Mahābhārata · Adhyāya 1.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.161.1
एतस्मिन्नेव काले तु यथासंप्रत्ययं कविः ।
विदुरः प्रेषयामास तद्वनं पुरुषं शुचिम् ॥ १.१६१.१ ॥
En ese mismo momento, Vidura, el sabio, envió a aquel bosque a un hombre puro y de confianza.
1.161.2
आत्मनः पाण्डवानां च विश्वास्यं ज्ञातपूर्वकम् ।
गङ्गासंतरणार्थाय ज्ञाताभिज्ञानवाचिकम् ॥ १.१६१.२ ॥
De confianza para él y para los Pāṇḍavas, conocido de antes, capaz de transmitir las señas conocidas para cruzar el Ganges.
1.161.3
स गत्वा तु यथोद्देशं पाण्डवान्ददृशे वने ।
जनन्या सह कौरव्याननयज्जाह्नवीतटम् ॥ १.१६१.३ ॥
Habiendo ido según lo indicado, halló a los Pāṇḍavas en el bosque y condujo a los hijos de los Kauravas con su madre a la orilla del Ganges.
1.161.4
विदितं तन्महाबुद्धेर्विदुरस्य महात्मनः ।
ततस्त्रस्यापि चारेण चेष्टितं पापचेतसः ॥ १.१६१.४ ॥
Esto lo conocía Vidura, de gran mente y gran alma; y también conocía las maquinaciones del de mente malvada, Dhṛtarāṣṭra, a través de sus espías.
1.161.5
ततः प्रवासितो विद्वान्विदुरेण नरस्तदा ।
पार्थानां दर्शयामास मनोमारुतगामिनीम् ॥ १.१६१.५ ॥
Entonces el hombre sabio enviado por Vidura mostró a los Pārthas una barca tan veloz como la mente y el viento.
1.161.6
सर्ववातसहां नावं यन्त्रयुक्तां पताकिनीम् ।
शिवे भागीरथीतीरे नरैर्विस्रम्भिभिः कृताम् ॥ १.१६१.६ ॥
Una barca que resistía todos los vientos, provista de mecanismos y adornada con banderas, construida por hombres de confianza en la orilla auspiciosa del Bhāgīrathī.
1.161.7
ततः पुनरथोवाच ज्ञापकं पूर्वचोदितम् ।
युधिष्ठिर निबोधेयं संज्ञार्थं वचनं कवेः ॥ १.१६१.७ ॥
Entonces volvió a decir la señal indicada antes: «Yudhiṣṭhira, escucha estas palabras del sabio, dichas como señal.»
1.161.8
कक्षघ्नः शिशिरघ्नश्च महाकक्षे बिलौकसः ।
न हन्तीत्येवमात्मानं यो रक्षति स जीवति।
बोद्धव्यमिति यत्प्राह विदुरस्तदिदं तथा ॥ १.१६१.८ ॥
«El quemador de hierba seca y el destructor del frío no hieren a quienes viven en huecos en la gran espesura» — quien así se protege, vive. Esto es lo que Vidura dijo que debía entenderse.
1.161.9
तेन मां प्रेषितं विदिधि विश्वस्तं संज्ञयाऽनया ।
भूयश्चैवाह मां क्षत्ता विदुरः सर्वतोऽर्थवित्।
अधिक्षिपन्धार्तराष्ट्रं सभ्रातृकमुदारधीः ॥ १.१६१.९ ॥
«Él me ha enviado; sabe que soy de confianza por esta señal.» Vidura, que conoce lo útil en todo, me volvió a decir, el de noble ánimo, censurando al hijo de Dhṛtarāṣṭra con sus hermanos.
1.161.10
कर्णं दुर्योधनं चैव भ्रातृभिः सहितं रणे ।
शकुनिं चैव कौन्तेय विजेताऽसि न संशयः ॥ १.१६१.१० ॥
«A Karṇa y a Duryodhana junto con sus hermanos, y también a Śakuni, en la batalla, oh hijo de Kuntī — vencerás; no hay duda.»
1.161.11
पाण्डवाश्चापि गत्वाथ गङ्गायास्तीरमुत्तमम् ।
निषादाधिपतिं वीरं दाशं परमधार्मिकम् ॥ १.१६१.११ ॥
Los Pāṇḍavas también fueron a la excelente orilla del Gaṅgā, hacia el héroe Dāśa, señor de los Niṣādas, sumamente justo.
1.161.12
दीपिकाभिः कृतालोकं मार्गमाणं च पाण्डवान् ।
ददृशुः पाण्डवेयास्ते नाविकं त्वरयाऽन्वितम् ॥ १.१६१.१२ ॥
Los hijos de Pāṇḍu vieron a un barquero, apresurado, que había hecho luz con lámparas y buscaba a los Pāṇḍavas.
1.161.13
निषादस्तत्र कौन्तेयानभिज्ञानं न्यवेदयत् ।
विदुरस्य महाबुद्धेर्म्लेच्छभाषादि यत्तदा ॥ १.१६१.१३ ॥
Allí el cazador reveló a los hijos de Kuntī la señal de reconocimiento del sabio Vidura, y la lengua de los mleccha y lo demás de aquel tiempo.
1.161.14
विदुरेणास्मि सन्दिष्टो दत्त्वा बहु धनं महत् ।
गङ्गातीरे निविष्टस्त्वं पाण्डवांस्तारयेति ह ॥ १.१६१.१४ ॥
Vidura, tras darme mucha y gran riqueza, me ha ordenado: tú, que resides en la orilla del Gaṅgā, pasa a los Pāṇḍavas al otro lado.
