ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.147.1
ततः स्रस्तोत्तरपटः सप्रस्वेदः सवेपथुः ।
विवेशाधिरथो रङ्गं यष्टिप्राणो ह्वयन्निव ॥ १.१४७.१ ॥
ਫਿਰ ਚਾਦਰ ਢਿੱਲੀ ਹੋਈ, ਪਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਅਤੇ ਕੰਬਦੇ ਅਧਿਰਥ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ; ਮਾਨੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਐਸੇ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ।
1.147.2
तमालोक्य धनुस्त्यक्त्वा पितृगौरवयन्त्रितः ।
कर्णोऽभिषेकार्द्रशिराः शिरसा समवन्दत ॥ १.१४७.२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦਰ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਕਰਣ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਗਿੱਲੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
1.147.3
ततः पादाववच्छाद्य पटान्तेन ससंभ्रमः ।
पुत्रेति परिपूर्णार्थमब्रवीद्रथसारथिम् ॥ १.१४७.३ ॥
ਫਿਰ ਚਾਦਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਪੈਰ ਢੱਕ ਕੇ, ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਅਧਿਰਥ ਨੇ 'ਪੁੱਤਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰੱਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
1.147.4
परिष्वज्य च तस्याथ मूर्धानं स्नेहविक्लवः ।
अङ्गराज्याभिषेकार्द्रमश्रुभिः सिषिचे पुनः ॥ १.१४७.४ ॥
ਫਿਰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਗ ਰਾਜ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਾਲ ਗਿੱਲੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਿੰਜਿਆ।
1.147.5
तं दृष्ट्वा सूतपुत्रोऽयमिति संचिन्त्य पाण्डवः ।
भीमसेनस्तदा वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ १.१४७.५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ 'ਇਹ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਹੈ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਦੋਂ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.147.6
न त्वमर्हसि पार्थेन सूतपुत्र रणे वधम् ।
कुलस्य सदृशस्तूर्णं प्रतोदो गृह्यतां त्वया ॥ १.१४७.६ ॥
ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ! ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਛੇਤੀ ਹੀ ਚਾਬਕ ਫੜ ਲੈ।
1.147.7
अङ्गराज्यं च नार्हस्त्वमुपभोक्तुं नराधम ।
श्वा हुताशसमीपस्थं पुरोडाशमिवाध्वरे ॥ १.१४७.७ ॥
ਹੇ ਨੀਚ, ਅੰਗਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜ ਭੋਗਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
1.147.8
एवमुक्तस्ततः कर्णः किंचित्प्रस्फुरिताधरः ।
गगनस्थं विनिःश्वस्य दिवाकरमुदैक्षत ॥ १.१४७.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕਰਨ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਕੁਝ ਕੰਬ ਉੱਠੇ; ਉਸ ਨੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
1.147.9
ततो दुर्योधनः कोपादुत्पपात महाबलः ।
भ्रातृपद्मवनात्तस्मान्मदोत्कट इव द्विपः ॥ १.१४७.९ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਲੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖਲੋਤਾ; ਮਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹਾਥੀ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਬਨ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
1.147.10
सोऽब्रवीद्भीमकर्माणं भीमसेनमवस्थितम् ।
वृकोदर न युक्तं ते वचनं वक्तुमीदृशम् ॥ १.१४७.१० ॥
ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਭੀਮਕਰਮਾ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਬਚਨ ਬੋਲਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.147.11
क्षत्रियाणां बलं ज्यष्ठं योक्तव्यं क्षत्रबन्धुना ।
शूराणां च नदीनां च प्रभवो दुर्विभावनः ॥ १.१४७.११ ॥
ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਬਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਉਹ ਬਲ ਖੱਤਰਬੰਧੂ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਮਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੋਤ ਜਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।
1.147.12
सलिलादुत्थितो वह्निर्येन व्याप्तं चराचरम् ।
दधीचस्यास्थितो वज्रं कृतं दानवसूदनम् ॥ १.१४७.१२ ॥
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠੀ ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਵਿਆਪਤ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਦਧੀਚ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਵਜ੍ਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
1.147.13
आग्नेयः कृत्तिकापुत्रो रौद्रो गाङ्गेय इत्यपि ।
श्रूयते भगवान्देवः सर्वगुह्यमयो गुहः ॥ १.१४७.१३ ॥
ਉਹ ਅਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਬ ਗੁਹਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਗੁਹ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
1.147.14
क्षत्रियेभ्यश्च ये जाता ब्राह्मणास्ते च ते श्रुताः ।
विश्वामित्रप्रभृतयः प्राप्ता ब्रह्मत्वमव्ययम् ॥ १.१४७.१४ ॥
ਜਿਹੜੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਣੇ ਗਏ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਆਦਿ ਨੇ ਅਵਿਅਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1.147.15
आचार्यः कलशाज्जातो द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
गौतमस्यान्ववाये च शरस्तम्बाच्च गौतमः ॥ १.१४७.१५ ॥
ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਚਾਰੀਆ ਦ੍ਰੋਣ ਕਲਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਰਸਤੰਬ ਤੋਂ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਜਨਮੇ।
1.147.16
भवतां च यथा जन्म तदप्यागमितं मया ।
सकुण्डलं सकवचं सर्वलक्षणलक्षितम्।
कथमादित्यसदृशं मृगी व्याघ्रं जनिष्यति ॥ १.१४७.१६ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਕਵਚ ਵਾਲਾ, ਸਰਬ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ — ਮ੍ਰਿਗੀ ਵਿਆਘ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ?
