Mahābhārata · Adhyāya 1.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.165.1
तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः ।
अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान् ॥ १.१६५.१ ॥
Sabiendo que ella había tardado mucho, Hiḍimba, señor de los rākṣasas, bajó del árbol y se acercó rápidamente a los Pāṇḍavas.
1.165.2
लोहिताक्षो महाबाहुरूर्ध्वकेशो महाननः ।
मेघसङ्घातवर्ष्मा च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयानकः ॥ १.१६५.२ ॥
De ojos rojos, de grandes brazos, con el cabello erizado, de gran rostro, con un cuerpo como una masa de nubes, de colmillos afilados y aterrador.
1.165.3
तलं तलेन संहत्य बाहू विक्षिप्य चासकृत् ।
उद्वृत्तनेत्रः संक्रुद्धो दन्तान्दन्तेषु निष्कुषन् ॥ १.१६५.३ ॥
Golpeando palma contra palma y agitando los brazos una y otra vez, con los ojos desorbitados, enfurecido, rechinando los dientes.
1.165.4
कोऽद्य मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेति हिडिम्बी च प्रेषिता किमनागता ॥ १.१६५.४ ॥
¿Quién es ese necio que hoy estorba a mí, que deseo comer? Hiḍimbā fue enviada, ¿por qué no ha vuelto? ¿Acaso no teme?
1.165.5
तमापतन्तं दृष्ट्वै तथा विकृतदर्शनम् ।
हिडिम्बोवाच वित्रस्ता भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६५.५ ॥
Al verlo abalanzarse hacia ellos con aquel aspecto deforme, Hiḍimbā, aterrorizada, dijo estas palabras a Bhīmasena.
1.165.6
आपतत्येष दुष्टात्मा संक्रुद्धः पुरुषादकः ।
साऽहं त्वां भ्रातृभिः सार्धं यद्ब्रवीमि तथा कुरु ॥ १.१६५.६ ॥
Este malvado y furioso devorador de hombres se abalanza sobre ti. Haz lo que te digo, junto con tus hermanos.
1.165.7
अहं कामगमा वीर रक्षोबलसमन्विता ।
आरुहेमां मम श्रोणिं नेष्यामि त्वां विहायसा ॥ १.१६५.७ ॥
Puedo ir adonde quiera, oh héroe, y poseo el poder de los rākṣasas. Súbete a mis caderas y te llevaré por el aire.
1.165.8
प्रबोधयैतान्संसुप्तान्मातरं च परन्तप ।
सर्वानेव गमिष्याभि गृहीत्वा वो विहायसा ॥ १.१६५.८ ॥
Oh atormentador de enemigos, despierta a estos que duermen profundamente y a tu madre. Tomándolos a todos, los llevaré por el aire.
1.165.9
मा भैस्त्वं पृथुसुश्रोणि नैष कश्चिन्मयि स्थिते ।
अहमेनं हनिष्यामि पश्यन्त्यास्ते सुमध्यमे ॥ १.१६५.९ ॥
No temas, oh de caderas anchas; mientras yo esté aquí, nadie te hará daño. Mira, oh de cintura delgada, mientras lo mato.
1.165.10
नायं प्रतिबलो भीरु राक्षसापसदो मम ।
सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्वराक्षसाः ॥ १.१६५.१० ॥
Este vil rākṣasa, oh tímida, no es rival para mí. No puede soportar mi embestida en batalla, ni podrían hacerlo todos los rākṣasas juntos.
1.165.11
पश्य बाहू सुवृत्तौ मे हस्तिहस्तनिभाविमौ ।
ऊरू परिघसङ्काशौ संहतं चाप्युरो महत् ॥ १.१६५.११ ॥
Mira mis brazos bien formados, como trompas de elefante, y estos muslos, como barras de hierro; y mi pecho, ancho y compacto.
1.165.12
विक्रमं मे यथेन्द्रस्य साऽद्य द्रक्ष्यसि शोभने ।
माऽवमंस्थाः पृथुश्रोणि मत्वा मामिह मानुषम् ॥ १.१६५.१२ ॥
Hoy, oh hermosa, verás mi valor, semejante al de Indra. Oh de caderas anchas, no me desprecies aquí pensando que soy solo un hombre.
1.165.13
नावमन्ये नरव्याघ्र त्वामहं देवरूपिणम् ।
दृष्टप्रभावस्तु मया मानुषेष्वेव राक्षसः ॥ १.१६५.१३ ॥
Hiḍimba: Oh tigre entre los hombres, no te desprecio a ti, que tienes forma divina; pero entre los humanos he visto el poder de los rākṣasas.
1.165.14
तथा संजल्पतस्तस्य भीमसेनस्य भारत ।
वाचः शुश्राव ताः क्रुद्धो राक्षसः पुरुषादकः ॥ १.१६५.१४ ॥
Vaiśampāyana: Mientras Bhīmasena hablaba así, oh Bhārata, el rākṣasa comedor de hombres, airado, escuchó aquellas palabras.
1.165.15
अवेक्षमाणस्तस्याश्च हिडिम्बो मानुषं वपुः ।
स्रग्दामपूरितशिखां समग्रेन्दुनिभाननाम् ॥ १.१६५.१५ ॥
Vaiśampāyana: Hiḍimba miraba su forma humana, con el moño lleno de guirnaldas y el rostro semejante a la luna llena.
1.165.16
सुभ्रूनासाक्षिकेशान्तां सुकुमारनखत्वचम् ।
सर्वाभरणसंयुक्तां सुसूक्ष्माम्बरधारिणीम् ॥ १.१६५.१६ ॥
Vaiśampāyana: De hermosas cejas, nariz, ojos y puntas del cabello; de uñas y piel delicadas; adornada con todas las joyas y vestida con prendas muy finas.
1.165.17
तां तथा मानुषं रूपं बिभ्रतीं सुमनोहरम् ।
पुंस्कामां शङ्कमानश्च चुक्रोध पुरुषादकः ॥ १.१६५.१७ ॥
Vaiśampāyana: Al verla así, con una forma humana muy encantadora, sospechando que deseaba a un hombre, el comedor de hombres se enfureció.
1.165.18
संक्रुद्धो राक्षसस्तस्या भगिन्याः कुरुसत्तम ।
उत्फाल्य विपुले नेत्रे ततस्तामिदमब्रवीत् ॥ १.१६५.१८ ॥
Vaiśampāyana: Oh el mejor de los Kurus, el rākṣasa, muy airado contra su hermana, abrió desmesuradamente sus anchos ojos y entonces le dijo esto.
1.165.19
को हि मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेषि हिडिम्बे किं मत्कोपाद्विप्रमोहिता ॥ १.१६५.१९ ॥
¿Quién es esa necia que me estorba, a mí que deseo comer? Hiḍimbā, ¿no temes mi cólera, tú que estás confundida por el brahmán?
1.165.20
धिक्त्वामसति पुंस्कामे मम विप्रियकारिणि ।
पूर्वेषां राक्षसेन्द्राणां सर्वेषामयशस्करि ॥ १.१६५.२० ॥
¡Maldita seas, mujer depravada, deseosa de hombres, que me desagradas, que traes deshonra a todos los antiguos señores de los rākṣasas!
1.165.21
यानिमानाश्रिताऽकार्षीर्विप्रियं समुहन्मम ।
एष तानद्य वै सर्वान्हनिष्यामि त्वया सह ॥ १.१६५.२१ ॥
Confiando en estos, me has causado gran displacer; hoy los mataré a todos junto contigo.
1.165.22
एवमुक्त्वा हिडिम्बां स हिडिम्बो लोहितेक्षणः ।
वधायाभिपपातैनान्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन् ॥ १.१६५.२२ ॥
Tras hablar así a Hiḍimbā, Hiḍimba, de ojos enrojecidos, se abalanzó sobre ellos para matarlos, rechinando los dientes.
1.165.23
गर्जन्तमेवं विजने भीमसेनोऽभिवीक्ष्य तम् ।
रक्षन्प्रबोधं भ्रातॄणां मातुश्च परवीरहा ॥ १.१६५.२३ ॥
Viendo cómo rugía así en el lugar solitario, Bhīmasena, matador de héroes enemigos, guardando el sueño de sus hermanos y de su madre...
1.165.24
तमापतान्तं संप्रेक्ष्य भीमः प्रहरतां वरः ।
भर्त्सयामास तेजस्वी तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.१६५.२४ ॥
Viéndolo abalanzarse, Bhīma, el mejor de los guerreros, radiante, lo reprendió y dijo: «¡Detente, detente!»
1.165.25
भीमसेनस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं प्रहसन्निव ।
भगिनीं प्रति सङ्क्रुद्धमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६५.२५ ॥
Pero Bhīmasena, viendo a aquel rākṣasa, como riendo, dijo estas palabras a su hermana airada.
