മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.151.1
धृतराष्ट्रस्तु राजन्द्रे यदा कौरवनन्दनम् ।
युधिष्ठिरं विजानन्वै समर्थं राज्यरक्षणे ॥ १.१५१.१ ॥
കൗരവരുടെ ആനന്ദമായ യുധിഷ്ഠിരൻ രാജ്യരക്ഷയ്ക്ക് സമർത്ഥനെന്ന് ധൃതരാഷ്ട്രൻ അറിഞ്ഞപ്പോൾ.
1.151.2
यौवराज्याभिषेकार्थममन्त्रयत मन्त्रिभिः ।
ते तु बुद्ध्वान्वतप्यन्त धृतराष्ट्रात्मजास्तदा ॥ १.१५१.२ ॥
യുവരാജാഭിഷേകത്തിനായി അവൻ മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിച്ചു; അത് അറിഞ്ഞ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ അപ്പോൾ വ്യസനിച്ചു.
1.151.3
ततः संवत्सरस्यान्ते यौवराज्याय पार्थिव ।
स्थापितो धृतराष्ट्रेण पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१५१.३ ॥
പിന്നെ ഒരു സംവത്സരത്തിന്റെ അവസാനം, രാജാവേ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ പാണ്ഡുപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരനെ യുവരാജപദവിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
1.151.4
ततोऽदीर्घेण कालेन कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
पितुरन्तर्दधे कीर्तिं शीलवृत्तसमाधिभिः ॥ १.१५१.४ ॥
പിന്നീട് അധികം വൈകാതെ, കുന്തീപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ ശീലം, നടപ്പ്, സമാധാനം എന്നിവകൊണ്ട് പിതാവിന്റെ കീർത്തിയെയും മറികടന്നു.
1.151.5
असियुद्धे गदायुद्धे रथयुद्धे च पाण्डवः ।
संकर्षणादशिक्षद्वै शश्वच्छिक्षां वृकोदरः ॥ १.१५१.५ ॥
വാൾ, ഗദ, രഥയുദ്ധം എന്നിവയിൽ പാണ്ഡവനായ വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) സങ്കർഷണനിൽനിന്ന് നിരന്തരം പരിശീലനം നേടി.
1.151.6
समाप्तशिक्षो भीमस्तु द्युमत्सेनसमो बले ।
पराक्रमेण संपन्नो भ्रातॄणामचरद्वशे ॥ १.१५१.६ ॥
പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ഭീമൻ ബലത്തിൽ ദ്യുമത്സേനനു തുല്യനായി; വീര്യത്തോടെ സഹോദരന്മാരുടെ വശത്തുനിന്ന് വിഹരിച്ചു.
1.151.7
प्रगाढदृढमुष्टित्वे लाघवे वेधने तथा ।
क्षुरनाराचभल्लानां विपाठानां च तत्त्ववित् ॥ १.१५१.७ ॥
വളരെ ദൃഢമായ പിടിയിലും ചുറുചുറുക്കിലും ലക്ഷ്യഭേദനത്തിലും, ക്ഷുര, നാരാച, ഭല്ല അമ്പുകളുടെ വിപാഠങ്ങളുടെ തത്ത്വം അറിയുന്നവൻ.
1.151.8
ऋजुवक्रविशालानां प्रयोक्ता फाल्गुनोऽभवत् ।
लाघवे सौष्ठवे चैव नान्यः कश्चन विद्यते ॥ १.१५१.८ ॥
നേരായ, വളഞ്ഞ, വിശാലമായ അമ്പുകളുടെ പ്രയോക്താവായി ഫാൽഗുനൻ ആയി; ചുറുചുറുക്കിലും വൈദഗ്ധ്യത്തിലും അവനോട് തുല്യനായി മറ്റാരുമില്ല.
