ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.165.1
तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः ।
अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान् ॥ १.१६५.१ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਗਈ ਹੋਈ ਜਾਣ ਕੇ ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਿਡਿੰਬ ਉਸ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ।
1.165.2
लोहिताक्षो महाबाहुरूर्ध्वकेशो महाननः ।
मेघसङ्घातवर्ष्मा च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयानकः ॥ १.१६५.२ ॥
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ।
1.165.3
तलं तलेन संहत्य बाहू विक्षिप्य चासकृत् ।
उद्वृत्तनेत्रः संक्रुद्धो दन्तान्दन्तेषु निष्कुषन् ॥ १.१६५.३ ॥
ਹਥੇਲੀ ਨੂੰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਠੋਕਦਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਾਹਾਂ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦਾ।
1.165.4
कोऽद्य मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेति हिडिम्बी च प्रेषिता किमनागता ॥ १.१६५.४ ॥
ਅੱਜ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਦੁਰਮਤੀ ਵਿਘਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਹਿਡਿੰਬੀ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ?
1.165.5
तमापतन्तं दृष्ट्वै तथा विकृतदर्शनम् ।
हिडिम्बोवाच वित्रस्ता भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६५.५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਝਪਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਿਡਿੰਬਾ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
1.165.6
आपतत्येष दुष्टात्मा संक्रुद्धः पुरुषादकः ।
साऽहं त्वां भ्रातृभिः सार्धं यद्ब्रवीमि तथा कुरु ॥ १.१६५.६ ॥
ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਝਪਟਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਉਵੇਂ ਕਰ।
1.165.7
अहं कामगमा वीर रक्षोबलसमन्विता ।
आरुहेमां मम श्रोणिं नेष्यामि त्वां विहायसा ॥ १.१६५.७ ॥
ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੀ।
1.165.8
प्रबोधयैतान्संसुप्तान्मातरं च परन्तप ।
सर्वानेव गमिष्याभि गृहीत्वा वो विहायसा ॥ १.१६५.८ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੀ।
1.165.9
मा भैस्त्वं पृथुसुश्रोणि नैष कश्चिन्मयि स्थिते ।
अहमेनं हनिष्यामि पश्यन्त्यास्ते सुमध्यमे ॥ १.१६५.९ ॥
ਹੇ ਚੌੜੇ ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਡਰ ਨਾ। ਮੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਵੇਖਦੀ ਰਹਿ, ਮੈਂ ਇਹਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
1.165.10
नायं प्रतिबलो भीरु राक्षसापसदो मम ।
सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्वराक्षसाः ॥ १.१६५.१० ॥
ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਇਹ ਨੀਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਹਮਲਾ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।
1.165.11
पश्य बाहू सुवृत्तौ मे हस्तिहस्तनिभाविमौ ।
ऊरू परिघसङ्काशौ संहतं चाप्युरो महत् ॥ १.१६५.११ ॥
ਵੇਖ, ਮੇਰੀਆਂ ਇਹ ਸੁਡੌਲ ਬਾਹਾਂ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਪੱਟ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਠੋਸ ਹੈ।
1.165.12
विक्रमं मे यथेन्द्रस्य साऽद्य द्रक्ष्यसि शोभने ।
माऽवमंस्थाः पृथुश्रोणि मत्वा मामिह मानुषम् ॥ १.१६५.१२ ॥
ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਮੇਰਾ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖੇਂਗੀ। ਹੇ ਚੌੜੇ ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝ ਕੇ ਨਿਰਾਦਰ ਨਾ ਕਰੀਂ।
1.165.13
नावमन्ये नरव्याघ्र त्वामहं देवरूपिणम् ।
दृष्टप्रभावस्तु मया मानुषेष्वेव राक्षसः ॥ १.१६५.१३ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਦੇਵਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿਰਾਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
1.165.14
तथा संजल्पतस्तस्य भीमसेनस्य भारत ।
वाचः शुश्राव ताः क्रुद्धो राक्षसः पुरुषादकः ॥ १.१६५.१४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭੀਮਸੇਨ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਨਰਭੱਖੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣੇ।
1.165.15
अवेक्षमाणस्तस्याश्च हिडिम्बो मानुषं वपुः ।
स्रग्दामपूरितशिखां समग्रेन्दुनिभाननाम् ॥ १.१६५.१५ ॥
ਹਿਡਿੰਬ ਉਸਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ — ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਮੁੱਖ ਵਾਲੀ।
1.165.16
सुभ्रूनासाक्षिकेशान्तां सुकुमारनखत्वचम् ।
सर्वाभरणसंयुक्तां सुसूक्ष्माम्बरधारिणीम् ॥ १.१६५.१६ ॥
ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ, ਨੱਕ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੀ; ਕੋਮਲ ਨਹੁੰਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ; ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।
1.165.17
तां तथा मानुषं रूपं बिभ्रतीं सुमनोहरम् ।
पुंस्कामां शङ्कमानश्च चुक्रोध पुरुषादकः ॥ १.१६५.१७ ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਉਸ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਨਰਭੱਖੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
1.165.18
संक्रुद्धो राक्षसस्तस्या भगिन्याः कुरुसत्तम ।
उत्फाल्य विपुले नेत्रे ततस्तामिदमब्रवीत् ॥ १.१६५.१८ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.165.19
को हि मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेषि हिडिम्बे किं मत्कोपाद्विप्रमोहिता ॥ १.१६५.१९ ॥
ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੁਰਮਤਿ ਕੌਣ ਹੈ? ਹਿਡਿੰਬੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੀ?
