Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.159

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.159.1

विदुरस्य सुहृत्कश्चित्खनकः कुशलः क्वचित् ।
विविक्ते पाण्डवान्राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१५९.१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବିଦୁରଙ୍କର ଜଣେ ବନ୍ଧୁ, ଦକ୍ଷ ଖନକ, କେଉଁଠି ଏକାନ୍ତରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

1.159.2

प्रहितो विदुरेणास्मि खनकः कुशलो ह्यहम् ।
पाण्डवानां प्रियं कार्यमिति किं करवाणि वः ॥ १.१५९.२ ॥

ମୁଁ ବିଦୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ; ମୁଁ ଦକ୍ଷ ଖନକ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?

1.159.3

प्रच्छन्नं विदुरेणोक्तं प्रियं यन्म्लेच्छभाषया ।
त्वया च तत्तथेत्युक्तमेतद्विश्वासकारणम् ॥ १.१५९.३ ॥

ବିଦୁର ଗୋପନରେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଭାଷାରେ କହିଥିବା ପ୍ରିୟ ସନ୍ଦେଶ, ଏବଂ 'ସେହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ତୁମେ ଦେଇଥିବା ଉତ୍ତର — ଏହା ବିଶ୍ୱାସର କାରଣ।

1.159.4

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां रात्रावस्यां पुरोचनः ।
भवनस्य तव द्वारि प्रदास्यति हुताशनम् ॥ १.१५९.४ ॥

କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, ଏହି ରାତ୍ରିରେ ପୁରୋଚନ ତୁମ ଭବନର ଦ୍ୱାରରେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇବ।

1.159.5

मात्रा सह प्रदग्धव्याः पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ।
इति व्यवसितं तस्य धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ॥ १.१५९.५ ॥

ମାତା ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଦଗ୍ଧ ହେବେ — ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କର ଏହି ନିଶ୍ଚୟ।

1.159.6

उवाच तं सत्यधृतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अभिजानामि सौम्य त्वां सुहृदं विदुरस्य वै ॥ १.१५९.६ ॥

ସତ୍ୟଧୃତି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ହେ ସୌମ୍ୟ, ତୁମେ ବିଦୁରଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ।'

1.159.7

शुचिमाप्तं प्रियं चैव सदा च दृढभक्तिकम् ।
न विद्यते कवेः किंचिदविज्ञातं प्रयोजनम् ॥ १.१५९.७ ॥

ଶୁଦ୍ଧ, ବିଶ୍ୱସ୍ତ, ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସଦା ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ କବି (ବିଦୁର)ଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଜ୍ଞାତ ନୁହେଁ।

1.159.8

यथा तस्य तथा नस्त्वं निर्विशेषा वयं त्वयि ।
भवतश्च यथा तस्य पालयास्मान्यथा कविः ॥ १.१५९.८ ॥

ସେ (ବିଦୁର) ଆମ ପାଇଁ ଯେପରି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେପରି; ଆମେ ତୁମ ପ୍ରତି କୌଣସି ଭେଦ ରଖୁନାହୁଁ। ସେହି କବି ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେପରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

1.159.9

इदं शरणमाग्नेयं मदर्थमिति मे मतिः ।
पुरोचनेन विहितं धार्तराष्ट्रस्य शासनात् ॥ १.१५९.९ ॥

ଏହା ଅଗ୍ନିମୟ ଆଶ୍ରୟ, ମୋ ପାଇଁ ହିଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ମୋର ମତ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପୁରୋଚନ ଏହା ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି।

1.159.10

स पापः कोशवांश्चैव ससहायश्च दुर्मतिः ।
अस्मानपि च पापात्मा नित्यकालं प्रबाधते ॥ १.१५९.१० ॥

ସେ ପାପୀ, ଧନୀ, ସହାୟକଙ୍କ ସହିତ ଦୁର୍ମତି ଓ ପାପାତ୍ମା ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ପୀଡ଼ିତ କରୁଛି।

1.159.11

स भवान्भोक्षयत्वस्मान्यत्नेनास्माद्धुताशनात् ।
अस्मास्विह हि दग्धेषु सकामः स्यात्सुयोधनः ॥ १.१५९.११ ॥

ଅତଏବ ତୁମେ ଆମକୁ ଏହି ଅଗ୍ନିରୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ରକ୍ଷା କର; ଆମେ ଏଠାରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ସୁଯୋଧନ ନିଜର କାମନା ପୂରଣ କରିବ।

