మహాభారతం · అధ్యాయం 1.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.165.1
तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः ।
अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान् ॥ १.१६५.१ ॥
ఆమె చాలాసేపటి నుండి వెళ్ళిపోయిందని తెలుసుకుని, రాక్షసరాజు హిడింబుడు ఆ చెట్టు నుండి దిగి వేగంగా పాండవుల వద్దకు వచ్చాడు.
1.165.2
लोहिताक्षो महाबाहुरूर्ध्वकेशो महाननः ।
मेघसङ्घातवर्ष्मा च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयानकः ॥ १.१६५.२ ॥
ఎర్రని కళ్ళు, పెద్ద చేతులు, పైకి నిలిచిన జుట్టు, పెద్ద ముఖం, మేఘ సమూహం వంటి శరీరం, వాడి కోరలు కలిగిన భయంకరుడు.
1.165.3
तलं तलेन संहत्य बाहू विक्षिप्य चासकृत् ।
उद्वृत्तनेत्रः संक्रुद्धो दन्तान्दन्तेषु निष्कुषन् ॥ १.१६५.३ ॥
అరచేతితో అరచేతిని కొట్టుకొంటూ, పదేపదే చేతులు విసురుతూ, తిరిగిన కళ్ళతో, అత్యంత కోపంతో, పళ్ళను పళ్ళతో కొరుకుతూ.
1.165.4
कोऽद्य मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेति हिडिम्बी च प्रेषिता किमनागता ॥ १.१६५.४ ॥
ఈ రోజు నేను తినాలనుకుంటున్న నాకు అడ్డు వస్తున్న దుర్మార్గుడు ఎవడు? హిడింబ పంపబడింది, ఆమె ఎందుకు తిరిగి రాలేదు? ఆమెకు భయం లేదా?
1.165.5
तमापतन्तं दृष्ट्वै तथा विकृतदर्शनम् ।
हिडिम्बोवाच वित्रस्ता भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६५.५ ॥
అతడు భయంకర రూపంతో దూకుతూ రావడం చూసి భయపడిన హిడింబ భీమసేనునితో ఈ మాటలు చెప్పింది.
1.165.6
आपतत्येष दुष्टात्मा संक्रुद्धः पुरुषादकः ।
साऽहं त्वां भ्रातृभिः सार्धं यद्ब्रवीमि तथा कुरु ॥ १.१६५.६ ॥
దుష్టబుద్ధి గల, కోపించిన నరభక్షకుడు ఇదిగో దూసుకొస్తున్నాడు. నేను నీతో, నీ సోదరులతో కలిసి చెప్పేది అలాగే చేయి.
1.165.7
अहं कामगमा वीर रक्षोबलसमन्विता ।
आरुहेमां मम श्रोणिं नेष्यामि त्वां विहायसा ॥ १.१६५.७ ॥
నేను ఇష్టానుసారం వెళ్లగలదాన్ని, ఓ వీరుడా, రాక్షస బలంతో కూడినదాన్ని. నా నడుముపై ఎక్కు, నిన్ను ఆకాశమార్గంలో తీసుకెళ్తాను.
1.165.8
प्रबोधयैतान्संसुप्तान्मातरं च परन्तप ।
सर्वानेव गमिष्याभि गृहीत्वा वो विहायसा ॥ १.१६५.८ ॥
శత్రువులను బాధించేవాడా, గాఢంగా నిద్రిస్తున్న వీరిని, తల్లిని మేల్కొలుపు. మీ అందరినీ పట్టుకొని ఆకాశమార్గంలో తీసుకెళ్తాను.
1.165.9
मा भैस्त्वं पृथुसुश्रोणि नैष कश्चिन्मयि स्थिते ।
अहमेनं हनिष्यामि पश्यन्त्यास्ते सुमध्यमे ॥ १.१६५.९ ॥
విశాలమైన నడుము గలదానా, భయపడకు. నేను ఉండగా ఇక్కడ ఎవరూ లేరు. సన్నని నడుము గలదానా, చూస్తూ ఉండు, నేను వీడిని చంపుతాను.