1.165.20
धिक्त्वामसति पुंस्कामे मम विप्रियकारिणि ।
पूर्वेषां राक्षसेन्द्राणां सर्वेषामयशस्करि ॥ १.१६५.२० ॥
ਤੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ! ਦੁਰਾਚਾਰਨੀ! ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ! ਮੇਰਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕਰਨ ਵਾਲੀ! ਪਹਿਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅਪਯਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ!
1.165.21
यानिमानाश्रिताऽकार्षीर्विप्रियं समुहन्मम ।
एष तानद्य वै सर्वान्हनिष्यामि त्वया सह ॥ १.१६५.२१ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
1.165.22
एवमुक्त्वा हिडिम्बां स हिडिम्बो लोहितेक्षणः ।
वधायाभिपपातैनान्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन् ॥ १.१६५.२२ ॥
ਹਿਡਿੰਬਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਹਿਡਿੰਬ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਦੰਦ ਰਗੜਦਾ ਝਪਟਿਆ।
1.165.23
गर्जन्तमेवं विजने भीमसेनोऽभिवीक्ष्य तम् ।
रक्षन्प्रबोधं भ्रातॄणां मातुश्च परवीरहा ॥ १.१६५.२३ ॥
ਸੁੰਨਸਾਨ ਥਾਂ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰਜਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ...
1.165.24
तमापतान्तं संप्रेक्ष्य भीमः प्रहरतां वरः ।
भर्त्सयामास तेजस्वी तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.१६५.२४ ॥
ਉਸਨੂੰ ਝਪਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇਜਸਵੀ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ!"
1.165.25
भीमसेनस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं प्रहसन्निव ।
भगिनीं प्रति सङ्क्रुद्धमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६५.२५ ॥
ਪਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੈਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
1.165.26
किं ते हिडिम्ब एतैर्वा सुखसुप्तैः प्रबोधितैः ।
मामासादय दुर्बुद्धे तरसा त्वं नराशन ॥ १.१६५.२६ ॥
ਹਿਡਿੰਬ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ? ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਨਰਭਕਸ਼ਕ, ਤੂੰ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ।
1.165.27
मय्येव प्रहरैहि त्वं न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
विशेषतोऽनपकृते परेणापकृते सति ॥ १.१६५.२७ ॥
ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵਾਰ ਕਰ; ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੇ ਉਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
1.165.28
न हीयं स्ववशा बाला कामयत्यद्य मामिह ।
चोदितैषा ह्यनङ्गेन शरीरान्तरचारिणा ॥ १.१६५.२८ ॥
ਇਹ ਬਾਲਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੰਗ (ਕਾਮਦੇਵ) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੈ।
1.165.29
भगिनी तव दुर्वृत्त रक्षसां वै यशोहर ।
त्वन्नियोगेन चैवेयं रूपं मम समीक्ष्य च ॥ १.१६५.२९ ॥
ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ! ਤੇਰੀ ਇਹ ਭੈਣ ਤੇਰੇ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
1.165.30
कामयत्यद्य मां भीरुस्तव नैषापराध्यति ।
अनङ्गेन कृते दोषे नेमां गर्हितुमर्हसि ॥ १.१६५.३० ॥
ਹੁਣ ਇਹ ਭੀਰੂ ਬਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸਨੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਅਨੰਗ (ਕਾਮਦੇਵ) ਦੇ ਕੀਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਨਿੰਦਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.165.31
मयि तिष्ठति दुष्टात्मन्न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
संगच्छस्व मया सार्धमेकेनैको नराशन ॥ १.१६५.३१ ॥
ਮੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਨਰਭਕਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਲੜ।
1.165.32
अहमेको गमिष्यामि त्वामद्य यमसादनम् ।
अद्य मद्बलनिष्पिष्टं शिरो राक्षस दीर्यताम्।
कुञ्जरस्येव पादेन विनिष्पिष्टं बलीयसाः ॥ १.१६५.३२ ॥
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮੇਰੇ ਬਲ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਅੱਜ ਪਾਟੇ, ਬਲਵਾਨ ਦੇ ਪੈਰ ਹੇਠ ਕੁਚਲੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ।
1.165.33
अद्य गात्राणि ते कङ्काः श्येना गोमायवस्तथा ।
कर्षन्तु भुवि संहृष्टा निहतस्य मया मृधे ॥ १.१६५.३३ ॥
ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਕ ਪੰਛੀ, ਬਾਜ਼ ਤੇ ਗਿੱਦੜ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘਸੀਟਣ।
1.165.34
क्षणेनाद्य करिष्येऽहमिदं वनमराक्षसम् ।
पुरा यद्दूषितं नित्यं त्वया भक्षयता नरान् ॥ १.१६५.३४ ॥
ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਸਦਾ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1.165.35
अद्य त्वां भगिनी रक्षः कृष्यमाणं मयाऽसकृत् ।
द्रक्ष्यत्यद्रिप्रतीकाशं सिंहेनेव महाद्विपम् ॥ १.१६५.३५ ॥
ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਭੈਣ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਘਸੀਟਦਾ ਹੈ।
1.165.36
निराबाधास्त्वयि हते मया राक्षसपांसन ।
वनमेतच्चरिष्यन्ति पुरुषा वनचारिणः ॥ १.१६५.३६ ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਤੇਰੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਵਿਚਰਨਗੇ।
1.165.37
गर्जितेन वृथा किं ते कत्थितेन च मानुष ।
कृत्वैतत्कर्मणा सर्वं कत्थेया मा चिरं कृथाः ॥ १.१६५.३७ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖ, ਗਰਜਣ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾ, ਫਿਰ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰ, ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ ਲਾ।
1.165.38
बलिनं मन्यसे यच्चाप्यात्मानं सपराक्रमम् ।
ज्ञास्यस्यद्य समागम्य मयात्मानं बलाधिकम् ॥ १.१६५.३८ ॥
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ; ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬਲਵਾਨ ਹਾਂ।
1.165.39
न तावदेतान्हिंसिष्ये स्वपन्त्वेते यथासुखम् ।
एष त्वामेव दुर्बुद्धे निहन्म्यद्याप्रियंवदम् ॥ १.१६५.३९ ॥
ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਰਹਿਣ। ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਅਪ੍ਰਿਯ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਅੱਜ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
1.165.40
पीत्वा तवासृग्गात्रेभ्यस्ततः पश्चादिमानपि ।
हनिष्यामि ततः पश्चादिमां विप्रियकारिणीम् ॥ १.१६५.४० ॥
ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਾਂਗਾ।
1.165.41
एवमुक्त्वा ततो बाहुं प्रगृह्य पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत संक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ १.१६५.४१ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਰਿੰਦਮ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
1.165.42
तस्याभिद्रवतस्तूर्णं भीमो भीमपराक्रमः ।
वेगेन प्रहितं बाहुं निजग्राह हसन्निव ॥ १.१६५.४२ ॥
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟਿਆ ਤਾਂ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਭੀਮ ਨੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਵਧਾਈ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਹੱਸਦਿਆਂ ਫੜ ਲਈ।
1.165.43
निगृह्य तं बलाद्भीमो विस्फुरन्तं चकर्ष ह ।
तस्माद्देशाद्धनूंष्यष्टौ सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ १.१६५.४३ ॥
ਭੀਮ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਅੱਠ ਧਨੁਸ਼ ਦੂਰ ਘਸੀਟ ਲਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਘਸੀਟਦਾ ਹੈ।
1.165.44
ततः स राक्षसः क्रुद्धः पाण्डवेन बलार्दितः ।
भीमसेनं समालिङ्ग्य व्यनदद्भैरवं रवम् ॥ १.१६५.४४ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ; ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
1.165.45
पुनर्भीमो बलादेनं विचकर्ष महाबलः ।
मा शब्दः सुखसुप्तानां भ्रातॄणां मे भवेदिति ॥ १.१६५.४५ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮ ਨੇ ਫਿਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ; 'ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਪਵੇ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ।
1.165.46
हस्ते गृहीत्वा तद्रक्षो दूरमन्यत्र नीतवान् ।
पृच्छे गृहीत्वा तुण्डेन गरुडः पन्नगं यथा ॥ १.१६५.४६ ॥
ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਲੈ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.165.47
अन्योन्यं तौ समासाद्य विचकर्षतुरोजसा ।
हिडिम्बो भीमसेनश्च विक्रमं चक्रतुः परम् ॥ १.१६५.४७ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚਾ-ਖਿੱਚੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਹਿਡਿੰਬ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਪਰਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾਇਆ।
1.165.48
बभञ्जतुस्तदा वृक्षाँल्लताश्चाकर्षतुस्तदा ।
मत्ताविव चं संरब्धौ वारणौ षष्टिहायनौ ॥ १.१६५.४८ ॥
ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੁੱਖ ਤੋੜੇ, ਵੇਲਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਤੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਦੋ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਨ।
1.165.49
