Mahābhārata · Adhyāya 1.160
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.160.1
तांस्तु दृष्ट्वा सुमनसः परिसंवत्सरोषितान् ।
विश्वस्तानिव संलक्ष्य हर्षं चक्रे पुरोचनः ॥ १.१६०.१ ॥
Al verlos, que llevaban un año entero allí, y al percibir que confiaban, Purocana se alegró.
1.160.2
स तु संचिन्तयामास प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्राप्तकालमिदं मन्ये पाण्डवानां विनाशने ॥ १.१६०.२ ॥
Con el ánimo gozoso, reflexionó: 'Creo que ha llegado el momento propicio para la destrucción de los Pāṇḍavas.'
1.160.3
तमस्यान्तर्गतं भावं विज्ञाय कुरुपुङ्गवः ।
चिन्तयामास मतिमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१६०.३ ॥
Conociendo la intención oculta en él, Yudhiṣṭhira, toro de los Kurus, el sabio hijo de Dharma, se puso a reflexionar.
1.160.4
पुरोचने तथा हृष्टे कौन्तेयोऽथ युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ यमौ प्रोवाच धर्मवित् ॥ १.१६०.४ ॥
Mientras Purocana estaba así complacido, Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, conocedor del dharma, habló a Bhīmasena, Arjuna y a los dos gemelos.
1.160.5
अस्मानयं सुविश्वस्तान्वेत्ति पापः पुरोचनः ।
वञ्चितोऽयं नृशंसात्मा कालं मन्ये पलायने ॥ १.१६०.५ ॥
Este malvado Purocana sabe que confiamos plenamente en él. Este hombre de corazón cruel está engañado; creo que es hora de huir.
1.160.6
आयुधागारमादीप्य दग्ध्वा चैव पुरोचनम् ।
षट्प्राणिनो निधायेह द्रवामोऽनभिलक्षिताः ॥ १.१६०.६ ॥
Habiendo prendido fuego al arsenal y quemado a Purocana, dejando aquí a seis seres, huyamos sin ser vistos.
1.160.7
अथ दानापदेशेन कुन्ती ब्राह्मणभोजनम् ।
चक्रे निशि महाराज आजग्मुस्तत्र योषितः ॥ १.१६०.७ ॥
Entonces, con el pretexto de dar limosna, Kuntī preparó un banquete para los brahmanes. Oh gran rey, por la noche llegaron allí las mujeres.
1.160.8
ता विहृत्य यथाकामं भुक्त्वा पीत्वा च भारत ।
जग्मुर्निशिं गृहानेव समनुज्ञाप्य माधवीम् ॥ १.१६०.८ ॥
Oh Bhārata, aquellas mujeres, tras disfrutar a su gusto, comer y beber, y despedirse de Mādhavī, regresaron de noche a sus casas.
1.160.9
पुरोचनप्रणिहिता पृथां या सेवते सदा ।
निषादी दुष्टहृदया नित्यमन्तरचारिणी ॥ १.१६०.९ ॥
Aquella mujer niṣāda, enviada por Purocana, que siempre servía a Pṛthā (Kuntī), de corazón perverso, andaba constantemente en secreto.
1.160.10
निषादी पञ्चपुत्रा सा तस्मिन्भोज्ये यदृच्छया ।
पुराभ्यासकृतस्नेहा सखी कुन्त्याः सुतैः सह ॥ १.१६०.१० ॥
Aquella mujer niṣāda con cinco hijos llegó al banquete por casualidad; por antiguo trato era amiga de Kuntī, y vino con sus hijos.
1.160.11
आनीय मधुमूलानि फलानि विविधानि च ।
अन्नार्थिनी समभ्यागात्सपुत्रा कालचोदिता।
सुपापा पञ्चपुत्रा च सा पृथायाः सखी मता ॥ १.१६०.११ ॥
Trayendo raíces de miel y frutos variados, buscando alimento, impulsada por el tiempo, llegó con sus hijos. Muy pecadora, con cinco hijos, era considerada amiga de Pṛthā.
1.160.12
सा पीत्वा मदिरां मत्ता सपुत्रा मदविह्वला ।
सह सर्वैः सुतै राजंस्तस्मिन्नेव निवेशने ॥ १.१६०.१२ ॥
Habiendo bebido licor, embriagada y confundida por la borrachera, oh rey, se quedó en aquella misma morada junto con todos sus hijos.
1.160.13
सुष्वाप विगतज्ञाना मृतकल्पा नराधिप ।
अथ प्रवाते तुमुले निशि सुप्ते जने तदा ॥ १.१६०.१३ ॥
Ella yacía sin sentido, como muerta, oh señor de los hombres. Entonces, mientras soplaba un viento violento y la gente dormía en la noche,
1.160.14
तदुपादीपयद्भीमः शेते यत्र पुरोचनः ।
ततो जतुगृहद्वारं दीपयामास पाण्डवः ॥ १.१६०.१४ ॥
Bhīma prendió fuego en el lugar donde dormía Purocana. Luego el Pāṇḍava prendió fuego a la puerta de la casa de laca.
1.160.15
समन्ततो ददौ पश्चादग्निं तत्र निवेशने ।
पूर्वमेव गृहं शोध्य भीमसेनो महामतिः ॥ १.१६०.१५ ॥
Luego prendió fuego por todos lados en aquella morada. Bhīmasena, el de gran entendimiento, habiendo limpiado la casa antes,
1.160.16
पाण्डवैः सहितां कुन्तीं प्रावेशयत तद्बिलम् ।
दत्त्वाग्निं सहसा भीमो गृहे तत्परितः सुधीः ॥ १.१६०.१६ ॥
Hizo entrar a Kuntī junto con los Pāṇḍavas en aquel túnel. Luego el sabio Bhīma de repente prendió fuego alrededor de la casa.
1.160.17
गृहस्थं द्रविणं गृह्य निर्जगाम बिलेन सः ।
ज्ञात्वा तु तद्गृहं सर्वमादीप्तं पाण्डुनन्दनाः ॥ १.१६०.१७ ॥
Tomando la riqueza guardada en la casa, salió por el túnel. Sabiendo que toda la casa ardía, los hijos de Pāṇḍu
1.160.18
सुरङ्गां विविशुस्तूर्णं मात्रा सार्धमरिन्दमाः ।
ततः प्रतापः सुमहाञ्छब्दश्चैव विभावसोः ॥ १.१६०.१८ ॥
Los Pāṇḍavas, domadores de enemigos, entraron rápidamente en aquel túnel junto con su madre. Entonces surgió el rugido feroz y poderoso del fuego.
1.160.19
प्रादुरासीत्तदा तेन बुबुधे स जनव्रजः ।
तदवेक्ष्य गृहं दीप्तमाहुः पौराः कृशाननाः ॥ १.१६०.१९ ॥
Entonces apareció, y con ello aquella multitud despertó. Al ver la casa en llamas, los ciudadanos de rostro demacrado dijeron:
1.160.20
दुर्योधनप्रयुक्तेन पापेनाकृतबुद्धिना ।
गृहमात्मविनाशाय कारितं दाहितं च तत् ॥ १.१६०.२० ॥
Incitado por Duryodhana, aquel pecador de mente insensata hizo construir aquella casa para su propia destrucción y la hizo quemar.
1.160.21
अहो धिग्धृतराष्ट्रस्य बुद्धिर्नातिसमञ्जसा ।
यः शुचीन्पाण्डुदायादान्दाहयामास शत्रुवत् ॥ १.१६०.२१ ॥
¡Ay, vergüenza para el juicio de Dhṛtarāṣṭra, que no fue muy correcto, que hizo quemar a los puros herederos de Pāṇḍu como si fueran enemigos!
1.160.22
दिष्ट्या त्विदानीं पापात्मादग्ध्वा दग्धः पुरोचनः ।
अनागसः सुविश्वस्तान्यो ददाह नरोत्तमान् ॥ १.१६०.२२ ॥
Por fortuna, ahora el pecador Purocana se ha quemado a sí mismo; él, que quemó a los mejores hombres, inocentes y plenamente confiados.
1.160.23
एवं ते विलपन्ति स्म वारणावतका जनाः ।
परिवार्य गृहं तच्च तस्थू रात्रौ समन्ततः ॥ १.१६०.२३ ॥
Así lamentaban los habitantes de Vāraṇāvata; y por la noche permanecieron de pie rodeando aquella casa por todos lados.
1.160.24
पाण्डवाश्चापि ते सर्वे सह मात्रा सुदुःखिताः ।
बिलेन तेन निर्गत्य जग्मुर्द्रुतमलक्षिताः ॥ १.१६०.२४ ॥
Y también los Pāṇḍavas, todos ellos, profundamente afligidos junto con su madre, salieron por aquel túnel y partieron rápidamente sin ser vistos.
1.160.25
तेन निद्रोपरोधेन साध्वसेन च पाण्डवाः ।
न शेकुः सहसा गन्तुं सह मात्रा परन्तपाः ॥ १.१६०.२५ ॥
Retenidos por aquel sueño pesado y por el miedo, los Pāṇḍavas no pudieron partir de inmediato con su madre, oh abrasadores de enemigos.
1.160.26
भीमसेनस्तु राजेन्द्र भीमवेगपराक्रमः ।
जगाम भ्रातॄनादाय सर्वान्मातरमेव च ॥ १.१६०.२६ ॥
Pero Bhīmasena, de velocidad y valor terribles, oh señor de reyes, tomó a todos sus hermanos y también a la madre, y partió.
1.160.27
स्कन्धमारोप्य जननीं यमावङ्केन वीर्यवान् ।
पार्थौ गृहीत्वा पाणिभ्यां भ्रातरौ सुमहाबलः ॥ १.१६०.२७ ॥
Colocando a la madre sobre el hombro, el valiente, de gran fuerza, subió a los gemelos a su regazo y tomó con ambas manos a los dos hijos de Pṛthā.
1.160.28
उरसा पादपान्भञ्जन्महीं पद्भ्यां विदारयन् ।
स जगामाशु तेजस्वी वातरंहा वृकोदरः ॥ १.१६०.२८ ॥
Rompiendo árboles con el pecho y desgarrando la tierra con los pies, el radiante Vṛkodara, veloz como el viento, avanzó rápidamente.