1.165.10
नायं प्रतिबलो भीरु राक्षसापसदो मम ।
सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्वराक्षसाः ॥ १.१६५.१० ॥
భీరువా, ఈ నీచ రాక్షసుడు నాతో సమానమైన బలవంతుడు కాడు. యుద్ధంలో నా దాడిని తట్టుకోలేడు, లేదా రాక్షసులందరూ కూడా తట్టుకోలేరు.
1.165.11
पश्य बाहू सुवृत्तौ मे हस्तिहस्तनिभाविमौ ।
ऊरू परिघसङ्काशौ संहतं चाप्युरो महत् ॥ १.१६५.११ ॥
చూడు, నా ఈ చక్కని బాహువులు ఏనుగు తొండాల వంటివి; ఈ తొడలు ఇనుప దండాల వంటివి; నా ఛాతీ కూడా విశాలమై దృఢంగా ఉంది.
1.165.12
विक्रमं मे यथेन्द्रस्य साऽद्य द्रक्ष्यसि शोभने ।
माऽवमंस्थाः पृथुश्रोणि मत्वा मामिह मानुषम् ॥ १.१६५.१२ ॥
అందమైనదానా, నేడు ఇంద్రుని వంటి నా పరాక్రమాన్ని నీవు చూస్తావు. విశాలమైన నడుము గలదానా, ఇక్కడ నన్ను కేవలం మానవుడిగా భావించి చిన్నచూపు చూడకు.
1.165.13
नावमन्ये नरव्याघ्र त्वामहं देवरूपिणम् ।
दृष्टप्रभावस्तु मया मानुषेष्वेव राक्षसः ॥ १.१६५.१३ ॥
నరవ్యాఘ్రా, దేవరూపుడవైన నిన్ను నేను అవమానించను; కానీ మనుషుల మధ్య రాక్షసుల ప్రభావాన్ని నేను చూశాను.
1.165.14
तथा संजल्पतस्तस्य भीमसेनस्य भारत ।
वाचः शुश्राव ताः क्रुद्धो राक्षसः पुरुषादकः ॥ १.१६५.१४ ॥
భారతా, భీమసేనుడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, కోపంతో ఉన్న ఆ నరమాంసభక్షక రాక్షసుడు ఆ మాటలు విన్నాడు.
1.165.15
अवेक्षमाणस्तस्याश्च हिडिम्बो मानुषं वपुः ।
स्रग्दामपूरितशिखां समग्रेन्दुनिभाननाम् ॥ १.१६५.१५ ॥
హిడింబుడు ఆమె మానుష రూపాన్ని చూస్తూ ఉన్నాడు — మాలలతో నిండిన జుట్టుముడి కలిగి, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖంతో ఉన్నవారిని.
1.165.16
सुभ्रूनासाक्षिकेशान्तां सुकुमारनखत्वचम् ।
सर्वाभरणसंयुक्तां सुसूक्ष्माम्बरधारिणीम् ॥ १.१६५.१६ ॥
అందమైన కనుబొమలు, ముక్కు, కళ్లు, జుట్టు కొనలు కలిగినది; సున్నితమైన గోళ్లు, చర్మం కలిగినది; అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అతి సన్నని వస్త్రాలు ధరించినది.
1.165.17
तां तथा मानुषं रूपं बिभ्रतीं सुमनोहरम् ।
पुंस्कामां शङ्कमानश्च चुक्रोध पुरुषादकः ॥ १.१६५.१७ ॥
మానుష రూపం ధరించిన ఆ అత్యంత మనోహరమైన స్త్రీని చూసి, ఆమె పురుషుణ్ణి కోరుతోందని అనుమానించి, ఆ నరభక్షకుడు కోపించాడు.
