మహాభారతం · అధ్యాయం 1.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.161.1
एतस्मिन्नेव काले तु यथासंप्रत्ययं कविः ।
विदुरः प्रेषयामास तद्वनं पुरुषं शुचिम् ॥ १.१६१.१ ॥
ఇదే సమయంలో, నమ్మకమైన ఆ విద్వాంసుడు విదురుడు, ఆ అడవికి ఒక శుచియైన మనిషిని పంపాడు.
1.161.2
आत्मनः पाण्डवानां च विश्वास्यं ज्ञातपूर्वकम् ।
गङ्गासंतरणार्थाय ज्ञाताभिज्ञानवाचिकम् ॥ १.१६१.२ ॥
తనకు, పాండవులకు నమ్మకమైనవాడు, ముందే పరిచయం ఉన్నవాడు, గంగను దాటడానికి తెలిసిన గుర్తులను చెప్పగలవాడు.
1.161.3
स गत्वा तु यथोद्देशं पाण्डवान्ददृशे वने ।
जनन्या सह कौरव्याननयज्जाह्नवीतटम् ॥ १.१६१.३ ॥
అతడు వెళ్ళి చెప్పిన చోట అడవిలో పాండవులను చూశాడు; తల్లితో కూడిన కౌరవ పుత్రులను గంగా తీరానికి తీసుకొచ్చాడు.
1.161.4
विदितं तन्महाबुद्धेर्विदुरस्य महात्मनः ।
ततस्त्रस्यापि चारेण चेष्टितं पापचेतसः ॥ १.१६१.४ ॥
మహాబుద్ధిమంతుడు, మహాత్ముడైన విదురునికి అది తెలుసు; పాపచిత్తుడైన ధృతరాష్ట్రుని గూఢచారుల ద్వారా జరిగిన చేష్టలు కూడా అతనికి తెలిసాయి.
1.161.5
ततः प्रवासितो विद्वान्विदुरेण नरस्तदा ।
पार्थानां दर्शयामास मनोमारुतगामिनीम् ॥ १.१६१.५ ॥
అప్పుడు విదురునిచే పంపబడిన ఆ విద్వాంసుడు పార్థులకు మనసులా, గాలిలా వేగంగా వెళ్ళే నావను చూపాడు.
1.161.6
सर्ववातसहां नावं यन्त्रयुक्तां पताकिनीम् ।
शिवे भागीरथीतीरे नरैर्विस्रम्भिभिः कृताम् ॥ १.१६१.६ ॥
అన్ని గాలులను తట్టుకునే, యంత్రాలతో కూడిన, పతాకాలున్న నావ, భాగీరథి శుభకరమైన తీరంలో విశ్వసనీయ మనుషులచే నిర్మించబడింది.
1.161.7
ततः पुनरथोवाच ज्ञापकं पूर्वचोदितम् ।
युधिष्ठिर निबोधेयं संज्ञार्थं वचनं कवेः ॥ १.१६१.७ ॥
అప్పుడు అతడు ముందే చెప్పిన సంకేతాన్ని మళ్లీ చెప్పాడు. యుధిష్ఠిరా, కవి యొక్క సంకేత వచనాలను విను.
1.161.8
कक्षघ्नः शिशिरघ्नश्च महाकक्षे बिलौकसः ।
न हन्तीत्येवमात्मानं यो रक्षति स जीवति।
बोद्धव्यमिति यत्प्राह विदुरस्तदिदं तथा ॥ १.१६१.८ ॥
"కక్షఘ్నుడు, శిశిరఘ్నుడు మహాకక్షంలో బిలాల్లో నివసించేవారిని చంపరు" అని తనను తాను కాపాడుకునేవాడు జీవిస్తాడు. విదురుడు "తెలుసుకోవాలి" అని చెప్పింది ఇదే.
1.161.9
तेन मां प्रेषितं विदिधि विश्वस्तं संज्ञयाऽनया ।
भूयश्चैवाह मां क्षत्ता विदुरः सर्वतोऽर्थवित्।
अधिक्षिपन्धार्तराष्ट्रं सभ्रातृकमुदारधीः ॥ १.१६१.९ ॥
"అతడు నన్ను పంపాడు, ఈ సంకేతంతో నమ్మదగినవాడిగా తెలుసుకో." అన్ని విధాలా ప్రయోజనం తెలిసిన విదురుడు మళ్లీ నాతో అన్నాడు, ఉదార బుద్ధి గలవాడు సోదరులతో ఉన్న ధృతరాష్ట్ర కుమారుని నిందిస్తూ.
