มหาภารตะ · อัธยายะ 1.158

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.158.1

ततः सर्वाः प्रकृतयो नगराद्वारणावतात् ।
सर्वमङ्गलसंयुक्ता यथाशास्त्रमतन्द्रिताः ॥ १.१५८.१ ॥

ครั้งนั้น ประชาชนทั้งหมดจากนครวารณาวตะ พร้อมด้วยสิ่งมงคลทุกอย่าง ได้ออกไปโดยไม่เกียจคร้าน ตามที่คัมภีร์บัญญัติไว้

1.158.2

श्रुत्वाऽगतान्पाण्डुपुत्रान्नानायानैः सहस्रशः ।
अभिजग्मुर्नरश्रेष्ठाञ्श्रुत्वैव परया मुदा ॥ १.१५८.२ ॥

เมื่อได้ยินว่าบุตรของพระปาณฑุมาถึงแล้ว ผู้คนนับพันก็ขึ้นยานพาหนะต่างๆ ออกไปพบบุรุษผู้ประเสริฐเหล่านั้น เมื่อได้ยินข่าวก็ไปด้วยความยินดียิ่ง

1.158.3

ते समासाद्य कौन्तेयान्वारणावतका जनाः ।
कृत्वा जयाशिषः सर्वे परिवार्योपतस्थिरे ॥ १.१५८.३ ॥

ชาวนครวารณาวตะเหล่านั้น เมื่อไปถึงบุตรของกุนตี ได้อวยพรให้มีชัยชนะ แล้วล้อมรอบและยืนรับใช้อยู่

1.158.4

तैर्वृतः पुरुषव्याघ्रो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
विबभौ देवसङ्काशो वज्रपाणिरिवामरैः ॥ १.१५८.४ ॥

ยุธิษฐิระ ผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ถูกล้อมไว้ด้วยผู้คนเหล่านั้น ส่องประกายเหมือนพระอินทร์ผู้ถือสายฟ้า ล้อมรอบด้วยเทพทั้งหลาย

1.158.5

सत्कृताश्चैव पौरैस्ते पौरान्सत्कृत्य चानघ ।
अलङ्कृतं जनाकीर्णं विविशुर्वारणावतम् ॥ १.१५८.५ ॥

ทั้งได้รับการต้อนรับจากชาวเมือง และได้ต้อนรับชาวเมืองตอบ ข้าแต่ผู้ไร้บาป พวกเขาก็เข้าสู่นครวารณาวตะที่ประดับประดาและเต็มไปด้วยผู้คน

1.158.6

ते प्रविश्य पुरीं वीरास्तूर्णं जग्मुरथो गृहान् ।
ब्राह्मणानां महीपाल रतानां स्वेषु कर्मसु ॥ १.१५८.६ ॥

เมื่อเข้าสู่เมืองแล้ว วีรบุรุษเหล่านั้นก็รีบไปยังเรือนของตน ข้าแต่ผู้ปกครองแผ่นดิน คือเรือนของพราหมณ์ซึ่งยินดีในหน้าที่ของตน

1.158.7

नगराधिकृतानां च गृहाणि रथिनां वराः ।
उपतस्थुर्नरश्रेष्ठा वैश्यशूद्रगृहाण्यपि ॥ १.१५८.७ ॥

เรือนของเจ้าหน้าที่ปกครองเมือง และของนักรบรถศึกผู้ประเสริฐ รวมทั้งเรือนของแพศย์และศูทร ก็มาต้อนรับบุรุษผู้ประเสริฐเหล่านั้น

1.158.8

अर्चिताश्च नरैः पौरैः पाण्डवा भरतर्षभ ।
जग्मुरावसथं पश्चात्पुरोचनपुरःसराः ॥ १.१५८.८ ॥

ข้าแต่ราชสิงห์แห่งภรตะ พวกปาณฑพซึ่งได้รับการเคารพจากผู้คนและชาวเมือง ต่อมาก็ไปยังที่พัก โดยมีปุโรจนะนำหน้า

1.158.9

तेभ्यो भक्ष्याणि पानानि शयनानि शुभानि च ।
आसनानि च मुख्यानि प्रददौ स पुरोचनः ॥ १.१५८.९ ॥

ปุโรจนะได้มอบอาหารและเครื่องดื่ม ที่นอนอันดี และอาสนะที่ประเสริฐ ให้แก่พวกเขา

1.158.10

तत्र ते सत्कृतास्तेन सुमहार्हपरिच्छदाः ।
उपास्यमानाः पुरुषैरूषुः पुरनिवासिभिः ॥ १.१५८.१० ॥

ที่นั่น พวกเขาได้รับการต้อนรับจากปุโรจนะ มีสมบัติอันมีค่ามาก และได้รับการดูแลจากชาวเมือง จึงพำนักอยู่ที่นั่น

1.158.11

दशरात्रोषितानां तु तत्र तेषां पुरोचनः ।
निवेदयामास गृहं शिवाख्यमशिवं तदा ॥ १.१५८.११ ॥

เมื่อพวกเขาพำนักอยู่ที่นั่นได้สิบคืน ปุโรจนะจึงได้แสดงเรือนที่มีชื่อว่าศิวะแก่พวกเขา ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นเรือนที่ไม่เป็นมงคล

1.158.12

तत्र ते पुरुषव्याघ्रा विविशुः सपरिच्छदाः ।
पुरोचनस्य वचनात्कैलासमिव गुह्यकाः ॥ १.१५८.१२ ॥

ตามคำของปุโรจนะ เสือในหมู่มนุษย์เหล่านั้นพร้อมสมบัติของตนได้เข้าไปในเรือนนั้น เหมือนกุหยกะเข้าไปยังไกรลาส

1.158.13

तच्चागारमभिप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरः ।
उवाचाग्नेयमित्येवं भीमसेनं युधिष्ठिरः ॥ १.१५८.१३ ॥

ยุธิษฐิระ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ทรงธรรมทั้งปวง เมื่อพิจารณาเรือนนั้นอย่างถี่ถ้วนแล้ว จึงกล่าวกับภีมเสนว่า "นี่สร้างขึ้นเพื่อให้ไหม้"

1.158.14

जिघ्राणोऽस्य वसागन्धं सर्पिर्जतुविमिश्रितम् ।
कृतं हि व्यक्तमाग्नेयमिदं वेश्म परन्तप ॥ १.१५८.१४ ॥

ดมกลิ่นไขมัน เนยใสผสมกับครั่ง ท่านกล่าวว่า "ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู เรือนนี้ถูกสร้างขึ้นให้ไหม้อย่างชัดเจน"

1.158.15

शणसर्जरसं व्यक्तमानीय गृहकर्मणि ।
मुञ्जबल्वजवंशादिद्रव्यं सर्वं घृतोक्षितम् ॥ १.१५८.१५ ॥

เห็นได้ชัดว่ามีการนำเส้นใยป่านและยางสารจรัสมาใช้ในการสร้างเรือน วัสดุทั้งหมดเช่นหญ้ามุญชะ หญ้าพัลวัชะ และไม้ไผ่ ถูกพรมด้วยเนยใส

1.158.16

तृणबल्वजकार्पासवंशदारुकटान्यपि ।
आग्नेयान्यत्र क्षिप्तानि परितो वेश्मनस्तथा ॥ १.१५८.१६ ॥

หญ้า หญ้าพัลวัชะ ฝ้าย ไม้ไผ่ เศษไม้ และเสื่อ ซึ่งล้วนติดไฟง่าย ถูกโปรยไว้รอบเรือนนี้

1.158.17

शिल्पिभिः सुकृतं ह्याप्तैर्विनीतैर्वेश्मकर्मणि ।
विश्वस्तं मामयं पापो दग्धुकामः पुरोचनः ॥ १.१५८.१७ ॥

เรือนนี้ถูกสร้างอย่างดีโดยช่างฝีมือที่ไว้ใจได้และเรียบร้อย แต่ปุโรจนะผู้ชั่วร้ายนี้ เมื่อเห็นว่าข้าไว้ใจเขา ก็ปรารถนาจะเผาข้า

