มหาภารตะ · อัธยายะ 1.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.165.1
तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः ।
अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान् ॥ १.१६५.१ ॥
เมื่อรู้ว่านางไปนานแล้ว หิดิมพะ จอมรากษสก็ลงจากต้นไม้นั้น แล้วรีบเข้าไปหาพวกปาณฑพ
1.165.2
लोहिताक्षो महाबाहुरूर्ध्वकेशो महाननः ।
मेघसङ्घातवर्ष्मा च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयानकः ॥ १.१६५.२ ॥
ตาแดงก่ำ แขนใหญ่ ผมชูชันขึ้น หน้าใหญ่ ร่างกายดุจก้อนเมฆ เขี้ยวแหลม น่าสะพรึงกลัว
1.165.3
तलं तलेन संहत्य बाहू विक्षिप्य चासकृत् ।
उद्वृत्तनेत्रः संक्रुद्धो दन्तान्दन्तेषु निष्कुषन् ॥ १.१६५.३ ॥
ตบฝ่ามือเข้ากระทบกันและเหวี่ยงแขนซ้ำแล้วซ้ำอีก ดวงตาเหลือก โกรธจัด กัดฟันกรอดเสียดสีกันไปมา
1.165.4
कोऽद्य मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेति हिडिम्बी च प्रेषिता किमनागता ॥ १.१६५.४ ॥
ใครกันหนอ คนโง่เขลานี้ที่กล้าขัดขวางข้าซึ่งปรารถนาจะกิน หิดิมพีถูกส่งไปแล้ว เหตุใดนางจึงยังไม่กลับมา นางไม่กลัวบ้างเลยหรือ
1.165.5
तमापतन्तं दृष्ट्वै तथा विकृतदर्शनम् ।
हिडिम्बोवाच वित्रस्ता भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६५.५ ॥
เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามาด้วยรูปร่างที่น่าสะพรึงเช่นนั้น หิดิมพาซึ่งหวาดกลัวจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับภีมเสน
1.165.6
आपतत्येष दुष्टात्मा संक्रुद्धः पुरुषादकः ।
साऽहं त्वां भ्रातृभिः सार्धं यद्ब्रवीमि तथा कुरु ॥ १.१६५.६ ॥
คนชั่วใจบาป จอมกินคนผู้โกรธเกรี้ยวนี้กำลังพุ่งเข้าใส่ท่าน จงทำตามที่ฉันบอก ร่วมกับพี่น้องของท่านเถิด
1.165.7
अहं कामगमा वीर रक्षोबलसमन्विता ।
आरुहेमां मम श्रोणिं नेष्यामि त्वां विहायसा ॥ १.१६५.७ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย ฉันไปได้ทุกที่ที่ปรารถนา และมีพลังของรากษสอยู่ในตัว จงขึ้นมาที่สะโพกของฉันนี้ ฉันจะพาท่านบินไปในอากาศ
1.165.8
प्रबोधयैतान्संसुप्तान्मातरं च परन्तप ।
सर्वानेव गमिष्याभि गृहीत्वा वो विहायसा ॥ १.१६५.८ ॥
ผู้ทำลายศัตรูเอ๋ย จงปลุกคนเหล่านี้ที่กำลังหลับอยู่ และมารดาของท่านด้วย ฉันจะคว้าพวกท่านทั้งหมดแล้วพาไปทางอากาศ
1.165.9
मा भैस्त्वं पृथुसुश्रोणि नैष कश्चिन्मयि स्थिते ।
अहमेनं हनिष्यामि पश्यन्त्यास्ते सुमध्यमे ॥ १.१६५.९ ॥