1.165.26
किं ते हिडिम्ब एतैर्वा सुखसुप्तैः प्रबोधितैः ।
मामासादय दुर्बुद्धे तरसा त्वं नराशन ॥ १.१६५.२६ ॥
¿Qué provecho tienes, Hiḍimba, en despertar a estos que duermen placenteramente? Oh malvado devorador de hombres, acércate a mí rápidamente.
1.165.27
मय्येव प्रहरैहि त्वं न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
विशेषतोऽनपकृते परेणापकृते सति ॥ १.१६५.२७ ॥
Golpea solo a mí; no te corresponde matar a una mujer, sobre todo si no ha cometido ofensa y otro la ha agraviado.
1.165.28
न हीयं स्ववशा बाला कामयत्यद्य मामिह ।
चोदितैषा ह्यनङ्गेन शरीरान्तरचारिणा ॥ १.१६५.२८ ॥
Esta joven no actúa por voluntad propia; ahora aquí me desea, impulsada por Anaṅga (Kāma), que se mueve dentro del cuerpo.
1.165.29
भगिनी तव दुर्वृत्त रक्षसां वै यशोहर ।
त्वन्नियोगेन चैवेयं रूपं मम समीक्ष्य च ॥ १.१६५.२९ ॥
¡Oh depravado, destructor de la gloria de los rākṣasas! Tu hermana hace esto por tu instigación, habiendo visto mi forma.
1.165.30
कामयत्यद्य मां भीरुस्तव नैषापराध्यति ।
अनङ्गेन कृते दोषे नेमां गर्हितुमर्हसि ॥ १.१६५.३० ॥
Ahora esta tímida joven me desea; no ha cometido ninguna ofensa contra ti. No debes censurarla por una falta cometida por Anaṅga (Kāma).
1.165.31
मयि तिष्ठति दुष्टात्मन्न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
संगच्छस्व मया सार्धमेकेनैको नराशन ॥ १.१६५.३१ ॥
Mientras yo esté aquí, malvado, no te corresponde matar a una mujer. Devorador de hombres, enfréntate a mí solo, uno contra uno.
1.165.32
अहमेको गमिष्यामि त्वामद्य यमसादनम् ।
अद्य मद्बलनिष्पिष्टं शिरो राक्षस दीर्यताम्।
कुञ्जरस्येव पादेन विनिष्पिष्टं बलीयसाः ॥ १.१६५.३२ ॥
Yo iré solo y hoy te enviaré a la morada de Yama. Rākṣasa, que tu cabeza, aplastada por mi fuerza, se parta hoy, como la cabeza de un elefante aplastada bajo el pie de un ser más poderoso.
1.165.33
अद्य गात्राणि ते कङ्काः श्येना गोमायवस्तथा ।
कर्षन्तु भुवि संहृष्टा निहतस्य मया मृधे ॥ १.१६५.३३ ॥
Hoy, en la batalla, que las garzas, los halcones y los chacales, regocijados, arrastren por el suelo tus miembros, abatidos por mí.
1.165.34
क्षणेनाद्य करिष्येऽहमिदं वनमराक्षसम् ।
पुरा यद्दूषितं नित्यं त्वया भक्षयता नरान् ॥ १.१६५.३४ ॥
En un instante, hoy, haré que este bosque quede libre de rākṣasas, que tú, devorando hombres, habías contaminado constantemente antes.
1.165.35
अद्य त्वां भगिनी रक्षः कृष्यमाणं मयाऽसकृत् ।
द्रक्ष्यत्यद्रिप्रतीकाशं सिंहेनेव महाद्विपम् ॥ १.१६५.३५ ॥
Hoy tu hermana, rākṣasa, te verá arrastrado una y otra vez por mí, como un león arrastra a un gran elefante semejante a una montaña.
1.165.36
निराबाधास्त्वयि हते मया राक्षसपांसन ।
वनमेतच्चरिष्यन्ति पुरुषा वनचारिणः ॥ १.१६५.३६ ॥
Cuando seas abatido por mí, destructor de rākṣasas, los hombres que vagan por el bosque deambularán por este bosque libres de daño.
1.165.37
गर्जितेन वृथा किं ते कत्थितेन च मानुष ।
कृत्वैतत्कर्मणा सर्वं कत्थेया मा चिरं कृथाः ॥ १.१६५.३७ ॥
Ser humano, ¿de qué sirve rugir y jactarte? Hazlo todo con tus actos y luego preséntate; no te demores mucho.
1.165.38
बलिनं मन्यसे यच्चाप्यात्मानं सपराक्रमम् ।
ज्ञास्यस्यद्य समागम्य मयात्मानं बलाधिकम् ॥ १.१६५.३८ ॥
Te crees fuerte y valiente; hoy, al enfrentarme, sabrás que yo soy más poderoso que tú.