1.147.17
पृथिवीराज्यमर्होऽयं नाङ्गराज्यं नरेश्वरः ।
अनेन बाहुवीर्येण मया चाज्ञानुवर्तिना ॥ १.१४७.१७ ॥
ਇਹ ਨਰੇਸ਼ਵਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੇਵਲ ਅੰਗ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ। ਇਸ ਬਾਹੂ-ਬਲ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਕ ਬਣ ਕੇ।
1.147.18
यस्य वा मनुजस्येदं न क्षान्तं मद्विचेष्टितम् ।
रथमारुह्य पद्भ्यां स विनामयतु कार्मुकम् ॥ १.१४७.१८ ॥
ਮੇਰਾ ਇਹ ਕੰਮ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਪੈਦਲ ਹੀ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਝੁਕਾਵੇ।
1.147.19
ततः सर्वस्य रङ्गस्य हाहाकारो महानभूत् ।
साधुवादानुसंबद्धः सूर्यश्चास्तमुपागमत् ॥ १.१४७.१९ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮੱਚ ਗਿਆ; ਸਾਧੂਵਾਦ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
1.147.20
ततो दुर्योधनः कर्णमालम्ब्याग्रकरे नृपः ।
दीपिकाभिः कृतालोकस्तस्माद्रङ्गाद्विनिर्ययौ ॥ १.१४७.२० ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ।
1.147.21
पाण्डवाश्च सहद्रोणाः सकृपाश्च विशांपते ।
भीष्मेण सहिताः सर्वे ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ॥ १.१४७.२१ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪਾਂਡਵ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਸਮੇਤ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.147.22
अर्जुनेति जनः कश्चित्कश्चित्कर्णेति भारत ।
कश्चिद्दुर्योधनेत्येवं ब्रुवन्तः प्रस्थितास्तदा ॥ १.१४७.२२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕੋਈ 'ਅਰਜੁਨ!' ਕਹਿੰਦਾ, ਕੋਈ 'ਕਰਨ!' ਕਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਕੋਈ 'ਦੁਰਯੋਧਨ!' ਕਹਿੰਦਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਰ ਪਏ।
1.147.23
कुन्त्याश्च प्रत्यभिज्ञाय दिव्यलक्षणसूचितम् ।
पुत्रमङ्गेश्वरं स्नेहाच्छन्ना प्रीतिरजायत ॥ १.१४७.२३ ॥
ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਦਿਵ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਗ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ; ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਲੁਕੀ ਪ੍ਰੀਤ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਉੱਠੀ।
1.147.24
दुर्योधनस्यापि तदा कर्णमासाद्य पार्थिव ।
भयमर्जुनसंजातं क्षिप्रमन्तरधीयत ॥ १.१४७.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਕਰਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਡਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਿਟ ਗਿਆ।
1.147.25
स चापि वीरः कृतशस्त्रनिश्रमः ।
परेण साम्नाऽभ्यवदत्सुयोधनम्।
युधिष्ठिरस्याप्यभवत्तदा मति-
र्न कर्णतुल्योऽस्ति धनुर्धरः क्षितौ ॥ १.१४७.२५ ॥
ਸ਼ਸਤਰ-ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਅਤਿ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਖਿਆਲ ਸੀ: ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਰਨ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।