మహాభారతం · అధ్యాయం 1.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.159.1
विदुरस्य सुहृत्कश्चित्खनकः कुशलः क्वचित् ।
विविक्ते पाण्डवान्राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१५९.१ ॥
ఓ రాజా, విదురుని స్నేహితుడైన ఒక నేర్పరి త్రవ్వకందారు ఎక్కడో ఏకాంతంలో పాండవులతో ఈ మాటలు అన్నాడు.
1.159.2
प्रहितो विदुरेणास्मि खनकः कुशलो ह्यहम् ।
पाण्डवानां प्रियं कार्यमिति किं करवाणि वः ॥ १.१५९.२ ॥
నేను విదురునిచే పంపబడిన వాడను; నేను నేర్పరి త్రవ్వకందారుని. పాండవుల ప్రియకార్యమే నా కర్తవ్యం; మీ కోసం నేనేమి చేయాలి?
1.159.3
प्रच्छन्नं विदुरेणोक्तं प्रियं यन्म्लेच्छभाषया ।
त्वया च तत्तथेत्युक्तमेतद्विश्वासकारणम् ॥ १.१५९.३ ॥
విదురుడు రహస్యంగా మ్లేచ్ఛ భాషలో చెప్పిన ప్రియ సందేశం, 'అలాగే కానివ్వు' అని నువ్వు చెప్పిన సమాధానం — ఇదే నమ్మకానికి కారణం.
1.159.4
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां रात्रावस्यां पुरोचनः ।
भवनस्य तव द्वारि प्रदास्यति हुताशनम् ॥ १.१५९.४ ॥
కృష్ణపక్షంలోని చతుర్దశి నాటి ఈ రాత్రి, పురోచనుడు నీ భవనద్వారం వద్ద అగ్నిని పెడతాడు.
1.159.5
मात्रा सह प्रदग्धव्याः पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ।
इति व्यवसितं तस्य धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ॥ १.१५९.५ ॥
తల్లితో పాటు పాండవులు, నరశ్రేష్ఠులు, దహించబడాలి — దుర్మతి అయిన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుని నిశ్చయం ఇదే.
1.159.6
उवाच तं सत्यधृतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अभिजानामि सौम्य त्वां सुहृदं विदुरस्य वै ॥ १.१५९.६ ॥
సత్యధృతి అయిన కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు — 'సౌమ్యుడా, నువ్వు విదురుని స్నేహితుడవని నేను గుర్తిస్తున్నాను.'
1.159.7
शुचिमाप्तं प्रियं चैव सदा च दृढभक्तिकम् ।
न विद्यते कवेः किंचिदविज्ञातं प्रयोजनम् ॥ १.१५९.७ ॥
పవిత్రుడు, విశ్వసనీయుడు, ప్రియుడు, ఎల్లప్పుడూ దృఢ భక్తి కలవాడు అయిన కవికి (విదురునికి) ఏ ప్రయోజనమూ తెలియనిది కాదు.
1.159.8
यथा तस्य तथा नस्त्वं निर्विशेषा वयं त्वयि ।
भवतश्च यथा तस्य पालयास्मान्यथा कविः ॥ १.१५९.८ ॥
అతడు (విదురుడు) మాకు ఎలాగో, మీరూ అలాగే; మేము మీపట్ల భేదం చూపము. ఆ కవి అతడిని కాపాడినట్లు మమ్మల్ని కాపాడండి.
1.159.9
इदं शरणमाग्नेयं मदर्थमिति मे मतिः ।
पुरोचनेन विहितं धार्तराष्ट्रस्य शासनात् ॥ १.१५९.९ ॥
ఇది అగ్నిమయమైన ఆశ్రయం, నాకోసమే ఏర్పాటు చేయబడినది అని నా అభిప్రాయం; ధృతరాష్ట్రుని కుమారుని ఆజ్ఞ మేరకు పురోచనుడు దీన్ని నిర్మించాడు.
1.159.10
स पापः कोशवांश्चैव ससहायश्च दुर्मतिः ।
अस्मानपि च पापात्मा नित्यकालं प्रबाधते ॥ १.१५९.१० ॥
ఆ పాపి, ధనవంతుడు, సహాయులతో కూడిన దుర్బుద్ధి, పాపాత్ముడు ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని కూడా బాధిస్తూనే ఉన్నాడు.
1.159.11
स भवान्भोक्षयत्वस्मान्यत्नेनास्माद्धुताशनात् ।
अस्मास्विह हि दग्धेषु सकामः स्यात्सुयोधनः ॥ १.१५९.११ ॥
కాబట్టి మీరు మమ్మల్ని ఈ అగ్ని నుండి ప్రయత్నపూర్వకంగా రక్షించండి; మేము ఇక్కడ దహించబడితే సుయోధనుడు తన కోరిక నెరవేరినవాడవుతాడు.
1.159.12
समृद्धमायुधागारमिदं तस्य दुरात्मनः ।
वप्रान्तं निष्प्रतीकारमाश्रित्येदं कृतं महत् ॥ १.१५९.१२ ॥
ఇది ఆ దురాత్ముని సమృద్ధమైన ఆయుధాగారం; ప్రాకారపు అంచున, ప్రతీకారం లేనిదిగా, ఈ మహా ప్రణాళికను ఆశ్రయించి ఇది నిర్మించబడింది.
1.159.13
इदं तदशुभं नूनं तस्य कर्म चिकीर्षितम् ।
प्रागेव विदुरो वेद तेनास्मानन्वबोधयत् ॥ १.१५९.१३ ॥
అతడు చేయాలనుకున్న ఆ దుష్కార్యం ఇదే నిశ్చయం. విదురుడు ముందే తెలుసుకున్నాడు; అందుచేత మమ్మల్ని హెచ్చరించాడు.
1.159.14
सेयमापदनुप्राप्ता क्षत्ता यां दृष्टवान्पुरा ।
पुरोचनस्याविदितानस्मांस्त्वं प्रतिमोचय ॥ १.१५९.१४ ॥
విదురుడు ముందు చూసిన ఆ ఆపద ఇప్పుడు వచ్చిపడింది. పురోచనుడికి తెలియకుండా మమ్మల్ని నీవు దీని నుండి విడిపించు.
1.159.15
स तथेति प्रतिश्रुत्य खनको यत्नमास्थितः ।
परिखामुत्किरन्नाम चकार च महाबिलम् ॥ १.१५९.१५ ॥
"అలాగే" అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, త్రవ్వేవాడు ప్రయత్నం చేపట్టాడు. కందకపు మట్టిని తవ్వి ఒక పెద్ద సొరంగం చేశాడు.
1.159.16
चक्रे च वेश्मनस्तस्य मध्ये नातिमहद्बिलम् ।
कपाटयुक्तमज्ञातं समं भूम्याश्च भारत ॥ १.१५९.१६ ॥
ఆ భవనం మధ్యలో చాలా పెద్దది కాకుండా, తలుపులతో కూడిన, తెలియని ఒక ద్వారాన్ని చేశాడు. భారతా, అది నేలతో సమానంగా ఉండేది.
1.159.17
पुरोचनभयादेव व्यदधात्संवृतं मुखम् ।
स तस्य तु गृहद्वारि वसत्यशुभधीः सदा।
तत्र ते सायुधाः सर्वे वसन्ति स्म क्षपां नृप ॥ १.१५९.१७ ॥
పురోచనుడి భయంతోనే అతడు ద్వారాన్ని మూసివేశాడు. అశుభబుద్ధి గల అతడు ఎప్పుడూ ఆ గృహద్వారం వద్ద ఉండేవాడు. రాజా, అక్కడ వారందరూ ఆయుధాలతో రాత్రి నివసించారు.
1.159.18
दिवा चरन्ति मृगयां पाण्डवेया वनाद्वनम् ।
विश्वस्तवदविश्वस्ता वञ्चयन्तः पुरोचनम् ॥ १.१५९.१८ ॥
పాండవులు పగటిపూట వేటకు అడవి నుండి అడవికి తిరిగేవారు. నమ్మినవారిలాగా కనిపిస్తూనే, నమ్మకం లేకుండా పురోచనుడిని మోసగించారు.
1.159.19
अतुष्टास्तुष्टवद्राजन्नूषुः परमविस्मिताः ॥ १.१५९.१९ ॥
ఓ రాజా, అసంతృప్తులైనప్పటికీ సంతృప్తులవలె, అత్యంత విస్మయంతో వారు నివసించారు.
1.159.20
न चैनानन्वबुध्यन्त नरा नगरवासिनः ।
अन्यत्र विदुरामात्यात्तस्मात्खनकसत्तमात् ॥ १.१५९.२० ॥
నగరవాసులు వారిని గ్రహించలేదు; మంత్రి విదురుడు తప్ప, ఆ శ్రేష్ఠ సొరంగ కార్మికుడి ద్వారా తప్ప.