1.161.15
सोऽहं चतुर्दशीमद्य गङ्गाया अविदूरतः ।
चारेरन्वेषयाम्यस्मिन्वने मृगगणान्विते ॥ १.१६१.१५ ॥
Yo, hoy, en el decimocuarto día, no lejos del Gaṅgā, los busco en este bosque lleno de rebaños de ciervos, mediante espías.
1.161.16
प्रभवन्तोऽथ भद्रं वो नावमारुह्य गम्यताम् ।
युक्तारित्रपताकां च निश्छिद्रां मन्दिरोपमाम् ॥ १.१६१.१६ ॥
Poderosos, que la buena fortuna os acompañe; ahora subid a la barca y marchaos —provista de remos y banderas, sin agujeros, semejante a una morada.
1.161.17
इयं वारिपथे युक्ता नौरप्सु सुखगामिनी ।
मोचयिष्यति वः सर्वानस्माद्देशान्न संशयः ॥ १.१६१.१७ ॥
Esta barca, apta para la vía acuática, avanza con facilidad sobre las aguas; sin duda os librará a todos de esta tierra, no hay duda.
1.161.18
अथ तान्व्यथितान्दृष्ट्वा सह मात्रा नरोत्तमान् ।
नावमारोप्य गङ्गायां प्रस्थितानब्रवीत्पुनः ॥ १.१६१.१८ ॥
Entonces, viendo a aquellos mejores de los hombres afligidos junto a su madre, habiéndolos hecho subir a la barca, partiendo por el Gaṅgā, volvió a hablar.
1.161.19
विदुरो मूर्ध्न्युपाघ्राय परिष्वज्य वचो मुहुः ।
अरिष्टं गच्छताव्यग्राः पन्थानमिति चाब्रवीत् ॥ १.१६१.१९ ॥
Vidura, oliendo sus cabezas y abrazándolos, repetidamente dijo: "Id por el camino sin inquietud y con seguridad."
1.161.20
इत्युक्त्वा स तु तान्वीरान्पुमान्विदुरचोदितः ।
तारयामास राजेन्द्र गङ्गां नावा नरर्षभान् ॥ १.१६१.२० ॥
Tras decir esto, aquel hombre, impulsado por Vidura, hizo cruzar a aquellos héroes el Ganges en barca, oh señor de reyes.
1.161.21
तारयित्वा ततो गङ्गां पारं प्राप्तांश्च सर्वशः ।
जयाशिषः प्रयुज्याथ यथागतमगाद्धि सः ॥ १.१६१.२१ ॥
Habiéndolos hecho cruzar el Ganges y dado bendiciones de victoria a todos los que llegaron a la otra orilla, se marchó por donde había venido.
1.161.22
पाण्डवाश्च महात्मानः प्रतिसन्दिश्य वै कवेः ।
गङ्गामुत्तीर्य वेगेन जग्मुर्गूढमलक्षिताः ॥ १.१६१.२२ ॥
Los Pāṇḍavas, de grandes almas, tras despedirse del sabio Vidura, cruzaron rápidamente el Ganges y partieron en secreto, sin ser vistos.
1.161.23
ततस्ते तत्र तीर्त्वा तु गङ्गामुत्तुङ्गवीचिकाम् ।
जवेन प्रययुर्वीरा दक्षिणां दिशमास्थिताः ॥ १.१६१.२३ ॥
Luego, tras cruzar allí el Ganges de altas olas, aquellos héroes partieron rápidamente hacia la dirección sur.
1.161.24
विज्ञाय निशि पन्थानं नक्षत्रैर्दक्षिणामुखाः ।
वनाद्वनान्तरं राजन्गहनं प्रतिपेदिरे ॥ १.१६१.२४ ॥
Reconociendo de noche el camino por las estrellas, con el rostro hacia el sur, oh rey, llegaron de un bosque a otro denso.
1.161.25
श्रान्तास्ततः पिपासार्ताः क्षुधिता भयकातराः ।
पुनरूचुर्महावीर्यं भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६१.२५ ॥
Agotados, atormentados por la sed, hambrientos y temblando de miedo, volvieron a dirigir estas palabras a Bhīmasena, de gran poder.
1.161.26
इतः कष्टतरं किं नु यद्वयं गहने वने ।
दिशश्च न प्रजानीमो गन्तुं चैतेन शक्नुमः।
तं च पापं न जानीमो दग्धो वाथ पुरोचनः ॥ १.१६१.२६ ॥
¿Qué podría ser más doloroso que esto: que en este denso bosque ni siquiera conocemos las direcciones, ni podemos avanzar por este camino? Y no sabemos si aquel malvado Purocana ha sido quemado o no.
1.161.27
कथं नु विप्रमुच्येम भयादस्मादलक्षिताः ।
शीघ्रमस्मानुपादाय तथैव व्रज भारत ॥ १.१६१.२७ ॥
¿Cómo podríamos librarnos de este miedo sin ser vistos? Oh descendiente de Bharata, tómanos pronto en brazos y sigue así.
1.161.28
त्वं हि नो बलवानेको यथा सततगस्तथा ।
इत्युक्तो धर्मराजेन भीमसेनो महाबलः।
आदाय कुन्तीं भ्रातॄंश्च जगामाशु स पावनिः ॥ १.१६१.२८ ॥
«Pues tú solo eres fuerte entre nosotros; sigue adelante como siempre lo haces». Así dirigido por el rey de la justicia, el poderoso Bhīmasena, hijo del dios del viento, tomó a Kuntī y a los hermanos y partió rápidamente.