1.151.9
बीभत्सुसदृशो लोक इति द्रोणो व्यवस्थितः ।
ततोऽब्रवीद्गुडाकेशं द्रोणः कौरवसंसदि ॥ १.१५१.९ ॥
'ലോകത്ത് ബീഭത്സുവിന് തുല്യൻ ആരുമില്ല' എന്ന് ദ്രോണർ ഉറപ്പിച്ചു; പിന്നെ കൗരവസദസ്സിൽ ദ്രോണർ ഗുഡാകേശനോട് പറഞ്ഞു.
1.151.10
अगस्त्यस्य धनुर्वेदे शिष्यो मम गुरुः पुरा ।
अग्निवेश्य इति ख्यातस्तस्य शिष्योऽस्मि भारत ॥ १.१५१.१० ॥
അഗസ്ത്യന്റെ ധനുർവേദത്തിലെ ശിഷ്യനായിരുന്നു പണ്ട് എന്റെ ഗുരു; അഗ്നിവേശ്യൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തൻ. ഹേ ഭാരതാ, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനാണ്.
1.151.11
तीर्थात्तीर्थं गमयितुमहमेतत्समुद्यतः ।
तपसा यन्मया प्राप्तममोघमशनिप्रभम् ॥ १.१५१.११ ॥
ഒരു തീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഇതിനെ കൊണ്ടുപോകാൻ ഞാൻ ഇതിനു സന്നദ്ധനായിരിക്കുന്നു; തപസ്സിനാൽ ഞാൻ നേടിയത് പിഴയ്ക്കാത്തതും ഇടിമിന്നൽ പോലെ തേജസ്സുള്ളതുമാണ്.
1.151.12
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम यद्दहेत्पृथिवीमपि ।
ददता गुरुणा चोक्तं न मनुष्येष्विदंत्वया ॥ १.१५१.१२ ॥
'ബ്രഹ്മശിരസ്' എന്ന അസ്ത്രം, അത് ഭൂമിയെപ്പോലും ദഹിപ്പിക്കും; അത് നൽകുമ്പോൾ ഗുരു പറഞ്ഞു, 'നീ ഇത് മനുഷ്യരുടെ മേൽ പ്രയോഗിക്കരുത്.'
1.151.13
भारद्वाज विमोक्तव्यमल्पवीर्येषु संयुगे ।
यद्यदन्तर्हितं भूतं किंचिद्युद्ध्येत्त्वया सह ॥ १.१५१.१३ ॥
ഭാരദ്വാജാ, യുദ്ധത്തിൽ അല്പവീര്യരുടെ മേൽ അത് പ്രയോഗിക്കരുത്; നിന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന ഏത് ജീവിയും, ഒളിച്ചിരുന്നാലും ശരി.
1.151.14
महातेजस्त्वमेतेन हन्याः शस्त्रेण संयुगे ।
त्वया प्राप्तमिदं वीर दिव्यं नान्योऽर्हति त्विदम् ॥ १.१५१.१४ ॥
മഹാതേജസ്വിയേ, യുദ്ധത്തിൽ ഈ ആയുധംകൊണ്ടുതന്നെ നീ ഹനിക്കണം. വീരാ, ഈ ദിവ്യാസ്ത്രം നീ നേടിയിരിക്കുന്നു; ഇതിന് അർഹൻ മറ്റാരുമില്ല.
1.151.15
समयस्तु त्वया रक्ष्यो मुनिसृष्टो विशांपते ।
आचार्यदक्षिणां देहि ज्ञातिग्रामस्य पश्यतः ॥ १.१५१.१५ ॥
രാജാവേ, മുനി സ്ഥാപിച്ച ഈ സമയം നീ പാലിക്കണം. ബന്ധുജനങ്ങൾ കാൺകെ ആചാര്യന് ഗുരുദക്ഷിണ നൽകുക.
1.151.16
ददानीति प्रतिज्ञाते फाल्गुनेनाब्रवीद्गुरुः ।
युद्धेऽहं प्रतियोद्धव्यो युध्यमानस्त्वयाऽनघ ॥ १.१५१.१६ ॥
'തരാം' എന്ന് പ്രതിജ്ഞചെയ്തപ്പോൾ ഗുരു ഫാല്ഗുനനോടു പറഞ്ഞു: 'നിഷ്കളങ്കാ, യുദ്ധത്തിൽ പോരാടുമ്പോൾ നീ എന്നോടുതന്നെ പോരാടണം.'
1.151.17
तथेति च प्रतिज्ञाय द्रोणाय कुरुपुङ्गवः ।
उपसंगृह्य चरणावुपतस्थे विनीतवत् ॥ १.१५१.१७ ॥
'അങ്ങനെതന്നെ' എന്ന് പ്രതിജ്ഞചെയ്ത് കുരുശ്രേഷ്ഠൻ ദ്രോണരുടെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് വിനീതനായി സമീപം നിന്നു.
1.151.18
द्रोणो जगाद वचनं समालिङ्ग्य तु फाल्गुनम् ।
यन्मयोक्तं पुरा पार्थ तव लोके नरं क्वचित् ॥ १.१५१.१८ ॥
ദ്രോണൻ ഫാല്ഗുനനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'പാർത്ഥാ, മുമ്പ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്: നിനക്കു തുല്യനായ ഒരു മനുഷ്യൻ ഈ ലോകത്ത് എവിടെയും ഇല്ല.'
1.151.19
सदृशं कारये नैव सर्वप्रहरणे युधि ।
तत्कृतं च मया सम्यक्तव तुल्यो न वर्तते ॥ १.१५१.१९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ആയുധപ്രയോഗത്തിലും നിനക്കു തുല്യനായ ഒരാളെ ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടില്ല; എന്നാൽ എന്നാൽ നന്നായി ചെയ്തതു — നിനക്കു തുല്യൻ ആരുമില്ല.
1.151.20
देवा युधि न शक्तास्त्वां योद्धुं दैत्या न दानवाः ।
नाहं त्वत्तो विशिष्टोऽस्मि किं पुनर्मानवा रणे ॥ १.१५१.२० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർക്കും നിന്നോട് പൊരുതാൻ കഴിയില്ല, ദൈത്യർക്കും ദാനവർക്കും ഇല്ല; ഞാനും നിന്നെക്കാൾ വിശിഷ്ടനല്ല — പിന്നെ രണത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ കാര്യമോ?
1.151.21
एकस्तवाधिको लोके यो हि वृष्णिकुलोद्भवः ।
कृष्णः कमलपत्राक्षः कंसकालियसूदनः ॥ १.१५१.२१ ॥
ലോകത്തിൽ നിന്നെക്കാൾ അധികനായി ഒരാൾ മാത്രമേയുള്ളൂ — വൃഷ്ണികുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ: താമരദളനേത്രനായ കൃഷ്ണൻ, കംസനെയും കാലിയനെയും വധിച്ചവൻ.
1.151.22
स जेता सर्वलोकानां सर्वप्रहरणायुधः ।
नैतावता ते पार्थाहं भवाम्यनृतवागिह ॥ १.१५१.२२ ॥
അവൻ സർവലോകങ്ങളെയും ജയിച്ചവൻ, സർവ ആയുധങ്ങളും ധരിച്ചവൻ; ഹേ പാർത്ഥാ, ഇതുകൊണ്ടുമാത്രം ഞാൻ നിന്നോട് അസത്യം പറയുന്നവനാകുന്നില്ല.
1.151.23
तदधीनं जगत्सर्वं तत्प्रलीनं तदुद्भवम् ।
तत्पदं न विजानन्ति ब्रह्मेशानादयोऽपि वा ॥ १.१५१.२३ ॥
ലോകം മുഴുവൻ അവന് അധീനമാണ്; അവനിൽ ലയിക്കുന്നു, അവനിൽനിന്നുതന്നെ ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അവന്റെ പദം ബ്രഹ്മാവും ഈശാനനും മറ്റുള്ളവരും അറിയുന്നില്ല.
1.151.24
तन्नाभिप्रभवो ब्रह्मा सर्वभूतानि निर्ममे ।
स एव कर्ता भोक्ता च संहर्ता च जगन्मयम् ॥ १.१५१.२४ ॥
അവന്റെ നാഭിയിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ബ്രഹ്മാവ് സർവ ഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; അവൻതന്നെയാണ് കർത്താവും ഭോക്താവും സംഹാരകനും, ജഗത്സ്വരൂപനും.
1.151.25
स एव भूतं भव्यं च भवच्च पुरुषः परः ।
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः ॥ १.१५१.२५ ॥
അവൻ തന്നെയാണ് ഭൂതവും ഭവ്യവും വർത്തമാനവും; ആ പരമപുരുഷൻ നിത്യനും സർവ്വവ്യാപിയും സ്ഥിരനും അചലനും സനാതനനുമാണ്.
1.151.26
प्रादुर्भवति योगात्मा पालनार्थं स लीलया ।
तत्तुल्यो हि न जायेत न जातो न जनिष्यते ॥ १.१५१.२६ ॥
യോഗാത്മാവായ അവൻ രക്ഷയ്ക്കായി ലീലയാൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അവനു തുല്യനായവൻ ജനിച്ചിട്ടില്ല, ജനിക്കുന്നില്ല, ജനിക്കുകയുമില്ല.
1.151.27
स हि मातुलजोऽभूत्ते चराचरगुरुः पिता ।
को हि तं जेतुमीहेत जानन्नात्महितं नरः ॥ १.१५१.२७ ॥
അവൻ നിന്റെ മാതുലപുത്രനായി ജനിച്ചിരിക്കുന്നു; ചരാചരങ്ങളുടെ ഗുരുവും പിതാവുമാണ്. സ്വന്തം ഹിതം അറിയുന്ന ഏത് മനുഷ്യനാണ് അവനെ ജയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക?
1.151.28
श्यालश्च ते सखा चासौ तस्य त्वं प्राणवल्लभः ।
स्नेहमभ्यधिकं तस्य तव सख्यमवस्थितम् ॥ १.१५१.२८ ॥
അവൻ നിന്റെ ഭ്രാതൃഭാര്യാപിതാവും സുഹൃത്തുമാണ്; നീ അവന് പ്രാണപ്രിയനാണ്. അവന്റെ സ്നേഹം അധികമാണ്; നിന്റെ സൗഹൃദം ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു.
1.151.29
न तेन भवतो युद्धं भविता नर्मतोऽपि वा ।
अपिचार्थे तव पुरा शक्रेण किल चोदितः ॥ १.१५१.२९ ॥
അവനുമായി നിനക്ക് യുദ്ധം ഉണ്ടാകില്ല, തമാശയ്ക്കുപോലും ഉണ്ടാകില്ല; നിന്റെ കാര്യത്തിനായി മുൻപ് ഇന്ദ്രൻ അവനെ പ്രേരിപ്പിച്ചിരുന്നു.
1.151.30
गोकुले वर्धमानस्तु नन्दगोपस्य कारणात् ।
ममांशः पाण्डवो लोके पृथिव्यां पुरुषोत्तमः ॥ १.१५१.३० ॥
ഗോകുലത്തിൽ നന്ദഗോപന്റെ കാരണത്താൽ വളർന്നവൻ, എന്റെ അംശമായ പാണ്ഡവൻ; ലോകത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ അവൻ പുരുഷോത്തമനാണ്.
1.151.31
कौन्तेयावरजः श्रीमानर्जुनो नाम वीर्यवान् ।
भुवो भारापहरणे साहाय्यं ते करिष्यति ॥ १.१५१.३१ ॥
കുന്തിയുടെ ഇളയ പുത്രനും തേജസ്വിയും വീര്യവാനുമായ അർജുനൻ എന്ന വീരൻ ഭൂമിയുടെ ഭാരം ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ നിനക്ക് സഹായം ചെയ്യും.
1.151.32
तदर्थमभयं देहि पाहि चास्मत्कृते प्रभो ।
इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षस्तदा शक्रेण फल्गुन ॥ १.१५१.३२ ॥
"അതിനായി ഞങ്ങൾക്ക് അഭയം നൽകൂ, ഞങ്ങൾക്കായി രക്ഷിക്കൂ, പ്രഭോ!" — ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ താമരക്കണ്ണൻ അപ്പോൾ, ഹേ ഫൽഗുന.
1.151.33
तमुवाच ततः श्रीमाञ्शङ्खचक्रगदाधरः ।
जानामि पाण्डवे वंशे जातं पार्थं पितृष्वसुः ॥ १.१५१.३३ ॥
അപ്പോൾ ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധാരിയായ തേജസ്വി അവനോട് പറഞ്ഞു: "പാണ്ഡുവംശത്തിൽ എന്റെ അമ്മായിയുടെ പുത്രനായ പാർത്ഥൻ ജനിച്ചിരിക്കുന്നത് ഞാൻ അറിയുന്നു.
1.151.34
पुत्रं परमधर्मिष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
पालयामि त्वदंशं तं सर्वलोकमहाभुजम् ॥ १.१५१.३४ ॥
"പരമധാർമ്മികനും, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, സർവലോകത്തിലും മഹാബാഹുവുമായ ആ പുത്രനെ, നിന്റെ അംശമായവനെ, ഞാൻ പാലിക്കുന്നു.
1.151.35
आवयोः सख्यसदृशं न च लोके भविष्यति ।
यस्तद्भक्तः समद्भक्तो यस्तं द्वेष्टि स मामपि ॥ १.१५१.३५ ॥
"ഞങ്ങളുടെ ഇരുവരുടെയും സൗഹൃദത്തിന് തുല്യമായത് ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകില്ല. അവന്റെ ഭക്തൻ എന്റെയും ഭക്തനാണ്; അവനെ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ എന്നെയും ദ്വേഷിക്കുന്നു.
1.151.36
यन्मे वित्तं तु तत्तस्य तं विनाहं न जीवये ।
इति पार्थ पुरा शक्रमाह सर्वेश्वरो हरिः ॥ १.१५१.३६ ॥
"എന്റെ സമ്പത്തെന്തുണ്ടോ അതെല്ലാം അവന്റേതാണ്; അവനില്ലാതെ ഞാൻ ജീവിക്കില്ല." ഹേ പാർത്ഥ, പണ്ടു സർവേശ്വരനായ ഹരി ഇന്ദ്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.151.37
तस्मात्तवापि सदृशस्तं विनाभ्यधिकः पुमान् ।
न चेह भविता लोके तमेव शरणं व्रज ॥ १.१५१.३७ ॥
അതിനാൽ നിനക്കു തുല്യനായവനും അവനില്ലാതെ ഈ ലോകത്ത് അധികനായ പുരുഷൻ ഉണ്ടാകില്ല. അവനെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുക.
1.151.38
शरण्यः सर्वभूतानां देवदेवो जनार्दनः ॥ १.१५१.३८ ॥
സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും ശരണ്യനും ദേവദേവനുമായ ജനാർദനൻ.
1.151.39
तथेति च प्रतिज्ञाय द्रोणाय कुरुपुङ्गवः ।
उपसंगृह्य चरणौ युधिष्ठिरवशोऽभवत् ॥ १.१५१.३९ ॥
"അങ്ങനെ തന്നെ" എന്നു ദ്രോണനോടു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് കുരുശ്രേഷ്ഠൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് യുധിഷ്ഠിരന്റെ വശനായി.