1.165.18
संक्रुद्धो राक्षसस्तस्या भगिन्याः कुरुसत्तम ।
उत्फाल्य विपुले नेत्रे ततस्तामिदमब्रवीत् ॥ १.१६५.१८ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, ఆ రాక్షసుడు తన సోదరిపై ఎంతో కోపించి, విశాలమైన కళ్లను పెద్దగా తెరిచి, అప్పుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
1.165.19
को हि मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेषि हिडिम्बे किं मत्कोपाद्विप्रमोहिता ॥ १.१६५.१९ ॥
భోజనం చేయాలనుకుంటున్న నాకు విఘ్నం కలిగించేది ఎవరు? దుర్బుద్ధీ! హిడింబే, బ్రాహ్మణుడి మాయలో పడి నా కోపానికి భయపడవా?
1.165.20
धिक्त्वामसति पुंस्कामे मम विप्रियकारिणि ।
पूर्वेषां राक्षसेन्द्राणां सर्वेषामयशस्करि ॥ १.१६५.२० ॥
నీకు ధిక్కారం! దుర్నడత గల స్త్రీ! పురుషులను కోరేదానా! నాకు అప్రియం చేసేదానా! పూర్వ రాక్షస రాజులందరికీ అపకీర్తి తెచ్చేదానా!
1.165.21
यानिमानाश्रिताऽकार्षीर्विप्रियं समुहन्मम ।
एष तानद्य वै सर्वान्हनिष्यामि त्वया सह ॥ १.१६५.२१ ॥
వీరిని ఆశ్రయించి నీవు నాకు ఎంతో అప్రియం చేశావు; ఈ రోజు వీరినందరినీ నీతో కలిసి నేను చంపుతాను.
1.165.22
एवमुक्त्वा हिडिम्बां स हिडिम्बो लोहितेक्षणः ।
वधायाभिपपातैनान्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन् ॥ १.१६५.२२ ॥
హిడింబతో ఇలా చెప్పి, ఎర్రని కన్నులు గల ఆ హిడింబుడు వారిని చంపడానికి దంతాలతో దంతాలను కొరుకుతూ మీదకు దూకాడు.
1.165.23
गर्जन्तमेवं विजने भीमसेनोऽभिवीक्ष्य तम् ।
रक्षन्प्रबोधं भ्रातॄणां मातुश्च परवीरहा ॥ १.१६५.२३ ॥
ఏకాంత ప్రదేశంలో ఇలా గర్జిస్తున్న అతడిని చూసి, సోదరులను, తల్లిని నిద్ర నుండి కాపాడుతూ, శత్రువీరులను సంహరించే భీమసేనుడు...
1.165.24
तमापतान्तं संप्रेक्ष्य भीमः प्रहरतां वरः ।
भर्त्सयामास तेजस्वी तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.१६५.२४ ॥
అతడు దూకి రావడం చూసి, ప్రహరించువారిలో శ్రేష్ఠుడైన తేజోవంతుడు భీముడు అతన్ని మందలించి, "ఆగు, ఆగు!" అన్నాడు.
1.165.25
भीमसेनस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं प्रहसन्निव ।
भगिनीं प्रति सङ्क्रुद्धमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६५.२५ ॥
కానీ భీమసేనుడు ఆ రాక్షసుడిని చూసి, నవ్వుతున్నట్లుగా, కోపించిన తన సోదరితో ఈ మాట అన్నాడు.
1.165.26
किं ते हिडिम्ब एतैर्वा सुखसुप्तैः प्रबोधितैः ।
मामासादय दुर्बुद्धे तरसा त्वं नराशन ॥ १.१६५.२६ ॥
హిడింబా, ఈ సుఖంగా నిద్రిస్తున్నవారిని లేపడంతో నీకేం లాభం? దుర్బుద్ధీ, నరభక్షకుడా, వేగంగా నా దగ్గరకు రా.
1.165.27
मय्येव प्रहरैहि त्वं न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
विशेषतोऽनपकृते परेणापकृते सति ॥ १.१६५.२७ ॥
నన్నే కొట్టు; స్త్రీని చంపడం నీకు తగదు, ముఖ్యంగా ఆమె తప్పు చేయకుండా, ఇతరుల వల్ల హాని పొందినప్పుడు.