1.158.18

तथा हि वर्तते मन्दः सुयोधनवशे स्थितः ।
इमां तु तां महाबुद्धिर्विदुरो दृष्टवांस्तथा ॥ १.१५८.१८ ॥

เป็นเช่นนั้นจริง เพราะคนโง่นั้นอยู่ใต้อำนาจของสุยอธน แม้วิทุระผู้มีปัญญายิ่งก็ได้เห็นเรื่องนี้เช่นกัน

1.158.19

आपदं तेन मां पार्थ स संबोधितवान्पुरा ।
ते वयं बोधितास्तेन नित्यमस्मद्धितैषिणा ॥ १.१५८.१९ ॥

ข้าแต่บุตรแห่งปฤถา ท่านได้เตือนข้าถึงภัยนี้ตั้งแต่ก่อนแล้ว เราทั้งหลายได้รับการเตือนจากท่านอยู่เสมอ ท่านผู้ปรารถนาความเจริญของเรา

1.158.20

पित्रा कनीयसा स्नेहाद्बुद्धिमन्तो शिवं गृहम् ।
अनार्यैः सुकृतं गूढैर्दुर्योधनवशानुगैः ॥ १.१५८.२० ॥

ด้วยความรักต่อบุตรคนเล็ก บิดาผู้มีปัญญาจึงให้สร้างเรือนอันเป็นมงคลขึ้น แต่กลับถูกจัดทำอย่างแยบยลโดยคนชั่วที่แอบซ่อนและเป็นผู้ตามเจตนาของทุรโยธน์

1.158.21

यदीदं गृहामाग्नेयं विहितं मन्यते भवान् ।
तत्रैव साधु गच्छामो यत्र पूर्वोषिता वयम् ॥ १.१५८.२१ ॥

หากท่านเห็นว่าเรือนนี้ถูกจัดไว้เพื่อให้ไฟเผา ก็ขอให้เราไปยังที่เดิมที่เราเคยอาศัยอยู่แต่ก่อนเถิด

1.158.22

दर्शयित्वा पृथग्गन्तुं न कार्यं प्रतिभाति मे ।
अशुभं वा शुभं वा स्यात्तैर्वसाम सहैव तु ॥ १.१५८.२२ ॥

การแสดงตนแยกออกไปแล้วจากไปนั้นข้าพเจ้าเห็นว่าไม่ควร ไม่ว่าจะเป็นอัปมงคลหรือมงคล ขอให้เราอยู่ร่วมกับพวกเขานั่นแหละ

1.158.23

अद्यप्रभृति चास्मासु गतेषु भयविह्वलः ।
रूढमूलो भवेद्राज्ये धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः ॥ १.१५८.२३ ॥

นับแต่วันนี้เป็นต้นไป เมื่อพวกเราจากไปแล้ว บุตรของท้าวธฤตราษฎร์ผู้หวาดกลัวจะได้หยั่งรากมั่นในราชอาณาจักร และกลายเป็นเจ้าแห่งมนุษย์

1.158.24

तदीयं तु भवेद्राज्यं तदीयाश्च जना इमे ।
तस्मात्सहैव वत्स्यामो गलन्यस्तपदा वयम् ॥ १.१५८.२४ ॥

ราชอาณาจักรนั้นก็จะเป็นของเขา และประชาชนเหล่านี้ก็จะเป็นของเขาด้วย เพราะฉะนั้น เราจะอยู่ร่วมกับพวกเขา โดยมีเท้าวางอยู่ในบ่วงบาศ

1.158.25

अस्माकं कालमासाद्य राज्यमाच्छिद्य शत्रुतः ।
अर्थं पैतृकमस्माकं सुखं भोक्ष्याम शाश्वतम् ॥ १.१५८.२५ ॥

เมื่อถึงคราวของเรา เราจะยึดราชอาณาจักรคืนจากศัตรู แล้วจะได้ทรัพย์สมบัติของบรรพบุรุษกลับคืนมา และจะได้เสวยความสุขอันยั่งยืน

