มหาภารตะ · อัธยายะ 1.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.145.1
कुरुराजे हि रङ्गस्थे भीमे च बलिनां वरे ।
पक्षपातकृतस्नेहः स द्विधेवाभवज्जनः ॥ १.१४५.१ ॥
เมื่อพระราชาแห่งกุรุและภีมะผู้เลิศในหมู่ผู้มีกำลังยืนอยู่ในสนามประลอง ฝูงชนซึ่งถูกความรักที่เกิดจากความลำเอียงชักนำก็แตกแยกเป็นสองฝ่ายราวกับถูกผ่าออกเป็นสอง
1.145.2
जय हे कुरुराजेति जय हे भीम इत्युत ।
पुरुषाणां सुविपुलाः प्रणादाः सहसोत्थिताः ॥ १.१४५.२ ॥
"ชัยชนะจงมีแด่พระราชาแห่งกุรุ!" และ "ชัยชนะจงมีแด่ภีมะ!" เสียงโห่ร้องดังกึกก้องจากฝูงชนผุดขึ้นพร้อมกันในทันใด
1.145.3
ततः क्षुब्धार्णवनिभं रङ्गमालोक्य बुद्धिमान् ।
भारद्वाजः प्रियं पुत्रमश्वत्थामानमब्रवीत् ॥ १.१४५.३ ॥
ครั้นแล้วบุตรของพระภารทวาชะผู้มีปัญญา เมื่อเห็นสนามประลองปั่นป่วนดุจมหาสมุทรที่ถูกคลื่นซัด จึงกล่าวกับอัศวัตถามา บุตรผู้เป็นที่รัก
1.145.4
वारयैतौ महावीर्यौ कृतयोग्यावुभावपि ।
मा भूद्रङ्गप्रकोपोऽयं भीमदुर्योधनोद्भवः ॥ १.१४५.४ ॥
"จงห้ามคนทั้งสองไว้เถิด ทั้งสองมีพลังมหาศาลและฝึกฝนมาดีแล้ว อย่าให้ความวุ่นวายในสนามประลองนี้ที่เกิดจากภีมะและทุรโยธน์เกิดขึ้นเลย"
1.145.5
तत उत्थाय वेगेन अश्वत्थामा न्यवारयत् ।
गुरोराज्ञा भीम इति गान्धारे गुरुशासनम्।
अलं शिक्षाकृतं वेगमलं साहसमित्युत ॥ १.१४५.५ ॥
ครั้นแล้วอัศวัตถามาก็ลุกขึ้นอย่างรวดเร็วและห้ามทั้งสองไว้ "ภีมะเอ๋ย นี่คือคำสั่งของอาจารย์ บุตรของคันธารี นี่คือคำสั่งของอาจารย์ จงพอแล้วกับความเร็วที่ฝึกมา จงพอแล้วกับความบ้าบิ่น"
1.145.6
ततस्तावुद्यतगतौ गुरुपुत्रेण वारितौ ।
युगान्तानिलसंक्षुब्धौ महावेलाविवार्णवौ ॥ १.१४५.६ ॥
ครั้นแล้วทั้งสองผู้พุ่งเข้าหากันก็ถูกบุตรของอาจารย์ห้ามไว้ ทั้งสองเปรียบดังมหาสมุทรสองแห่งที่มีฝั่งอันยิ่งใหญ่ ถูกลมแห่งจุดจบของยุคซัดจนปั่นป่วน
1.145.7
ततो रङ्गाङ्गणगतो द्रोणो वचनमब्रवीत् ।
निवार्य वादित्रगणं महामेघनिभस्वनम् ॥ १.१४५.७ ॥
ครั้นแล้วโทรณะซึ่งยืนอยู่ในลานของสนามประลอง ได้สั่งให้หยุดกลุ่มเครื่องดนตรีที่มีเสียงดังดุจเมฆฝนฟ้าคะนองใหญ่ แล้วจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
1.145.8
यो मे पुत्रात्प्रियतरः सर्वशस्त्रविशारदः ।
ऐन्द्रिरिन्द्रानुजसमः स पार्थो दृश्यतामिति ॥ १.१४५.८ ॥