1.165.28
न हीयं स्ववशा बाला कामयत्यद्य मामिह ।
चोदितैषा ह्यनङ्गेन शरीरान्तरचारिणा ॥ १.१६५.२८ ॥
ఈ బాల తన స్వేచ్ఛతో కాదు, ఇప్పుడు ఇక్కడ నన్ను కోరుతోంది; శరీరంలో సంచరించే అనంగుడు (మన్మథుడు) ఈమెను ప్రేరేపించాడు.
1.165.29
भगिनी तव दुर्वृत्त रक्षसां वै यशोहर ।
त्वन्नियोगेन चैवेयं रूपं मम समीक्ष्य च ॥ १.१६५.२९ ॥
ఓ దురాచారీ, రాక్షసుల కీర్తిని నశింపజేసేవాడా! నీ ఈ సోదరి నీ ప్రేరణతో, నా రూపాన్ని చూసి (ఇలా చేస్తోంది).
1.165.30
कामयत्यद्य मां भीरुस्तव नैषापराध्यति ।
अनङ्गेन कृते दोषे नेमां गर्हितुमर्हसि ॥ १.१६५.३० ॥
ఇప్పుడు ఈ భీరువు నన్ను కోరుతోంది; ఇది నీకు ఏ అపరాధమూ చేయలేదు. అనంగుడు (కామదేవుడు) చేసిన దోషానికి ఈమెను నిందించడం నీకు తగదు.
1.165.31
मयि तिष्ठति दुष्टात्मन्न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
संगच्छस्व मया सार्धमेकेनैको नराशन ॥ १.१६५.३१ ॥
నేను ఉండగా, దుష్టాత్ముడా, ఒక స్త్రీని చంపడం నీకు తగదు. నరభక్షకుడా, నాతో ఒంటరిగా పోరాడు.
1.165.32
अहमेको गमिष्यामि त्वामद्य यमसादनम् ।
अद्य मद्बलनिष्पिष्टं शिरो राक्षस दीर्यताम्।
कुञ्जरस्येव पादेन विनिष्पिष्टं बलीयसाः ॥ १.१६५.३२ ॥
నేను ఒంటరిగా వెళ్లి ఈరోజే నిన్ను యమలోకానికి పంపుతాను. రాక్షసా, నా బలంతో నలిగిన నీ తల ఈరోజు పగలాలి, బలవంతుడి కాలి కింద నలిగిన ఏనుగు తలలా.
1.165.33
अद्य गात्राणि ते कङ्काः श्येना गोमायवस्तथा ।
कर्षन्तु भुवि संहृष्टा निहतस्य मया मृधे ॥ १.१६५.३३ ॥
ఈరోజు యుద్ధంలో నా చేతిలో చంపబడిన నీ శరీరాలను, కంకాలు, డేగలు, నక్కలు సంతోషంతో నేలపై ఈడ్చుకెళ్లనివ్వు.
1.165.34
क्षणेनाद्य करिष्येऽहमिदं वनमराक्षसम् ।
पुरा यद्दूषितं नित्यं त्वया भक्षयता नरान् ॥ १.१६५.३४ ॥
క్షణంలోనే ఈరోజు ఈ అడవిని రాక్షసులు లేనిదిగా చేస్తాను. గతంలో నువ్వు మనుషులను తింటూ ఇది ఎప్పుడూ కలుషితమై ఉండేది.
1.165.35
अद्य त्वां भगिनी रक्षः कृष्यमाणं मयाऽसकृत् ।
द्रक्ष्यत्यद्रिप्रतीकाशं सिंहेनेव महाद्विपम् ॥ १.१६५.३५ ॥
ఈరోజు నీ సోదరి, రాక్షసా, పర్వతంలా ఉన్న నిన్ను నేను పదే పదే ఈడ్చుకెళ్లడం చూస్తుంది, సింహం మహా ఏనుగును ఈడ్చినట్టు.
1.165.36
निराबाधास्त्वयि हते मया राक्षसपांसन ।
वनमेतच्चरिष्यन्ति पुरुषा वनचारिणः ॥ १.१६५.३६ ॥
రాక్షసులను నాశనం చేసేవాడా, నేను నిన్ను చంపిన తర్వాత అడవిలో తిరిగే మనుషులు ఈ అడవిలో నిర్భయంగా సంచరిస్తారు.