1.151.40
स्वभावादगमच्छब्दो महीं सागरमेखलाम् ।
अर्जुनस्य समो लोके नास्ति कश्चिद्धनुर्धरः ॥ १.१५१.४० ॥
സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ കീർത്തിമുഴക്കം സാഗരമേഖലയായ ഭൂമിയിലെങ്ങും പരന്നു — അർജുനനു തുല്യനായ ധനുർധരൻ ഈ ലോകത്ത് ആരുമില്ല.
1.151.41
गदायुद्धेऽसियुद्धे च रथयुद्धे च पाण्डवः ।
पारगश्च धनुर्युद्धे बभूवाथ धनञ्जयः ॥ १.१५१.४१ ॥
ഗദായുദ്ധത്തിലും വാൾയുദ്ധത്തിലും രഥയുദ്ധത്തിലും ധനുർയുദ്ധത്തിലും പാണ്ഡവൻ ധനഞ്ജയൻ പാരംഗതനായി.
1.151.42
नीतिमान्सकलां नीतिं विबुधाधिपतेस्तदा ।
अस्त्रे शस्त्रे च शास्त्रे च रथनागाश्वकर्मणि।
अवाप्य सहदेवोऽपि भ्रातॄणां ववृते वशे ॥ १.१५१.४२ ॥
നീതിമാനായ സഹദേവനും അന്ന് ദേവേന്ദ്രന്റെ സകല നീതിയും അസ്ത്ര ശസ്ത്ര ശാസ്ത്രങ്ങളും രഥ ഗജ അശ്വ കർമ്മവും നേടി സഹോദരന്മാരുടെ വശത്തായി നിന്നു.
1.151.43
द्रोणेनैवं विनीतश्च भ्रातॄणां नकुलः प्रियः ।
चित्रयोधी समाख्यातो बभूवातिरथोदितः ॥ १.१५१.४३ ॥
ദ്രോണരാൽ ഇപ്രകാരം പരിശീലിപ്പിക്കപ്പെട്ട, സഹോദരന്മാർക്ക് പ്രിയനായ നകുലൻ വിചിത്രയോദ്ധാവെന്ന് പ്രസിദ്ധനായി; അതിരഥനെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
1.151.44
त्रिवर्षकृतयज्ञस्तु गन्धर्वाणामुपप्लवे ।
अर्जुनप्रमुखैः पार्थैः सौवीरः समरे हतः ॥ १.१५१.४४ ॥
ഗന്ധർവന്മാരുടെ ആക്രമണസമയത്ത് മൂന്നു വർഷം യജ്ഞം ചെയ്ത സൗവീര രാജാവ്, അർജുനൻ നയിച്ച പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരാൽ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
1.151.45
न शशाक वशे कर्तुं यं पाण्डुरपि वीर्यवान् ।
सोऽर्जुनेन वशं नीतो राजासीद्यवनाधिपः ॥ १.१५१.४५ ॥
വീര്യവാനായ പാണ്ഡുവിനുപോലും കീഴടക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന ആ യവനാധിപതി അർജുനനാൽ വശത്താക്കപ്പെട്ടു.
1.151.46
अतीव बलसंपन्नः सदा मानि कुरून्प्रति ।
विपुलो नाम सौवीरः शस्तः पार्थेन धीमता ॥ १.१५१.४६ ॥
അത്യധികം ബലവാനും കുരുക്കളോട് എപ്പോഴും അഹങ്കാരമുള്ളവനുമായ വിപുലൻ എന്ന സൗവീരനെ ബുദ്ധിമാനായ പാർത്ഥൻ വീഴ്ത്തി.
1.151.47
दत्तामित्र इति ख्यातं सङ्ग्रामे कृतनिश्चयम् ।
सुमित्रं नाम सौवीरमर्जुनोऽदमयच्छरैः ॥ १.१५१.४७ ॥
ദത്താമിത്രൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധനും യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമുള്ളവനുമായ സുമിത്രൻ എന്ന സൗവീരനെ അർജുനൻ അമ്പുകളാൽ അടക്കി.