อย่ากลัวเลย นางผู้มีสะโพกกว้าง ตราบใดที่ฉันยังอยู่ ไม่มีใครทำอันตรายท่านได้ เฝ้าดูเถิด นางผู้มีเอวบางเอ๋ย ขณะที่ฉันสังหารเขา
1.165.10
नायं प्रतिबलो भीरु राक्षसापसदो मम ।
सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्वराक्षसाः ॥ १.१६५.१० ॥
รากษสชั่วช้าตนนี้ไม่ใช่คู่ต่อสู้ของฉัน นางผู้ขี้กลัวเอ๋ย เขาไม่อาจทานการโจมตีของฉันในการรบได้ แม้รากษสทั้งหมดรวมกันก็ไม่อาจทำได้
1.165.11
पश्य बाहू सुवृत्तौ मे हस्तिहस्तनिभाविमौ ।
ऊरू परिघसङ्काशौ संहतं चाप्युरो महत् ॥ १.१६५.११ ॥
จงดูแขนที่งดงามของข้าเถิด เหมือนงวงช้าง และต้นขาทั้งสองนี้ เหมือนกระบองเหล็ก อีกทั้งอกของข้าที่กว้างและแน่นหนา
1.165.12
विक्रमं मे यथेन्द्रस्य साऽद्य द्रक्ष्यसि शोभने ।
माऽवमंस्थाः पृथुश्रोणि मत्वा मामिह मानुषम् ॥ १.१६५.१२ ॥
วันนี้ นางผู้งดงามเอ๋ย เธอจะได้เห็นความกล้าหาญของข้าดุจดังพระอินทร์ นางผู้มีสะโพกกว้างเอ๋ย อย่าดูหมิ่นข้าเพียงเพราะคิดว่าข้าเป็นแค่มนุษย์
1.165.13
नावमन्ये नरव्याघ्र त्वामहं देवरूपिणम् ।
दृष्टप्रभावस्तु मया मानुषेष्वेव राक्षसः ॥ १.१६५.१३ ॥
หิดิมพะ: ข้าไม่ได้ดูหมิ่นท่าน วีรบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์เอ๋ย ผู้มีรูปร่างดุจเทพ แต่ในหมู่มนุษย์ ข้าได้เห็นอานุภาพของรากษสมาแล้ว
1.165.14
तथा संजल्पतस्तस्य भीमसेनस्य भारत ।
वाचः शुश्राव ताः क्रुद्धो राक्षसः पुरुषादकः ॥ १.१६५.१४ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า: ขณะที่ภีมเสนกำลังกล่าวเช่นนั้น ดูก่อนภารตะ รากษสผู้โกรธเกรี้ยวจอมกินคนได้ยินถ้อยคำเหล่านั้น
1.165.15
अवेक्षमाणस्तस्याश्च हिडिम्बो मानुषं वपुः ।
स्रग्दामपूरितशिखां समग्रेन्दुनिभाननाम् ॥ १.१६५.१५ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า: หิดิมพะมองดูรูปร่างมนุษย์ของนาง ผมที่มวยประดับด้วยพวงมาลัย ใบหน้าดุจพระจันทร์เพ็ญ
1.165.16
सुभ्रूनासाक्षिकेशान्तां सुकुमारनखत्वचम् ।
सर्वाभरणसंयुक्तां सुसूक्ष्माम्बरधारिणीम् ॥ १.१६५.१६ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า: มีคิ้ว จมูก ดวงตา และปลายผมงดงาม เล็บและผิวบอบบาง ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง สวมผ้าอันบางเบาละเอียดยิ่ง
1.165.17
तां तथा मानुषं रूपं बिभ्रतीं सुमनोहरम् ।
पुंस्कामां शङ्कमानश्च चुक्रोध पुरुषादकः ॥ १.१६५.१७ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า: เมื่อเห็นนางมีรูปร่างมนุษย์อันงดงามน่าหลงใหลเช่นนั้น จอมกินคนก็สงสัยว่านางปรารถนาชาย จึงโกรธขึ้นมา
