ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.145.1
कुरुराजे हि रङ्गस्थे भीमे च बलिनां वरे ।
पक्षपातकृतस्नेहः स द्विधेवाभवज्जनः ॥ १.१४५.१ ॥
କୁରୁରାଜ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏବଂ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ରଙ୍ଗଭୂମିରେ ଥିବାବେଳେ, ପକ୍ଷପାତରୁ ଜାତ ସ୍ନେହରେ ସେ ଜନସମୂହ ଯେପରି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଗଲା।
1.145.2
जय हे कुरुराजेति जय हे भीम इत्युत ।
पुरुषाणां सुविपुलाः प्रणादाः सहसोत्थिताः ॥ १.१४५.२ ॥
"ଜୟ ହେଉ, ହେ କୁରୁରାଜ!" ଏବଂ "ଜୟ ହେଉ, ହେ ଭୀମ!" ବୋଲି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ବହୁ ଉଚ୍ଚ ଜୟଧ୍ୱନି ହଠାତ୍ ଉଠିଲା।
1.145.3
ततः क्षुब्धार्णवनिभं रङ्गमालोक्य बुद्धिमान् ।
भारद्वाजः प्रियं पुत्रमश्वत्थामानमब्रवीत् ॥ १.१४५.३ ॥
ତା'ପରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ସମୁଦ୍ର ପରି ରଙ୍ଗଭୂମିକୁ ଦେଖି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.145.4
वारयैतौ महावीर्यौ कृतयोग्यावुभावपि ।
मा भूद्रङ्गप्रकोपोऽयं भीमदुर्योधनोद्भवः ॥ १.१४५.४ ॥
"ଏହି ଦୁଇ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ଉଭୟେ ଶିକ୍ଷିତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କର; ଭୀମ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ରଙ୍ଗଭୂମିର କୋଳାହଳ ଯେପରି ନ ହେଉ।"
1.145.5
तत उत्थाय वेगेन अश्वत्थामा न्यवारयत् ।
गुरोराज्ञा भीम इति गान्धारे गुरुशासनम्।
अलं शिक्षाकृतं वेगमलं साहसमित्युत ॥ १.१४५.५ ॥
ତା'ପରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ବେଗରେ ଉଠି ନିବାରଣ କଲେ: "ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଏହା, ହେ ଭୀମ! ହେ ଗାନ୍ଧାରୀପୁତ୍ର! ଏହା ଗୁରୁଙ୍କ ଶାସନ; ଶିକ୍ଷାରେ ସାଧିତ ବେଗ ଯଥେଷ୍ଟ, ସାହସ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ।"
1.145.6
ततस्तावुद्यतगतौ गुरुपुत्रेण वारितौ ।
युगान्तानिलसंक्षुब्धौ महावेलाविवार्णवौ ॥ १.१४५.६ ॥
ତା'ପରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିବା ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଗୁରୁପୁତ୍ର ନିବାରଣ କଲେ; ସେମାନେ ଯୁଗାନ୍ତ ପବନରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ, ମହାତଟ ଥିବା ଦୁଇ ସମୁଦ୍ର ପରି ଥିଲେ।
1.145.7
ततो रङ्गाङ्गणगतो द्रोणो वचनमब्रवीत् ।
निवार्य वादित्रगणं महामेघनिभस्वनम् ॥ १.१४५.७ ॥
ତା'ପରେ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଯାଇ ଦ୍ରୋଣ ମହାମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ବାଦ୍ୟଦଳକୁ ଥମାଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
1.145.8
यो मे पुत्रात्प्रियतरः सर्वशस्त्रविशारदः ।
ऐन्द्रिरिन्द्रानुजसमः स पार्थो दृश्यतामिति ॥ १.१४५.८ ॥
"ଯେ ମୋ ପୁତ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ସମାନ, ସେହି ପାର୍ଥ ଦେଖାଯାଉ।"
1.145.9
आचार्यवचनेनाथ कृतस्वस्त्ययनो युवा ।
बद्धगोधाङ्गुलित्राणः पूर्णतूणः सकार्मुकः ॥ १.१४५.९ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରି ସେହି ଯୁବକ, ଗୋଧାଚର୍ମର ଅଙ୍ଗୁଳିତ୍ରାଣ ବାନ୍ଧି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୂଣ ଓ ଧନୁ ସହ (ଆଗକୁ ଆସିଲେ)।
1.145.10
काञ्चनं कवचं बिभ्रत्प्रत्यदृश्य फाल्गुनः ।
सार्कः सेन्द्रायुधतडित्ससन्ध्य इव तोयदः ॥ १.१४५.१० ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚ ଧାରଣ କରିଥିବା ଫାଲ୍ଗୁନ ଦେଖାଦେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରାୟୁଧ ବିଜୁଳି ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସହିତ ମେଘ ପରି।
1.145.11
ततः सर्वस्य रङ्गस्य समुत्पिञ्जलकोऽभवत् ।
प्रावाद्यन्त च वाद्यानि सशङ्खानि समन्ततः ॥ १.१४५.११ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଏକ ଉତ୍ତେଜିତ ଗୋଳମାଳ ଉଠିଲା; ଚାରିଆଡ଼େ ଶଙ୍ଖ ସହିତ ବାଦ୍ୟ ବାଜିଲା।
