอมไฟ มีรูปร่างหลากหลาย หยิบธนูขึ้นมา ขึงสาย และวางลูกศรบนสาย
1.144.32
ज्याघोषं तलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयन् ॥ १.१४४.३२ ॥
ทำเสียงสายธนูดีดและเสียงตบฝ่ามือ จนทำให้สรรพสัตว์หลงใหลงงงวย
1.144.33
अनुज्येष्ठं च ते तत्र युधिष्ठिरपुनरोगमाः ।
चक्रुरस्त्रं महावीर्याः कुमाराः परमाद्भुतम् ॥ १.१४४.३३ ॥
ที่นั่น ยุธิษฐิระกับบรรดาเจ้าชายผู้มีพลังยิ่งใหญ่ซึ่งตามมาจากผู้อ่อนที่สุดถึงผู้แก่ที่สุด ได้แสดงศิลปะการใช้อาวุธอันน่าอัศจรรย์ยิ่ง
1.144.34
केषांचित्तत्र माल्येषु शरा निपतिता नृप ।
केषांचित्पुष्पमुकुटे निपतन्ति स्म सायकाः ॥ १.१४४.३४ ॥
ข้าแต่พระราชา ลูกศรของบางคนตกลงบนพวงมาลัย และลูกศรของบางคนตกลงบนมงกุฎดอกไม้
1.144.35
केचिल्लक्ष्याणि विविधैर्बाणैराहितलक्षणैः ।
बिभिदुर्लाघवोत्सृष्टैर्गुरूणि च लघूनि च ॥ १.१४४.३५ ॥
บางคนยิงเป้าหมายด้วยลูกศรหลากชนิดที่เล็งอย่างแม่นยำ ยิงด้วยความคล่องแคล่วว่องไว ทั้งเป้าหนักและเป้าเบา
1.144.36
केचिच्छराक्षेपभयाच्छिरांस्यवननामिरे ।
मनुजा धृष्टमपरे वीक्षाञ्चक्रुः सुविस्मिताः ॥ १.१४४.३६ ॥
บางคนก้มศีรษะด้วยความกลัวการพุ่งของลูกศร ส่วนบางคนที่ประหลาดใจอย่างยิ่งกลับมองดูอย่างกล้าหาญ
1.144.37
ते स्म लक्ष्याणि बिभिदुर्बाणैर्नामाङ्कशोभितैः ।
विविधैर्लाघवोत्सृष्टैरुह्यन्तो वाजिभिर्द्रुतम् ॥ १.१४४.३७ ॥
พวกเขายิงเป้าหมายที่ประดับด้วยชื่อที่จารึกไว้ ด้วยลูกศรหลากชนิดที่ยิงอย่างคล่องแคล่ว ขณะขับม้าวิ่งเร็ว
1.144.38
तत्कुमारबलं तत्र गृहीतशरकार्मुकम् ।
गन्धर्वनगराकारं प्रेक्ष्य ते विस्मिताभवन् ॥ १.१४४.३८ ॥
เมื่อเห็นกองทัพของเจ้าชายเหล่านั้น ถือธนูและลูกศร ดูคล้ายเมืองของคนธรรพ์ ทุกคนก็ประหลาดใจ
1.144.39
सहसा चुक्रुशुश्चान्ये नराः शतसहस्रशः ।
विस्मयोत्फुल्लनयनाः साधुसाध्विति भारत ॥ १.१४४.३९ ॥
ทันใดนั้น มนุษย์อีกหลายแสนคนก็ส่งเสียงร้อง ดวงตาเบิกกว้างด้วยความอัศจรรย์ กล่าวว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว" ข้าแต่ภารตะ
1.144.40
कृत्वा धनुषि ते मार्गान्रथचर्यासु चासकृत् ।
गजपृष्ठेऽश्वपृष्ठे च नियुद्धे च महाबलाः ॥ १.१४४.४० ॥
บนธนู พวกเขาฝึกเส้นทางการขับรถศึกซ้ำแล้วซ้ำอีก และบนหลังช้าง บนหลังม้า และแม้ในการปล้ำ บรรดาผู้มีกำลังมหาศาลเหล่านี้ก็เป็นเลิศ
1.144.41
गृहीतखड्गचर्माणस्ततो भूयः प्रहारिणः ।
त्सरुमार्गान्यथोद्दिष्टांश्चेरुः सर्वासु भूमिषु ॥ १.१४४.४१ ॥
จากนั้น นักรบเหล่านั้นถือดาบและโล่ เคลื่อนไหวอีกครั้งทั่วทุกพื้นที่ตามเส้นทางการร่ายดาบที่กำหนดไว้
1.144.42
लाघवं सौष्ठवं शोभां स्थिरत्वं दृढमुष्टिताम् ।
ददृशुस्तत्र सर्वेषां प्रयोगं खड्गचर्मणोः ॥ १.१४४.४२ ॥
ที่นั่นพวกเขาเห็นความคล่องแคล่ว ความชำนาญ ความงดงาม ความมั่นคง และการกำมือแน่นในการใช้ดาบและโล่ของทุกคน
1.144.43
अथ तौ नित्यसंहृष्टौ सुयोधनवृकोदरौ ।
अवतीर्णौ गदाहस्तावेकशृङ्गाविवाचलौ ॥ १.१४४.४३ ॥
บัดนั้น สุยโชธนะและวฤโกทระ ทั้งสองผู้ยินดีอยู่เสมอ ลงมาพร้อมกระบองในมือ ดุจภูเขาสองลูกที่มียอดเดียว
1.144.44
बद्धकक्ष्यौ महाबाहू पौरुषे पर्यवस्थितौ ।
बृंहन्तौ वासिताहेतोः समदाविव कुञ्जरौ ॥ १.१४४.४४ ॥
ทั้งสองผู้มีแขนใหญ่และคาดเข็มขัดแน่น ยืนมั่นด้วยความกล้าหาญของชาย คำรามดุจช้างสองเชือกที่กำลังตกมันเพราะแม่ช้าง
1.144.45
तौ प्रदक्षिणसव्यानि मण्डलानि महाबलौ ।
चेरतुर्मण्डलगतौ समदाविव कुञ्जरौ ॥ १.१४४.४५ ॥
ทั้งสองผู้มีพลังยิ่งใหญ่เคลื่อนที่เป็นวงกลม ทั้งทางขวาและทางซ้าย ดุจช้างสองเชือกที่กำลังตกมันหมุนวนเป็นวงกลม
1.144.46
विदुरो धृतराष्ट्राय गान्धार्याः पाण्डवारणिः ।
न्यवेदयेतां तत्सर्वं कुमाराणां विचेष्टितम् ॥ १.१४४.४६ ॥
วิทุระ ซึ่งเป็นไม้ก่อไฟของปาณฑพ กราบทูลเรื่องราวทั้งหมดที่เจ้าชายทั้งหลายได้กระทำแก่ท้าวธฤตราษฎร์และพระนางคานธารี