1.165.18
संक्रुद्धो राक्षसस्तस्या भगिन्याः कुरुसत्तम ।
उत्फाल्य विपुले नेत्रे ततस्तामिदमब्रवीत् ॥ १.१६५.१८ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า: ดูก่อนยอดแห่งกุรุ รากษสผู้โกรธเคืองน้องสาวของตนเบิกตากว้าง แล้วจึงกล่าวกับนางด้วยถ้อยคำเหล่านี้
1.165.19
को हि मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेषि हिडिम्बे किं मत्कोपाद्विप्रमोहिता ॥ १.१६५.१९ ॥
ใครกันหนอ คนโง่เขลานี้ที่กล้าขัดขวางข้าซึ่งปรารถนาจะกิน หิดิมพี เจ้าถูกพราหมณ์หลอกจนหลงไปแล้วหรือ เจ้าไม่กลัวความโกรธของข้าบ้างเลยหรือ
1.165.20
धिक्त्वामसति पुंस्कामे मम विप्रियकारिणि ।
पूर्वेषां राक्षसेन्द्राणां सर्वेषामयशस्करि ॥ १.१६५.२० ॥
น่าอับอายเจ้าเสียจริง นางหญิงชั่วผู้ปรารถนาชาย ผู้ทำสิ่งที่ข้าไม่พอใจ ผู้นำความอัปยศมาสู่จอมรากษสทั้งหลายในอดีตทั้งปวง
1.165.21
यानिमानाश्रिताऽकार्षीर्विप्रियं समुहन्मम ।
एष तानद्य वै सर्वान्हनिष्यामि त्वया सह ॥ १.१६५.२१ ॥
เจ้าทำให้ข้าไม่พอใจอย่างยิ่ง เพราะเจ้าพึ่งพาคนเหล่านี้ วันนี้ข้าจะฆ่าพวกเขาทั้งหมดพร้อมกับเจ้า
1.165.22
एवमुक्त्वा हिडिम्बां स हिडिम्बो लोहितेक्षणः ।
वधायाभिपपातैनान्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन् ॥ १.१६५.२२ ॥
ฮิดิมพะซึ่งมีดวงตาแดงก่ำ เมื่อกล่าวกับฮิดิมพาเช่นนั้นแล้ว ก็พุ่งเข้าใส่พวกเขาเพื่อฆ่า พลางกัดฟันขบฟันของตนเข้าด้วยกัน
1.165.23
गर्जन्तमेवं विजने भीमसेनोऽभिवीक्ष्य तम् ।
रक्षन्प्रबोधं भ्रातॄणां मातुश्च परवीरहा ॥ १.१६५.२३ ॥
ภีมเสนเห็นเขาคำรามอยู่เช่นนั้นในที่เปลี่ยว ผู้สังหารวีรบุรุษของข้าศึก คอยดูแลให้พี่น้องและมารดาของตนยังไม่ตื่นขึ้น
1.165.24
तमापतान्तं संप्रेक्ष्य भीमः प्रहरतां वरः ।
भर्त्सयामास तेजस्वी तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.१६५.२४ ॥
ภีมะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบ เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามา ก็ดุด่าด้วยความเกรียงไกรและกล่าวว่า "หยุดนะ หยุดนะ!"
1.165.25
भीमसेनस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं प्रहसन्निव ।
भगिनीं प्रति सङ्क्रुद्धमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६५.२५ ॥
ส่วนภีมเสนเมื่อเห็นยักษ์นั้น ก็ยิ้มเหมือนหัวเราะ แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่น้องสาวผู้กำลังโกรธเคือง
1.165.26