1.145.12
एष कुन्तीसुतः श्रीमानेष मध्यमपाण्डवः ।
एष पुत्रो महेन्द्रस्य कुरूणामेष रक्षिता ॥ १.१४५.१२ ॥
"ଏ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ ପୁତ୍ର, ଏ ମଧ୍ୟମ ପାଣ୍ଡବ। ଏ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଏ କୁରୁମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ।"
1.145.13
एषोऽस्त्रविदुषां श्रेष्ठ एष धर्मभृतां वरः ।
एष शीलवतां चापि शीलज्ञाननिधिः परः ॥ १.१४५.१३ ॥
ଏ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାବିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ଏବଂ ଶୀଳ ଓ ଜ୍ଞାନର ପରମ ନିଧି।
1.145.14
इत्येवं तुमुला वाचः शुश्रुवुः प्रेक्षकेरिताः ।
कुन्त्याः प्रस्रवसंयुक्तैरस्रैः क्लिन्नमुरोऽभवत् ॥ १.१४५.१४ ॥
ଏହିପରି ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା; କୁନ୍ତୀଙ୍କ ବକ୍ଷ ଝରୁଥିବା ଲୁହରେ ଭିଜିଗଲା।
1.145.15
तेन शब्देन महता पूर्णश्रुतिरथाब्रवीत् ।
धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठो विदुरं हृष्टमानसः ॥ १.१४५.१५ ॥
ସେହି ମହାଶବ୍ଦରେ କାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ହର୍ଷିତ ମନରେ ବିଦୁରଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.145.16
क्षत्तः क्षुब्धार्णवनिभः किमेष सुमहास्वनः ।
सहसैवोत्थितो रङ्गे भिन्दन्निव नभस्तलम् ॥ १.१४५.१६ ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ମଥିତ ସମୁଦ୍ର ପରି ଏହି ମହାଶବ୍ଦ କ'ଣ? ରଙ୍ଗଭୂମିରେ ହଠାତ୍ ଉଠି ଯେପରି ଆକାଶ ଚିରୁଛି!
1.145.17
एष पार्थो महाराज फाल्गुनः पाण्डुनन्दनः ।
अवतीर्णः सकवचस्तत्रैव सुमिहास्वनः ॥ १.१४५.१७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏ ପାର୍ଥ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଫାଲ୍ଗୁନ ଅର୍ଜୁନ; କବଚ ପିନ୍ଧି ସେଠାରେ ଓହ୍ଲାଇ ମହାଶବ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି।
1.145.18
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि रक्षितोऽस्मि महामते ।
पृथारणिसमुद्भूतैस्त्रिभिः पाण्डववह्निभिः ॥ १.१४५.१८ ॥
ହେ ମହାମତି, ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ଅନୁଗୃହୀତ, ରକ୍ଷିତ; ପୃଥାର ଅରଣିରୁ ଜାତ ତିନି ପାଣ୍ଡବ-ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରକ୍ଷିତ।
1.145.19
तस्मिन्प्रमुदिते रङ्गे कथंचित्प्रत्युपस्थिते ।
दर्शयामास बीभत्सुराचार्यायास्त्रलाघवम् ॥ १.१४५.१९ ॥
ସେହି ଆନନ୍ଦିତ ରଙ୍ଗଭୂମିରେ, କୌଣସିମତେ ସୁଯୋଗ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ରକୌଶଳ ଦେଖାଇଲେ।
1.145.20
आग्नेयेनासृजद्वह्निं वारुणेनासृजत्पयः ।
वायव्येनासृजद्वह्निं पार्जन्येनासृजद्धनान् ॥ १.१४५.२० ॥
ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ଅଗ୍ନି ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ବାରୁଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଜଳ; ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପୁଣି ଅଗ୍ନି; ପାର୍ଜନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମେଘ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
1.145.21
भौमेन प्रासृजद्भूमिं पार्वतेनासृजद्गिरीन् ।
अन्तर्धानेन चास्त्रेण पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ १.१४५.२१ ॥
ଭୌମ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ପାର୍ବତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପର୍ବତ; ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ପୁଣି ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।
1.145.22
क्षणात्प्रांशुः क्षणाद्ध्रस्वः क्षणाच्च रथधूर्गतः ।
क्षणेन रथमध्यस्थः क्षणेनावतरन्महीम् ॥ १.१४५.२२ ॥
କ୍ଷଣରେ ଲମ୍ବା, କ୍ଷଣରେ ଛୋଟ; କ୍ଷଣରେ ରଥର ଧୁରାରେ; କ୍ଷଣରେ ରଥର ମଧ୍ୟରେ ଛିଡ଼ା; କ୍ଷଣରେ ଭୂମିରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