1.165.37
गर्जितेन वृथा किं ते कत्थितेन च मानुष ।
कृत्वैतत्कर्मणा सर्वं कत्थेया मा चिरं कृथाः ॥ १.१६५.३७ ॥
ఓ మనిషీ, గర్జనతో, గొప్పలు చెప్పుకోవడంతో నీకేమి ప్రయోజనం? ఇదంతా కర్మతో చేసి చూపి, ఆ తర్వాత గొప్పలు చెప్పు; ఎక్కువసేపు చెప్పకు.
1.165.38
बलिनं मन्यसे यच्चाप्यात्मानं सपराक्रमम् ।
ज्ञास्यस्यद्य समागम्य मयात्मानं बलाधिकम् ॥ १.१६५.३८ ॥
నువ్వు నిన్ను బలవంతుడిగా, పరాక్రమవంతుడిగా భావిస్తున్నావు; ఈ రోజు నాతో తలపడి, నేను నీకంటే అధిక బలవంతుడినని తెలుసుకుంటావు.
1.165.39
न तावदेतान्हिंसिष्ये स्वपन्त्वेते यथासुखम् ।
एष त्वामेव दुर्बुद्धे निहन्म्यद्याप्रियंवदम् ॥ १.१६५.३९ ॥
ఇప్పుడు నేను వీరిని హింసించను; వీరు సుఖంగా నిద్రపోనివ్వు. దుర్బుద్ధీ, అప్రియంగా మాట్లాడే నిన్నే ఈ రోజు చంపుతాను.
1.165.40
पीत्वा तवासृग्गात्रेभ्यस्ततः पश्चादिमानपि ।
हनिष्यामि ततः पश्चादिमां विप्रियकारिणीम् ॥ १.१६५.४० ॥
నీ అవయవాల నుండి రక్తం త్రాగి, తర్వాత వీరినీ చంపుతాను; ఆ తరువాత ఈ అపకారం చేసే స్త్రీని కూడా చంపుతాను.
1.165.41
एवमुक्त्वा ततो बाहुं प्रगृह्य पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत संक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ १.१६५.४१ ॥
ఇలా అని, ఆ నరభక్షకుడు కోపంతో బాహువును పైకెత్తి, శత్రువులను అణచే భీమసేనుడిపై దూకాడు.
1.165.42
तस्याभिद्रवतस्तूर्णं भीमो भीमपराक्रमः ।
वेगेन प्रहितं बाहुं निजग्राह हसन्निव ॥ १.१६५.४२ ॥
అతడు వేగంగా దూకగానే, భయంకర పరాక్రమవంతుడైన భీముడు వేగంతో వచ్చిన అతని బాహువును నవ్వుతూ పట్టుకున్నాడు.
1.165.43
निगृह्य तं बलाद्भीमो विस्फुरन्तं चकर्ष ह ।
तस्माद्देशाद्धनूंष्यष्टौ सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ १.१६५.४३ ॥
భీముడు బలవంతంగా అతన్ని పట్టుకుని, గిలగిలలాడుతున్న అతన్ని ఆ స్థలం నుండి ఎనిమిది ధనుస్సుల దూరం లాక్కెళ్ళాడు; సింహం చిన్న జింకను లాగినట్లు.
1.165.44
ततः स राक्षसः क्रुद्धः पाण्डवेन बलार्दितः ।
भीमसेनं समालिङ्ग्य व्यनदद्भैरवं रवम् ॥ १.१६५.४४ ॥
అప్పుడు పాండవుడి బలంతో బాధపడిన ఆ రాక్షసుడు కోపించి, భీమసేనుణ్ణి కౌగిలించుకుని భయంకరంగా గర్జించాడు.
1.165.45
पुनर्भीमो बलादेनं विचकर्ष महाबलः ।
मा शब्दः सुखसुप्तानां भ्रातॄणां मे भवेदिति ॥ १.१६५.४५ ॥
మళ్ళీ మహాబలుడైన భీముడు బలవంతంగా అతన్ని లాగాడు; 'సుఖంగా నిద్రిస్తున్న నా సోదరులకు శబ్దం వినిపించకూడదు' అని.
1.165.46
हस्ते गृहीत्वा तद्रक्षो दूरमन्यत्र नीतवान् ।
पृच्छे गृहीत्वा तुण्डेन गरुडः पन्नगं यथा ॥ १.१६५.४६ ॥
ఆ రాక్షసుడి చేతిని పట్టుకుని అతన్ని దూరంగా వేరే చోటికి తీసుకెళ్ళాడు; గరుత్మంతుడు పాములను ముక్కుతో పట్టుకుని తీసుకెళ్ళినట్లు.
1.165.47
अन्योन्यं तौ समासाद्य विचकर्षतुरोजसा ।
हिडिम्बो भीमसेनश्च विक्रमं चक्रतुः परम् ॥ १.१६५.४७ ॥
ఒకరినొకరు ఎదుర్కొని ఇద్దరూ బలంతో లాగుకున్నారు; హిడింబుడు, భీమసేనుడు అత్యధిక పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించారు.
1.165.48
बभञ्जतुस्तदा वृक्षाँल्लताश्चाकर्षतुस्तदा ।
मत्ताविव चं संरब्धौ वारणौ षष्टिहायनौ ॥ १.१६५.४८ ॥
అప్పుడు వారు చెట్లను విరిచారు, తీగలను లాగారు; కోపంతో మదించిన అరవై ఏళ్ళ రెండు ఏనుగుల్లా ఉన్నారు.
1.165.49
पादपानुद्धरन्तौ तावूरुवेगेन वेगितौ ।
स्फोटयन्तौ लताजालान्यूरुभ्यां गृह्य सर्वशः ॥ १.१६५.४९ ॥
ఆ ఇద్దరూ చెట్లను పెకిలిస్తూ, తొడల వేగంతో ముందుకు సాగుతూ, తీగల పొదలను తొడలతో పట్టుకుని అన్ని వైపులా చీల్చారు.
1.165.50
वित्रासयन्तौ तौ शब्दैः सर्वतो मृगपक्षिणः ।
बलेन बलिनौ मत्तावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ १.१६५.५० ॥
శబ్దాలతో అన్ని వైపులా మృగాలను, పక్షులను భయపెడుతూ, బలంతో బలవంతులైన ఆ ఇద్దరూ, మదోన్మత్తులై, ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుకున్నారు.
1.165.51
भीमराक्षसयोर्युद्धं तदाऽवर्तत दारुणम् ।
पुरा देवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ १.१६५.५१ ॥
అప్పుడు భీముడికి, రాక్షసుడికి మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది; పూర్వం దేవాసుర యుద్ధంలో వృత్రునికి, వాసవునికి జరిగినట్లుగా.
1.165.52
भङूक्त्वा वृक्षान्महाशाखांस्ताडयामासतुः क्रुधा ।
सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकान् ॥ १.१६५.५२ ॥
పెద్ద కొమ్మలున్న చెట్లను విరిచి, కోపంతో సాల, తాల, తమాల, మామిడి, మర్రి, అర్జున, విభీతక వృక్షాలను వారు కొట్టారు.
1.165.53
न्यग्रोधप्लक्षखर्जूरपनसानश्मकण्टकान् ।
एतानन्यान्महावृक्षानुत्खाय तरसाऽखिलान् ॥ १.१६५.५३ ॥
మర్రి, జువ్వి, ఖర్జూరం, పనస, రాతి మొక్కలు, ముళ్ల చెట్లు, మరియు ఇతర మహావృక్షాలన్నింటినీ బలంగా పెకిలించి.
1.165.54
उत्क्षिप्यान्योन्यरोषेण ताडयामासतू रणे ।
यदाऽभवद्वनं सर्वं निर्वृक्षं वृक्षसङ्कुलम् ॥ १.१६५.५४ ॥
ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న కోపంతో వాటిని పైకెత్తి వారు యుద్ధంలో కొట్టారు; మరియు చెట్లతో నిండిన అడవి అంతా చెట్లు లేకుండా మారిపోయింది.
1.165.55
तदा शिलाश्च कुञ्जांश्च वृक्षान्कण्टकिनस्तथा ।
ततस्तौ गिरिशृङ्गाणि पर्वतांश्चाभ्रलेलिहान् ॥ १.१६५.५५ ॥
అప్పుడు వారిద్దరూ రాళ్లను, పొదలను, ముళ్ల చెట్లను, తరువాత పర్వత శిఖరాలను, మేఘాలను తాకే పర్వతాలను కూడా పట్టుకున్నారు.
1.165.56
शैलांश्च गण्डपाषाणानुत्खायादाय वैरिणौ ।
चिक्षेपतुरुपर्याजावन्योन्यं विजयेषिणौ ॥ १.१६५.५६ ॥
విజయాన్ని కోరిన ఆ ఇద్దరు శత్రువులు రాళ్లను, పెద్ద బండలను పెకిలించి ఎత్తి, యుద్ధంలో ఒకరిపై ఒకరు పైనుంచి విసిరారు.
1.165.57
तद्वनं परितः पञ्चयोजनं निर्महीरुहम् ।
निर्लतागुल्मपाषाणं निर्मृगं चक्रतुर्भृशम् ॥ १.१६५.५७ ॥
వారు ఆ అడవిని చుట్టూ ఐదు యోజనాల మేర పూర్తిగా చెట్లు, తీగలు, పొదలు, రాళ్లు, జింకలు లేకుండా చేశారు.
1.165.58
तयोर्युद्धेन राजेन्द्र तद्वनं भीमरक्षसोः ।
मुहूर्तेनाभवत्कूमर्पृष्ठवच्छ्लक्ष्णमव्ययम् ॥ १.१६५.५८ ॥
రాజేంద్రా, భీమునికి, ఆ రాక్షసునికి జరిగిన యుద్ధంతో ఆ అడవి క్షణంలో తాబేలు వీపులా నునుపుగా, సమంగా మారిపోయింది.
1.165.59
ऊरुबाहुपरिक्लेशात्कर्षन्तावितरेतरम् ।
उत्कर्षन्तौ विकर्षन्तौ प्रकर्षन्तौ परस्परम् ॥ १.१६५.५९ ॥
తొడలు, చేతుల శ్రమతో ఒకరినొకరు లాగుతూ, పైకి, అటు ఇటు, ముందుకు లాగుతూ ఉన్నారు.
1.165.60
तौ स्वनेन विना राजन्गर्जन्तौ च परस्परम् ।
पाषाणसंघट्टनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ १.१६५.६० ॥
రాజా, వారిద్దరూ గర్జిస్తూ ఒకరినొకరు, రాళ్లు ఢీకొన్నట్టు దెబ్బలతో కొట్టుకున్నారు; ధ్వని లేకుండా వారు ఉండలేకపోయారు.
1.165.61
अन्योन्यं च समालिङ्ग्य विकर्षन्तौ परस्परम् ।
बाहुयुद्धमभूद्धोरं बलिवासवयोरिव।
युद्धसंरम्भनिर्गच्छत्फूत्काररवनिस्वनम् ॥ १.१६५.६१ ॥
ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుని, పరస్పరం లాగుతూ, బలి మరియు వాసవుడి వలె భయంకరమైన బాహుయుద్ధం జరిగింది; యుద్ధోత్సాహంతో ఫూత్కారపు ధ్వని వెలువడింది.
1.165.62
तयोः शब्देन महता विबुद्धास्ते नरर्षभाः ।
सह मात्रा च ददृशुर्हिडिम्बामग्रतःस्थिताम् ॥ १.१६५.६२ ॥
వారిద్దరి మహా ధ్వనితో మేల్కొన్న ఆ నరశ్రేష్ఠులు, తమ తల్లితో కలిసి, ముందు నిలిచి ఉన్న హిడింబను చూశారు.