1.165.39
न तावदेतान्हिंसिष्ये स्वपन्त्वेते यथासुखम् ।
एष त्वामेव दुर्बुद्धे निहन्म्यद्याप्रियंवदम् ॥ १.१६५.३९ ॥
Por ahora no los dañaré; que duerman a gusto. Pero a ti, de mala mente y palabras desagradables, te mataré hoy.
1.165.40
पीत्वा तवासृग्गात्रेभ्यस्ततः पश्चादिमानपि ।
हनिष्यामि ततः पश्चादिमां विप्रियकारिणीम् ॥ १.१६५.४० ॥
Después de beber la sangre de tus miembros, mataré también a estos; y luego a esta mujer que hace cosas desagradables.
1.165.41
एवमुक्त्वा ततो बाहुं प्रगृह्य पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत संक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ १.१६५.४१ ॥
Dicho esto, el devorador de hombres, enfurecido, levantó el brazo y se abalanzó sobre Bhīmasena, el domador de enemigos.
1.165.42
तस्याभिद्रवतस्तूर्णं भीमो भीमपराक्रमः ।
वेगेन प्रहितं बाहुं निजग्राह हसन्निव ॥ १.१६५.४२ ॥
Cuando se lanzó veloz, Bhīma, de terrible valor, como riendo, asió el brazo que había lanzado con fuerza.
1.165.43
निगृह्य तं बलाद्भीमो विस्फुरन्तं चकर्ष ह ।
तस्माद्देशाद्धनूंष्यष्टौ सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ १.१६५.४३ ॥
Bhīma lo sujetó por la fuerza y arrastró al forcejeante ocho arcos de distancia desde aquel lugar, como un león arrastra a un pequeño ciervo.
1.165.44
ततः स राक्षसः क्रुद्धः पाण्डवेन बलार्दितः ।
भीमसेनं समालिङ्ग्य व्यनदद्भैरवं रवम् ॥ १.१६५.४४ ॥
Entonces el rākṣasa, atormentado por la fuerza del Pāṇḍava y enfurecido, abrazó a Bhīmasena y lanzó un rugido espantoso.
1.165.45
पुनर्भीमो बलादेनं विचकर्ष महाबलः ।
मा शब्दः सुखसुप्तानां भ्रातॄणां मे भवेदिति ॥ १.१६५.४५ ॥
De nuevo el poderoso Bhīma lo arrastró por la fuerza, pensando: 'Que no haya ruido que despierte a mis hermanos, que duermen tranquilos.'
1.165.46
हस्ते गृहीत्वा तद्रक्षो दूरमन्यत्र नीतवान् ।
पृच्छे गृहीत्वा तुण्डेन गरुडः पन्नगं यथा ॥ १.१६५.४६ ॥
Sujetando al rākṣasa por la mano, lo llevó lejos a otro lugar, como Garuḍa se lleva una serpiente con el pico.
1.165.47
अन्योन्यं तौ समासाद्य विचकर्षतुरोजसा ।
हिडिम्बो भीमसेनश्च विक्रमं चक्रतुः परम् ॥ १.१६५.४७ ॥
Enfrentándose el uno al otro, ambos tiraron con fuerza; Hiḍimba y Bhīmasena mostraron un valor supremo.
1.165.48
बभञ्जतुस्तदा वृक्षाँल्लताश्चाकर्षतुस्तदा ।
मत्ताविव चं संरब्धौ वारणौ षष्टिहायनौ ॥ १.१६५.४८ ॥
Entonces quebraron árboles y arrancaron enredaderas; los dos eran como dos elefantes enfurecidos y enloquecidos de sesenta años.
1.165.49
पादपानुद्धरन्तौ तावूरुवेगेन वेगितौ ।
स्फोटयन्तौ लताजालान्यूरुभ्यां गृह्य सर्वशः ॥ १.१६५.४९ ॥
Arrancando árboles, impulsados por la fuerza de sus muslos, los dos agarraban con los muslos las redes de lianas y las desgarraban por todas partes.
1.165.50
वित्रासयन्तौ तौ शब्दैः सर्वतो मृगपक्षिणः ।
बलेन बलिनौ मत्तावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ १.१६५.५० ॥
Aterrorizando con sus clamores a los ciervos y aves por todas partes, los dos poderosos, fuertes en su vigor, frenéticos, ansiosos de la muerte del otro.
