ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.157.1
पाण्डवास्तु रथान्युक्तान्सदश्वैरनिलोपमैः ।
आरोहमाणा भीष्मस्य पादौ जगृहुरार्तवत् ॥ १.१५७.१ ॥
ಪಾಂಡವರು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಾದ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥಗಳನ್ನೇರಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಭೀಷ್ಮರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರು.
1.157.2
राज्ञश्च धृतराष्ट्रस्य द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव वृद्धानां कृपस्य विदुरस्य च ॥ १.१५७.२ ॥
ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಹಾತ್ಮ ದ್ರೋಣ, ಇತರ ವೃದ್ಧರು, ಕೃಪ ಮತ್ತು ವಿದುರರ ಪಾದಗಳನ್ನೂ (ಹಿಡಿದರು).
1.157.3
एवं सर्वान्कुरून्वृद्धानभिवाद्य यतव्रताः ।
समालिङ्ग्य समानान्वै बालैश्चाप्यभिवादिताः ॥ १.१५७.३ ॥
ಹೀಗೆ ವ್ರತನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವ ಪಾಂಡವರು ಎಲ್ಲ ಕುರು ವೃದ್ಧರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಮಾನರನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು; ಕಿರಿಯರೂ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.
1.157.4
सर्वा मातॄस्तथाऽऽपृच्छ्य कृत्वा चैव प्रदक्षिणम् ।
प्रकृतीरपि सर्वाश्च प्रययुर्वारणावतम् ॥ १.१५७.४ ॥
ಎಲ್ಲ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ (ವಂದಿಸಿ) ಅವರು ವಾರಣಾವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
1.157.5
विदुरश्च महाप्राज्ञस्तथाऽन्ये कुरुपुङ्गवाः ।
पौराश्च पुरुषव्याघ्रानन्वीयुः शोककर्शिताः ॥ १.१५७.५ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವಿದುರ, ಇತರ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಪುರವಾಸಿಗಳು ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶರಾಗಿ ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರ ಹಿಂದೆ ಹೋದರು.
1.157.6
तत्र केचिद्ब्रुवन्ति स्म ब्राह्मणा निर्भयास्तदा ।
दीनान्दृष्ट्वा पाण्डुसुतानतीव भृशदुःखिताः ॥ १.१५७.६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ಭಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೀನರಾಗಿ ಕಂಡು, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ಆಗ ಮಾತನಾಡಿದರು.
1.157.7
विषमं पश्यते राजा सर्वथा स सुमन्दधीः ।
कौरव्यो धृतराष्ट्रस्तु न च धर्मं प्रपश्यति ॥ १.१५७.७ ॥
ರಾಜನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಆ ಅತ್ಯಂತ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಕೌರವ್ಯ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಧರ್ಮವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.157.8
न हि पापमपापात्मा रोचयिष्यति पाण्डवः ।
भीमो वा बलिनां श्रेष्ठः कौन्तेयो वा धनञ्जयः ॥ १.१५७.८ ॥
ಪಾಪರಹಿತ ಸ್ವಭಾವದ ಪಾಂಡವನು ಪಾಪವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ; ಬಲಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಮನಾಗಲಿ, ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಧನಂಜಯನಾಗಲಿ.
1.157.9
कुत एव महात्मानौ माद्रीपुत्रौ करिष्यतः ।
तान्राज्यं पितृतः प्राप्तान्धृतराष्ट्रो न मृष्यति ॥ १.१५७.९ ॥
ಹಾಗಿರುವಾಗ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಮಾದ್ರಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ತಂದೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಪಡೆದ ಅವರನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
1.157.10
अधर्म्यमिदमत्यन्तं कथं भीष्मोऽनुमन्यते ।
विवास्यमानानस्थाने नगरे योऽभिमन्यते ॥ १.१५७.१० ॥
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಧರ್ಮ; ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನುಚಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಡೀಪಾರಾಗುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಒಪ್ಪುವ ಭೀಷ್ಮರು ಇದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ?
1.157.11
पितेव हि नृपोऽस्माकमभूच्छान्तनवः पुरा ।
विचित्रवीर्यो राजर्षिः पाण्डुश्च कुरुनन्दनः ॥ १.१५७.११ ॥
ಹಿಂದೆ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ (ಭೀಷ್ಮ) ನಮಗೆ ತಂದೆಯಂತಿದ್ದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು; ರಾಜರ್ಷಿ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಕುರುನಂದನ ಪಾಂಡುವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
1.157.12
स तस्मिन्पुरुषव्याघ्रे देवभावं गते सति ।
राजपुत्रानिमान्बालान्धृतराष्ट्रो न मृष्यति ॥ १.१५७.१२ ॥
ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ (ಪಾಂಡು) ದೇವತ್ವ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಈ ಚಿಕ್ಕ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
1.157.13
वयमेतदनिच्छन्तः सर्व एव पुरोत्तमात् ।
गृहान्विहाय गच्छामो यत्र गन्ता युधिष्ठिरः ॥ १.१५७.१३ ॥
ಇದನ್ನು ಬಯಸದೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಉತ್ತಮ ನಗರವನ್ನು, ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ.
1.157.14
तांस्तथा वादिनः पौरान्दुःकितान्दुःखकर्शितः ।
उवाच मनसा ध्यात्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १.१५७.१४ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದುಃಖಿತ ಪೌರರನ್ನು ನೋಡಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೃಶನಾದ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.
1.157.15
पिता मान्यो गुरुः श्रेष्ठो यदाह पृथिवीपतिः ।
अशङ्कमानैस्तत्कार्यमस्माभिरिति नो व्रतम् ॥ १.१५७.१५ ॥
ತಂದೆ ಪೂಜ್ಯರು, ಗುರುಗಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಪೃಥ್ವೀಪತಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ಅಂಜಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಇದೇ ನಮ್ಮ ವ್ರತ.
1.157.16
भवन्तः सुहृदोऽस्माकं यात कृत्वा प्रदक्षिणम् ।
प्रतिनन्द्य तथाऽऽशीर्भिर्निवर्तध्वं यथागृहम् ॥ १.१५७.१६ ॥
ನೀವು ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು; ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಹೋಗಿ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ.
1.157.17
यदा तु कार्यमस्माकं भवद्भिरुपपत्स्यते ।
तदा करिष्यथास्माकं प्रियाणि च हितानि च ॥ १.१५७.१७ ॥
ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಸುವಾಗ, ಆಗ ನೀವು ನಮಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮತ್ತು ಹಿತವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಿರಿ.
1.157.18
एवमुक्तास्तदा पौराः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
आशीर्भिश्चाभिनन्द्यैताञ्जग्मुर्नगरमेव हि ॥ १.१५७.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪೌರರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ನಿಜವಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
1.157.19
पौरेषु विनिवृत्तेषु विदुरः सर्वधर्मवित् ।
बोधयन्पाण्डवश्रेष्ठमिदंवचनमब्रवीत् ॥ १.१५७.१९ ॥
ನಾಗರಿಕರು ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞ ವಿದುರನು ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.157.20
प्राज्ञः प्राज्ञं प्रलापज्ञः प्रलापज्ञमिदं वचः ।
यो जानाति परप्रज्ञां नीतिशास्त्रानुसारिणीम्।
विज्ञायेह तथा कुर्यादापदं निस्तरेद्यथा ॥ १.१५७.२० ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಬುದ್ಧಿವಂತನಿಗೆ, ಮಾತಿನ ತಿರುಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು ಅದನ್ನು ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಇತರರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅರಿತವನು, ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ಪಾರಾಗುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ.
1.157.21
अलोहं निशितं शस्त्रं शरीपरिकर्तनम् ।
यो वेत्ति न तु तं घ्नन्ति प्रतिघातविदं द्विषः ॥ १.१५७.२१ ॥
ಲೋಹರಹಿತ, ಹರಿತ, ದೇಹವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಲ್ಲವನನ್ನು, ಪ್ರತಿಘಾತವನ್ನು ಅರಿತವನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
1.157.22
कक्षघ्नः शिशिरघ्नश्च महाकक्षे बिलौकसः ।
न दहेदिति चात्मानं यो रक्षति स जीवति ॥ १.१५७.२२ ॥
ಹುಲ್ಲನ್ನು ಸುಡುವವನು, ಚಳಿಯನ್ನು ಓಡಿಸುವವನು, ದೊಡ್ಡ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು — 'ನಾನು ಸುಡಬಾರದು' ಎಂದು ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನೇ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.
1.157.23
नाचक्षुर्वेत्ति पन्थानं नाचक्षुर्विन्दते दिशः ।
नाधृतिर्भूतिमाप्नोति बुध्यस्वैवं प्रबोधितः ॥ १.१५७.२३ ॥
ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವನು ದಾರಿಯನ್ನು ಅರಿಯನು, ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವನು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳನು; ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲದವನು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯನು. ಹೀಗೆ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೀನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊ.
1.157.24
अनाप्तैर्दत्तमादत्ते नरः शस्त्रमलोहजम् ।
श्वाविच्छरणमासाद्य प्रमुच्येत हुताशनात् ॥ १.१५७.२४ ॥
ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದವರು ನೀಡಿದ ಲೋಹರಹಿತ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶ್ವವಿದ್ (ನಾಯಿಯ ಮಾರ್ಗ ಬಲ್ಲವನ) ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲಿ.
1.157.25
चरन्मार्गान्विजानाति नक्षत्रैर्विन्दते दिशः ।
आत्मना चात्मनः पञ्च पीडयन्नानुपीड्यते ॥ १.१५७.२५ ॥
ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಐದರಿಂದ ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಇತರರಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
1.157.26
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
विदुरं विदुषां श्रेष्ठं ज्ञातमित्येव पाण्डवः ॥ १.१५७.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು — ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿದುರನಿಗೆ, 'ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆ' ಎಂದು ಆ ಪಾಂಡವನು ಹೇಳಿದನು.
1.157.27
अनुशिक्ष्यानुगम्यैतान्कृत्वा चैव प्रदक्षिणम् ।
पाण्डवानभ्यनुज्ञाय विदुरः प्रययौ गृहान् ॥ १.१५७.२७ ॥
ಇವರಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ, ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಪಾಂಡವರಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ವಿದುರನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟನು.
1.157.28
निवृत्ते विदुरे चापि भीष्मे पौरजने तथा ।
अजातशत्रुमासाद्य कुन्ती वचनमब्रवीत् ॥ १.१५७.२८ ॥
ವಿದುರನು ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಭೀಷ್ಮನೂ ಪುರಜನರೂ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಕುಂತಿ ಅಜಾತಶತ್ರುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
1.157.29
क्षत्ता यदब्रवीद्वाक्यं जनमध्येऽब्रुवन्निव ।
त्वया च स तथेत्युक्तो जानीमो न च तद्वयम् ॥ १.१५७.२९ ॥
ವಿದುರನು ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತು, ಹೇಳದವನಂತೆ ಹೇಳಿದನು; ನೀನು 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ; ಆದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯೆವು.
1.157.30
यदीदं शक्यमस्माभिर्ज्ञातुं नैव च दोषवत् ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं संवादं तव तस्य च ॥ १.१५७.३० ॥
ಇದನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಅದು ದೋಷವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅವನ ನಡುವಿನ ಆ ಸಂವಾದವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.157.31
विषादग्नेश्च बोद्धव्यमिति मां विदुरोऽब्रवीत् ।
पन्थानो वेदितव्याश्च नक्षत्रैश्च तथा दिशः।
कुड्याश्चविदिताःकार्याःस्याच्छुद्धिरितिचाब्रवीत् ॥ १.१५७.३१ ॥
ವಿದುರನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು: ವಿಷಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ದಾರಿಗಳನ್ನೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಶುದ್ಧಿಯೂ ಇರಬೇಕು ಎಂದನು.
1.157.32
जितेन्द्रियश्च वसुधां प्राप्स्यतीति च मेऽब्रवीत् ।
विज्ञातमिति तत्सर्वं प्रत्युक्तो विदुरो मया ॥ १.१५७.३२ ॥
ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನಾಗಿ ನೀನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ ಎಂದು ವಿದುರನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು. "ಇದೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು" ಎಂದು ನಾನು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ; ವಿದುರನು ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.157.33
अष्टमेऽहनि रोहिण्यां प्रयाताः फाल्गुनस्य ते ।
वारणावतमासाद्य ददृशुर्नागरं जनम् ॥ १.१५७.३३ ॥
ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಎಂಟನೆಯ ದಿನ, ರೋಹಿಣೀ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊರಟರು. ವಾರಣಾವತವನ್ನು ತಲುಪಿ ನಗರದ ಜನರನ್ನು ಕಂಡರು.