1.151.48
भीमसेनसहायश्च रथानामयुतं च सः ।
अर्जुनः समरे प्राच्यान्सर्वानेकरथोऽजयत् ॥ १.१५१.४८ ॥
ഭീമസേനന്റെ സഹായത്തോടെ, ഏകരഥനായി അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ പതിനായിരം രഥങ്ങളുള്ള കിഴക്കൻ ജനങ്ങളെയെല്ലാം ജയിച്ചു.
1.151.49
तथैवैकरथो गत्वा दक्षिणामजयद्दिशम् ।
धनौघं प्रापयामास कुरुराष्ट्रं धनञ्जयः ॥ १.१५१.४९ ॥
അതുപോലെ ഒറ്റ രഥത്തിൽ പോയി ധനഞ്ജയൻ ദക്ഷിണ ദിശ ജയിച്ചു; ധനപ്രവാഹം കുരുരാഷ്ട്രത്തിലെത്തിച്ചു.
1.151.50
यतः पञ्चदशे वर्षे सर्वमेतच्चकार सः ।
तं दृष्ट्वा धार्तराष्ट्राणां ततो भयमजायत ॥ १.१५१.५० ॥
പതിനഞ്ചാം വർഷത്തിൽ അവൻ ഇതെല്ലാം ചെയ്തു; അവനെ കണ്ട് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് ഭയമുണ്ടായി.
1.151.51
यः सर्वान्धृतराष्ट्रस्य पुत्रान्विप्रचकार ह ।
भीमसेनो महाबाहुर्बलाद्बलवतां वरः ॥ १.१५१.५१ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ഉപദ്രവിച്ച മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനൻ ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്.
1.151.52
अदुष्टभावं तं दोषैर्जगृहुर्दोषबुद्धयः ।
धार्तराष्ट्रास्तथा सर्वे भयाद्भीमस्य कर्मणा ॥ १.१५१.५२ ॥
ദോഷമില്ലാത്ത സ്വഭാവമുള്ളവനെ ദോഷബുദ്ധികളായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ കുറ്റം ചുമത്തി; ഭീമന്റെ കർമ്മഭയത്താൽ എല്ലാവരും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
1.151.53
तं दृष्ट्वा कर्मभिः पार्थान्सर्वानागतलक्षणान् ।
बलाद्बहुगुणांस्तेभ्यो बिभियुर्दोषबुद्धयः ॥ १.१५१.५३ ॥
അവന്റെ കർമ്മങ്ങൾ കണ്ടും പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരെല്ലാം ശുഭലക്ഷണങ്ങളും പല ഗുണങ്ങളുമുള്ളവരാണെന്ന് കണ്ടും ദോഷബുദ്ധികൾ അവരെ ഭയപ്പെട്ടു.
1.151.54
एवं सर्वे महात्मानः पाण्डवा मनुजोत्तमाः ।
परराष्ट्राणि निर्जित्य स्वराष्ट्रं ववृधुः पुरा ॥ १.१५१.५४ ॥
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർ, മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമന്മാർ, പരരാഷ്ട്രങ്ങളെ ജയിച്ച് തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രം വളർത്തി.
1.151.55
ततो बलमतिख्यातं विज्ञाय दृढधन्विनाम् ।
दूषितः सहसा भावो धृतराष्ट्रस्य पाण्डुषु।
स चिन्तापरमो राजा न निद्रामलभन्निशि ॥ १.१५१.५५ ॥
ദൃഢധന്വികളായ അവരുടെ പ്രസിദ്ധമായ ബലം മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ പാണ്ഡവരോടുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മനോഭാവം പെട്ടെന്ന് ദൂഷിതമായി. ആ രാജാവ് ചിന്തയിൽ മുഴുകി രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങിയില്ല.