ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.151.1
धृतराष्ट्रस्तु राजन्द्रे यदा कौरवनन्दनम् ।
युधिष्ठिरं विजानन्वै समर्थं राज्यरक्षणे ॥ १.१५१.१ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਜਾਣ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਜਦੋਂ।
1.151.2
यौवराज्याभिषेकार्थममन्त्रयत मन्त्रिभिः ।
ते तु बुद्ध्वान्वतप्यन्त धृतराष्ट्रात्मजास्तदा ॥ १.१५१.२ ॥
ਯੁਵਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਉਸਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਦੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਏ।
1.151.3
ततः संवत्सरस्यान्ते यौवराज्याय पार्थिव ।
स्थापितो धृतराष्ट्रेण पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१५१.३ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
1.151.4
ततोऽदीर्घेण कालेन कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
पितुरन्तर्दधे कीर्तिं शीलवृत्तसमाधिभिः ॥ १.१५१.४ ॥
ਫਿਰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੀਲ, ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
1.151.5
असियुद्धे गदायुद्धे रथयुद्धे च पाण्डवः ।
संकर्षणादशिक्षद्वै शश्वच्छिक्षां वृकोदरः ॥ १.१५१.५ ॥
ਤਲਵਾਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਰੱਥ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ।
1.151.6
समाप्तशिक्षो भीमस्तु द्युमत्सेनसमो बले ।
पराक्रमेण संपन्नो भ्रातॄणामचरद्वशे ॥ १.१५१.६ ॥
ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਭੀਮ ਬਲ ਵਿੱਚ ਦਿਯੁਮਤਸੇਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ।
1.151.7
प्रगाढदृढमुष्टित्वे लाघवे वेधने तथा ।
क्षुरनाराचभल्लानां विपाठानां च तत्त्ववित् ॥ १.१५१.७ ॥
ਬਹੁਤ ਪੱਕੀ ਮੁੱਠੀ ਫੜਨ ਵਿੱਚ, ਫੁਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰ, ਨਾਰਾਚ, ਭੱਲ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਪਾਠਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ।
1.151.8
ऋजुवक्रविशालानां प्रयोक्ता फाल्गुनोऽभवत् ।
लाघवे सौष्ठवे चैव नान्यः कश्चन विद्यते ॥ १.१५१.८ ॥
ਸਿੱਧੇ, ਟੇਢੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਫਾਲਗੁਨ ਬਣਿਆ; ਫੁਰਤੀ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
1.151.9
बीभत्सुसदृशो लोक इति द्रोणो व्यवस्थितः ।
ततोऽब्रवीद्गुडाकेशं द्रोणः कौरवसंसदि ॥ १.१५१.९ ॥
'ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੀਭਤਸੁ (ਅਰਜੁਨ) ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ' ਇਹ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਗੁੜਾਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.151.10
अगस्त्यस्य धनुर्वेदे शिष्यो मम गुरुः पुरा ।
अग्निवेश्य इति ख्यातस्तस्य शिष्योऽस्मि भारत ॥ १.१५१.१० ॥
ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਧਨੁਰਵੇਦ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਸੀ, ਜੋ ਅਗਨਿਵੇਸ਼ਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਹਾਂ।
1.151.11
तीर्थात्तीर्थं गमयितुमहमेतत्समुद्यतः ।
तपसा यन्मया प्राप्तममोघमशनिप्रभम् ॥ १.१५१.११ ॥
ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੀਰਥ ਤੱਕ ਇਹ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਤਪ ਨਾਲ ਜੋ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਅਮੋਘ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
1.151.12
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम यद्दहेत्पृथिवीमपि ।
ददता गुरुणा चोक्तं न मनुष्येष्विदंत्वया ॥ १.१५१.१२ ॥
'ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਸ' ਨਾਮ ਦਾ ਅਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਵਰਤੀਂ।'
1.151.13
भारद्वाज विमोक्तव्यमल्पवीर्येषु संयुगे ।
यद्यदन्तर्हितं भूतं किंचिद्युद्ध्येत्त्वया सह ॥ १.१५१.१३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਲਪ ਬਲ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਲੁਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ।
1.151.14
महातेजस्त्वमेतेन हन्याः शस्त्रेण संयुगे ।
त्वया प्राप्तमिदं वीर दिव्यं नान्योऽर्हति त्विदम् ॥ १.१५१.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਦਿਵ ਅਸਤਰ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
1.151.15
समयस्तु त्वया रक्ष्यो मुनिसृष्टो विशांपते ।
आचार्यदक्षिणां देहि ज्ञातिग्रामस्य पश्यतः ॥ १.१५१.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੁਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਇਹ ਇਕਰਾਰ ਤੈਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ।
1.151.16
ददानीति प्रतिज्ञाते फाल्गुनेनाब्रवीद्गुरुः ।
युद्धेऽहं प्रतियोद्धव्यो युध्यमानस्त्वयाऽनघ ॥ १.१५१.१६ ॥
'ਦਿਆਂਗਾ' ਇਹ ਇਕਰਾਰ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜਨਾ ਪਏਗਾ।'
1.151.17
तथेति च प्रतिज्ञाय द्रोणाय कुरुपुङ्गवः ।
उपसंगृह्य चरणावुपतस्थे विनीतवत् ॥ १.१५१.१७ ॥
'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜੇ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
1.151.18
द्रोणो जगाद वचनं समालिङ्ग्य तु फाल्गुनम् ।
यन्मयोक्तं पुरा पार्थ तव लोके नरं क्वचित् ॥ १.१५१.१८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ: 'ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਆਖਿਆ ਸੀ—ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ।'
1.151.19
सदृशं कारये नैव सर्वप्रहरणे युधि ।
तत्कृतं च मया सम्यक्तव तुल्यो न वर्तते ॥ १.१५१.१९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ; ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ — ਤੇਰੇ ਤੁੱਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.151.20
देवा युधि न शक्तास्त्वां योद्धुं दैत्या न दानवाः ।
नाहं त्वत्तो विशिष्टोऽस्मि किं पुनर्मानवा रणे ॥ १.१५१.२० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ, ਦੈਂਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ ਹਾਂ — ਫਿਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ?
1.151.21
एकस्तवाधिको लोके यो हि वृष्णिकुलोद्भवः ।
कृष्णः कमलपत्राक्षः कंसकालियसूदनः ॥ १.१५१.२१ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ — ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕੰਸ ਤੇ ਕਾਲੀਆ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
1.151.22
स जेता सर्वलोकानां सर्वप्रहरणायुधः ।
नैतावता ते पार्थाहं भवाम्यनृतवागिह ॥ १.१५१.२२ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
1.151.23
तदधीनं जगत्सर्वं तत्प्रलीनं तदुद्भवम् ।
तत्पदं न विजानन्ति ब्रह्मेशानादयोऽपि वा ॥ १.१५१.२३ ॥
ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਸਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਪਦ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ਾਨ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
1.151.24
तन्नाभिप्रभवो ब्रह्मा सर्वभूतानि निर्ममे ।
स एव कर्ता भोक्ता च संहर्ता च जगन्मयम् ॥ १.१५१.२४ ॥
ਉਸਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ; ਉਹੀ ਕਰਤਾ, ਭੋਗੀ ਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤ-ਰੂਪ ਹੈ।
1.151.25
स एव भूतं भव्यं च भवच्च पुरुषः परः ।
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः ॥ १.१५१.२५ ॥
ਉਹੀ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਨਿੱਤ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਸਥਿਰ, ਅਚਲ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਹੈ।
1.151.26
प्रादुर्भवति योगात्मा पालनार्थं स लीलया ।
तत्तुल्यो हि न जायेत न जातो न जनिष्यते ॥ १.१५१.२६ ॥
ਯੋਗਾਤਮਾ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਤੁੱਲ ਕੋਈ ਜਨਮਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਨਮਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਨਮੇਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
1.151.27
स हि मातुलजोऽभूत्ते चराचरगुरुः पिता ।
को हि तं जेतुमीहेत जानन्नात्महितं नरः ॥ १.१५१.२७ ॥
ਉਹ ਤੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਚਰਾਚਰ ਦਾ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਹਿਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ?
1.151.28
श्यालश्च ते सखा चासौ तस्य त्वं प्राणवल्लभः ।
स्नेहमभ्यधिकं तस्य तव सख्यमवस्थितम् ॥ १.१५१.२८ ॥
ਉਹ ਤੇਰਾ ਸਾਲਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰਗਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਬਹੁਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਾਇਮ ਹੈ।
1.151.29
न तेन भवतो युद्धं भविता नर्मतोऽपि वा ।
अपिचार्थे तव पुरा शक्रेण किल चोदितः ॥ १.१५१.२९ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਹੀ ਕਾਰਜ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1.151.30
गोकुले वर्धमानस्तु नन्दगोपस्य कारणात् ।
ममांशः पाण्डवो लोके पृथिव्यां पुरुषोत्तमः ॥ १.१५१.३० ॥
ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਨੰਦਗੋਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰਾ ਅੰਸ਼ ਪਾਂਡਵ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਹੈ।
1.151.31
कौन्तेयावरजः श्रीमानर्जुनो नाम वीर्यवान् ।
भुवो भारापहरणे साहाय्यं ते करिष्यति ॥ १.१५१.३१ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਅਰਜੁਨ ਨਾਮਕ ਵੀਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।
1.151.32
तदर्थमभयं देहि पाहि चास्मत्कृते प्रभो ।
इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षस्तदा शक्रेण फल्गुन ॥ १.१५१.३२ ॥
"ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿਓ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!" — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਤਦ, ਹੇ ਫਲਗੁਨ।
1.151.33
तमुवाच ततः श्रीमाञ्शङ्खचक्रगदाधरः ।
जानामि पाण्डवे वंशे जातं पार्थं पितृष्वसुः ॥ १.१५१.३३ ॥
ਤਦ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਪਾਂਡੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਭੂਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਰਥ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
1.151.34
पुत्रं परमधर्मिष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
पालयामि त्वदंशं तं सर्वलोकमहाभुजम् ॥ १.१५१.३४ ॥
"ਪਰਮ ਧਰਮੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਾਹੂ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਸ਼ ਦੀ, ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
1.151.35
आवयोः सख्यसदृशं न च लोके भविष्यति ।
यस्तद्भक्तः समद्भक्तो यस्तं द्वेष्टि स मामपि ॥ १.१५१.३५ ॥
"ਸਾਡੀ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਰਗਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਉਸਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਵੀ ਭਗਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.151.36
यन्मे वित्तं तु तत्तस्य तं विनाहं न जीवये ।
इति पार्थ पुरा शक्रमाह सर्वेश्वरो हरिः ॥ १.१५१.३६ ॥
"ਮੇਰੀ ਜੋ ਵੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਸੇ ਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸਰਬੇਸ਼ਵਰ ਹਰਿ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ।
1.151.37
तस्मात्तवापि सदृशस्तं विनाभ्यधिकः पुमान् ।
न चेह भविता लोके तमेव शरणं व्रज ॥ १.१५१.३७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਜਾਓ।
1.151.38
शरण्यः सर्वभूतानां देवदेवो जनार्दनः ॥ १.१५१.३८ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਣਯੋਗ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ।
1.151.39
तथेति च प्रतिज्ञाय द्रोणाय कुरुपुङ्गवः ।
उपसंगृह्य चरणौ युधिष्ठिरवशोऽभवत् ॥ १.१५१.३९ ॥
"ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜੇ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਵਸ ਹੋ ਗਿਆ।
1.151.40
स्वभावादगमच्छब्दो महीं सागरमेखलाम् ।
अर्जुनस्य समो लोके नास्ति कश्चिद्धनुर्धरः ॥ १.१५१.४० ॥
ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਯਸ਼ ਦੀ ਧੁਨ ਸਾਗਰ-ਮੇਖਲਾ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ — ਅਰਜੁਨ ਵਰਗਾ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
1.151.41
गदायुद्धेऽसियुद्धे च रथयुद्धे च पाण्डवः ।
पारगश्च धनुर्युद्धे बभूवाथ धनञ्जयः ॥ १.१५१.४१ ॥
ਗਦਾ-ਯੁੱਧ, ਤਲਵਾਰ-ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਰਥ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਂਡਵ ਧਨੰਜਯ ਪਾਰੰਗਤ ਹੋ ਗਿਆ।
1.151.42
नीतिमान्सकलां नीतिं विबुधाधिपतेस्तदा ।
अस्त्रे शस्त्रे च शास्त्रे च रथनागाश्वकर्मणि।
अवाप्य सहदेवोऽपि भ्रातॄणां ववृते वशे ॥ १.१५१.४२ ॥
ਨੀਤੀਮਾਨ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਉਦੋਂ ਦੇਵਰਾਜ ਦੀ ਸਾਰੀ ਨੀਤੀ, ਅਸਤਰ, ਸ਼ਸਤਰ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ ਰਿਹਾ।
1.151.43
द्रोणेनैवं विनीतश्च भ्रातॄणां नकुलः प्रियः ।
चित्रयोधी समाख्यातो बभूवातिरथोदितः ॥ १.१५१.४३ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਨਕੁਲ ਵਿਚਿੱਤਰ ਯੋਧੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੂੰ ਅਤਿਰਥੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
1.151.44
त्रिवर्षकृतयज्ञस्तु गन्धर्वाणामुपप्लवे ।
अर्जुनप्रमुखैः पार्थैः सौवीरः समरे हतः ॥ १.१५१.४४ ॥
ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੌਵੀਰ ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਹੱਥੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
1.151.45
न शशाक वशे कर्तुं यं पाण्डुरपि वीर्यवान् ।
सोऽर्जुनेन वशं नीतो राजासीद्यवनाधिपः ॥ १.१५१.४५ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਪਾਂਡੂ ਵੀ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਯਵਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
1.151.46
अतीव बलसंपन्नः सदा मानि कुरून्प्रति ।
विपुलो नाम सौवीरः शस्तः पार्थेन धीमता ॥ १.१५१.४६ ॥
ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਦਾ ਹੰਕਾਰੀ ਵਿਪੁਲ ਨਾਮਕ ਸੌਵੀਰ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਰਥ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
1.151.47
दत्तामित्र इति ख्यातं सङ्ग्रामे कृतनिश्चयम् ।
सुमित्रं नाम सौवीरमर्जुनोऽदमयच्छरैः ॥ १.१५१.४७ ॥
ਦੱਤਾਮਿਤਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਸੁਮਿਤਰ ਨਾਮਕ ਸੌਵੀਰ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ।
1.151.48
भीमसेनसहायश्च रथानामयुतं च सः ।
अर्जुनः समरे प्राच्यान्सर्वानेकरथोऽजयत् ॥ १.१५१.४८ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ, ਇਕੱਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਬੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
1.151.49
तथैवैकरथो गत्वा दक्षिणामजयद्दिशम् ।
धनौघं प्रापयामास कुरुराष्ट्रं धनञ्जयः ॥ १.१५१.४९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕੋ ਰਥ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਕੁਰੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
1.151.50
यतः पञ्चदशे वर्षे सर्वमेतच्चकार सः ।
तं दृष्ट्वा धार्तराष्ट्राणां ततो भयमजायत ॥ १.१५१.५० ॥
ਪੰਦਰ੍ਹਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
1.151.51
यः सर्वान्धृतराष्ट्रस्य पुत्रान्विप्रचकार ह ।
भीमसेनो महाबाहुर्बलाद्बलवतां वरः ॥ १.१५१.५१ ॥
ਜਿਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸੀ।
1.151.52
अदुष्टभावं तं दोषैर्जगृहुर्दोषबुद्धयः ।
धार्तराष्ट्रास्तथा सर्वे भयाद्भीमस्य कर्मणा ॥ १.१५१.५२ ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ਬੁੱਧੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ; ਭੀਮ ਦੇ ਕਰਮ ਦੇ ਡਰੋਂ ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
1.151.53
तं दृष्ट्वा कर्मभिः पार्थान्सर्वानागतलक्षणान् ।
बलाद्बहुगुणांस्तेभ्यो बिभियुर्दोषबुद्धयः ॥ १.१५१.५३ ॥
ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਤੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ ਦੋਸ਼ਬੁੱਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਗਏ।
1.151.54
एवं सर्वे महात्मानः पाण्डवा मनुजोत्तमाः ।
परराष्ट्राणि निर्जित्य स्वराष्ट्रं ववृधुः पुरा ॥ १.१५१.५४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਪਰਾਏ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਗਏ।
1.151.55
ततो बलमतिख्यातं विज्ञाय दृढधन्विनाम् ।
दूषितः सहसा भावो धृतराष्ट्रस्य पाण्डुषु।
स चिन्तापरमो राजा न निद्रामलभन्निशि ॥ १.१५१.५५ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਵ ਅਚਾਨਕ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਈ।