ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.158.1
ततः सर्वाः प्रकृतयो नगराद्वारणावतात् ।
सर्वमङ्गलसंयुक्ता यथाशास्त्रमतन्द्रिताः ॥ १.१५८.१ ॥
ଏପରି ସମୟରେ ବାରଣାବତ ନଗରରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା, ସର୍ବମଙ୍ଗଳ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ, ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଅନଳସ ହୋଇ (ବାହାରି ଗଲେ)।
1.158.2
श्रुत्वाऽगतान्पाण्डुपुत्रान्नानायानैः सहस्रशः ।
अभिजग्मुर्नरश्रेष्ठाञ्श्रुत्वैव परया मुदा ॥ १.१५८.२ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ନାନା ଯାନରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ; ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ (ଗଲେ)।
1.158.3
ते समासाद्य कौन्तेयान्वारणावतका जनाः ।
कृत्वा जयाशिषः सर्वे परिवार्योपतस्थिरे ॥ १.१५८.३ ॥
ବାରଣାବତର ସେହି ଲୋକମାନେ କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି, ଜୟାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସମସ୍ତେ ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ସେବାରେ ଠିଆ ହେଲେ।
1.158.4
तैर्वृतः पुरुषव्याघ्रो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
विबभौ देवसङ्काशो वज्रपाणिरिवामरैः ॥ १.१५८.४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିତ ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ।
1.158.5
सत्कृताश्चैव पौरैस्ते पौरान्सत्कृत्य चानघ ।
अलङ्कृतं जनाकीर्णं विविशुर्वारणावतम् ॥ १.१५८.५ ॥
ପୌରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସେମାନେ ସଜ୍ଜିତ ଓ ଜନପୂର୍ଣ୍ଣ ବାରଣାବତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.158.6
ते प्रविश्य पुरीं वीरास्तूर्णं जग्मुरथो गृहान् ।
ब्राह्मणानां महीपाल रतानां स्वेषु कर्मसु ॥ १.१५८.६ ॥
ସେହି ବୀରମାନେ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଶୀଘ୍ର ଘରକୁ ଗଲେ — ହେ ମହୀପାଳ, ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଘରକୁ।
1.158.7
नगराधिकृतानां च गृहाणि रथिनां वराः ।
उपतस्थुर्नरश्रेष्ठा वैश्यशूद्रगृहाण्यपि ॥ १.१५८.७ ॥
ନଗରାଧିକାରୀ ଓ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଗୃହ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଗୃହ, ଏବଂ ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
1.158.8
अर्चिताश्च नरैः पौरैः पाण्डवा भरतर्षभ ।
जग्मुरावसथं पश्चात्पुरोचनपुरःसराः ॥ १.१५८.८ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ! ନଗରବାସୀଙ୍କ ଦ୍ବାରା ସମ୍ମାନିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁରୋଚନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପରେ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
1.158.9
तेभ्यो भक्ष्याणि पानानि शयनानि शुभानि च ।
आसनानि च मुख्यानि प्रददौ स पुरोचनः ॥ १.१५८.९ ॥
ପୁରୋଚନ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୋଜ୍ୟ, ପାନୀୟ, ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଦେଲେ।
1.158.10
तत्र ते सत्कृतास्तेन सुमहार्हपरिच्छदाः ।
उपास्यमानाः पुरुषैरूषुः पुरनिवासिभिः ॥ १.१५८.१० ॥
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ବାରା ସତ୍କୃତ ସେମାନେ, ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ, ନଗରବାସୀଙ୍କ ସେବା ପାଇ ବାସ କଲେ।
1.158.11
दशरात्रोषितानां तु तत्र तेषां पुरोचनः ।
निवेदयामास गृहं शिवाख्यमशिवं तदा ॥ १.१५८.११ ॥
ସେଠାରେ ଦଶ ରାତ୍ରି ରହିବା ପରେ ପୁରୋଚନ ସେମାନଙ୍କୁ 'ଶିବ' ନାମର, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଅଶିବ ଗୃହ ଦେଖାଇଲେ।
1.158.12
तत्र ते पुरुषव्याघ्रा विविशुः सपरिच्छदाः ।
पुरोचनस्य वचनात्कैलासमिव गुह्यकाः ॥ १.१५८.१२ ॥
ପୁରୋଚନଙ୍କ କଥାରେ ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ନିଜ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; କୈଳାସରେ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରି।
1.158.13
तच्चागारमभिप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरः ।
उवाचाग्नेयमित्येवं भीमसेनं युधिष्ठिरः ॥ १.१५८.१३ ॥
ସେହି ଗୃହକୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି ସର୍ବଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ: ଏହା ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିବା ପରି।
1.158.14
जिघ्राणोऽस्य वसागन्धं सर्पिर्जतुविमिश्रितम् ।
कृतं हि व्यक्तमाग्नेयमिदं वेश्म परन्तप ॥ १.१५८.१४ ॥
ଏହାର ଚର୍ବି, ଘିଅ ଓ ଲାଖ ମିଶ୍ରିତ ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରି — ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଏହି ଗୃହ ସ୍ପଷ୍ଟରେ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିବା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ।
1.158.15
शणसर्जरसं व्यक्तमानीय गृहकर्मणि ।
मुञ्जबल्वजवंशादिद्रव्यं सर्वं घृतोक्षितम् ॥ १.१५८.१५ ॥
ଗୃହ ନିର୍ମାଣରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଶଣ ଓ ସର୍ଜରସ ଆଣାଯାଇଛି; ମୁଞ୍ଜ, ବଲ୍ବଜ, ବାଉଁଶ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଘିଅରେ ସିଞ୍ଚିତ।
1.158.16
तृणबल्वजकार्पासवंशदारुकटान्यपि ।
आग्नेयान्यत्र क्षिप्तानि परितो वेश्मनस्तथा ॥ १.१५८.१६ ॥
ତୃଣ, ବଲ୍ବଜ, କପା, ବାଉଁଶ, କାଠ, ଚଟାଣ ମଧ୍ୟ — ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିବା ଯୋଗ୍ୟ ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଗୃହ ଚାରିପାଖରେ ପକାଯାଇଛି।
1.158.17
शिल्पिभिः सुकृतं ह्याप्तैर्विनीतैर्वेश्मकर्मणि ।
विश्वस्तं मामयं पापो दग्धुकामः पुरोचनः ॥ १.१५८.१७ ॥
ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଓ ବିନୀତ କାରିଗରମାନେ ଗୃହ ନିର୍ମାଣରେ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି; ମୋତେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା ମୋତେ ଏହି ପାପୀ ପୁରୋଚନ ଜଳାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
1.158.18
तथा हि वर्तते मन्दः सुयोधनवशे स्थितः ।
इमां तु तां महाबुद्धिर्विदुरो दृष्टवांस्तथा ॥ १.१५८.१८ ॥
ସେହି ମୂର୍ଖ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ବଶରେ ଥିବାରୁ ଏହା ଏପରି ଅଛି; କିନ୍ତୁ ମହାବୁଦ୍ଧି ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଏପରି ଦେଖିଥିଲେ।
1.158.19
आपदं तेन मां पार्थ स संबोधितवान्पुरा ।
ते वयं बोधितास्तेन नित्यमस्मद्धितैषिणा ॥ १.१५८.१९ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ବିପଦ ବିଷୟରେ ସାବଧାନ କରିଥିଲେ। ଆମ ହିତୈଷୀ ସେ ଆମକୁ ସର୍ବଦା ସାବଧାନ କରୁଥିଲେ।
1.158.20
पित्रा कनीयसा स्नेहाद्बुद्धिमन्तो शिवं गृहम् ।
अनार्यैः सुकृतं गूढैर्दुर्योधनवशानुगैः ॥ १.१५८.२० ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ପିତା କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ସ୍ନେହରେ ଶୁଭ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯୋଧନର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ଅନାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁପ୍ତ ଲୋକମାନେ ତାହା ସୁସଜ୍ଜିତ କରିଥିଲେ।
1.158.21
यदीदं गृहामाग्नेयं विहितं मन्यते भवान् ।
तत्रैव साधु गच्छामो यत्र पूर्वोषिता वयम् ॥ १.१५८.२१ ॥
ଯଦି ଆପଣ ମନେ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଗୃହ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, ତେବେ ଆମେ ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିଲୁ ସେଠାକୁ ହିଁ ଯିବା।
1.158.22
दर्शयित्वा पृथग्गन्तुं न कार्यं प्रतिभाति मे ।
अशुभं वा शुभं वा स्यात्तैर्वसाम सहैव तु ॥ १.१५८.२२ ॥
ପୃଥକ ଦେଖାଇ ଯିବା ମୋ ପାଇଁ ଉଚିତ ମନେ ହେଉନାହିଁ। ତାହା ଅଶୁଭ ହେଉ କିମ୍ବା ଶୁଭ, ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ରହିବା।
1.158.23
अद्यप्रभृति चास्मासु गतेषु भयविह्वलः ।
रूढमूलो भवेद्राज्ये धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः ॥ १.१५८.२३ ॥
ଆଜିଠାରୁ, ଆମେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଭୟରେ ବିହ୍ବଳ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ମୂଳ ଜମାଇ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଧିପତି ହେବ।
1.158.24
तदीयं तु भवेद्राज्यं तदीयाश्च जना इमे ।
तस्मात्सहैव वत्स्यामो गलन्यस्तपदा वयम् ॥ १.१५८.२४ ॥
ତେବେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କର ହେବ ଏବଂ ଏହି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ହେବେ। ତେଣୁ ଗଳାରେ ଫାଶ ପକାଇ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ରହିବା।
1.158.25
अस्माकं कालमासाद्य राज्यमाच्छिद्य शत्रुतः ।
अर्थं पैतृकमस्माकं सुखं भोक्ष्याम शाश्वतम् ॥ १.१५८.२५ ॥
ଆମ ସମୟ ଆସିଲେ, ଶତ୍ରୁଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ଛଡ଼ାଇ ନେଇ, ଆମ ପୈତୃକ ଧନ ପାଇ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସୁଖ ଭୋଗିବୁ।
1.158.26
धृतराष्ट्रवचोऽस्माभिः किमर्थमनुपाल्यते ।
तेभ्यो भित्त्वाऽन्यथागन्तुं दौर्बल्यं ते कुतो नृप ॥ १.१५८.२६ ॥
ଆମେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ କାହିଁକି ପାଳନ କରିବା? ହେ ରାଜନ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ପଥରେ ଯିବାର ଦୁର୍ବଳତା ତୁମ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଲା?
1.158.27
आपत्सु रक्षिताऽस्माकं विदुरोऽस्ति महामतिः ।
मध्यस्थ एव गाङ्गेयो राज्यभोगपराङ्मुखः ॥ १.१५८.२७ ॥
ବିପଦରେ ଆମର ରକ୍ଷକ ମହାମତି ବିଦୁର ଅଛନ୍ତି। ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) ତ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ହିଁ, ରାଜ୍ୟଭୋଗରୁ ବିମୁଖ।
1.158.28
बाह्लीकप्रमुखा वृद्धा मध्यस्था एव सर्वदा ।
अस्मदीयो भवेद्द्रोणः फल्गुनप्रेमसंयुतः ॥ १.१५८.२८ ॥
ବାହ୍ଲୀକ ପ୍ରମୁଖ ବୃଦ୍ଧମାନେ ସର୍ବଦା ମଧ୍ୟସ୍ଥ ହିଁ। ଆଉ ଦ୍ରୋଣ ଆମ ପକ୍ଷର ହେବେ, କାରଣ ସେ ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଛନ୍ତି।
1.158.29
तस्मात्सहैव वस्तव्यं न गन्तव्यं कथं नृप ।
अथवास्मासु ते कुर्युः किमशक्ताः पराक्रमैः ॥ १.१५८.२९ ॥
ତେଣୁ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ବାସ କରିବା ଉଚିତ; ହେ ରାଜନ, କେମିତି ଅଲଗା ଯିବା? ଅଥବା ପରାକ୍ରମରେ ଅଶକ୍ତ ସେମାନେ ଆମ ପ୍ରତି କ'ଣ କରିପାରିବେ?
1.158.30
क्षुद्राः कपटिनो धूर्ता जाग्रत्सु मनुजेश्वर ।
किं न कुर्युः पुरा मह्यं किं न दत्तं महाविषम् ॥ १.१५८.३० ॥
ହେ ମନୁଜେଶ୍ୱର, କ୍ଷୁଦ୍ର, କପଟୀ, ଧୂର୍ତ୍ତ ଲୋକେ ଆମେ ଜାଗ୍ରତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ'ଣ ନ କରିବେ? ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ମୋ ପ୍ରତି କ'ଣ ନ କଲେ? ମହାବିଷ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ନା!
1.158.31
आशीविषैर्महाघोरैः सर्पैस्तैः किं न दंशितः ।
प्रमाणकोट्यां संगृह्य निद्रापरवशे मयि ॥ १.१५८.३१ ॥
ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋତେ ରଖି ନିଦ୍ରାବଶ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲାବେଳେ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ବିଷଧର ସାପମାନେ କଣ ମୋତେ ଦଂଶନ କରି ନ ଥିଲେ?
1.158.32
सर्पैर्दृष्टिविषैर्गोरैर्गङ्गायां शूलसन्ततौ ।
किं तैर्न पातितो भूप तदा किं मृतवानहम् ॥ १.१५८.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଗଙ୍ଗାରେ ଶୂଳ ଶ୍ରେଣୀ ଉପରେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିବିଷ ସାପମାନେ ମୋତେ ପକାଇ ନ ଥିଲେ କି? ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମରି ନ ଥାନ୍ତି କି?
1.158.33
आपत्सु तासु घोरासु दुष्प्रयुक्तासु पापिभिः ।
अस्मानरक्षद्यो देवो जगद्यस्य वशे स्थितम् ॥ १.१५८.३३ ॥
ପାପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସେହି ଭୟଙ୍କର ବିପଦରେ ଯେଉଁ ଦେବତା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ବଶରେ ଜଗତ ରହିଛି—
1.158.34
चराचरात्मकं सोऽद्य यातः कुत्र नृपोत्तम ।
यावत्सोढव्यमस्माभिस्तावत्सोढास्मि यत्नतः ॥ १.१५८.३४ ॥
ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଚରାଚରସ୍ୱରୂପ ସେହି ଦେବତା ଆଜି କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ? ଆମକୁ ଯେତେ ସମୟ ସହିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ସେତେ ସମୟ ମୁଁ ଯତ୍ନରେ ସହିଛି।
1.158.35
यदा न शक्ष्यतेऽस्माभिस्तदा पश्याम नो हितम् ।
किं द्रष्टव्यमिहास्माभिर्विगृह्य तरसा बलात् ॥ १.१५८.३५ ॥
ଆମ ଦ୍ୱାରା ଯେବେ ସହି ହେବ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ଆମର ହିତ ଦେଖିବୁ। ବଳ ଓ ବେଗରେ ବିରୋଧ କରି ଏଠାରେ ଆମେ କଣ ଦେଖିବା?
1.158.36
सान्त्ववादेन दानेन भेदेनापि यतामहे ।
अर्धराज्यस्य संप्राप्त्यै ततो दण्डः प्रशस्यते ॥ १.१५८.३६ ॥
ସାନ୍ତ୍ୱନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ, ଦାନ ଏବଂ ଭେଦ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆମେ ଚେଷ୍ଟା କରୁ। ଅର୍ଧରାଜ୍ୟ ପାଇବା ପାଇଁ, ତାପରେ ଦଣ୍ଡର ହିଁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।
1.158.37
तस्मात्सहैव वस्तव्यं तन्मनोर्पितशल्यवत् ।
दर्शयित्वा पृथक् क्वापि न गन्तव्यं सुभीतवत् ॥ १.१५८.३७ ॥
ତେଣୁ ଆମେ ଏକାଠି ରହିବା ଉଚିତ, ମନରେ ବିନ୍ଧିଥିବା କଣ୍ଟା ପରି। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ଲୋକଙ୍କ ପରି ପୃଥକ ଦେଖାଯାଇ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.158.38
इह यत्तैर्निराकारैर्वस्तव्यमिति रोचये ।
अप्रमत्तैर्विचिन्वद्भिर्गतिमिष्टां ध्रुवामितः ॥ १.१५८.३८ ॥
ଏଠାରେ ଚିହ୍ନା ନ ଯାଉଥିବା ରୂପରେ ରହିବା ମୋତେ ଠିକ୍ ଲାଗେ। ସାବଧାନ ହୋଇ ଏଠାରୁ ଇଷ୍ଟ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ପଥ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।
1.158.39
यदि विन्देत चाकारमस्माकं स पुरोचनः ।
क्षिप्रकारी ततो भूत्वा प्रसह्यापि दहेत्ततः ॥ १.१५८.३९ ॥
ଯଦି ସେ ପୁରୋଚନ ଆମ ରୂପ ଚିହ୍ନି ପାରେ, ତେବେ ସେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ବଳପୂର୍ବକ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଜାଳିଦେବ।
1.158.40
नायं बिभेत्युपक्रोशादधर्माद्वा पुरोचनः ।
तथा हि वर्तते मन्दः सुयोधनवशे स्थितः ॥ १.१५८.४० ॥
ଏହି ପୁରୋଚନ ଲୋକନିନ୍ଦା କିମ୍ବା ଅଧର୍ମକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ। ସେ ମୂର୍ଖ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ବଶରେ ରହି ସେହିପରି ଆଚରଣ କରେ।
1.158.41
अपि चायं प्रदग्धेषु भीष्मोऽस्मासु पितामहः ।
कोपं कुर्यात्किमर्थं वा कौरवान्कोपयीत सः ॥ १.१५८.४१ ॥
ଆହୁରି, ଆମେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ଆମ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ କାହିଁକି କ୍ରୋଧ କରିବେ? କିମ୍ବା କୌରବମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ଉତ୍ତେଜିତ କରିବେ?
1.158.42
अथवापीह दग्धेषु भीष्मोऽस्माकं पितामहः ।
धर्म इत्येव कुप्येरन्ये चान्ये कुरुपुङ्गवाः ॥ १.१५८.४२ ॥
ଅଥବା ଏଠାରେ ଆମେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ଆମ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ 'ଏହା ଧର୍ମ' ବୋଲି ଭାବି କ୍ରୋଧ କରିବେ; ଅନ୍ୟ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କ୍ରୋଧ କରିବେ।
1.158.43
उपपन्नं तु दग्धेषु कुलवंशानुकीर्तिताः ।
कुप्येरन्यदि धर्मज्ञास्तथान्ये कुरुपुङ्गवाः ॥ १.१५८.४३ ॥
ପୋଡ଼ିହୋଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁଳ ଓ ବଂଶର କୀର୍ତ୍ତନ ଉଚିତ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।
1.158.44
वयं तु यदि दाहस्य बिभ्यतः प्रद्रवेमहि ।
स्पशैर्नो घातयेत्सर्वान्राज्यलुब्धः सुयोधनः ॥ १.१५८.४४ ॥
ଆମେ ଅଗ୍ନିଭୟରେ ପଳାଇଲେ, ରାଜ୍ୟଲୋଭୀ ସୁଯୋଧନ ଗୁପ୍ତଚରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମରାଇବ।
1.158.45
अपदस्थान्पदे तिष्ठन्नपक्षान्पक्षसंस्थितः ।
हीनकोशान्महाकोशः प्रयोगैर्घातयेद्ध्रुवम् ॥ १.१५८.४५ ॥
ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଲୋକ ସ୍ଥାନହୀନମାନଙ୍କୁ, ପକ୍ଷରେ ଥିବା ପକ୍ଷହୀନମାନଙ୍କୁ, ମହାକୋଷ ଥିବା କ୍ଷୀଣକୋଷମାନଙ୍କୁ କୌଶଳରେ ନିଶ୍ଚୟ ମରାଇବ।
1.158.46
तदस्माभिरिमं पापं तं च पापं सुयोधनम् ।
वञ्चयद्भिर्निवस्तव्यं छन्नं वीर क्वचित्क्वचित् ॥ १.१५८.४६ ॥
ତେଣୁ ଏହି ପାପୀ ଓ ସେହି ପାପୀ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଠକି, ହେ ବୀର, ଆମକୁ ଲୁଚି ଲୁଚି ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
1.158.47
ते वयं मृगयाशीलाश्चराम वसुधामिमाम् ।
तथा नो विदिता मार्गा भविष्यन्ति पलायतां ॥ १.१५८.४७ ॥
ଆମେ ଶିକାରୀ ପରି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିବା; ଏହିପରି ପଳାଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆମକୁ ରାସ୍ତା ଜଣା ହେବ।
1.158.48
भौमं च बिलमद्यैव करवाम सुसंवृतम् ।
गूढोद्गतान्न नस्तत्र हुताशः संप्रधक्ष्यति ॥ १.१५८.४८ ॥
ଆଜି ହିଁ ଆମେ ଭଲ ଭାବେ ଢାଙ୍କାଯାଇଥିବା ଭୂଗର୍ଭ ଗୁମ୍ଫା ତିଆରି କରିବା; ତାହାର ଗୁପ୍ତ ନିର୍ଗମ ଦେଇ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ପୋଡ଼ିବ ନାହିଁ।
1.158.49
द्रवतोऽत्र यथा चास्मान्न बुध्येत पुरोचनः ।
पौरो वापि जनः कश्चित्तथा कार्यमतन्द्रितैः ॥ १.१५८.४९ ॥
ଏଠାରୁ ପଳାଇବା ସମୟରେ ପୁରୋଚନ ଆମକୁ ନ ଦେଖୁ, ନଗରବାସୀ କେହି ନ ଦେଖୁ, ଏପରି ସତର୍କତାରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।