మహాభారతం · అధ్యాయం 1.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.152.1
प्राणाधिकं भीमसेनं कृतविद्यं धनञ्जयम् ।
दुर्योधनो लक्षयित्वा पर्यतप्यत दुर्मनाः ॥ १.१५२.१ ॥
ప్రాణాలకంటే ప్రియుడైన భీమసేనుణ్ణి, విద్యలో నిపుణుడైన ధనంజయుణ్ణి చూసి దుర్మనస్కుడైన దుర్యోధనుడు మనసులో తపించిపోయాడు.
1.152.2
ततो वैकर्तनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अनेकारभ्युपायैस्ते जिघांसन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.१५२.२ ॥
అప్పుడు వికర్తనుని కుమారుడైన కర్ణుడు, సుబలుని కుమారుడైన శకుని కూడా అనేక ఉపాయాలతో పాండవులను చంపాలని ప్రయత్నించారు.
1.152.3
पाण्डवा अपि तत्सर्वं प्रतिचक्रुर्यथाबलम् ।
उद्भावनमकुर्वन्तो विदुरस्य मते स्थिताः ॥ १.१५२.३ ॥
పాండవులు కూడా తమ బలాన్ని బట్టి వాటన్నింటికీ ప్రతికారం చేశారు; బహిరంగంగా ఏమీ చేయక విదురుని అభిప్రాయంలో స్థిరంగా ఉన్నారు.
1.152.4
गुणैः समुदितान्दृष्ट्वा पौराः पाण्डुसुतांस्तदा ।
कथयाञ्चक्रिरे तेषां गुणान्संसत्सु भारत ॥ १.१५२.४ ॥
ఓ భారతా! గుణసంపన్నులైన పాండు కుమారులను చూసిన పౌరులు అప్పుడు సభలలో వారి గుణాలను కీర్తించసాగారు.
1.152.5
राज्यप्राप्तिं च संप्राप्तं ज्येष्ठं पाण्डुसुतं तदा ।
कथयन्ति स्म संभूय चत्वरेषु सभासु च ॥ १.१५२.५ ॥
అప్పుడు రాజ్యప్రాప్తికి అర్హుడైన జ్యేష్ఠ పాండుపుత్రుని గురించి వారు కలిసి కూడళ్లలోనూ సభలలోనూ మాట్లాడసాగారు.
1.152.6
प्रज्ञाश्चक्षुरचक्षुष्ट्वाद्धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
राज्यं न प्राप्तवान्पूर्वं स कथं नृपतिर्भवेत् ॥ १.१५२.६ ॥
ప్రజ్ఞాచక్షువైనా, కంటిచూపు లేనందున పూర్వం రాజ్యం పొందని జనేశ్వరుడు ధృతరాష్ట్రుడు ఎలా రాజు కాగలడు?
1.152.7
तथा शान्तनवो भीष्मः सत्यसन्धो महाव्रतः ।
प्रत्याख्याय पुरा राज्यं न स जातु ग्रहीष्यति ॥ १.१५२.७ ॥
అలాగే శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు, సత్యసంధుడు, మహావ్రతుడు; పూర్వమే రాజ్యాన్ని త్యజించాడు. అతడు దానిని ఎప్పటికీ స్వీకరించడు.
1.152.8
ते वयं पाण्डवज्येष्ठं तरुणं वृद्धशीलिनम् ।
अभिषिञ्चाम साध्वद्य सत्यकारुण्यवेदिनम् ॥ १.१५२.८ ॥
మనం ఈ రోజు పాండవులలో జ్యేష్ఠుడు, యువకుడైనా వృద్ధుల స్వభావం కలవాడు, సత్యకారుణ్యాలు తెలిసినవాడు అయిన అతన్ని చక్కగా అభిషేకిద్దాం.
1.152.9
स हि भीष्मं शान्तनवं धृतराष्ट्रं च धर्मवित् ।
सपुत्रं विविधैर्भोगैर्योजयिष्यति पूजयन् ॥ १.१५२.९ ॥
అతడు ధర్మజ్ఞుడు; శంతనుని కుమారుడు భీష్ముని, ధృతరాష్ట్రుని, అతని పుత్రులతో సహా గౌరవించి వివిధ భోగాలతో సత్కరిస్తాడు.
1.152.10
तेषां दुर्योधनः श्रुत्वा तानि वाक्यानि जल्पताम् ।
युधिष्ठिरानुरक्तानां पर्यतप्यत दुर्मतिः ॥ १.१५२.१० ॥
యుధిష్ఠిరుని పట్ల అనురక్తులైన వారు పలికిన ఆ మాటలు విని దురాలోచనుడైన దుర్యోధనుడు మిక్కిలి తపించాడు.
1.152.11
स तप्यमानो दुष्टात्मा तेषां वाचो न चक्षमे ।
ईर्ष्यया चापि संतप्तो धृतराष्ट्रमुपागमत् ॥ १.१५२.११ ॥
ఆ దుష్టాత్ముడు తపించి వారి మాటలను సహించలేకపోయాడు; ఈర్ష్యతో బాధపడుతూ ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వచ్చాడు.
1.152.12
ततो विरहितं दृष्ट्वा पितरं प्रतिपूज्य सः ।
पौरानुरागसंतप्तः पश्चादिदमभाषत ॥ १.१५२.१२ ॥
అనంతరం తండ్రి ఏకాంతంలో ఉండటం చూసి, అతనికి నమస్కరించి, పౌరుల అనురాగంతో తపించినవాడు తరువాత ఇలా పలికాడు.
1.152.13
श्रुता मे जल्पतां तात पौराणामशिवा गिरः ।
त्वामनादृत्य भीष्मं च पतिमिच्छन्ति पाण्डवम् ॥ १.१५२.१३ ॥
తండ్రీ, పౌరులు మాట్లాడిన అశుభ వాక్యాలు నేను విన్నాను; నిన్నూ భీష్ముడినీ అగౌరవపరిచి పాండవుడిని పతిగా కోరుతున్నారు.
1.152.14
मतमेतच्च भीष्मस्य न स राज्यं बुभुक्षति ।
अस्माकं तु परां पीडां चिकीर्षन्ति पुरे जनाः ॥ १.१५२.१४ ॥
భీష్ముని అభిప్రాయం కూడా ఇదే: అతడు రాజ్యాన్ని అనుభవించాలని కోరడు; కానీ నగర ప్రజలు మనకు గొప్ప బాధ కలిగించాలని కోరుతున్నారు.
1.152.15
पितृतः प्राप्तवान्राज्यं पाण्डुरात्मगुणैः पुरा ।
त्वमन्धगुणसंयोगात्प्राप्तं राज्यं न लब्धवान् ॥ १.१५२.१५ ॥
పూర్వం పాండువు తన గుణాలతో తండ్రి నుండి రాజ్యం పొందాడు; కానీ నీవు అంధత్వం వల్ల రాజ్యాన్ని పొందలేకపోయావు.
1.152.16
स एष पाण्डोर्दायाद्यं यदि प्राप्नोति पाण्डवः ।
तस्य पुत्रो ध्रुवं प्राप्तस्तस्य तस्यापि चापरः ॥ १.१५२.१६ ॥
ఈ పాండవుడు పాండువు వారసత్వాన్ని పొందితే, అతని కుమారుడు నిశ్చయంగా పొందుతాడు; అతని తరువాత అతని మరొక కుమారుడూ పొందుతాడు.
1.152.17
ते वयं राजवंशेन हीनाः सह सुतैरपि ।
अवज्ञाता भविष्यामो लोकस्य जगतीपते ॥ १.१५२.१७ ॥
ఓ భూపతీ, రాజవంశం లేక మేము మా పుత్రులతో సహా ప్రజలచే తిరస్కరింపబడతాము.
1.152.18
सततं निरयं प्राप्ताः परपिण्डोपजीविनः ।
न भवेम यथा राजंस्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ १.१५२.१८ ॥
ఓ రాజా, ఇతరుల అన్నంపై బ్రతికేవారు సదా నరకాన్ని పొందుతారు; కాబట్టి మనం అలా కాకుండా ఉండేలా నీతి నిర్ణయించబడాలి.
1.152.19
यदि त्वं हि पुरा राजन्निदं राज्यमवाप्तवान् ।
ध्रुवं प्राप्स्याम च वयं राज्यमप्यवशे जने ॥ १.१५२.१९ ॥
రాజా, నీవు పూర్వం ఈ రాజ్యాన్ని పొందియుంటే, నిశ్చయంగా మేము కూడా నియంత్రణలేని వ్యక్తి వద్ద రాజ్యాన్ని పొందియుండేవారము.
1.152.20
धृतराष्ट्रस्तु पुत्रस्य श्रुत्वा वचनमीदृशम् ।
मुहूर्तमिव संचिन्त्य दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥ १.१५२.२० ॥
కుమారుని ఇటువంటి మాటలు విని ధృతరాష్ట్రుడు ఒక క్షణం ఆలోచించి దుర్యోధనునితో అన్నాడు.
1.152.21
धर्मनित्यस्तथा पाण्डुः सुप्रीतो मयि कौरवः ।
सर्वेषु ज्ञातिषु तथा मदीयेषु विशेषतः ॥ १.१५२.२१ ॥
ధర్మనిష్ఠుడైన పాండువు, నాపై అత్యంత ప్రసన్నుడైన కౌరవుడు; నా బంధువులందరిపట్ల, ముఖ్యంగా నాపట్ల కూడా.
1.152.22
नात्र किंचन जानाति भोजनादि चिकीर्षितम् ।
निवेदयति तत्सर्वं मयि धर्मभृतां वरः ॥ १.१५२.२२ ॥
ఇక్కడ భోజనాదుల విషయంలో ఏమీ అతడు తెలియనివాడు; ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడు వాటన్నిటినీ నాకు నివేదిస్తాడు.
1.152.23
तस्य पुत्रो यथा पाण्डुस्तथा धर्मपरः सदा ।
गुणावाँल्लोकविख्यातो नगरे च प्रतिष्ठितः ॥ १.१५२.२३ ॥
అతని కుమారుడు పాండువువలె ఎల్లప్పుడూ ధర్మపరాయణుడు; గుణవంతుడు, లోకప్రసిద్ధుడు, నగరంలో ప్రతిష్ఠితుడు.
1.152.24
स कथं शक्यतेऽस्माभिरपाक्रष्टुं नरर्षभः ।
राज्यमेष हि नः प्राप्तः ससहयो विशेषतः ॥ १.१५२.२४ ॥
ఆ నరశ్రేష్ఠుని మనం ఎలా తొలగించగలం? ఈ రాజ్యం మనకు లభించినది; ముఖ్యంగా అతని సహాయకులతో సహా.
1.152.25
भृता हि पाण्डुनाऽमात्या बलं च सततं मतम् ।
धृताः पुत्राश्च पौत्राश्च तेषामपि विशेषतः ॥ १.१५२.२५ ॥
పాండువు మంత్రులను, సైన్యాన్ని ఎల్లప్పుడూ పోషించాడు; వారి కుమారులను, మనుమలను ప్రత్యేకంగా కూడా ఆదరించాడు.
1.152.26
ते तथा संस्तुतास्तात विषये पाण्डुना नराः ।
कथं युधिष्ठिरस्यार्थे न नो हन्युः सबान्धवान् ॥ १.१५२.२६ ॥
పాండు రాజ్యంలో ఇలా గౌరవించబడిన ఆ జనులు, తండ్రీ, యుధిష్ఠిరుని కోసం మమ్మల్ని, మా బంధువులను ఎందుకు చంపరు?
1.152.27
नैते विषयमिच्छेयुर्धर्मत्यागे विशेषतः ।
ते वयं कौरवेन्द्राणामेतेषां च महात्मनाम् ॥ १.१५२.२७ ॥
ఇవారు రాజ్యాన్ని కోరరు, ముఖ్యంగా ధర్మాన్ని వదిలి. మేము కౌరవ ప్రభువులకు, ఈ మహాత్ములకు చెందినవారము.
1.152.28
कथं न वाच्यतां तात गच्छेम जगतस्तथा ॥ १.१५२.२८ ॥
తండ్రీ, అలా నడిస్తే మనం లోకంలో నిందకు గురవ్వమా?
1.152.29
मध्यस्थः सततं भीष्मो द्रोणपुत्रो मयि स्थितः ।
यतः पुतस्ततो द्रोणो भविता नात्र संशयः ॥ १.१५२.२९ ॥
భీష్ముడు ఎల్లప్పుడూ మధ్యస్థుడు; ద్రోణుని కుమారుడు నా పక్షాన ఉన్నాడు. అతడు నా కుమారుడు కావున ద్రోణుడు కూడా మనతోనే ఉంటాడు, ఇందులో సందేహం లేదు.
1.152.30
कृपः शारद्वतश्चैव यत एव वयं ततः ।
बागिनेयं ततो द्रौणिं न त्यक्ष्यति कथंचन ॥ १.१५२.३० ॥
శారద్వతుని కుమారుడు కృపుడు కూడా మనవాడే. కావున అతడు తన మేనల్లుడిని, ద్రోణపుత్రుడిని ఏ విధంగానూ విడిచిపెట్టడు.
1.152.31
क्षत्ता तु बन्धुरस्माकं प्रच्छन्नस्तु ततः परैः ।
न चैकः स समर्थोऽस्मान्पाण्डवार्थे प्रबाधितुम् ॥ १.१५२.३१ ॥
క్షత్తా మన బంధువే, కానీ పాండవుల పక్షాన రహస్యంగా ఉన్నాడు. ఆయన ఒక్కడే మనలను పాండవుల కోసం ఎదిరించగల సమర్థుడు కాడు.
1.152.32
सुविस्रब्धान्पाण्डुसुतान्सह मात्रा विवासय ।
वारणावतमद्यैव नात्र दोषो भविष्यति ॥ १.१५२.३२ ॥
పాండు కుమారులను, పూర్తిగా నమ్మకంతో ఉన్నప్పుడే, వారి తల్లితో కలిపి ఈ రోజే వారణావతానికి పంపివేయి. దీనిలో ఏ దోషమూ ఉండదు.
1.152.33
विनिद्राकरणं घोरं हृदि शल्यमिवार्पितम् ।
शोपकपावकमुद्धूतं कर्मणानेन नाशय ॥ १.१५२.३३ ॥
హృదయంలో ముల్లులా గుచ్చుకుని, నిద్రను దూరం చేసే భయంకరమైన ఈ బాధను, దహించే అగ్నిలా రేగిన దీనిని, ఈ కార్యంతో నశింపజేయి.