1.165.51
भीमराक्षसयोर्युद्धं तदाऽवर्तत दारुणम् ।
पुरा देवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ १.१६५.५१ ॥
Entonces estalló un combate terrible entre Bhīma y el rākṣasa, como en otro tiempo, en la batalla de dioses y asuras, entre Vṛtra y Vāsava.
1.165.52
भङूक्त्वा वृक्षान्महाशाखांस्ताडयामासतुः क्रुधा ।
सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकान् ॥ १.१६५.५२ ॥
Quebrando árboles de grandes ramas, con furia golpearon los sala, palmeras, tamalas, mangos, higueras banyanes, arjunas y vibhītakas.
1.165.53
न्यग्रोधप्लक्षखर्जूरपनसानश्मकण्टकान् ।
एतानन्यान्महावृक्षानुत्खाय तरसाऽखिलान् ॥ १.१६५.५३ ॥
Arrancando con fuerza los higos banyanes, plakṣa, palmeras datileras, jacas, árboles de piedra y espinosos, y todos los demás grandes árboles.
1.165.54
उत्क्षिप्यान्योन्यरोषेण ताडयामासतू रणे ।
यदाऽभवद्वनं सर्वं निर्वृक्षं वृक्षसङ्कुलम् ॥ १.१६५.५४ ॥
Lanzándolos el uno contra el otro con rabia mutua, golpeaban en la batalla, hasta que todo el bosque, espeso de árboles, quedó sin árboles.
1.165.55
तदा शिलाश्च कुञ्जांश्च वृक्षान्कण्टकिनस्तथा ।
ततस्तौ गिरिशृङ्गाणि पर्वतांश्चाभ्रलेलिहान् ॥ १.१६५.५५ ॥
Entonces los dos levantaron rocas, matorrales y árboles espinosos, y luego los picos de las montañas y las montañas que lamen las nubes.
1.165.56
शैलांश्च गण्डपाषाणानुत्खायादाय वैरिणौ ।
चिक्षेपतुरुपर्याजावन्योन्यं विजयेषिणौ ॥ १.१६५.५६ ॥
Los dos enemigos, deseosos de victoria, arrancaron rocas y peñascos, los tomaron y se los arrojaron desde arriba en la batalla.
1.165.57
तद्वनं परितः पञ्चयोजनं निर्महीरुहम् ।
निर्लतागुल्मपाषाणं निर्मृगं चक्रतुर्भृशम् ॥ १.१६५.५७ ॥
Convirtieron aquel bosque, en cinco yojanas a la redonda, totalmente despojado de árboles, enredaderas, matorrales, rocas y ciervos.
1.165.58
तयोर्युद्धेन राजेन्द्र तद्वनं भीमरक्षसोः ।
मुहूर्तेनाभवत्कूमर्पृष्ठवच्छ्लक्ष्णमव्ययम् ॥ १.१६५.५८ ॥
Oh señor de reyes, por la lucha de ambos, Bhīma y el rakṣasa, aquel bosque en un instante se volvió liso y llano como el dorso de una tortuga.
1.165.59
ऊरुबाहुपरिक्लेशात्कर्षन्तावितरेतरम् ।
उत्कर्षन्तौ विकर्षन्तौ प्रकर्षन्तौ परस्परम् ॥ १.१६५.५९ ॥
Por el esfuerzo de sus muslos y brazos, se arrastraban uno al otro, tirando hacia arriba, separando y empujando hacia adelante.
1.165.60
तौ स्वनेन विना राजन्गर्जन्तौ च परस्परम् ।
पाषाणसंघट्टनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ १.१६५.६० ॥
Oh rey, los dos, rugiendo el uno contra el otro, golpeaban con golpes semejantes al choque de piedras, pues no podían estar sin sonido.
1.165.61
अन्योन्यं च समालिङ्ग्य विकर्षन्तौ परस्परम् ।
बाहुयुद्धमभूद्धोरं बलिवासवयोरिव।
युद्धसंरम्भनिर्गच्छत्फूत्काररवनिस्वनम् ॥ १.१६५.६१ ॥
Abrazándose y arrastrándose mutuamente, se produjo un feroz combate de brazos, como el de Bali y Vāsava (Indra), y del ardor de la batalla surgieron silbidos y rugidos.
1.165.62
तयोः शब्देन महता विबुद्धास्ते नरर्षभाः ।
सह मात्रा च ददृशुर्हिडिम्बामग्रतःस्थिताम् ॥ १.१६५.६२ ॥
Despertados por el gran estruendo de ambos, aquellos toros entre los hombres, junto con su madre, vieron a Hiḍimbā de pie ante ellos.