1.145.23
सुकुमारं च सूक्ष्मं च गुरु चापि गुरुप्रियः ।
सौष्ठवेनाभिसंयुक्तः सोऽविध्यद्विविधैः शरैः ॥ १.१४५.२३ ॥
ସୁକୋମଳ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଭାରୀ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁପ୍ରିୟ ସେ ନିପୁଣତାରେ ବିବିଧ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
1.145.24
भ्रमतश्च वराहस्य लोहस्य प्रमुखे समम् ।
पञ्चबाणानसंक्तान्संमुमोचैकबाणवत् ॥ १.१४५.२४ ॥
ଘୂରୁଥିବା ବରାହ ଓ ଲୌହ ଯନ୍ତ୍ରର ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ଏକାସଙ୍ଗରେ ପାଞ୍ଚ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପରରେ ନ ଲାଗି ଗୋଟିଏ ବାଣ ପରି ଗଲା।
1.145.25
गव्ये विषाणकोशे च चले रज्ज्ववलम्बिनि ।
निचखान महावीर्यः सायकानेकविंशतिम् ॥ १.१४५.२५ ॥
ଗୋଚର୍ମ ଓ ଶିଙ୍ଗ କୋଷରେ, ଦଉଡ଼ିରେ ଝୁଲି ଚଳୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ, ସେହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଏକୋଇଶଟି ବାଣ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
1.145.26
इत्येवमादि सुमहत्खड्गे धनुषि चानघ ।
गदायां शस्त्रकुशलो मण्डलानि ह्यदर्शयत् ॥ १.१४५.२६ ॥
ଏପରି ଓ ଏହିପରି ଅନେକ — ଖଡ୍ଗ, ଧନୁ ଓ ଗଦାରେ ମଧ୍ୟ — ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ବୀର ବୃତ୍ତାକାର କୌଶଳ ଦେଖାଇଲେ।
1.145.27
ततः समाप्तभूयिष्ठे तस्मिन्कर्मणि भारत ।
मन्दीभूते समाजे च वादित्रस्य च निःस्वने ॥ १.१४५.२७ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭରତ, ସେହି କର୍ମ ପ୍ରାୟ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସଭା ମନ୍ଦ ହୋଇ ଆସିଲେ ଓ ବାଦ୍ୟର ନିନାଦ କମିଗଲେ।
1.145.28
द्वारदेशात्समुद्भूतो माहात्म्यबलसूचकः ।
वज्रनिष्पेषसदृशः शुश्रुवे भुजनिःस्वनः ॥ १.१४५.२८ ॥
ଦ୍ୱାରଦେଶରୁ ଉଠିଥିବା, ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ବଳର ସୂଚକ, ବଜ୍ରର ଆଘାତ ସଦୃଶ ଭୁଜର ନିନାଦ ଶୁଣାଗଲା।
1.145.29
दीर्यन्ते किं नु गिरयः किंस्विद्भूमिर्विदीर्यते ।
किंस्विदापूर्यते व्योम जलधाराघनैर्घनैः ॥ १.१४५.२९ ॥
ପର୍ବତ ସବୁ ଫାଟୁଛନ୍ତି କି? ପୃଥିବୀ ହିଁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି କି? ଜଳଧାରାଯୁକ୍ତ ଘନ ମେଘରେ ଆକାଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି କି?
1.145.30
रङ्गस्यैवं मतिरभूत्क्षणेन वसुधाधिप ।
द्वारं चाभिमुखाः सर्वे बभूवुः प्रेक्षकास्तदा ॥ १.१४५.३० ॥
ହେ ଭୂପତି, ଏକ କ୍ଷଣରେ ରଙ୍ଗଭୂମିର ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଭାବ ଉଠିଲା; ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶକ ଦ୍ୱାର ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହେଲେ।
1.145.31
पञ्चभिर्भ्रातृभिः पार्थैर्द्रोणः परिवृतो वभौ ।
पञ्चतारेण संयुक्तः सावित्रेणेव चन्द्रमाः ॥ १.१४५.३१ ॥
ପଞ୍ଚ ଭ୍ରାତା ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଦ୍ରୋଣ ସାବିତ୍ର ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ପଞ୍ଚତାରାଯୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲେ।
1.145.32
अश्वत्थाम्ना च सहितं भ्रातॄणां शतमूर्जितम् ।
दुर्योधनममित्रघ्नमुत्थितं पर्यवारयत् ॥ १.१४५.३२ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ସହିତ ଥିବା ଶହେ ବଳବାନ ଭାଇମାନେ ଉଠି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଘେରିଲେ।
1.145.33
स तैस्तदा भ्रातृभिरुद्यतायुधै-
र्गदाग्रपाणिः समवस्थितैर्वृतः।
बभौ यथा दानवसंक्षये पुरा ।
पुनन्दरो देवगणैः समावृतः ॥ १.१४५.३३ ॥
ସେତେବେଳେ ଉଠାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ହାତରେ ଗଦା ଧରି ସେ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଦାନବ ସଂହାର ସମୟରେ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିତ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୋଭିଲେ।