Mahābhārata · Adhyāya 1.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.157.1
पाण्डवास्तु रथान्युक्तान्सदश्वैरनिलोपमैः ।
आरोहमाणा भीष्मस्य पादौ जगृहुरार्तवत् ॥ १.१५७.१ ॥
Los Pāṇḍavas, subiendo a carros uncidos con buenos caballos veloces como el viento, tomaron los pies de Bhīṣma con dolor.
1.157.2
राज्ञश्च धृतराष्ट्रस्य द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव वृद्धानां कृपस्य विदुरस्य च ॥ १.१५७.२ ॥
Y también los pies del rey Dhṛtarāṣṭra, del magnánimo Droṇa, de los otros ancianos, de Kṛpa y de Vidura.
1.157.3
एवं सर्वान्कुरून्वृद्धानभिवाद्य यतव्रताः ।
समालिङ्ग्य समानान्वै बालैश्चाप्यभिवादिताः ॥ १.१५७.३ ॥
Así, los Pāṇḍavas, firmes en sus votos, saludaron a todos los ancianos kurus, abrazaron a sus iguales y fueron saludados por los jóvenes.
1.157.4
सर्वा मातॄस्तथाऽऽपृच्छ्य कृत्वा चैव प्रदक्षिणम् ।
प्रकृतीरपि सर्वाश्च प्रययुर्वारणावतम् ॥ १.१५७.४ ॥
Tras despedirse de todas las madres, dar la vuelta a su derecha y despedirse de todos los súbditos, partieron hacia Vāraṇāvata.
1.157.5
विदुरश्च महाप्राज्ञस्तथाऽन्ये कुरुपुङ्गवाः ।
पौराश्च पुरुषव्याघ्रानन्वीयुः शोककर्शिताः ॥ १.१५७.५ ॥
Vidura, el de gran sabiduría, los demás toros de los Kurus y los ciudadanos, consumidos por el dolor, siguieron a aquellos tigres entre los hombres.
1.157.6
तत्र केचिद्ब्रुवन्ति स्म ब्राह्मणा निर्भयास्तदा ।
दीनान्दृष्ट्वा पाण्डुसुतानतीव भृशदुःखिताः ॥ १.१५७.६ ॥
Allí algunos brahmanes intrépidos, viendo a los hijos de Pāṇḍu desdichados y profundamente afligidos, hablaron entonces.
1.157.7
विषमं पश्यते राजा सर्वथा स सुमन्दधीः ।
कौरव्यो धृतराष्ट्रस्तु न च धर्मं प्रपश्यति ॥ १.१५७.७ ॥
El rey ve lo injusto en todo; ese Dhṛtarāṣṭra, descendiente de los Kurus, de entendimiento muy torpe, no percibe el dharma.
1.157.8
न हि पापमपापात्मा रोचयिष्यति पाण्डवः ।
भीमो वा बलिनां श्रेष्ठः कौन्तेयो वा धनञ्जयः ॥ १.१५७.८ ॥
En verdad, el Pāṇḍava de naturaleza sin pecado no aprobará el mal; ni Bhīma, el mejor de los fuertes, ni Arjuna, hijo de Kuntī.
1.157.9
कुत एव महात्मानौ माद्रीपुत्रौ करिष्यतः ।
तान्राज्यं पितृतः प्राप्तान्धृतराष्ट्रो न मृष्यति ॥ १.१५७.९ ॥
¿Cómo, pues, harían eso los dos magnánimos hijos de Mādrī? Dhṛtarāṣṭra no tolera a quienes han recibido el reino de su padre.
1.157.10
अधर्म्यमिदमत्यन्तं कथं भीष्मोऽनुमन्यते ।
विवास्यमानानस्थाने नगरे योऽभिमन्यते ॥ १.१५७.१० ॥
Esto es enteramente injusto; ¿cómo consiente Bhīṣma en ello, él que aprueba que sean desterrados a un lugar impropio de la ciudad?
1.157.11
पितेव हि नृपोऽस्माकमभूच्छान्तनवः पुरा ।
विचित्रवीर्यो राजर्षिः पाण्डुश्च कुरुनन्दनः ॥ १.१५७.११ ॥
Antaño el hijo de Śāntanu fue para nosotros un rey como un padre, y así también el rey sabio Vicitravīrya y Pāṇḍu, deleite de los Kurus.
1.157.12
स तस्मिन्पुरुषव्याघ्रे देवभावं गते सति ।
राजपुत्रानिमान्बालान्धृतराष्ट्रो न मृष्यति ॥ १.१५७.१२ ॥
Ahora que aquel tigre entre los hombres (Pāṇḍu) ha ido al estado de los dioses, Dhṛtarāṣṭra no tolera a estos jóvenes hijos reales.
1.157.13
वयमेतदनिच्छन्तः सर्व एव पुरोत्तमात् ।
गृहान्विहाय गच्छामो यत्र गन्ता युधिष्ठिरः ॥ १.१५७.१३ ॥
No deseando esto, todos nosotros abandonamos la mejor de las ciudades y nuestras casas, e iremos adonde vaya Yudhiṣṭhira.
1.157.14
तांस्तथा वादिनः पौरान्दुःकितान्दुःखकर्शितः ।
उवाच मनसा ध्यात्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १.१५७.१४ ॥
Al ver a los ciudadanos afligidos que hablaban así, consumido por la pena, el rey del dharma Yudhiṣṭhira reflexionó en su mente y dijo:
1.157.15
पिता मान्यो गुरुः श्रेष्ठो यदाह पृथिवीपतिः ।
अशङ्कमानैस्तत्कार्यमस्माभिरिति नो व्रतम् ॥ १.१५७.१५ ॥
El padre es digno de honor, el maestro, el más alto; lo que ha dicho el señor de la tierra, ese deber debemos cumplirlo sin vacilar: éste es nuestro voto.
1.157.16
भवन्तः सुहृदोऽस्माकं यात कृत्वा प्रदक्षिणम् ।
प्रतिनन्द्य तथाऽऽशीर्भिर्निवर्तध्वं यथागृहम् ॥ १.१५७.१६ ॥
Ustedes son nuestros amigos. Vayan, tras dar la vuelta en señal de respeto; despidiéndose con bendiciones, regresen a sus casas.
1.157.17
यदा तु कार्यमस्माकं भवद्भिरुपपत्स्यते ।
तदा करिष्यथास्माकं प्रियाणि च हितानि च ॥ १.१५७.१७ ॥
Cuando nuestra tarea se cumpla por medio de ustedes, entonces harán por nosotros lo que es grato y beneficioso.
1.157.18
एवमुक्तास्तदा पौराः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
आशीर्भिश्चाभिनन्द्यैताञ्जग्मुर्नगरमेव हि ॥ १.१५७.१८ ॥
Así dichos, los ciudadanos, habiéndolos rodeado en señal de respeto y saludado con bendiciones, regresaron efectivamente a la ciudad.
1.157.19
पौरेषु विनिवृत्तेषु विदुरः सर्वधर्मवित् ।
बोधयन्पाण्डवश्रेष्ठमिदंवचनमब्रवीत् ॥ १.१५७.१९ ॥
Cuando los ciudadanos se hubieron retirado, Vidura, conocedor de todo dharma, instruyendo al mejor de los Pāṇḍavas, pronunció estas palabras.
1.157.20
प्राज्ञः प्राज्ञं प्रलापज्ञः प्रलापज्ञमिदं वचः ।
यो जानाति परप्रज्ञां नीतिशास्त्रानुसारिणीम्।
विज्ञायेह तथा कुर्यादापदं निस्तरेद्यथा ॥ १.१५७.२० ॥
El sabio habla al sabio, y quien conoce el sentido de la palabra habla a quien lo conoce. Quien conoce la sabiduría ajena, que sigue la ciencia de la política, debe comprenderlo y actuar aquí de modo que supere la calamidad.
1.157.21
अलोहं निशितं शस्त्रं शरीपरिकर्तनम् ।
यो वेत्ति न तु तं घ्नन्ति प्रतिघातविदं द्विषः ॥ १.१५७.२१ ॥
Los enemigos no hieren a quien conoce el arma que no es de metal, afilada y que corta el cuerpo, a quien conoce el contraataque.
1.157.22
कक्षघ्नः शिशिरघ्नश्च महाकक्षे बिलौकसः ।
न दहेदिति चात्मानं यो रक्षति स जीवति ॥ १.१५७.२२ ॥
Quien se protege diciendo «que no me queme», como el que despeja la maleza, el que aleja el frío y los habitantes de madrigueras en la gran espesura, ese vive.
1.157.23
नाचक्षुर्वेत्ति पन्थानं नाचक्षुर्विन्दते दिशः ।
नाधृतिर्भूतिमाप्नोति बुध्यस्वैवं प्रबोधितः ॥ १.१५७.२३ ॥
El ciego no conoce el camino, el ciego no encuentra las direcciones; quien carece de firmeza no alcanza la prosperidad. Comprende, así despertado.
1.157.24
अनाप्तैर्दत्तमादत्ते नरः शस्त्रमलोहजम् ।
श्वाविच्छरणमासाद्य प्रमुच्येत हुताशनात् ॥ १.१५७.२४ ॥
Un hombre acepta un arma no metálica dada por gente no fiable; habiendo llegado al refugio del conocedor del perro, que sea liberado del fuego.
1.157.25
चरन्मार्गान्विजानाति नक्षत्रैर्विन्दते दिशः ।
आत्मना चात्मनः पञ्च पीडयन्नानुपीड्यते ॥ १.१५७.२५ ॥
Quien recorre los caminos conoce las sendas y halla las direcciones por las estrellas; quien se atormenta a sí mismo con sus cinco no es atormentado por otros.
1.157.26
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
विदुरं विदुषां श्रेष्ठं ज्ञातमित्येव पाण्डवः ॥ १.१५७.२६ ॥
Así interpelado, Yudhiṣṭhira, rey del dharma, respondió a Vidura, el mejor de los sabios: «Lo he comprendido», dijo el Pāṇḍava.
1.157.27
अनुशिक्ष्यानुगम्यैतान्कृत्वा चैव प्रदक्षिणम् ।
पाण्डवानभ्यनुज्ञाय विदुरः प्रययौ गृहान् ॥ १.१५७.२७ ॥
Habiéndoles dado sus instrucciones, habiéndolos seguido, habiéndolos circunvalado y despedido de los Pāṇḍavas, Vidura partió hacia su casa.
1.157.28
निवृत्ते विदुरे चापि भीष्मे पौरजने तथा ।
अजातशत्रुमासाद्य कुन्ती वचनमब्रवीत् ॥ १.१५७.२८ ॥
Cuando Vidura hubo regresado, y también Bhīṣma y el pueblo, Kuntī se acercó a Ajātaśatru y dijo estas palabras.
1.157.29
क्षत्ता यदब्रवीद्वाक्यं जनमध्येऽब्रुवन्निव ।
त्वया च स तथेत्युक्तो जानीमो न च तद्वयम् ॥ १.१५७.२९ ॥
Las palabras que Vidura pronunció entre la gente fueron como si no las dijera; tú le respondiste «Así es», pero nosotros no lo sabemos.
1.157.30
यदीदं शक्यमस्माभिर्ज्ञातुं नैव च दोषवत् ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं संवादं तव तस्य च ॥ १.१५७.३० ॥
Si nos es posible saberlo y no es algo censurable, deseo escuchar toda aquella conversación entre tú y él.
1.157.31
विषादग्नेश्च बोद्धव्यमिति मां विदुरोऽब्रवीत् ।
पन्थानो वेदितव्याश्च नक्षत्रैश्च तथा दिशः।
कुड्याश्चविदिताःकार्याःस्याच्छुद्धिरितिचाब्रवीत् ॥ १.१५७.३१ ॥
Vidura me dijo que se debe conocer el modo de escapar del fuego del veneno; los caminos deben conocerse, y las direcciones por las estrellas; los muros deben conocerse bien, y debe haber pureza.
1.157.32
जितेन्द्रियश्च वसुधां प्राप्स्यतीति च मेऽब्रवीत् ।
विज्ञातमिति तत्सर्वं प्रत्युक्तो विदुरो मया ॥ १.१५७.३२ ॥
Y Vidura me dijo que, habiendo vencido los sentidos, obtendrías la tierra. Yo respondí: "He comprendido todo eso"; así me respondió Vidura.
1.157.33
अष्टमेऽहनि रोहिण्यां प्रयाताः फाल्गुनस्य ते ।
वारणावतमासाद्य ददृशुर्नागरं जनम् ॥ १.१५७.३३ ॥
En el octavo día del mes de Phālguna, bajo el asterismo Rohiṇī, partieron. Habiendo llegado a Vāraṇāvata, vieron a la gente de la ciudad.