पादपानुद्धरन्तौ तावूरुवेगेन वेगितौ ।
स्फोटयन्तौ लताजालान्यूरुभ्यां गृह्य सर्वशः ॥ १.१६५.४९ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਪੱਟਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੇਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਟਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਪਾੜਦੇ ਸਨ।
1.165.50
वित्रासयन्तौ तौ शब्दैः सर्वतो मृगपक्षिणः ।
बलेन बलिनौ मत्तावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ १.१६५.५० ॥
ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਬਲ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ, ਮਸਤ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ।
1.165.51
भीमराक्षसयोर्युद्धं तदाऽवर्तत दारुणम् ।
पुरा देवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ १.१६५.५१ ॥
ਤਦ ਭੀਮ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.165.52
भङूक्त्वा वृक्षान्महाशाखांस्ताडयामासतुः क्रुधा ।
सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकान् ॥ १.१६५.५२ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਤੋੜ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ, ਤਾੜ, ਤਮਾਲ, ਅੰਬ, ਬੋਹੜ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਬਹੇੜੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
1.165.53
न्यग्रोधप्लक्षखर्जूरपनसानश्मकण्टकान् ।
एतानन्यान्महावृक्षानुत्खाय तरसाऽखिलान् ॥ १.१६५.५३ ॥
ਬੋਹੜ, ਪਿੱਪਲ, ਖਜੂਰ, ਕਟਹਲ, ਪੱਥਰੀਲੇ ਤੇ ਕੰਡੇਦਾਰ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਸਭ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪੁੱਟ ਕੇ।
1.165.54
उत्क्षिप्यान्योन्यरोषेण ताडयामासतू रणे ।
यदाऽभवद्वनं सर्वं निर्वृक्षं वृक्षसङ्कुलम् ॥ १.१६५.५४ ॥
ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ-ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਜਦੋਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
1.165.55
तदा शिलाश्च कुञ्जांश्च वृक्षान्कण्टकिनस्तथा ।
ततस्तौ गिरिशृङ्गाणि पर्वतांश्चाभ्रलेलिहान् ॥ १.१६५.५५ ॥
ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਪੱਥਰ, ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਡੇਦਾਰ ਰੁੱਖ, ਫਿਰ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਚੁੱਕ ਲਏ।
1.165.56
शैलांश्च गण्डपाषाणानुत्खायादाय वैरिणौ ।
चिक्षेपतुरुपर्याजावन्योन्यं विजयेषिणौ ॥ १.१६५.५६ ॥
ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰੋੜੇ ਪੁੱਟ ਕੇ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਸੁੱਟੇ।
1.165.57
तद्वनं परितः पञ्चयोजनं निर्महीरुहम् ।
निर्लतागुल्मपाषाणं निर्मृगं चक्रतुर्भृशम् ॥ १.१६५.५७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ, ਵੇਲਾਂ, ਝਾੜੀਆਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.165.58
तयोर्युद्धेन राजेन्द्र तद्वनं भीमरक्षसोः ।
मुहूर्तेनाभवत्कूमर्पृष्ठवच्छ्लक्ष्णमव्ययम् ॥ १.१६५.५८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਉਹ ਜੰਗਲ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੱਛੂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਚਿਕਨਾ ਅਤੇ ਸਮਤਲ ਹੋ ਗਿਆ।
1.165.59
ऊरुबाहुपरिक्लेशात्कर्षन्तावितरेतरम् ।
उत्कर्षन्तौ विकर्षन्तौ प्रकर्षन्तौ परस्परम् ॥ १.१६५.५९ ॥
ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ, ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦੇ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਖਿੱਚਦੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਖਿੱਚਦੇ ਸਨ।
1.165.60
तौ स्वनेन विना राजन्गर्जन्तौ च परस्परम् ।
पाषाणसंघट्टनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ १.१६५.६० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਰਹਿ ਨਾ ਸਕੇ।
1.165.61
अन्योन्यं च समालिङ्ग्य विकर्षन्तौ परस्परम् ।
बाहुयुद्धमभूद्धोरं बलिवासवयोरिव।
युद्धसंरम्भनिर्गच्छत्फूत्काररवनिस्वनम् ॥ १.१६५.६१ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਬਲੀ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਬਾਹੂਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਯੁੱਧ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਫੁੰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਰਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਿਕਲੀ।
1.165.62
तयोः शब्देन महता विबुद्धास्ते नरर्षभाः ।
सह मात्रा च ददृशुर्हिडिम्बामग्रतःस्थिताम् ॥ १.१६५.६२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹਿਡਿੰਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।