ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.150
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.150.1
द्रुपदस्यापि विप्रर्षे श्रोतुमिच्छामि संभवम् ।
कथं चापि समुत्पन्नः कथमस्त्राण्यवाप्तवान् ॥ १.१५०.१ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ?
1.150.2
एतदिच्छामि भगवंस्त्वत्तः श्रोतुं द्विजोत्तम ।
कौतूहलं जन्मसु मे कीर्त्यमानेष्वनेकशः ॥ १.१५०.२ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਇਹੀ ਮੈਂ ਆਪ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਵਰਣਿਤ ਜਨਮਾਂ ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
1.150.3
राजा बभूव पाञ्चालः पुत्रार्थी पुत्रकारणात् ।
वनं गतो महाराजस्तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.१५०.३ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਾ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਉਹ ਮਹਾਰਾਜ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।
1.150.4
आराधयन्प्रयत्नेन महर्षीन्संशितव्रतान् ।
तस्य संतप्यमानस्य वने मृगगणायुते ॥ १.१५०.४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਪਦਾ ਰਿਹਾ।
1.150.5
कालस्तु सुमहान्राजन्नत्ययात्सुतकारणात् ।
स तु राजा महातेजास्तपस्तीव्रं समाददे ॥ १.१५०.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੀਬਰ ਤਪ ਅਪਣਾਇਆ।
1.150.6
कंचित्कालं वायुभक्षो निराहारस्तथैव च ।
तथैव तु महाबाहोर्वर्तमानस्य भारत ॥ १.१५०.६ ॥
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਿਹਾ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੀ।
1.150.7
कालस्तस्य महाराज यातो वै नृपसत्तम ।
ततो नातिचिरात्काले वसन्ते कामदीपने ॥ १.१५०.७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸਦਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕਾਮ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਆਈ।
1.150.8
फुल्लाशोकवने चैव प्राणिनां सुमनोहरे ।
नद्यास्तीरं ततो गत्वा गङ्गायाः पद्मलोचनः ॥ १.१५०.८ ॥
ਖਿੜੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਣ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਸੀ, ਫਿਰ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ।
1.150.9
नियमस्थश्च राजासीत्तदा भरतसत्तम ।
ततो नातिचिरात्काले वनं तन्मनुजेश्वर ॥ १.१५०.९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਸ ਵਣ ਵਿੱਚ...
1.150.10
संप्राप्ता ह्यप्सरा राजन्मेनकेत्यभिविश्रुता ।
पुष्पद्रुमान्सज्जमाना राज्ञो दर्शनमागमत् ॥ १.१५०.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਨਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਪਸਰਾ ਆਈ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਈ।
1.150.11
न ददर्श तु सा राजंस्तत्र स्थानगतं नृपम् ।
दृष्ट्वा चाप्सरसं तां तु शुक्रं राज्ञोऽपतद्भुवि ॥ १.१५०.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ। ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਵੀਰਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
1.150.12
ततः स राजा राजेन्द्र लज्जया नृपतिः स्वयम् ।
पद्भ्यामाक्रमतायुष्मंस्ततस्तु द्रुपदोऽभवत् ॥ १.१५०.१२ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਦੀਰਘਾਯੂ, ਸ਼ਰਮ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦ੍ਰੁਪਦ ਬਣ ਗਿਆ।
1.150.13
ततस्तु तपसा तस्य राजर्षेर्भावितात्मनः ।
पुत्रः समभवच्छीघ्रं पदोस्तस्य क्रमेण तु ॥ १.१५०.१३ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
1.150.14
तेनास्य ऋषयः सर्वे समागम्य तपोधनाः ।
नाम चुक्रुर्हि विद्वांसो द्रुपदोऽस्त्विति भारत ॥ १.१५०.१४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਪੱਸਵੀ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ — 'ਦ੍ਰੁਪਦ ਹੋਵੇ'।
1.150.15
स तस्यैवाश्रमे राजन्भरद्वाजस्य भारत ।
ववृधे सुमुखं तत्र कामैः सर्वैर्नृपोत्तम ॥ १.१५०.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਸੁਮੁਖ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਉੱਥੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।
1.150.16
पाञ्चालोऽपि हि राजेन्द्र स्वराज्यं गतवान्प्रभुः ।
भरद्वाजस्य विद्यार्थं सुतं दत्वा महात्मनः ॥ १.१५०.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਭਰਦਵਾਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ।
1.150.17
स कुमारस्ततो राजन्द्रोणेन सहितो वने ।
वेदांश्चाधिजगे साङ्गान्धनुर्वेदांश्च भारत ॥ १.१५०.१७ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਵਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦ ਅਤੇ ਧਨੁਰਵੇਦ ਸਿੱਖਿਆ।
1.150.18
परया स मुदा युक्तो विचचार वने सुखम् ।
तस्यैवं वर्तमानस्य वने वनचरैः सह ॥ १.१५०.१८ ॥
ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵਣ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਣ ਵਿੱਚ ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ—
1.150.19
कालेनातिचिराद्राजन्पिता स्वर्गमुपेयिवान् ।
स समागम्य पाञ्चालैः पाञ्चालेष्वभिषेचितः ॥ १.१५०.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਹੋਇਆ।
1.150.20
प्राप्तश्च राज्यं राजेन्द्र सुहृदां प्रीतिवर्धनः ।
राज्यं ररक्ष धर्मेण यथा चेन्द्रस्त्रिविष्टपम् ॥ १.१५०.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਧਾਈ। ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
1.150.21
एतन्मया ते राजेन्द्र यथावत्परिकीर्तितम् ।
द्रुपदस्य च राजर्षेर्धृष्टद्युम्नस्य जन्म च ॥ १.१५०.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਥਾਵਤ ਦੱਸਿਆ — ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦ੍ਰੁਪਦ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਜਨਮ।