ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.152.1
प्राणाधिकं भीमसेनं कृतविद्यं धनञ्जयम् ।
दुर्योधनो लक्षयित्वा पर्यतप्यत दुर्मनाः ॥ १.१५२.१ ॥
ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଭୀମସେନ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁର୍ମନା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମନେ ମନେ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲା।
1.152.2
ततो वैकर्तनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अनेकारभ्युपायैस्ते जिघांसन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.१५२.२ ॥
ତା'ପରେ ବିକର୍ତନପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
1.152.3
पाण्डवा अपि तत्सर्वं प्रतिचक्रुर्यथाबलम् ।
उद्भावनमकुर्वन्तो विदुरस्य मते स्थिताः ॥ १.१५२.३ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବଳ ଅନୁସାରେ ସେସବୁକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ପ୍ରକାଶ୍ୟରେ କିଛି ନ କରି ବିଦୁରଙ୍କ ମତରେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ।
1.152.4
गुणैः समुदितान्दृष्ट्वा पौराः पाण्डुसुतांस्तदा ।
कथयाञ्चक्रिरे तेषां गुणान्संसत्सु भारत ॥ १.१५२.४ ॥
ହେ ଭାରତ! ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ନଗରବାସୀମାନେ ସେତେବେଳେ ସଭାମାନଙ୍କରେ ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
1.152.5
राज्यप्राप्तिं च संप्राप्तं ज्येष्ठं पाण्डुसुतं तदा ।
कथयन्ति स्म संभूय चत्वरेषु सभासु च ॥ १.१५२.५ ॥
ସେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଷୟରେ ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଚଉରାସ୍ତା ଓ ସଭାରେ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
1.152.6
प्रज्ञाश्चक्षुरचक्षुष्ट्वाद्धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
राज्यं न प्राप्तवान्पूर्वं स कथं नृपतिर्भवेत् ॥ १.१५२.६ ॥
ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚକ୍ଷୁହୀନ ହେତୁ ପୂର୍ବରେ ରାଜ୍ୟ ନ ପାଇଥିବା ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କିପରି ରାଜା ହୋଇପାରିବେ?
1.152.7
तथा शान्तनवो भीष्मः सत्यसन्धो महाव्रतः ।
प्रत्याख्याय पुरा राज्यं न स जातु ग्रहीष्यति ॥ १.१५२.७ ॥
ସେହିପରି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଓ ମହାବ୍ରତୀ, ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି; ସେ କଦାପି ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ।
1.152.8
ते वयं पाण्डवज्येष्ठं तरुणं वृद्धशीलिनम् ।
अभिषिञ्चाम साध्वद्य सत्यकारुण्यवेदिनम् ॥ १.१५२.८ ॥
ଆମେ ଆଜି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ଯୁବକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ସ୍ୱଭାବଯୁକ୍ତ, ସତ୍ୟ ଓ କରୁଣା ଜାଣିଥିବା ତାଙ୍କୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବା।
1.152.9
स हि भीष्मं शान्तनवं धृतराष्ट्रं च धर्मवित् ।
सपुत्रं विविधैर्भोगैर्योजयिष्यति पूजयन् ॥ १.१५२.९ ॥
ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ; ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ନାନା ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବେ।
1.152.10
तेषां दुर्योधनः श्रुत्वा तानि वाक्यानि जल्पताम् ।
युधिष्ठिरानुरक्तानां पर्यतप्यत दुर्मतिः ॥ १.१५२.१० ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ସେମାନଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ଦୁର୍ମତି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲେ।
1.152.11
स तप्यमानो दुष्टात्मा तेषां वाचो न चक्षमे ।
ईर्ष्यया चापि संतप्तो धृतराष्ट्रमुपागमत् ॥ १.१५२.११ ॥
ସେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ କଥା ସହି ନ ପାରି, ଈର୍ଷ୍ୟାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।
1.152.12
ततो विरहितं दृष्ट्वा पितरं प्रतिपूज्य सः ।
पौरानुरागसंतप्तः पश्चादिदमभाषत ॥ १.१५२.१२ ॥
ତା'ପରେ ପିତାଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତରେ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ପୌରଜନଙ୍କ ଅନୁରାଗରେ ସନ୍ତପ୍ତ ସେ ପରେ ଏହା କହିଲା।
1.152.13
श्रुता मे जल्पतां तात पौराणामशिवा गिरः ।
त्वामनादृत्य भीष्मं च पतिमिच्छन्ति पाण्डवम् ॥ १.१५२.१३ ॥
ହେ ତାତ, ନଗରବାସୀଙ୍କ ଅଶୁଭ କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି; ତୁମକୁ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରି ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବକୁ ପତି ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
1.152.14
मतमेतच्च भीष्मस्य न स राज्यं बुभुक्षति ।
अस्माकं तु परां पीडां चिकीर्षन्ति पुरे जनाः ॥ १.१५२.१४ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମତ ମଧ୍ୟ ଏହା: ସେ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ନଗରବାସୀ ଆମକୁ ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।
1.152.15
पितृतः प्राप्तवान्राज्यं पाण्डुरात्मगुणैः पुरा ।
त्वमन्धगुणसंयोगात्प्राप्तं राज्यं न लब्धवान् ॥ १.१५२.१५ ॥
ପୂର୍ବେ ପାଣ୍ଡୁ ନିଜ ଗୁଣରେ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅନ୍ଧତ୍ୱ ହେତୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ନ ଥିଲ।
1.152.16
स एष पाण्डोर्दायाद्यं यदि प्राप्नोति पाण्डवः ।
तस्य पुत्रो ध्रुवं प्राप्तस्तस्य तस्यापि चापरः ॥ १.१५२.१६ ॥
ଯଦି ଏହି ପାଣ୍ଡବ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାର ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ପାଇବେ; ତାଙ୍କ ପରେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ।
1.152.17
ते वयं राजवंशेन हीनाः सह सुतैरपि ।
अवज्ञाता भविष्यामो लोकस्य जगतीपते ॥ १.१५२.१७ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି, ରାଜବଂଶରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ଆମେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଜ୍ଞାତ ହେବୁ।
1.152.18
सततं निरयं प्राप्ताः परपिण्डोपजीविनः ।
न भवेम यथा राजंस्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ १.१५२.१८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅନ୍ୟର ଅନ୍ନରେ ଜୀବନଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକ ସଦା ନରକ ପାଆନ୍ତି; ଅତଏବ ଆମେ ଏପରି ନ ହେବା ପାଇଁ ନୀତି ସ୍ଥିର ହେଉ।
1.152.19
यदि त्वं हि पुरा राजन्निदं राज्यमवाप्तवान् ।
ध्रुवं प्राप्स्याम च वयं राज्यमप्यवशे जने ॥ १.१५२.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯଦି ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଥାଆନ୍ତ, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଥାଆନ୍ତୁ।
1.152.20
धृतराष्ट्रस्तु पुत्रस्य श्रुत्वा वचनमीदृशम् ।
मुहूर्तमिव संचिन्त्य दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥ १.१५२.२० ॥
ପୁତ୍ରର ଏପରି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.152.21
धर्मनित्यस्तथा पाण्डुः सुप्रीतो मयि कौरवः ।
सर्वेषु ज्ञातिषु तथा मदीयेषु विशेषतः ॥ १.१५२.२१ ॥
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡୁ, ମୋ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କୌରବ; ମୋ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବିଶେଷ କରି ମୋ ପ୍ରତି।
1.152.22
नात्र किंचन जानाति भोजनादि चिकीर्षितम् ।
निवेदयति तत्सर्वं मयि धर्मभृतां वरः ॥ १.१५२.२२ ॥
ଏଠାରେ ଭୋଜନାଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ କିଛି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ସମସ୍ତ ମୋତେ ନିବେଦନ କରନ୍ତି।
1.152.23
तस्य पुत्रो यथा पाण्डुस्तथा धर्मपरः सदा ।
गुणावाँल्लोकविख्यातो नगरे च प्रतिष्ठितः ॥ १.१५२.२३ ॥
ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପରି ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ; ଗୁଣବାନ, ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ଏବଂ ନଗରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
1.152.24
स कथं शक्यतेऽस्माभिरपाक्रष्टुं नरर्षभः ।
राज्यमेष हि नः प्राप्तः ससहयो विशेषतः ॥ १.१५२.२४ ॥
ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆମେ କିପରି ଅପସାରଣ କରିପାରିବା? ଏହି ରାଜ୍ୟ ଆମେ ପାଇସାରିଛୁ, ବିଶେଷ କରି ତାଙ୍କ ସହାୟକମାନଙ୍କ ସହିତ।
1.152.25
भृता हि पाण्डुनाऽमात्या बलं च सततं मतम् ।
धृताः पुत्राश्च पौत्राश्च तेषामपि विशेषतः ॥ १.१५२.२५ ॥
ପାଣ୍ଡୁ ସର୍ବଦା ଅମାତ୍ୟ ଓ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷଭାବେ।
1.152.26
ते तथा संस्तुतास्तात विषये पाण्डुना नराः ।
कथं युधिष्ठिरस्यार्थे न नो हन्युः सबान्धवान् ॥ १.१५२.२६ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଏହିପରି ସମ୍ମାନିତ ସେହି ଲୋକେ, ହେ ତାତ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଇଁ ଆମକୁ ଓ ଆମ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ କାହିଁକି ବଧ କରିବେ ନାହିଁ?
1.152.27
नैते विषयमिच्छेयुर्धर्मत्यागे विशेषतः ।
ते वयं कौरवेन्द्राणामेतेषां च महात्मनाम् ॥ १.१५२.२७ ॥
ଏମାନେ ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରିବେ ନାହିଁ, ବିଶେଷତଃ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି। ଆମେ କୌରବ ପ୍ରଭୁ ଓ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର।
1.152.28
कथं न वाच्यतां तात गच्छेम जगतस्तथा ॥ १.१५२.२८ ॥
ହେ ତାତ, ଏପରି ଚାଲିଲେ ଆମେ ଜଗତରେ ନିନ୍ଦାର ପାତ୍ର ହେବୁ ନାହିଁ କି?
1.152.29
मध्यस्थः सततं भीष्मो द्रोणपुत्रो मयि स्थितः ।
यतः पुतस्ततो द्रोणो भविता नात्र संशयः ॥ १.१५२.२९ ॥
ଭୀଷ୍ମ ସର୍ବଦା ମଧ୍ୟସ୍ଥ; ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମୋ ପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ମୋ ପୁତ୍ର ହେତୁ ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ଆମ ସହିତ ରହିବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.152.30
कृपः शारद्वतश्चैव यत एव वयं ततः ।
बागिनेयं ततो द्रौणिं न त्यक्ष्यति कथंचन ॥ १.१५२.३० ॥
ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପ ମଧ୍ୟ ଆମ ପରି। ତେଣୁ ସେ ନିଜ ଭାଣେଜ ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ।
1.152.31
क्षत्ता तु बन्धुरस्माकं प्रच्छन्नस्तु ततः परैः ।
न चैकः स समर्थोऽस्मान्पाण्डवार्थे प्रबाधितुम् ॥ १.१५२.३१ ॥
କ୍ଷତ୍ତା ଆମର ବନ୍ଧୁ, କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଏକା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଇଁ ଆମକୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
1.152.32
सुविस्रब्धान्पाण्डुसुतान्सह मात्रा विवासय ।
वारणावतमद्यैव नात्र दोषो भविष्यति ॥ १.१५२.३२ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମାତା ସହିତ ଆଜି ହିଁ ବାରଣାବତକୁ ପଠାଇ ଦିଅ। ଏଥିରେ କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।
1.152.33
विनिद्राकरणं घोरं हृदि शल्यमिवार्पितम् ।
शोपकपावकमुद्धूतं कर्मणानेन नाशय ॥ १.१५२.३३ ॥
ହୃଦୟରେ କଣ୍ଟା ପରି ବିନ୍ଧି ରହିଥିବା, ନିଦ୍ରା ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତାକୁ, ଦହନକାରୀ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଉଠିଥିବା ଏହାକୁ, ଏହି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କର।