1.161.10
कर्णं दुर्योधनं चैव भ्रातृभिः सहितं रणे ।
शकुनिं चैव कौन्तेय विजेताऽसि न संशयः ॥ १.१६१.१० ॥
"కర్ణుని, దుర్యోధనుని, సోదరులతో కూడినవారిని, శకునిని కూడా యుద్ధంలో, కౌంతేయా, నీవు జయిస్తావు, సందేహం లేదు."
1.161.11
पाण्डवाश्चापि गत्वाथ गङ्गायास्तीरमुत्तमम् ।
निषादाधिपतिं वीरं दाशं परमधार्मिकम् ॥ १.१६१.११ ॥
పాండవులు కూడా గంగా ఉత్తమ తీరానికి వెళ్లి, నిషాదుల అధిపతి, వీరుడు, అత్యంత ధర్మాత్ముడైన దాశునిని చేరారు.
1.161.12
दीपिकाभिः कृतालोकं मार्गमाणं च पाण्डवान् ।
ददृशुः पाण्डवेयास्ते नाविकं त्वरयाऽन्वितम् ॥ १.१६१.१२ ॥
దీపాలతో వెలుగు చేసుకుని, పాండవులను వెతుకుతున్న, త్వరలో ఉన్న ఒక నావికుడిని పాండవ కుమారులు చూశారు.
1.161.13
निषादस्तत्र कौन्तेयानभिज्ञानं न्यवेदयत् ।
विदुरस्य महाबुद्धेर्म्लेच्छभाषादि यत्तदा ॥ १.१६१.१३ ॥
అక్కడ ఆ నిషాదుడు కుంతీ పుత్రులకు మహాబుద్ధిమంతుడైన విదురుని గుర్తు-సంకేతాన్ని, అప్పటి మ్లేచ్ఛ భాషాదులను తెలియజేశాడు.
1.161.14
विदुरेणास्मि सन्दिष्टो दत्त्वा बहु धनं महत् ।
गङ्गातीरे निविष्टस्त्वं पाण्डवांस्तारयेति ह ॥ १.१६१.१४ ॥
విదురుడు నాకు గొప్ప ధనాన్ని ఇచ్చి ఆదేశించాడు: గంగా తీరంలో ఉన్న నువ్వు పాండవులను దాటించు అని.
1.161.15
सोऽहं चतुर्दशीमद्य गङ्गाया अविदूरतः ।
चारेरन्वेषयाम्यस्मिन्वने मृगगणान्विते ॥ १.१६१.१५ ॥
నేను ఈ రోజు చతుర్దశి నాడు గంగకు దగ్గరలో, మృగసమూహాలతో నిండిన ఈ అడవిలో గూఢచారుల ద్వారా వారిని వెతుకుతున్నాను.
1.161.16
प्रभवन्तोऽथ भद्रं वो नावमारुह्य गम्यताम् ।
युक्तारित्रपताकां च निश्छिद्रां मन्दिरोपमाम् ॥ १.१६१.१६ ॥
సమర్థులారా, మీకు శుభం; ఇప్పుడు పడవ ఎక్కి వెళ్ళండి—తెడ్లు, జెండాలతో కూడినది, రంధ్రాలు లేనిది, ఇల్లులా ఉన్నది.
1.161.17
इयं वारिपथे युक्ता नौरप्सु सुखगामिनी ।
मोचयिष्यति वः सर्वानस्माद्देशान्न संशयः ॥ १.१६१.१७ ॥
ఈ పడవ నీటి మార్గానికి తగినది; నీటిపై సుఖంగా సాగుతుంది; ఈ దేశం నుండి మిమ్మల్ని అందరినీ అది తప్పక విడిపిస్తుంది, సందేహం లేదు.
1.161.18
अथ तान्व्यथितान्दृष्ट्वा सह मात्रा नरोत्तमान् ।
नावमारोप्य गङ्गायां प्रस्थितानब्रवीत्पुनः ॥ १.१६१.१८ ॥
అప్పుడు తల్లితో కలిసి బాధపడుతున్న ఆ నరోత్తములను చూసి, వారిని పడవ ఎక్కించి, గంగలో బయలుదేరినవారితో మళ్ళీ అన్నాడు.
1.161.19
विदुरो मूर्ध्न्युपाघ्राय परिष्वज्य वचो मुहुः ।
अरिष्टं गच्छताव्यग्राः पन्थानमिति चाब्रवीत् ॥ १.१६१.१९ ॥
విదురుడు వారి తలను ముద్దాడి, కౌగిలించుకుని మళ్లీ మళ్లీ అన్నాడు: "ప్రశాంతంగా, క్షేమంగా మార్గంలో వెళ్లండి."
