મહાભારત · અધ્યાય 1.150
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.150.1
द्रुपदस्यापि विप्रर्षे श्रोतुमिच्छामि संभवम् ।
कथं चापि समुत्पन्नः कथमस्त्राण्यवाप्तवान् ॥ १.१५०.१ ॥
હે વિપ્રર્ષિ, દ્રુપદનો જન્મ પણ હું સાંભળવા ઇચ્છું છું. તે કેવી રીતે ઉત્પન્ન થયો અને તેણે અસ્ત્રો કેવી રીતે મેળવ્યાં?
1.150.2
एतदिच्छामि भगवंस्त्वत्तः श्रोतुं द्विजोत्तम ।
कौतूहलं जन्मसु मे कीर्त्यमानेष्वनेकशः ॥ १.१५०.२ ॥
હે ભગવન્, હે દ્વિજોત્તમ, આ જ હું આપની પાસેથી સાંભળવા ઇચ્છું છું. અનેક વાર વર્ણવાયેલા જન્મો વિશે મને કુતૂહલ છે.
1.150.3
राजा बभूव पाञ्चालः पुत्रार्थी पुत्रकारणात् ।
वनं गतो महाराजस्तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.१५०.३ ॥
પાંચાલ રાજા પુત્રની ઇચ્છા ધરાવતો હતો. પુત્ર માટે તે મહારાજ વનમાં ગયા અને અતિ કઠોર તપ કર્યું.
1.150.4
आराधयन्प्रयत्नेन महर्षीन्संशितव्रतान् ।
तस्य संतप्यमानस्य वने मृगगणायुते ॥ १.१५०.४ ॥
તેણે પ્રયત્નપૂર્વક કઠોર વ્રતધારી મહર્ષિઓને પ્રસન્ન કર્યા. હરણોના ટોળાંથી ભરેલા વનમાં તે તપ્ત થતો રહ્યો.
1.150.5
कालस्तु सुमहान्राजन्नत्ययात्सुतकारणात् ।
स तु राजा महातेजास्तपस्तीव्रं समाददे ॥ १.१५०.५ ॥
હે રાજન્, પુત્રને કારણે ઘણો લાંબો સમય વીતી ગયો. તે મહાતેજસ્વી રાજાએ તીવ્ર તપ સ્વીકાર્યું.
1.150.6
कंचित्कालं वायुभक्षो निराहारस्तथैव च ।
तथैव तु महाबाहोर्वर्तमानस्य भारत ॥ १.१५०.६ ॥
કેટલોક સમય તે વાયુ ખાઈને નિરાહાર રહ્યો. હે ભારત, તે મહાબાહુની સ્થિતિ પણ એવી જ રહી.
1.150.7
कालस्तस्य महाराज यातो वै नृपसत्तम ।
ततो नातिचिरात्काले वसन्ते कामदीपने ॥ १.१५०.७ ॥
હે મહારાજ, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, તેમનો થોડો સમય વીત્યો. પછી થોડા જ સમયમાં કામને પ્રજ્વલિત કરનારી વસંત ઋતુ આવી.
1.150.8
फुल्लाशोकवने चैव प्राणिनां सुमनोहरे ।
नद्यास्तीरं ततो गत्वा गङ्गायाः पद्मलोचनः ॥ १.१५०.८ ॥
ખીલેલા અશોકવનમાં, જે પ્રાણીઓને અતિ મનોહર હતું, પછી કમલનયન ગંગાના કિનારે ગયા.
1.150.9
नियमस्थश्च राजासीत्तदा भरतसत्तम ।
ततो नातिचिरात्काले वनं तन्मनुजेश्वर ॥ १.१५०.९ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ત્યારે રાજા નિયમોમાં સ્થિત હતા. પછી થોડા જ સમયમાં, હે મનુજેશ્વર, તે વનમાં...
1.150.10
संप्राप्ता ह्यप्सरा राजन्मेनकेत्यभिविश्रुता ।
पुष्पद्रुमान्सज्जमाना राज्ञो दर्शनमागमत् ॥ १.१५०.१० ॥
હે રાજન, મેનકા નામની પ્રખ્યાત અપ્સરા આવી. ફૂલોવાળાં વૃક્ષોમાં રોકાતી તે રાજાના દર્શને આવી.
1.150.11
न ददर्श तु सा राजंस्तत्र स्थानगतं नृपम् ।
दृष्ट्वा चाप्सरसं तां तु शुक्रं राज्ञोऽपतद्भुवि ॥ १.१५०.११ ॥
હે રાજન, ત્યાં ઊભેલા રાજાને તેણે જોયા નહીં. અપ્સરાને જોઈને રાજાનું શુક્ર ભૂમિ પર પડ્યું.
1.150.12
ततः स राजा राजेन्द्र लज्जया नृपतिः स्वयम् ।
पद्भ्यामाक्रमतायुष्मंस्ततस्तु द्रुपदोऽभवत् ॥ १.१५०.१२ ॥
પછી હે રાજેન્દ્ર, હે દીર્ઘાયુ, શરમથી તે રાજા પોતે પગથી દબાવતા દ્રુપદ બન્યા.
1.150.13
ततस्तु तपसा तस्य राजर्षेर्भावितात्मनः ।
पुत्रः समभवच्छीघ्रं पदोस्तस्य क्रमेण तु ॥ १.१५०.१३ ॥
પછી શુદ્ધાત્મા એવા તે રાજર્ષિના તપથી, તેમના પગમાંથી ક્રમશઃ શીઘ્ર એક પુત્ર ઉત્પન્ન થયો.
1.150.14
तेनास्य ऋषयः सर्वे समागम्य तपोधनाः ।
नाम चुक्रुर्हि विद्वांसो द्रुपदोऽस्त्विति भारत ॥ १.१५०.१४ ॥
હે ભારત, તપોધન સર્વ ઋષિઓએ ભેગા થઈને, વિદ્વાનોએ તેનું નામ પાડ્યું — 'દ્રુપદ થાઓ'.
1.150.15
स तस्यैवाश्रमे राजन्भरद्वाजस्य भारत ।
ववृधे सुमुखं तत्र कामैः सर्वैर्नृपोत्तम ॥ १.१५०.१५ ॥
હે રાજન, હે ભારત, તે સુમુખ ભરદ્વાજના આશ્રમમાં જ, સર્વ કામનાઓ સાથે, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, ત્યાં મોટો થયો.
1.150.16
पाञ्चालोऽपि हि राजेन्द्र स्वराज्यं गतवान्प्रभुः ।
भरद्वाजस्य विद्यार्थं सुतं दत्वा महात्मनः ॥ १.१५०.१६ ॥
હે રાજેન્દ્ર, પાંચાલ રાજા પણ પોતાના રાજ્યમાં પાછો ગયો; ભરદ્વાજની વિદ્યા માટે પોતાનો પુત્ર તે મહાત્માને આપીને.
1.150.17
स कुमारस्ततो राजन्द्रोणेन सहितो वने ।
वेदांश्चाधिजगे साङ्गान्धनुर्वेदांश्च भारत ॥ १.१५०.१७ ॥
પછી હે રાજન, તે કુમાર વનમાં દ્રોણ સાથે રહીને, હે ભારત, અંગો સહિત વેદો અને ધનુર્વેદ શીખ્યો.
1.150.18
परया स मुदा युक्तो विचचार वने सुखम् ।
तस्यैवं वर्तमानस्य वने वनचरैः सह ॥ १.१५०.१८ ॥
પરમ આનંદથી યુક્ત થઈને તે વનમાં સુખપૂર્વક વિચરતો હતો. આ રીતે વનમાં વનચરો સાથે રહેતાં—
1.150.19
कालेनातिचिराद्राजन्पिता स्वर्गमुपेयिवान् ।
स समागम्य पाञ्चालैः पाञ्चालेष्वभिषेचितः ॥ १.१५०.१९ ॥
હે રાજન, ઘણા સમય પછી પિતા સ્વર્ગે ગયા. તેઓ પાંચાલોને મળ્યા અને પાંચાલોમાં તેમનો અભિષેક થયો.
1.150.20
प्राप्तश्च राज्यं राजेन्द्र सुहृदां प्रीतिवर्धनः ।
राज्यं ररक्ष धर्मेण यथा चेन्द्रस्त्रिविष्टपम् ॥ १.१५०.२० ॥
હે રાજેન્દ્ર, તેમણે રાજ્ય પ્રાપ્ત કરીને મિત્રોનો પ્રેમ વધાર્યો. ઇન્દ્ર જેમ ત્રિવિષ્ટપનું રક્ષણ કરે તેમ તેમણે ધર્મથી રાજ્યનું રક્ષણ કર્યું.
1.150.21
एतन्मया ते राजेन्द्र यथावत्परिकीर्तितम् ।
द्रुपदस्य च राजर्षेर्धृष्टद्युम्नस्य जन्म च ॥ १.१५०.२१ ॥
હે રાજેન્દ્ર, આ મેં તને યથાવત્ કહ્યું — રાજર્ષિ દ્રુપદનો અને ધૃષ્ટદ્યુમ્નનો જન્મ.