किं ते हिडिम्ब एतैर्वा सुखसुप्तैः प्रबोधितैः ।
मामासादय दुर्बुद्धे तरसा त्वं नराशन ॥ १.१६५.२६ ॥
ฮิดิมพะ เจ้าจะต้องการพวกนี้ทำไม ไม่ว่าพวกเขาจะหลับสบายอยู่หรือถูกปลุกให้ตื่น จงมาหาข้าโดยเร็วเถิด เจ้าผู้ชั่วร้ายผู้กินคน
1.165.27
मय्येव प्रहरैहि त्वं न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
विशेषतोऽनपकृते परेणापकृते सति ॥ १.१६५.२७ ॥
จงโจมตีข้าเท่านั้น เจ้าไม่สมควรฆ่าหญิง โดยเฉพาะหญิงที่ไม่ได้ทำผิด และถูกผู้อื่นทำร้ายมาแล้ว
1.165.28
न हीयं स्ववशा बाला कामयत्यद्य मामिह ।
चोदितैषा ह्यनङ्गेन शरीरान्तरचारिणा ॥ १.१६५.२८ ॥
หญิงสาวผู้นี้มิได้อยู่ในอำนาจของตน บัดนี้ ณ ที่นี้ นางปรารถนาข้า ถูกอนังคะ (กามเทพ) ผู้เคลื่อนที่อยู่ภายในร่างกายกระตุ้นให้เป็นเช่นนั้น
1.165.29
भगिनी तव दुर्वृत्त रक्षसां वै यशोहर ।
त्वन्नियोगेन चैवेयं रूपं मम समीक्ष्य च ॥ १.१६५.२९ ॥
เจ้าคนชั่วร้าย ผู้ทำลายเกียรติยศของยักษ์ทั้งหลาย น้องสาวของเจ้าทำเช่นนี้เพราะคำสั่งของเจ้า หลังจากได้เห็นรูปร่างของข้าแล้ว
1.165.30
कामयत्यद्य मां भीरुस्तव नैषापराध्यति ।
अनङ्गेन कृते दोषे नेमां गर्हितुमर्हसि ॥ १.१६५.३० ॥
วันนี้หญิงขี้อายผู้นี้ปรารถนาข้า นางมิได้ทำผิดต่อเจ้าเลย เพราะความผิดที่อนังคะ (กามเทพ) ก่อขึ้น เจ้าไม่ควรตำหนินางเลย
1.165.31
मयि तिष्ठति दुष्टात्मन्न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
संगच्छस्व मया सार्धमेकेनैको नराशन ॥ १.१६५.३१ ॥
ตราบใดที่ข้ายังยืนอยู่ เจ้าคนชั่วร้าย เจ้าไม่ควรฆ่าหญิง เจ้าผู้กินคน จงมาสู้กับข้าเพียงลำพัง ตัวต่อตัว
1.165.32
अहमेको गमिष्यामि त्वामद्य यमसादनम् ।
अद्य मद्बलनिष्पिष्टं शिरो राक्षस दीर्यताम्।
कुञ्जरस्येव पादेन विनिष्पिष्टं बलीयसाः ॥ १.१६५.३२ ॥
ข้าจะไปเพียงผู้เดียว และวันนี้จะส่งเจ้าไปสู่ที่อยู่ของยมะ ยักษ์เอ๋ย วันนี้ศีรษะของเจ้าจะแตกละเอียด ถูกบดขยี้ด้วยพละกำลังของข้า ดุจศีรษะช้างที่ถูกเท้าของผู้ทรงพลังกว่าบดขยี้
1.165.33
अद्य गात्राणि ते कङ्काः श्येना गोमायवस्तथा ।
कर्षन्तु भुवि संहृष्टा निहतस्य मया मृधे ॥ १.१६५.३३ ॥
วันนี้ในการสู้รบ ขอให้นกกระสา นกเหยี่ยว และหมาจิ้งจอก ต่างเปรมปรีดิ์ลากร่างกายของเจ้าที่ถูกข้าสังหารไปตามพื้นดิน
1.165.34
क्षणेनाद्य करिष्येऽहमिदं वनमराक्षसम् ।
पुरा यद्दूषितं नित्यं त्वया भक्षयता नरान् ॥ १.१६५.३४ ॥
ภายในเวลาอันสั้น วันนี้ข้าจะทำให้ป่านี้ปราศจากยักษ์ ซึ่งเจ้าผู้กินมนุษย์ได้ทำให้มลทินมาโดยตลอดก่อนหน้านี้