1.158.26

धृतराष्ट्रवचोऽस्माभिः किमर्थमनुपाल्यते ।
तेभ्यो भित्त्वाऽन्यथागन्तुं दौर्बल्यं ते कुतो नृप ॥ १.१५८.२६ ॥

เพราะเหตุใดเราจึงยังคงเชื่อฟังถ้อยคำของท้าวธฤตราษฎร์อยู่ ข้าแต่พระราชา ความอ่อนแอนี้มาจากที่ใดแก่ท่าน ที่ท่านจะแยกตนจากพวกเขาแล้วไปทางอื่น

1.158.27

आपत्सु रक्षिताऽस्माकं विदुरोऽस्ति महामतिः ।
मध्यस्थ एव गाङ्गेयो राज्यभोगपराङ्मुखः ॥ १.१५८.२७ ॥

ในยามวิบัติ ผู้คุ้มครองเราคือวิทุระผู้มีปัญญายิ่ง และคงคาเกยะ (ภีษมะ) ก็วางตนเป็นกลาง ไม่ปรารถนาในการเสวยราชย์

1.158.28

बाह्लीकप्रमुखा वृद्धा मध्यस्था एव सर्वदा ।
अस्मदीयो भवेद्द्रोणः फल्गुनप्रेमसंयुतः ॥ १.१५८.२८ ॥

ผู้อาวุโสมีพาหลิกะเป็นประธาน จะวางตนเป็นกลางเสมอ ส่วนโทรณะจะอยู่ฝ่ายเรา เพราะมีความรักใคร่ต่อผลคุนะ (อรชุน)

1.158.29

तस्मात्सहैव वस्तव्यं न गन्तव्यं कथं नृप ।
अथवास्मासु ते कुर्युः किमशक्ताः पराक्रमैः ॥ १.१५८.२९ ॥

เพราะฉะนั้น เราต้องอยู่ร่วมกับพวกเขา ข้าแต่พระราชา จะไปแยกกันได้อย่างไร หรือหากพวกเขาไร้ความสามารถในการแสดงความกล้าหาญ พวกเขาจะทำอะไรเราได้

1.158.30

क्षुद्राः कपटिनो धूर्ता जाग्रत्सु मनुजेश्वर ।
किं न कुर्युः पुरा मह्यं किं न दत्तं महाविषम् ॥ १.१५८.३० ॥

ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ คนชั่วช้า หลอกลวง และเจ้าเล่ห์ จะไม่ทำอะไรแม้ในขณะที่เรายังตื่นอยู่หรือ เขาเคยทำอะไรกับข้าพเจ้าไว้ก่อนแล้วบ้าง เขาไม่ได้เคยให้ยาพิษร้ายแรงแก่ข้าพเจ้าดอกหรือ

1.158.31

आशीविषैर्महाघोरैः सर्पैस्तैः किं न दंशितः ।
प्रमाणकोट्यां संगृह्य निद्रापरवशे मयि ॥ १.१५८.३१ ॥

งูพิษร้ายกาจอันน่าสะพรึงกลัวเหล่านั้นไม่เคยกัดข้าพเจ้าดอกหรือ เมื่อข้าพเจ้าถูกรวบรวมไว้ท่ามกลางผู้คนนับโกฏิ และนอนหลับจนไร้ทางต้านทาน

1.158.32

सर्पैर्दृष्टिविषैर्गोरैर्गङ्गायां शूलसन्ततौ ।
किं तैर्न पातितो भूप तदा किं मृतवानहम् ॥ १.१५८.३२ ॥

ข้าแต่พระราชา งูที่มีพิษในสายตาอันน่ากลัวเหล่านั้นไม่เคยผลักข้าพเจ้าลงไปในแถวหลักแหลมในแม่น้ำคงคาดอกหรือ แล้วข้าพเจ้าไม่ได้ตายไปในตอนนั้นหรือ

1.158.33

आपत्सु तासु घोरासु दुष्प्रयुक्तासु पापिभिः ।
अस्मानरक्षद्यो देवो जगद्यस्य वशे स्थितम् ॥ १.१५८.३३ ॥

ในยามวิบัติอันน่ากลัวเหล่านั้นที่คนบาปก่อขึ้น พระเจ้าองค์นั้นผู้ได้คุ้มครองเรา พระเจ้าผู้ซึ่งโลกทั้งสิ้นอยู่ในอำนาจของพระองค์

1.158.34

चराचरात्मकं सोऽद्य यातः कुत्र नृपोत्तम ।
यावत्सोढव्यमस्माभिस्तावत्सोढास्मि यत्नतः ॥ १.१५८.३४ ॥

วันนี้พระองค์ผู้เป็นสาระของสรรพสิ่งทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหวนั้นได้เสด็จไปที่ใดเสียแล้ว ข้าแต่ราชาผู้ประเสริฐที่สุด ตราบเท่าที่เราต้องอดทน ข้าพเจ้าก็ได้อดทนด้วยความพากเพียรแล้ว

1.158.35

यदा न शक्ष्यतेऽस्माभिस्तदा पश्याम नो हितम् ।
किं द्रष्टव्यमिहास्माभिर्विगृह्य तरसा बलात् ॥ १.१५८.३५ ॥

เมื่อเราไม่อาจอดทนได้อีกต่อไป เราจึงจะคำนึงถึงประโยชน์ของเรา ที่นี่เราจะเห็นอะไรได้เล่า เมื่อเราต่อสู้กันด้วยกำลังและความรุนแรง

1.158.36

सान्त्ववादेन दानेन भेदेनापि यतामहे ।
अर्धराज्यस्य संप्राप्त्यै ततो दण्डः प्रशस्यते ॥ १.१५८.३६ ॥

เราพยายามด้วยถ้อยคำอ่อนหวาน ด้วยการให้ทาน และด้วยการแบ่งแยก เพื่อให้ได้มาซึ่งกึ่งหนึ่งของราชอาณาจักร แล้วการใช้กำลังจึงเป็นที่สรรเสริญ

1.158.37

तस्मात्सहैव वस्तव्यं तन्मनोर्पितशल्यवत् ।
दर्शयित्वा पृथक् क्वापि न गन्तव्यं सुभीतवत् ॥ १.१५८.३७ ॥

เพราะฉะนั้น เราต้องอยู่ร่วมกันเหมือนหนามที่ฝังอยู่ในใจ และเราต้องไม่แสดงตนแยกไปที่ใดเลย เหมือนคนที่กลัวอย่างยิ่ง

1.158.38

इह यत्तैर्निराकारैर्वस्तव्यमिति रोचये ।
अप्रमत्तैर्विचिन्वद्भिर्गतिमिष्टां ध्रुवामितः ॥ १.१५८.३८ ॥

ข้าพเจ้าเห็นชอบว่าเราควรอยู่ที่นี่ในรูปลักษณ์ที่ไม่ให้ผู้ใดจำได้ ด้วยความระมัดระวังและค้นหาหนทางที่ปรารถนาและมั่นคงจากที่นี่

1.158.39

यदि विन्देत चाकारमस्माकं स पुरोचनः ।
क्षिप्रकारी ततो भूत्वा प्रसह्यापि दहेत्ततः ॥ १.१५८.३९ ॥

หากปุโรจนะจำรูปลักษณ์ของเราได้ เขาก็จะรีบลงมือ และอาจเผาเราทั้งหมดด้วยกำลัง

1.158.40

नायं बिभेत्युपक्रोशादधर्माद्वा पुरोचनः ।
तथा हि वर्तते मन्दः सुयोधनवशे स्थितः ॥ १.१५८.४० ॥

ปุโรจนะผู้นี้ไม่กลัวการตำหนิต่อสาธารณชนหรือความอธรรม คนโง่เขลาจึงประพฤติเช่นนี้ เพราะตกอยู่ในอำนาจของสุโยธน์

1.158.41

अपि चायं प्रदग्धेषु भीष्मोऽस्मासु पितामहः ।
कोपं कुर्यात्किमर्थं वा कौरवान्कोपयीत सः ॥ १.१५८.४१ ॥

อีกประการหนึ่ง เมื่อพวกเราถูกเผาแล้ว ท่านปู่ภีษมะจะโกรธเคืองไปทำไม หรือจะยั่วโทสะเการพไปเพื่อประโยชน์อะไรเล่า