"ขอให้ปารถะผู้นั้นปรากฏต่อสายตา ผู้เป็นที่รักของข้ายิ่งกว่าบุตรของข้าเอง ผู้ชำนาญในอาวุธทุกชนิด เป็นบุตรของพระอินทร์ เสมอด้วยน้องชายของพระอินทร์"
1.145.9
आचार्यवचनेनाथ कृतस्वस्त्ययनो युवा ।
बद्धगोधाङ्गुलित्राणः पूर्णतूणः सकार्मुकः ॥ १.१४५.९ ॥
จากนั้นตามคำของอาจารย์ หนุ่มผู้นั้นทำพิธีมงคลเสร็จแล้ว สวมที่ป้องกันนิ้วมือหนังเข้า ถือธนูและมีแล่งลูกศรเต็มเปี่ยม จึงก้าวออกมา
1.145.10
काञ्चनं कवचं बिभ्रत्प्रत्यदृश्य फाल्गुनः ।
सार्कः सेन्द्रायुधतडित्ससन्ध्य इव तोयदः ॥ १.१४५.१० ॥
ฟาลคุนะปรากฏกายสวมเกราะทองคำ ดุจเมฆฝนที่ประกอบด้วยดวงอาทิตย์ มีอาวุธสายฟ้าของพระอินทร์และสนธยาอยู่ด้วย
1.145.11
ततः सर्वस्य रङ्गस्य समुत्पिञ्जलकोऽभवत् ।
प्रावाद्यन्त च वाद्यानि सशङ्खानि समन्ततः ॥ १.१४५.११ ॥
ครั้นแล้วทั่วทั้งสนามประลองก็เกิดความตื่นเต้นอย่างยิ่ง และมีการบรรเลงเครื่องดนตรีทุกทิศทาง พร้อมทั้งเสียงสังข์ดังขึ้นรอบด้าน
1.145.12
एष कुन्तीसुतः श्रीमानेष मध्यमपाण्डवः ।
एष पुत्रो महेन्द्रस्य कुरूणामेष रक्षिता ॥ १.१४५.१२ ॥
"นี่คือโอรสผู้รุ่งเรืองของนางกุนตี นี่คือปาณฑพคนกลาง นี่คือโอรสของพระมเหนทร์ นี่คือผู้พิทักษ์แห่งกุรุ"
1.145.13
एषोऽस्त्रविदुषां श्रेष्ठ एष धर्मभृतां वरः ।
एष शीलवतां चापि शीलज्ञाननिधिः परः ॥ १.१४५.१३ ॥
ผู้นี้เป็นเลิศในหมู่ผู้ชำนาญอาวุธ เป็นยอดแห่งผู้ทรงธรรม และยังเป็นขุมทรัพย์สูงสุดแห่งศีลและความรู้ แม้ในหมู่ผู้มีศีลทั้งหลาย
1.145.14
इत्येवं तुमुला वाचः शुश्रुवुः प्रेक्षकेरिताः ।
कुन्त्याः प्रस्रवसंयुक्तैरस्रैः क्लिन्नमुरोऽभवत् ॥ १.१४५.१४ ॥
ถ้อยคำอันอึกทึกที่ผู้ชมกล่าวกันเช่นนี้ได้ยินไปทั่ว และอกของนางกุนตีก็เปียกชุ่มด้วยน้ำตาที่ไหลจากดวงตา
1.145.15
तेन शब्देन महता पूर्णश्रुतिरथाब्रवीत् ।
धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठो विदुरं हृष्टमानसः ॥ १.१४५.१५ ॥
ด้วยเสียงอันดังนั้นซึ่งเต็มโสตประสาท ธฤตราษฎร์ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ มีใจยินดี จึงกล่าวกับวิทุระ
1.145.16
क्षत्तः क्षुब्धार्णवनिभः किमेष सुमहास्वनः ।
सहसैवोत्थितो रङ्गे भिन्दन्निव नभस्तलम् ॥ १.१४५.१६ ॥
ข้าแต่กษัตตฤ เสียงกึกก้องดุจมหาสมุทรที่ถูกกวนนี้คืออะไร ผุดขึ้นกะทันหันในสนามประลอง ราวกับจะผ่าท้องฟ้าให้แตก
1.145.17
एष पार्थो महाराज फाल्गुनः पाण्डुनन्दनः ।
अवतीर्णः सकवचस्तत्रैव सुमिहास्वनः ॥ १.१४५.१७ ॥