1.161.20
इत्युक्त्वा स तु तान्वीरान्पुमान्विदुरचोदितः ।
तारयामास राजेन्द्र गङ्गां नावा नरर्षभान् ॥ १.१६१.२० ॥
అలా చెప్పి, విదురుని ప్రేరణతో ఆ మనిషి ఆ వీరులను, ఓ రాజేంద్రా, పడవ ద్వారా గంగను దాటించాడు.
1.161.21
तारयित्वा ततो गङ्गां पारं प्राप्तांश्च सर्वशः ।
जयाशिषः प्रयुज्याथ यथागतमगाद्धि सः ॥ १.१६१.२१ ॥
గంగను దాటించి, అవతలి ఒడ్డుకు చేరిన వారందరికీ విజయ ఆశీస్సులు ఇచ్చి, అతడు వచ్చిన దారినే వెళ్లిపోయాడు.
1.161.22
पाण्डवाश्च महात्मानः प्रतिसन्दिश्य वै कवेः ।
गङ्गामुत्तीर्य वेगेन जग्मुर्गूढमलक्षिताः ॥ १.१६१.२२ ॥
మహాత్ములైన పాండవులు విదురునికి వీడ్కోలు చెప్పి, వేగంగా గంగను దాటి, రహస్యంగా, ఎవరి కంటా పడకుండా వెళ్లిపోయారు.
1.161.23
ततस्ते तत्र तीर्त्वा तु गङ्गामुत्तुङ्गवीचिकाम् ।
जवेन प्रययुर्वीरा दक्षिणां दिशमास्थिताः ॥ १.१६१.२३ ॥
తరువాత అక్కడ ఎత్తైన అలలున్న గంగను దాటి, ఆ వీరులు వేగంగా దక్షిణ దిక్కు వైపు వెళ్లారు.
1.161.24
विज्ञाय निशि पन्थानं नक्षत्रैर्दक्षिणामुखाः ।
वनाद्वनान्तरं राजन्गहनं प्रतिपेदिरे ॥ १.१६१.२४ ॥
రాత్రి నక్షత్రాల ద్వారా దారిని గుర్తించి, దక్షిణ ముఖంగా, ఓ రాజా, ఒక అడవి నుండి దట్టమైన మరొక అడవికి చేరుకున్నారు.
1.161.25
श्रान्तास्ततः पिपासार्ताः क्षुधिता भयकातराः ।
पुनरूचुर्महावीर्यं भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६१.२५ ॥
అలసిపోయి, దాహంతో, ఆకలితో, భయంతో వణికిపోతూ వారు మళ్ళీ మహాపరాక్రమశాలి భీమసేనునితో ఈ మాట అన్నారు.
1.161.26
इतः कष्टतरं किं नु यद्वयं गहने वने ।
दिशश्च न प्रजानीमो गन्तुं चैतेन शक्नुमः।
तं च पापं न जानीमो दग्धो वाथ पुरोचनः ॥ १.१६१.२६ ॥
ఇంతకంటే కష్టమైనది ఏముంటుంది? ఈ దట్టమైన అడవిలో మేము దిక్కులు కూడా తెలియక, ఈ దారిలో నడవలేకున్నాము. ఆ పాపి పురోచనుడు కాలిపోయాడో లేదో కూడా మాకు తెలియదు.
1.161.27
कथं नु विप्रमुच्येम भयादस्मादलक्षिताः ।
शीघ्रमस्मानुपादाय तथैव व्रज भारत ॥ १.१६१.२७ ॥
ఈ భయం నుండి, ఎవరూ చూడకుండా, మేము ఎలా విముక్తి పొందగలము? ఓ భారతా, మమ్ములను త్వరగా ఎత్తుకొని అలాగే వెళ్ళు.
1.161.28
त्वं हि नो बलवानेको यथा सततगस्तथा ।
इत्युक्तो धर्मराजेन भीमसेनो महाबलः।
आदाय कुन्तीं भ्रातॄंश्च जगामाशु स पावनिः ॥ १.१६१.२८ ॥
ఎందుకంటే మాలో నీవు ఒక్కడివే బలవంతుడవు, కాబట్టి ఎప్పటిలాగే ముందుకు సాగు” అని ధర్మరాజు అనగా, మహాబలుడైన భీమసేనుడు, వాయుపుత్రుడు, కుంతిని, సోదరులను తీసుకొని వేగంగా వెళ్ళాడు.