1.158.42

अथवापीह दग्धेषु भीष्मोऽस्माकं पितामहः ।
धर्म इत्येव कुप्येरन्ये चान्ये कुरुपुङ्गवाः ॥ १.१५८.४२ ॥

หรือแม้เมื่อพวกเราถูกเผาที่นี่แล้ว ท่านปู่ภีษมะของพวกเราจะโกรธด้วยเห็นว่า นี่คือธรรม และเหล่าเการพผู้ประเสริฐอื่น ๆ ก็จะโกรธเช่นกัน

1.158.43

उपपन्नं तु दग्धेषु कुलवंशानुकीर्तिताः ।
कुप्येरन्यदि धर्मज्ञास्तथान्ये कुरुपुङ्गवाः ॥ १.१५८.४३ ॥

เป็นการสมควรที่จะเล่าถึงสายตระกูลและวงศ์ของผู้ที่ถูกเผา แม้ว่าผู้รู้ธรรมและเหล่าเการพผู้ประเสริฐอื่น ๆ จะโกรธก็ตาม

1.158.44

वयं तु यदि दाहस्य बिभ्यतः प्रद्रवेमहि ।
स्पशैर्नो घातयेत्सर्वान्राज्यलुब्धः सुयोधनः ॥ १.१५८.४४ ॥

หากพวกเราหนีไปเพราะกลัวไฟ สุยอธนะผู้โลภในราชอาณาจักรจะให้คนสอดแนมฆ่าพวกเราทุกคนเสีย

1.158.45

अपदस्थान्पदे तिष्ठन्नपक्षान्पक्षसंस्थितः ।
हीनकोशान्महाकोशः प्रयोगैर्घातयेद्ध्रुवम् ॥ १.१५८.४५ ॥

ผู้ที่ยืนอยู่ในตำแหน่งจะต้องให้ผู้ไร้ตำแหน่งถูกฆ่าด้วยกลอุบายอย่างแน่นอน ผู้มีพวกพ้องจะฆ่าผู้ไร้พวกพ้อง ผู้มีคลังใหญ่จะฆ่าผู้มีคลังที่หมดลง

1.158.46

तदस्माभिरिमं पापं तं च पापं सुयोधनम् ।
वञ्चयद्भिर्निवस्तव्यं छन्नं वीर क्वचित्क्वचित् ॥ १.१५८.४६ ॥

เพราะฉะนั้น พวกเราต้องซ่อนตัวอยู่ที่นี่และที่นั่นเป็นครั้งคราว เพื่อหลอกลวงทั้งคนชั่วนี้และสุยอธนะผู้ชั่วร้าย ดูก่อนวีรบุรุษ

1.158.47

ते वयं मृगयाशीलाश्चराम वसुधामिमाम् ।
तथा नो विदिता मार्गा भविष्यन्ति पलायतां ॥ १.१५८.४७ ॥

พวกเราจะท่องเที่ยวไปทั่วแผ่นดินนี้ดุจนายพราน และด้วยเหตุนี้ ทางของผู้ที่หลบหนีจะเป็นที่รู้แก่พวกเรา

1.158.48

भौमं च बिलमद्यैव करवाम सुसंवृतम् ।
गूढोद्गतान्न नस्तत्र हुताशः संप्रधक्ष्यति ॥ १.१५८.४८ ॥

วันนี้เราควรขุดอุโมงค์ใต้ดินที่ปิดมิดชิดไว้ เพื่อว่าไฟจะไม่เผาพวกเราที่นั่นจากทางออกที่ซ่อนอยู่

1.158.49

द्रवतोऽत्र यथा चास्मान्न बुध्येत पुरोचनः ।
पौरो वापि जनः कश्चित्तथा कार्यमतन्द्रितैः ॥ १.१५८.४९ ॥

เมื่อเราหนีไปจากที่นี่ ขอให้ปุโรจนะอย่าได้รู้ และขอให้ชาวเมืองผู้ใดก็ไม่รู้เช่นกัน ผู้ที่ไม่เผลอตัวต้องทำดังนี้