1.159.12

समृद्धमायुधागारमिदं तस्य दुरात्मनः ।
वप्रान्तं निष्प्रतीकारमाश्रित्येदं कृतं महत् ॥ १.१५९.१२ ॥

ଏହା ସେହି ଦୁରାତ୍ମାଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧ ଅସ୍ତ୍ରାଗାର; ପ୍ରାଚୀରର ପ୍ରାନ୍ତରେ, ପ୍ରତିକାରହୀନ ଭାବେ, ଏହି ମହାନ ଯୋଜନାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏହା ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି।

1.159.13

इदं तदशुभं नूनं तस्य कर्म चिकीर्षितम् ।
प्रागेव विदुरो वेद तेनास्मानन्वबोधयत् ॥ १.१५९.१३ ॥

ସେ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ସେହି ଅଶୁଭ କର୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା। ବିଦୁର ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ସେ ଆମକୁ ସଚେତନ କରାଇଲେ।

1.159.14

सेयमापदनुप्राप्ता क्षत्ता यां दृष्टवान्पुरा ।
पुरोचनस्याविदितानस्मांस्त्वं प्रतिमोचय ॥ १.१५९.१४ ॥

ବିଦୁର ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ସେହି ବିପଦ ଏବେ ଆସିପଡ଼ିଛି। ପୁରୋଚନଙ୍କୁ ଜଣାପଡ଼ିବା ବିନା ତୁମେ ଆମକୁ ଏଥିରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।

1.159.15

स तथेति प्रतिश्रुत्य खनको यत्नमास्थितः ।
परिखामुत्किरन्नाम चकार च महाबिलम् ॥ १.१५९.१५ ॥

"ସେହିପରି ହେଉ" ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଖନକ ଉଦ୍ୟମରେ ଲାଗିଗଲା। ଖାଇର ମାଟି ଖୋଳି ସେ ଏକ ବିଶାଳ ସୁରଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କଲା।

1.159.16

चक्रे च वेश्मनस्तस्य मध्ये नातिमहद्बिलम् ।
कपाटयुक्तमज्ञातं समं भूम्याश्च भारत ॥ १.१५९.१६ ॥

ଏବଂ ସେହି ଗୃହର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବଡ଼ ନୁହେଁ, କବାଟଯୁକ୍ତ, ଅଜଣା ଏକ ସୁରଙ୍ଗ-ଦ୍ୱାର ନିର୍ମାଣ କଲା। ହେ ଭରତ, ତାହା ଭୂମି ସହିତ ସମତଳ ଥିଲା।

1.159.17

पुरोचनभयादेव व्यदधात्संवृतं मुखम् ।
स तस्य तु गृहद्वारि वसत्यशुभधीः सदा।
तत्र ते सायुधाः सर्वे वसन्ति स्म क्षपां नृप ॥ १.१५९.१७ ॥

ପୁରୋଚନଙ୍କ ଭୟରୁ ହିଁ ସେ ମୁଖକୁ ଆବୃତ କରିଦେଲା। ଅଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିବିଶିଷ୍ଟ ସେ ସର୍ବଦା ସେହି ଗୃହଦ୍ୱାରରେ ରହୁଥିଲା। ହେ ନୃପ, ସେଠାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ରସହିତ ରାତ୍ରିରେ ରହୁଥିଲେ।

1.159.18

दिवा चरन्ति मृगयां पाण्डवेया वनाद्वनम् ।
विश्वस्तवदविश्वस्ता वञ्चयन्तः पुरोचनम् ॥ १.१५९.१८ ॥

ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରମାନେ ଦିନରେ ଶିକାର ପାଇଁ ବନରୁ ବନକୁ ବୁଲୁଥିଲେ। ବିଶ୍ୱସ୍ତ ପରି ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ ଅବିଶ୍ୱସ୍ତ ରହି ସେମାନେ ପୁରୋଚନଙ୍କୁ ପ୍ରତାରଣା କରୁଥିଲେ।

1.159.19

अतुष्टास्तुष्टवद्राजन्नूषुः परमविस्मिताः ॥ १.१५९.१९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ପରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେମାନେ ରହିଲେ।

1.159.20

न चैनानन्वबुध्यन्त नरा नगरवासिनः ।
अन्यत्र विदुरामात्यात्तस्मात्खनकसत्तमात् ॥ १.१५९.२० ॥

ନଗରବାସୀ ଏମାନଙ୍କୁ ବୁଝି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଦୁରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖନକ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟତୀତ।