మహాభారతం · అధ్యాయం 1.160
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.160.1
तांस्तु दृष्ट्वा सुमनसः परिसंवत्सरोषितान् ।
विश्वस्तानिव संलक्ष्य हर्षं चक्रे पुरोचनः ॥ १.१६०.१ ॥
ఒక సంవత్సరం పాటు అక్కడ నివసిస్తున్న వారిని చూసి, వారు విశ్వాసంతో ఉన్నారని గ్రహించి పురోచనుడు సంతోషించాడు.
1.160.2
स तु संचिन्तयामास प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्राप्तकालमिदं मन्ये पाण्डवानां विनाशने ॥ १.१६०.२ ॥
అతడు ఆనందించిన మనస్సుతో ఆలోచించాడు: 'పాండవుల వినాశనానికి ఇదే తగిన సమయం అని నేను భావిస్తున్నాను.'
1.160.3
तमस्यान्तर्गतं भावं विज्ञाय कुरुपुङ्गवः ।
चिन्तयामास मतिमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१६०.३ ॥
అతని మనసులో దాగిన ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకుని, కురువంశ శ్రేష్ఠుడు, బుద్ధిమంతుడైన ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు ఆలోచించాడు.
1.160.4
पुरोचने तथा हृष्टे कौन्तेयोऽथ युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ यमौ प्रोवाच धर्मवित् ॥ १.१६०.४ ॥
పురోచనుడు ఆనందంగా ఉండగా, ధర్మజ్ఞుడైన కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు భీమసేనుడు, అర్జునుడు, ఇద్దరు యమళులతో మాట్లాడాడు.
1.160.5
अस्मानयं सुविश्वस्तान्वेत्ति पापः पुरोचनः ।
वञ्चितोऽयं नृशंसात्मा कालं मन्ये पलायने ॥ १.१६०.५ ॥
మనం పూర్తిగా విశ్వాసంతో ఉన్నామని ఈ పాపి పురోచనుడు తెలుసుకుంటాడు. క్రూర హృదయుడైన ఇతడు మోసపోయాడు; పారిపోవడానికి ఇదే సమయం అని నేను భావిస్తున్నాను.
1.160.6
आयुधागारमादीप्य दग्ध्वा चैव पुरोचनम् ।
षट्प्राणिनो निधायेह द्रवामोऽनभिलक्षिताः ॥ १.१६०.६ ॥
ఆయుధాగారానికి నిప్పుపెట్టి, పురోచనుడిని కూడా దహించి, ఇక్కడ ఆరుగురు ప్రాణులను ఉంచి, గుర్తించబడకుండా మనం పారిపోదాం.
1.160.7
अथ दानापदेशेन कुन्ती ब्राह्मणभोजनम् ।
चक्रे निशि महाराज आजग्मुस्तत्र योषितः ॥ १.१६०.७ ॥
అప్పుడు దానం నెపంతో కుంతి బ్రాహ్మణ భోజనం ఏర్పాటు చేసింది. ఓ మహారాజా, రాత్రి అక్కడికి స్త్రీలు వచ్చారు.
1.160.8
ता विहृत्य यथाकामं भुक्त्वा पीत्वा च भारत ।
जग्मुर्निशिं गृहानेव समनुज्ञाप्य माधवीम् ॥ १.१६०.८ ॥
ఓ భారతా, వారు ఇష్టానుసారం విహరించి, భుజించి, త్రాగి, మాధవి (కుంతి) వద్ద సెలవు తీసుకుని రాత్రి తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.
1.160.9
पुरोचनप्रणिहिता पृथां या सेवते सदा ।
निषादी दुष्टहृदया नित्यमन्तरचारिणी ॥ १.१६०.९ ॥
పురోచనుడు పంపించిన, ఎల్లప్పుడూ పృథ (కుంతి)ను సేవించే ఆ నిషాద స్త్రీ, దుష్ట హృదయురాలు, నిత్యం రహస్యంగా తిరుగుతూ ఉండేది.
1.160.10
निषादी पञ्चपुत्रा सा तस्मिन्भोज्ये यदृच्छया ।
पुराभ्यासकृतस्नेहा सखी कुन्त्याः सुतैः सह ॥ १.१६०.१० ॥
ఐదుగురు కుమారులు గల ఆ నిషాద స్త్రీ ఆ భోజనానికి యాదృచ్ఛికంగా వచ్చింది. పూర్వపు పరిచయంతో ఆమె కుంతికి స్నేహితురాలు; తన కుమారులతో కలిసి వచ్చింది.
1.160.11
आनीय मधुमूलानि फलानि विविधानि च ।
अन्नार्थिनी समभ्यागात्सपुत्रा कालचोदिता।
सुपापा पञ्चपुत्रा च सा पृथायाः सखी मता ॥ १.१६०.११ ॥
తేనె దుంపలు, వివిధ పండ్లు తెచ్చి, ఆహారం కోసం, కాలప్రేరణతో, కుమారులతో ఆమె వచ్చింది. అత్యంత పాపిష్ఠి, ఐదుగురు కుమారులు గల ఆమె పృథకు స్నేహితురాలిగా పరిగణించబడింది.
1.160.12
सा पीत्वा मदिरां मत्ता सपुत्रा मदविह्वला ।
सह सर्वैः सुतै राजंस्तस्मिन्नेव निवेशने ॥ १.१६०.१२ ॥
ఆమె మద్యం త్రాగి, మత్తులో తడబడి, ఓ రాజా, తన కుమారులందరితో కలిసి అదే నివాసంలో ఉండిపోయింది.
1.160.13
सुष्वाप विगतज्ञाना मृतकल्पा नराधिप ।
अथ प्रवाते तुमुले निशि सुप्ते जने तदा ॥ १.१६०.१३ ॥
ఆమె స్పృహ కోల్పోయి మృతప్రాయంగా నిద్రించింది, ఓ నరాధిపా. అప్పుడు తీవ్రమైన గాలి వీచి, రాత్రి ప్రజలు నిద్రిస్తుండగా
1.160.14
तदुपादीपयद्भीमः शेते यत्र पुरोचनः ।
ततो जतुगृहद्वारं दीपयामास पाण्डवः ॥ १.१६०.१४ ॥
భీముడు పురోచనుడు పడుకున్న చోట నిప్పు పెట్టాడు. తరువాత పాండవుడు లక్కగృహ ద్వారానికి నిప్పు పెట్టాడు.
1.160.15
समन्ततो ददौ पश्चादग्निं तत्र निवेशने ।
पूर्वमेव गृहं शोध्य भीमसेनो महामतिः ॥ १.१६०.१५ ॥
తరువాత ఆ భవనం చుట్టూ నిప్పు పెట్టాడు. ముందే ఇంటిని శుభ్రం చేసి ఉన్న మహామతి భీమసేనుడు
1.160.16
पाण्डवैः सहितां कुन्तीं प्रावेशयत तद्बिलम् ।
दत्त्वाग्निं सहसा भीमो गृहे तत्परितः सुधीः ॥ १.१६०.१६ ॥
పాండవులతో కలిసి కుంతిని ఆ సొరంగంలోకి ప్రవేశింపజేశాడు. తరువాత బుద్ధిమంతుడైన భీముడు ఇంటి చుట్టూ వెంటనే నిప్పు పెట్టాడు.
1.160.17
गृहस्थं द्रविणं गृह्य निर्जगाम बिलेन सः ।
ज्ञात्वा तु तद्गृहं सर्वमादीप्तं पाण्डुनन्दनाः ॥ १.१६०.१७ ॥
ఇంట్లో ఉన్న ధనాన్ని తీసుకొని అతడు సొరంగం ద్వారా బయటికి వెళ్ళాడు. ఆ ఇల్లంతా మండుతున్నదని పాండుపుత్రులు తెలుసుకొని,
1.160.18
सुरङ्गां विविशुस्तूर्णं मात्रा सार्धमरिन्दमाः ।
ततः प्रतापः सुमहाञ्छब्दश्चैव विभावसोः ॥ १.१६०.१८ ॥
శత్రువులను అణచే పాండవులు తల్లితో కలిసి వేగంగా ఆ సొరంగంలో ప్రవేశించారు. అప్పుడు అగ్నికి చెందిన ప్రచండమైన మహా శబ్దం వినిపించింది.
1.160.19
प्रादुरासीत्तदा तेन बुबुधे स जनव्रजः ।
तदवेक्ष्य गृहं दीप्तमाहुः पौराः कृशाननाः ॥ १.१६०.१९ ॥
అప్పుడు అది ప్రత్యక్షమైంది; దానివల్ల ఆ జనసమూహం మేల్కొంది. మండుతున్న ఆ ఇంటిని చూసి, కృశించిన ముఖాలున్న పౌరులు చెప్పారు.