1.165.35
अद्य त्वां भगिनी रक्षः कृष्यमाणं मयाऽसकृत् ।
द्रक्ष्यत्यद्रिप्रतीकाशं सिंहेनेव महाद्विपम् ॥ १.१६५.३५ ॥
วันนี้น้องสาวของเจ้า ยักษ์ผู้นี้ จะได้เห็นเจ้าถูกข้าลากไปซ้ำแล้วซ้ำเล่า ดุจสิงโตลากช้างใหญ่ที่สูงดุจภูเขา
1.165.36
निराबाधास्त्वयि हते मया राक्षसपांसन ।
वनमेतच्चरिष्यन्ति पुरुषा वनचारिणः ॥ १.१६५.३६ ॥
เมื่อเจ้าถูกข้าสังหาร ผู้ทำลายยักษ์ผู้ชั่วช้า ผู้คนที่หากินอยู่ในป่าจะเดินท่องไปในป่านี้ได้โดยปลอดภัย
1.165.37
गर्जितेन वृथा किं ते कत्थितेन च मानुष ।
कृत्वैतत्कर्मणा सर्वं कत्थेया मा चिरं कृथाः ॥ १.१६५.३७ ॥
มนุษย์เอ๋ย การคำรามและการโอ้อวดจะมีประโยชน์อะไร จงทำทุกสิ่งนี้ด้วยการกระทำเถิด แล้วค่อยโอ้อวด อย่าช้าเป็นเวลานาน
1.165.38
बलिनं मन्यसे यच्चाप्यात्मानं सपराक्रमम् ।
ज्ञास्यस्यद्य समागम्य मयात्मानं बलाधिकम् ॥ १.१६५.३८ ॥
เจ้าคิดว่าตนเองเข้มแข็งและกล้าหาญ วันนี้เมื่อได้พบกับข้า เจ้าจะได้รู้ว่าข้ามีพละกำลังมากกว่าเจ้า
1.165.39
न तावदेतान्हिंसिष्ये स्वपन्त्वेते यथासुखम् ।
एष त्वामेव दुर्बुद्धे निहन्म्यद्याप्रियंवदम् ॥ १.१६५.३९ ॥
ข้าจะยังไม่ทำร้ายคนเหล่านี้ ให้พวกเขาหลับอย่างสบายต่อไปเถิด แต่เจ้า ผู้มีจิตใจชั่วร้ายและพูดถ้อยคำที่ไม่น่าฟัง วันนี้ข้าจะสังหารเจ้า
1.165.40
पीत्वा तवासृग्गात्रेभ्यस्ततः पश्चादिमानपि ।
हनिष्यामि ततः पश्चादिमां विप्रियकारिणीम् ॥ १.१६५.४० ॥
หลังจากดื่มเลือดจากร่างกายของเจ้าแล้ว ต่อจากนั้นข้าจะฆ่าคนเหล่านี้ด้วย และต่อไปจะฆ่าหญิงผู้ทำสิ่งที่ไม่น่าพอใจนี้
1.165.41
एवमुक्त्वा ततो बाहुं प्रगृह्य पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत संक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ १.१६५.४१ ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ยักษ์ผู้กินคนนั้นโกรธจัด คว้าแขนแล้วพุ่งเข้าหาภีมเสนผู้ทำลายศัตรู
1.165.42
तस्याभिद्रवतस्तूर्णं भीमो भीमपराक्रमः ।
वेगेन प्रहितं बाहुं निजग्राह हसन्निव ॥ १.१६५.४२ ॥
ขณะที่มันพุ่งเข้ามาอย่างรวดเร็ว ภีมะผู้มีวิกรมอันน่าสะพรึง ดังหัวเราะ ได้คว้าแขนที่มันเหวี่ยงมาด้วยแรงนั้นไว้
1.165.43
निगृह्य तं बलाद्भीमो विस्फुरन्तं चकर्ष ह ।
तस्माद्देशाद्धनूंष्यष्टौ सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ १.१६५.४३ ॥
ภีมะจับมันไว้ด้วยกำลัง แล้วลากตัวที่ดิ้นรนนั้นออกไปจากที่นั้นแปดธนู เหมือนสิงโตลากกวางตัวเล็ก
1.165.44
ततः स राक्षसः क्रुद्धः पाण्डवेन बलार्दितः ।
भीमसेनं समालिङ्ग्य व्यनदद्भैरवं रवम् ॥ १.१६५.४४ ॥
รากษสนั้นถูกความแข็งแกร่งของบุตรปาณฑุทำให้ทรมาน จึงโกรธจัด กอดภีมเสนไว้แล้วคำรามเสียงน่ากลัว
1.165.45
पुनर्भीमो बलादेनं विचकर्ष महाबलः ।
मा शब्दः सुखसुप्तानां भ्रातॄणां मे भवेदिति ॥ १.१६५.४५ ॥
ภีมะผู้มีกำลังมหาศาลลากมันไปอีกด้วยกำลัง คิดว่า ขออย่าให้มีเสียงรบกวนพี่น้องของเราที่กำลังหลับอย่างสงบ
1.165.46
हस्ते गृहीत्वा तद्रक्षो दूरमन्यत्र नीतवान् ।
पृच्छे गृहीत्वा तुण्डेन गरुडः पन्नगं यथा ॥ १.१६५.४६ ॥
จับรากษสนั้นที่มือแล้วนำไปไกลยังอีกที่หนึ่ง เหมือนครุฑคาบงูด้วยจะงอยปาก
1.165.47
अन्योन्यं तौ समासाद्य विचकर्षतुरोजसा ।
हिडिम्बो भीमसेनश्च विक्रमं चक्रतुः परम् ॥ १.१६५.४७ ॥
ทั้งสองเข้าประจันกันแล้วดึงลากกันด้วยกำลัง หิฑิมพะและภีมเสนแสดงวิกรมอย่างยิ่ง
1.165.48
बभञ्जतुस्तदा वृक्षाँल्लताश्चाकर्षतुस्तदा ।
मत्ताविव चं संरब्धौ वारणौ षष्टिहायनौ ॥ १.१६५.४८ ॥
ครั้งนั้นทั้งสองหักต้นไม้ และดึงเถาวัลย์ขาด ทั้งสองเหมือนช้างสองเชือกที่บ้าคลั่งและโกรธจัด อายุหกสิบปี
1.165.49
पादपानुद्धरन्तौ तावूरुवेगेन वेगितौ ।
स्फोटयन्तौ लताजालान्यूरुभ्यां गृह्य सर्वशः ॥ १.१६५.४९ ॥
ทั้งสองถอนต้นไม้ขึ้น ถูกแรงขาพาให้เคลื่อนไป ใช้ขาจับกลุ่มเถาวัลย์แล้วฉีกออกทุกทิศ
1.165.50
वित्रासयन्तौ तौ शब्दैः सर्वतो मृगपक्षिणः ।
बलेन बलिनौ मत्तावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ १.१६५.५० ॥
ทั้งสองผู้มีกำลังมาก บ้าคลั่ง ทำให้กวางและนกทั้งหลายตกใจด้วยเสียงทุกทิศ ต่างปรารถนาจะให้อีกฝ่ายตาย
1.165.51
भीमराक्षसयोर्युद्धं तदाऽवर्तत दारुणम् ।
पुरा देवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ १.१६५.५१ ॥
ครั้งนั้นการต่อสู้อันน่ากลัวได้เกิดขึ้นระหว่างภีมะกับรากษส เหมือนครั้งก่อนในสงครามระหว่างเทพกับอสูร ระหว่างพฤตร์กับวาสวะ
1.165.52
भङूक्त्वा वृक्षान्महाशाखांस्ताडयामासतुः क्रुधा ।
सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकान् ॥ १.१६५.५२ ॥
ทั้งสองหักต้นไม้ใหญ่ที่มีกิ่งใหญ่ แล้วฟาดด้วยความโกรธใส่ต้นสาละ ต้นตาล ต้นตมาละ ต้นมะม่วง ต้นไทร ต้นอรชุน และต้นวิภีตกะ
1.165.53
न्यग्रोधप्लक्षखर्जूरपनसानश्मकण्टकान् ।
एतानन्यान्महावृक्षानुत्खाय तरसाऽखिलान् ॥ १.१६५.५३ ॥
ทั้งสองถอนต้นไม้ใหญ่ทั้งหมดด้วยกำลัง ได้แก่ ต้นไทรย้อย ต้นปลักษะ ต้นอินทผาลัม ต้นขนุน ต้นหิน และต้นหนาม
1.165.54
उत्क्षिप्यान्योन्यरोषेण ताडयामासतू रणे ।
यदाऽभवद्वनं सर्वं निर्वृक्षं वृक्षसङ्कुलम् ॥ १.१६५.५४ ॥
ทั้งสองยกขึ้นแล้วเหวี่ยงใส่กันด้วยความโกรธแค้นต่อกัน ฟาดฟันกันในการรบ จนป่าทั้งผืนที่เคยเต็มไปด้วยต้นไม้กลายเป็นป่าที่ไม่มีต้นไม้เหลือ
1.165.55
तदा शिलाश्च कुञ्जांश्च वृक्षान्कण्टकिनस्तथा ।
ततस्तौ गिरिशृङ्गाणि पर्वतांश्चाभ्रलेलिहान् ॥ १.१६५.५५ ॥
ครั้งนั้นทั้งสองยกก้อนหิน พุ่มไม้ และต้นไม้มีหนามขึ้น แล้วยกยอดเขาและภูเขาที่แตะเมฆขึ้นอีก
1.165.56
शैलांश्च गण्डपाषाणानुत्खायादाय वैरिणौ ।
चिक्षेपतुरुपर्याजावन्योन्यं विजयेषिणौ ॥ १.१६५.५६ ॥
ศัตรูทั้งสองซึ่งปรารถนาชัยชนะ ถอนหินและก้อนศิลาใหญ่ขึ้นแล้วยกไว้ ขว้างลงมาจากเบื้องบนใส่กันในการรบ
1.165.57
तद्वनं परितः पञ्चयोजनं निर्महीरुहम् ।
निर्लतागुल्मपाषाणं निर्मृगं चक्रतुर्भृशम् ॥ १.१६५.५७ ॥
ทั้งสองทำให้ป่านั้นโดยรอบห้าโยชน์ไม่มีต้นไม้เลย ไม่มีเถาวัลย์ พุ่มไม้ หรือหิน และไม่มีกวางเหลืออยู่เลย
1.165.58
तयोर्युद्धेन राजेन्द्र तद्वनं भीमरक्षसोः ।
मुहूर्तेनाभवत्कूमर्पृष्ठवच्छ्लक्ष्णमव्ययम् ॥ १.१६५.५८ ॥
ข้าแต่พระราชาผู้เป็นใหญ่กว่ากษัตริย์ทั้งปวง เพราะการต่อสู้ของทั้งสองคือภีมะกับรากษส ป่านั้นในชั่วครู่เดียวก็กลายเป็นพื้นราบเรียบเหมือนหลังเต่า
1.165.59
ऊरुबाहुपरिक्लेशात्कर्षन्तावितरेतरम् ।
उत्कर्षन्तौ विकर्षन्तौ प्रकर्षन्तौ परस्परम् ॥ १.१६५.५९ ॥
ทั้งสองลากกันไปมาด้วยความเหนื่อยยากจากขาและแขน ดึงขึ้น ดึงแยก และดึงไปข้างหน้าต่อกัน
1.165.60
तौ स्वनेन विना राजन्गर्जन्तौ च परस्परम् ।
पाषाणसंघट्टनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ १.१६५.६० ॥
ข้าแต่พระราชา ทั้งสองคำรามใส่กันไม่ขาดเสียง และตีด้วยการโจมตีที่เหมือนเสียงหินกระทบกัน
1.165.61
अन्योन्यं च समालिङ्ग्य विकर्षन्तौ परस्परम् ।
बाहुयुद्धमभूद्धोरं बलिवासवयोरिव।
युद्धसंरम्भनिर्गच्छत्फूत्काररवनिस्वनम् ॥ १.१६५.६१ ॥
ทั้งสองกอดรัดกันและดึงกันไปมา การต่อสู้ด้วยแขนอันดุเดือดก็เกิดขึ้น เหมือนการต่อสู้ของพลีกับวาสวะ (พระอินทร์) และจากความฮึกเหิมของการรบ ก็มีเสียงฟืดฟาดและเสียงคำรามดังขึ้น
1.165.62
तयोः शब्देन महता विबुद्धास्ते नरर्षभाः ।
सह मात्रा च ददृशुर्हिडिम्बामग्रतःस्थिताम् ॥ १.१६५.६२ ॥
เมื่อตื่นขึ้นด้วยเสียงอันดังของทั้งสองนั้น บรรดาวีรบุรุษผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ พร้อมกับมารดา ได้เห็นหิทิมพาที่ยืนอยู่เบื้องหน้า