ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.147.1
ततः स्रस्तोत्तरपटः सप्रस्वेदः सवेपथुः ।
विवेशाधिरथो रङ्गं यष्टिप्राणो ह्वयन्निव ॥ १.१४७.१ ॥
ତା'ପରେ ଓଢ଼ଣା ଖସି ପଡ଼ିଥିବା, ଘାମରେ ଭିଜିଥିବା ଓ କମ୍ପୁଥିବା ଅଧିରଥ ରଙ୍ଗଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଯେପରି ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ତାଙ୍କ ଯଷ୍ଟିରେ ଅଛି ଏପରି ଭାବେ ସେ ଡାକୁଥିଲେ।
1.147.2
तमालोक्य धनुस्त्यक्त्वा पितृगौरवयन्त्रितः ।
कर्णोऽभिषेकार्द्रशिराः शिरसा समवन्दत ॥ १.१४७.२ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନରେ ବନ୍ଧା କର୍ଣ୍ଣ ଧନୁ ରଖିଦେଲେ; ଅଭିଷେକରେ ଏବେବି ଭିଜା ମୁଣ୍ଡରେ ସେ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ।
1.147.3
ततः पादाववच्छाद्य पटान्तेन ससंभ्रमः ।
पुत्रेति परिपूर्णार्थमब्रवीद्रथसारथिम् ॥ १.१४७.३ ॥
ତା'ପରେ ଓଢ଼ଣାର ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଢାକି, ବ୍ୟାକୁଳତାରେ 'ପୁତ୍ର' ବୋଲି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅଧିରଥ ରଥସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.147.4
परिष्वज्य च तस्याथ मूर्धानं स्नेहविक्लवः ।
अङ्गराज्याभिषेकार्द्रमश्रुभिः सिषिचे पुनः ॥ १.१४७.४ ॥
ତା'ପରେ ସ୍ନେହରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ଅଙ୍ଗରାଜ୍ୟର ଅଭିଷେକରେ ଭିଜିଥିବା ତାଙ୍କ ମସ୍ତକକୁ ପୁଣି ଅଶ୍ରୁରେ ସିଞ୍ଚିଲେ।
1.147.5
तं दृष्ट्वा सूतपुत्रोऽयमिति संचिन्त्य पाण्डवः ।
भीमसेनस्तदा वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ १.१४७.५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି 'ଏ ସୂତପୁତ୍ର' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ ସେତେବେଳେ ଯେପରି ହସି ହସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.147.6
न त्वमर्हसि पार्थेन सूतपुत्र रणे वधम् ।
कुलस्य सदृशस्तूर्णं प्रतोदो गृह्यतां त्वया ॥ १.१४७.६ ॥
ହେ ସୂତପୁତ୍ର! ପୃଥାପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ହାତରେ ରଣରେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତୁମ ବଂଶ ଅନୁସାରେ ଶୀଘ୍ର ଚାବୁକ ଧର।
1.147.7
अङ्गराज्यं च नार्हस्त्वमुपभोक्तुं नराधम ।
श्वा हुताशसमीपस्थं पुरोडाशमिवाध्वरे ॥ १.१४७.७ ॥
ହେ ଅଧମ, ଅଙ୍ଗରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ ତୁମେ ନୁହଁ; ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ଥିବା ପୁରୋଡାଶକୁ କୁକୁର ପାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ପରି।
1.147.8
एवमुक्तस्ततः कर्णः किंचित्प्रस्फुरिताधरः ।
गगनस्थं विनिःश्वस्य दिवाकरमुदैक्षत ॥ १.१४७.८ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଓଠ ଟିକିଏ ଥରିଲା; ସେ ଗଭୀର ନିଃଶ୍ୱାସ ନେଇ ଆକାଶସ୍ଥ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।
1.147.9
ततो दुर्योधनः कोपादुत्पपात महाबलः ।
भ्रातृपद्मवनात्तस्मान्मदोत्कट इव द्विपः ॥ १.१४७.९ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାବଳୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧରେ ଉଠିଲେ; ମଦମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ଯେପରି ଭାଇମାନଙ୍କ ପଦ୍ମବନରୁ ଉଠେ।
1.147.10
सोऽब्रवीद्भीमकर्माणं भीमसेनमवस्थितम् ।
वृकोदर न युक्तं ते वचनं वक्तुमीदृशम् ॥ १.१४७.१० ॥
ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଭୀମକର୍ମା ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ: ହେ ବୃକୋଦର, ତୁମ ପାଇଁ ଏଭଳି କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.147.11
क्षत्रियाणां बलं ज्यष्ठं योक्तव्यं क्षत्रबन्धुना ।
शूराणां च नदीनां च प्रभवो दुर्विभावनः ॥ १.१४७.११ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାହା କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ; ବୀରମାନଙ୍କ ଓ ନଦୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣିବା କଠିନ।
1.147.12
सलिलादुत्थितो वह्निर्येन व्याप्तं चराचरम् ।
दधीचस्यास्थितो वज्रं कृतं दानवसूदनम् ॥ १.१४७.१२ ॥
ଜଳରୁ ଉଠିଥିବା ଅଗ୍ନି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚରାଚର ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ; ଏବଂ ଦଧୀଚଙ୍କ ହାଡ଼ରୁ ନିର୍ମିତ ବଜ୍ର, ଯାହା ଦାନବମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲା।
1.147.13
आग्नेयः कृत्तिकापुत्रो रौद्रो गाङ्गेय इत्यपि ।
श्रूयते भगवान्देवः सर्वगुह्यमयो गुहः ॥ १.१४७.१३ ॥
ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର, କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଏ। ସର୍ବ ଗୁହ୍ୟମୟ ଭଗବାନ ଦେବ ଗୁହ ବୋଲି କଥିତ।
1.147.14
क्षत्रियेभ्यश्च ये जाता ब्राह्मणास्ते च ते श्रुताः ।
विश्वामित्रप्रभृतयः प्राप्ता ब्रह्मत्वमव्ययम् ॥ १.१४७.१४ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଆନ୍ତି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପ୍ରଭୃତି ଅବ୍ୟୟ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
1.147.15
आचार्यः कलशाज्जातो द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
गौतमस्यान्ववाये च शरस्तम्बाच्च गौतमः ॥ १.१४७.१५ ॥
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ କଳସରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ଗୌତମଙ୍କ ବଂଶରେ ଏବଂ ଶରସ୍ତମ୍ବରୁ ଗୌତମ (କୃପ) ଜନ୍ମିଲେ।
1.147.16
भवतां च यथा जन्म तदप्यागमितं मया ।
सकुण्डलं सकवचं सर्वलक्षणलक्षितम्।
कथमादित्यसदृशं मृगी व्याघ्रं जनिष्यति ॥ १.१४७.१६ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ଯେପରି ଥିଲା, ତାହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜଣାଇଲି। କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚରେ ଯୁକ୍ତ, ସର୍ବ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ — ହରିଣୀ କିପରି ବାଘକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ?
1.147.17
पृथिवीराज्यमर्होऽयं नाङ्गराज्यं नरेश्वरः ।
अनेन बाहुवीर्येण मया चाज्ञानुवर्तिना ॥ १.१४७.१७ ॥
ଏହି ନରେଶ୍ୱର ପୃଥିବୀ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ, କେବଳ ଅଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ନୁହେଁ। ଏହି ବାହୁବଳରେ ଏବଂ ମୋ ଆଜ୍ଞାକାରୀ ହୋଇ।
1.147.18
यस्य वा मनुजस्येदं न क्षान्तं मद्विचेष्टितम् ।
रथमारुह्य पद्भ्यां स विनामयतु कार्मुकम् ॥ १.१४७.१८ ॥
ମୋର ଏହି ଆଚରଣ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ସହି ପାରିଲା ନାହିଁ, ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ି କିମ୍ବା ପାଦରେ ଚାଲି ଧନୁ ନଇଁ ଦିଅନ୍ତୁ।
1.147.19
ततः सर्वस्य रङ्गस्य हाहाकारो महानभूत् ।
साधुवादानुसंबद्धः सूर्यश्चास्तमुपागमत् ॥ १.१४७.१९ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗଭୂମିରେ ମହା ହାହାକାର ଉଠିଲା; ସାଧୁବାଦର ଧ୍ୱନି ସହ ମିଶି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ।
1.147.20
ततो दुर्योधनः कर्णमालम्ब्याग्रकरे नृपः ।
दीपिकाभिः कृतालोकस्तस्माद्रङ्गाद्विनिर्ययौ ॥ १.१४७.२० ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ହାତ ଧରି, ଦୀପର ଆଲୋକରେ ସେହି ରଙ୍ଗଭୂମିରୁ ବାହାରିଗଲେ।
1.147.21
पाण्डवाश्च सहद्रोणाः सकृपाश्च विशांपते ।
भीष्मेण सहिताः सर्वे ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ॥ १.१४७.२१ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପଙ୍କ ସହିତ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
1.147.22
अर्जुनेति जनः कश्चित्कश्चित्कर्णेति भारत ।
कश्चिद्दुर्योधनेत्येवं ब्रुवन्तः प्रस्थितास्तदा ॥ १.१४७.२२ ॥
ହେ ଭାରତ, କେହି 'ଅର୍ଜୁନ!' କହି, କେହି 'କର୍ଣ୍ଣ!' କହି, ଆଉ କେହି 'ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ!' କହି ସେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ।
1.147.23
कुन्त्याश्च प्रत्यभिज्ञाय दिव्यलक्षणसूचितम् ।
पुत्रमङ्गेश्वरं स्नेहाच्छन्ना प्रीतिरजायत ॥ १.१४७.२३ ॥
କୁନ୍ତୀ ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣରେ ସୂଚିତ, ଅଙ୍ଗଦେଶର ଅଧିପତି ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଚିହ୍ନିଲେ; ସ୍ନେହରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ପ୍ରୀତି ତାଙ୍କ ମନରେ ଜାଗିଲା।
1.147.24
दुर्योधनस्यापि तदा कर्णमासाद्य पार्थिव ।
भयमर्जुनसंजातं क्षिप्रमन्तरधीयत ॥ १.१४७.२४ ॥
ହେ ରାଜା, ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନରେ ମଧ୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନେଇ ଜାତ ଭୟ ଶୀଘ୍ର ଲୁଚିଗଲା।
1.147.25
स चापि वीरः कृतशस्त्रनिश्रमः ।
परेण साम्नाऽभ्यवदत्सुयोधनम्।
युधिष्ठिरस्याप्यभवत्तदा मति-
र्न कर्णतुल्योऽस्ति धनुर्धरः क्षितौ ॥ १.१४७.२५ ॥
ଅସ୍ତ୍ରାଭ୍ୟାସରେ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିବା ସେହି ବୀର ଅତି ମୃଦୁ ବାଣୀରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେତେବେଳେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାବ ଥିଲା: ପୃଥିବୀରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସମାନ ଧନୁର୍ଧର କେହି ନାହାନ୍ତି।