1.160.20
दुर्योधनप्रयुक्तेन पापेनाकृतबुद्धिना ।
गृहमात्मविनाशाय कारितं दाहितं च तत् ॥ १.१६०.२० ॥
దుర్యోధనుడు ప్రేరేపించగా, ఆ పాపి, చెడుబుద్ధి గలవాడు తన స్వంత వినాశం కోసం ఆ ఇంటిని కట్టించి, కాల్పించాడు.
1.160.21
अहो धिग्धृतराष्ट्रस्य बुद्धिर्नातिसमञ्जसा ।
यः शुचीन्पाण्डुदायादान्दाहयामास शत्रुवत् ॥ १.१६०.२१ ॥
అయ్యో, ధృతరాష్ట్రుని బుద్ధికి ధిక్కారం; అది సరైనది కాదు. శత్రువులా పవిత్రులైన పాండు వారసులను దహింపజేశాడు.
1.160.22
दिष्ट्या त्विदानीं पापात्मादग्ध्वा दग्धः पुरोचनः ।
अनागसः सुविश्वस्तान्यो ददाह नरोत्तमान् ॥ १.१६०.२२ ॥
అదృష్టవశాత్తు ఇప్పుడు ఆ పాపాత్ముడు పురోచనుడే కాలి భస్మమయ్యాడు; అతడు నిర్దోషులు, పూర్తిగా నమ్మినవారైన శ్రేష్ఠ పురుషులను కాల్చాడు.
1.160.23
एवं ते विलपन्ति स्म वारणावतका जनाः ।
परिवार्य गृहं तच्च तस्थू रात्रौ समन्ततः ॥ १.१६०.२३ ॥
ఈ విధంగా వారణావత ప్రజలు విలపించారు; రాత్రివేళ ఆ ఇంటిని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి నిలబడ్డారు.
1.160.24
पाण्डवाश्चापि ते सर्वे सह मात्रा सुदुःखिताः ।
बिलेन तेन निर्गत्य जग्मुर्द्रुतमलक्षिताः ॥ १.१६०.२४ ॥
పాండవులు కూడా తల్లితో కలిసి అత్యంత దుఃఖితులై ఆ సొరంగం ద్వారా బయటికి వెళ్లి, కనబడకుండా వేగంగా వెళ్లిపోయారు.
1.160.25
तेन निद्रोपरोधेन साध्वसेन च पाण्डवाः ।
न शेकुः सहसा गन्तुं सह मात्रा परन्तपाः ॥ १.१६०.२५ ॥
ఆ నిద్రా భారం వల్లా భయం వల్లా పాండవులు తల్లితో కలిసి అకస్మాత్తుగా వెళ్లలేకపోయారు, శత్రుతాపకులారా.
1.160.26
भीमसेनस्तु राजेन्द्र भीमवेगपराक्रमः ।
जगाम भ्रातॄनादाय सर्वान्मातरमेव च ॥ १.१६०.२६ ॥
అయితే రాజేంద్రా, భయంకర వేగ పరాక్రమాలు గల భీమసేనుడు సోదరులందరినీ, తల్లినీ తీసుకొని వెళ్లాడు.
1.160.27
स्कन्धमारोप्य जननीं यमावङ्केन वीर्यवान् ।
पार्थौ गृहीत्वा पाणिभ्यां भ्रातरौ सुमहाबलः ॥ १.१६०.२७ ॥
మహాబలుడైన ఆ వీరుడు తల్లిని భుజంపై ఎక్కించి, కవల సోదరులను ఒడిలో ఉంచి, పృథ కుమారులిద్దరినీ రెండు చేతులతో పట్టుకున్నాడు.
1.160.28
उरसा पादपान्भञ्जन्महीं पद्भ्यां विदारयन् ।
स जगामाशु तेजस्वी वातरंहा वृकोदरः ॥ १.१६०.२८ ॥
రొమ్ముతో చెట్లను విరుస్తూ, కాళ్లతో భూమిని చీల్చుతూ, గాలి వేగంతో తేజోవంతుడైన వృకోదరుడు త్వరగా వెళ్ళాడు.