ข้าแต่มหาราช นี่คือปารถะ ฟาลคุนะ โอรสของปาณฑุ ผู้ลงมาพร้อมด้วยเกราะ และกำลังส่งเสียงคำรามอันดังกึกก้องอยู่ตรงนั้นนั่นเอง
1.145.18
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि रक्षितोऽस्मि महामते ।
पृथारणिसमुद्भूतैस्त्रिभिः पाण्डववह्निभिः ॥ १.१४५.१८ ॥
ข้าแต่ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าเป็นผู้มีบุญ ได้รับความโปรดปราน และได้รับการคุ้มครอง ด้วยไฟทั้งสามของปาณฑพ ซึ่งเกิดจากไม้ไฟแห่งนางปฤถา
1.145.19
तस्मिन्प्रमुदिते रङ्गे कथंचित्प्रत्युपस्थिते ।
दर्शयामास बीभत्सुराचार्यायास्त्रलाघवम् ॥ १.१४५.१९ ॥
เมื่อสนามประลองอันชื่นบานนั้นมาถึงช่วงเวลาอันเหมาะสมแล้ว บีภัตสุ (อรชุน) ได้แสดงความชำนาญในอาวุธแก่อาจารย์ของตน
1.145.20
आग्नेयेनासृजद्वह्निं वारुणेनासृजत्पयः ।
वायव्येनासृजद्वह्निं पार्जन्येनासृजद्धनान् ॥ १.१४५.२० ॥
ด้วยอาวุธแห่งอัคนี เขาทำให้เกิดไฟขึ้น ด้วยอาวุธแห่งวรุณ เขาทำให้เกิดน้ำขึ้น ด้วยอาวุธแห่งวายุ เขาทำให้เกิดไฟอีกครั้ง ด้วยอาวุธแห่งปรรชัญญะ เขาทำให้เกิดเมฆขึ้น
1.145.21
भौमेन प्रासृजद्भूमिं पार्वतेनासृजद्गिरीन् ।
अन्तर्धानेन चास्त्रेण पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ १.१४५.२१ ॥
ด้วยอาวุธแห่งแผ่นดิน ท่านสร้างแผ่นดินขึ้น ด้วยอาวุธแห่งภูเขา ท่านสร้างภูเขาทั้งหลาย และด้วยอาวุธแห่งการซ่อนเร้น ท่านก็กลับหายตัวไปอีก
1.145.22
क्षणात्प्रांशुः क्षणाद्ध्रस्वः क्षणाच्च रथधूर्गतः ।
क्षणेन रथमध्यस्थः क्षणेनावतरन्महीम् ॥ १.१४५.२२ ॥
ชั่วขณะหนึ่งท่านสูงใหญ่ ชั่วขณะหนึ่งท่านเตี้ยลง ชั่วขณะหนึ่งท่านอยู่บนแอกรถศึก ชั่วขณะหนึ่งท่านยืนอยู่กลางรถศึก ชั่วขณะหนึ่งท่านก็ลงสู่พื้นดิน
1.145.23
सुकुमारं च सूक्ष्मं च गुरु चापि गुरुप्रियः ।
सौष्ठवेनाभिसंयुक्तः सोऽविध्यद्विविधैः शरैः ॥ १.१४५.२३ ॥
ทั้งอ่อนโยนและละเอียดอ่อน ทั้งหนักแน่นด้วย ท่านผู้เป็นที่รักของอาจารย์ ผู้ประกอบด้วยความชำนาญ ได้ยิงเป้าหมายด้วยลูกศรหลายชนิด
1.145.24
भ्रमतश्च वराहस्य लोहस्य प्रमुखे समम् ।
पञ्चबाणानसंक्तान्संमुमोचैकबाणवत् ॥ १.१४५.२४ ॥
ต่อหน้าหมูป่าที่กำลังหมุนวนและกลไกเหล็ก ท่านปล่อยลูกศรห้าดอกพร้อมกัน ลูกศรเหล่านั้นไม่พันกันเลย ราวกับเป็นลูกศรดอกเดียว
1.145.25
गव्ये विषाणकोशे च चले रज्ज्ववलम्बिनि ।
निचखान महावीर्यः सायकानेकविंशतिम् ॥ १.१४५.२५ ॥
เข้าไปในปลอกหนังวัวและเขาโค ซึ่งแกว่งไปมาอยู่บนเชือก ผู้มีพลังยิ่งใหญ่ได้ปักลูกศรยี่สิบเอ็ดดอก
1.145.26
इत्येवमादि सुमहत्खड्गे धनुषि चानघ ।
गदायां शस्त्रकुशलो मण्डलानि ह्यदर्शयत् ॥ १.१४५.२६ ॥
และเป็นเช่นนี้ต่อไปอีกมาก ทั้งด้วยดาบ ด้วยธนู และด้วยคทา ข้าแต่ผู้ไร้บาป ผู้เชี่ยวชาญอาวุธได้แสดงการร่ายวงกลมต่าง ๆ
1.145.27
ततः समाप्तभूयिष्ठे तस्मिन्कर्मणि भारत ।
मन्दीभूते समाजे च वादित्रस्य च निःस्वने ॥ १.१४५.२७ ॥
ต่อมา ข้าแต่ท่านลูกหลานแห่งภรต เมื่อการแสดงนั้นใกล้จบแล้วเป็นส่วนใหญ่ ที่ประชุมก็เริ่มเงียบลง และเสียงของเครื่องดนตรีก็สงบลง
1.145.28
द्वारदेशात्समुद्भूतो माहात्म्यबलसूचकः ।
वज्रनिष्पेषसदृशः शुश्रुवे भुजनिःस्वनः ॥ १.१४५.२८ ॥
จากบริเวณประตู มีเสียงแขนดังขึ้น เป็นสัญญาณแห่งความยิ่งใหญ่และกำลัง เหมือนเสียงฟาดของสายฟ้า และเสียงนั้นก็ได้ยินไปทั่ว
1.145.29
दीर्यन्ते किं नु गिरयः किंस्विद्भूमिर्विदीर्यते ।
किंस्विदापूर्यते व्योम जलधाराघनैर्घनैः ॥ १.१४५.२९ ॥
ภูเขากำลังแตกออกหรือ แผ่นดินกำลังถูกฉีกขาดหรือ หรือท้องฟ้ากำลังถูกเติมเต็มด้วยเมฆหนาทึบที่หลั่งสายน้ำลงมาหรือ
1.145.30
रङ्गस्यैवं मतिरभूत्क्षणेन वसुधाधिप ।
द्वारं चाभिमुखाः सर्वे बभूवुः प्रेक्षकास्तदा ॥ १.१४५.३० ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน ความคิดนี้เกิดขึ้นในสนามแข่งขันในชั่วพริบตา แล้วผู้ชมทั้งหมดก็หันหน้าไปทางประตู
1.145.31
पञ्चभिर्भ्रातृभिः पार्थैर्द्रोणः परिवृतो वभौ ।
पञ्चतारेण संयुक्तः सावित्रेणेव चन्द्रमाः ॥ १.१४५.३१ ॥
ท่านทรงนาม ท่านโทรณะ ถูกล้อมรอบด้วยพี่น้องปาณฑพทั้งห้า ท่านรุ่งเรืองดุจพระจันทร์ที่ประกอบด้วยดาวห้าดวง พร้อมกับกลุ่มดาวสาวิตระ
1.145.32
अश्वत्थाम्ना च सहितं भ्रातॄणां शतमूर्जितम् ।
दुर्योधनममित्रघ्नमुत्थितं पर्यवारयत् ॥ १.१४५.३२ ॥
พร้อมด้วยอัศวัตถามัน พี่น้องหนึ่งร้อยคนผู้มีกำลังได้ล้อมทุรโยธน์ ผู้สังหารศัตรู ขณะที่เขาลุกขึ้น
1.145.33
स तैस्तदा भ्रातृभिरुद्यतायुधै-
र्गदाग्रपाणिः समवस्थितैर्वृतः।
बभौ यथा दानवसंक्षये पुरा ।
पुनन्दरो देवगणैः समावृतः ॥ १.१४५.३३ ॥
ท่านถูกพี่น้องเหล่านั้นล้อมรอบ พวกเขายกอาวุธขึ้น ยืนเรียงกัน โดยมีคทาอยู่ในมือ ท่านรุ่งเรืองดุจพระอินทร์ในอดีต เมื่อครั้งที่พวกทานพถูกทำลาย ท่านถูกเหล่าเทพล้อมรอบ