Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.165

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.165.1

तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः ।
अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान् ॥ १.१६५.१ ॥

ସେ ବହୁ ସମୟ ହେଲା ଯାଇଛି ବୋଲି ଜାଣି ରାକ୍ଷସରାଜ ହିଡିମ୍ବ ସେଇ ଗଛରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଶୀଘ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲା।

1.165.2

लोहिताक्षो महाबाहुरूर्ध्वकेशो महाननः ।
मेघसङ्घातवर्ष्मा च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयानकः ॥ १.१६५.२ ॥

ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖି, ବିଶାଳ ବାହୁ, ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ କେଶ, ବଡ଼ ମୁଖ, ମେଘସମୂହ ପରି ଶରୀର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଢ଼ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଭୟଙ୍କର।

1.165.3

तलं तलेन संहत्य बाहू विक्षिप्य चासकृत् ।
उद्वृत्तनेत्रः संक्रुद्धो दन्तान्दन्तेषु निष्कुषन् ॥ १.१६५.३ ॥

ତଳହାତରେ ତଳହାତ ମାରି, ବାରମ୍ବାର ବାହୁ ଫିଙ୍ଗି, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଆଖିରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦାନ୍ତରେ ଦାନ୍ତ ଘଷି।

1.165.4

कोऽद्य मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेति हिडिम्बी च प्रेषिता किमनागता ॥ १.१६५.४ ॥

ଆଜି ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ମୋ କାମରେ କେଉଁ ଦୁର୍ମତି ବାଧା ଦେଉଛି? ହିଡିମ୍ବୀକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା, ସେ କାହିଁକି ଫେରିଲା ନାହିଁ, ତାକୁ କ'ଣ ଭୟ ହେଲା ନାହିଁ?

1.165.5

तमापतन्तं दृष्ट्वै तथा विकृतदर्शनम् ।
हिडिम्बोवाच वित्रस्ता भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६५.५ ॥

ତାକୁ ବିକୃତ ରୂପରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବାର ଦେଖି ଭୀତ ହିଡିମ୍ବା ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

1.165.6

आपतत्येष दुष्टात्मा संक्रुद्धः पुरुषादकः ।
साऽहं त्वां भ्रातृभिः सार्धं यद्ब्रवीमि तथा कुरु ॥ १.१६५.६ ॥

ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା, କ୍ରୁଦ୍ଧ ନରଭକ୍ଷକ ଏଇ ଧାଇଁ ଆସୁଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାହା କହୁଛି ତାହା କର।

1.165.7

अहं कामगमा वीर रक्षोबलसमन्विता ।
आरुहेमां मम श्रोणिं नेष्यामि त्वां विहायसा ॥ १.१६५.७ ॥

ମୁଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯାଇପାରେ, ହେ ବୀର, ରାକ୍ଷସ ବଳରେ ଯୁକ୍ତା। ମୋ କଟିରେ ଚଢ଼, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆକାଶ ପଥରେ ନେଇଯିବି।

1.165.8

प्रबोधयैतान्संसुप्तान्मातरं च परन्तप ।
सर्वानेव गमिष्याभि गृहीत्वा वो विहायसा ॥ १.१६५.८ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଏମାନେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଜଗାଇ ଦିଅ। ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧରି ମୁଁ ଆକାଶ ପଥରେ ନେଇଯିବି।

1.165.9

मा भैस्त्वं पृथुसुश्रोणि नैष कश्चिन्मयि स्थिते ।
अहमेनं हनिष्यामि पश्यन्त्यास्ते सुमध्यमे ॥ १.१६५.९ ॥

ହେ ବିଶାଳ କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ଭୟ କର ନାହିଁ। ମୁଁ ଥିବାବେଳେ ଏଠାରେ କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ହେ ସୁମଧ୍ୟମା, ଦେଖୁଥାଅ, ମୁଁ ଏହାକୁ ବଧ କରିବି।

1.165.10

नायं प्रतिबलो भीरु राक्षसापसदो मम ।
सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्वराक्षसाः ॥ १.१६५.१० ॥

ହେ ଭୀରୁ, ଏହି ନୀଚ ରାକ୍ଷସ ମୋ ସମାନ ବଳବାନ ନୁହେଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଆକ୍ରମଣ ସହିବାକୁ ଏ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।

1.165.11

पश्य बाहू सुवृत्तौ मे हस्तिहस्तनिभाविमौ ।
ऊरू परिघसङ्काशौ संहतं चाप्युरो महत् ॥ १.१६५.११ ॥

ଦେଖ, ମୋର ଏହି ସୁଡୋଳ ବାହୁ ହାତୀ ଶୁଣ୍ଡ ପରି; ଏହି ଜଙ୍ଘ ଲୌହଦଣ୍ଡ ପରି; ଏବଂ ମୋ ବକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ବିଶାଳ ଓ ଦୃଢ଼।

1.165.12

विक्रमं मे यथेन्द्रस्य साऽद्य द्रक्ष्यसि शोभने ।
माऽवमंस्थाः पृथुश्रोणि मत्वा मामिह मानुषम् ॥ १.१६५.१२ ॥

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଆଜି ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ମୋ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିବ। ହେ ବିଶାଳ କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ଏଠାରେ ମୋତେ କେବଳ ମଣିଷ ଭାବି ଅବଜ୍ଞା କର ନାହିଁ।

1.165.13

नावमन्ये नरव्याघ्र त्वामहं देवरूपिणम् ।
दृष्टप्रभावस्तु मया मानुषेष्वेव राक्षसः ॥ १.१६५.१३ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଦେବରୂପୀ ତୁମକୁ ମୁଁ ଅବମାନନା କରୁନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିଛି।

1.165.14

तथा संजल्पतस्तस्य भीमसेनस्य भारत ।
वाचः शुश्राव ताः क्रुद्धो राक्षसः पुरुषादकः ॥ १.१६५.१४ ॥

ହେ ଭାରତ, ଭୀମସେନ ଏପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ କ୍ରୋଧିତ ସେ ନରଭକ୍ଷକ ରାକ୍ଷସ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଲା।

1.165.15

अवेक्षमाणस्तस्याश्च हिडिम्बो मानुषं वपुः ।
स्रग्दामपूरितशिखां समग्रेन्दुनिभाननाम् ॥ १.१६५.१५ ॥

ହିଡିମ୍ବ ତା'ର ମାନବ ରୂପ ଦେଖୁଥିଲା — ମାଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋସା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁଖ ଥିବା ସେ।

1.165.16

सुभ्रूनासाक्षिकेशान्तां सुकुमारनखत्वचम् ।
सर्वाभरणसंयुक्तां सुसूक्ष्माम्बरधारिणीम् ॥ १.१६५.१६ ॥

ସୁନ୍ଦର ଭୁରୁ, ନାକ, ଆଖି ଓ କେଶାଗ୍ର ଥିବା; କୋମଳ ନଖ ଓ ଚର୍ମ ଥିବା; ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା।

1.165.17

तां तथा मानुषं रूपं बिभ्रतीं सुमनोहरम् ।
पुंस्कामां शङ्कमानश्च चुक्रोध पुरुषादकः ॥ १.१६५.१७ ॥

ମାନବ ରୂପ ଧରିଥିବା ସେହି ଅତି ମନୋହର ନାରୀକୁ ଦେଖି, ସେ କୌଣସି ପୁରୁଷକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରି ସେ ନରଭକ୍ଷକ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା।

1.165.18

संक्रुद्धो राक्षसस्तस्या भगिन्याः कुरुसत्तम ।
उत्फाल्य विपुले नेत्रे ततस्तामिदमब्रवीत् ॥ १.१६५.१८ ॥

ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ରାକ୍ଷସ ନିଜ ଭଉଣୀ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ବଡ଼ ଆଖି ଫିଟାଇ ତା'ଠାରେ ଏହା କହିଲା।

1.165.19

को हि मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेषि हिडिम्बे किं मत्कोपाद्विप्रमोहिता ॥ १.१६५.१९ ॥

ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ମୋ ପ୍ରତି ବିଘ୍ନ କରୁଥିବା ସେ ଦୁର୍ମତି କିଏ? ହିଡିମ୍ବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇ ତୁମେ ମୋ କ୍ରୋଧକୁ ଭୟ କରୁନାହଁ କି?

1.165.20

धिक्त्वामसति पुंस्कामे मम विप्रियकारिणि ।
पूर्वेषां राक्षसेन्द्राणां सर्वेषामयशस्करि ॥ १.१६५.२० ॥

ତୋତେ ଧିକ୍! ଦୁରାଚାରିଣୀ! ପୁରୁଷ କାମନାକାରିଣୀ! ମୋ ପ୍ରତି ଅପ୍ରିୟ କାରିଣୀ! ପୂର୍ବ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କର ଅଯଶ କାରିଣୀ!

1.165.21

यानिमानाश्रिताऽकार्षीर्विप्रियं समुहन्मम ।
एष तानद्य वै सर्वान्हनिष्यामि त्वया सह ॥ १.१६५.२१ ॥

ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ବହୁତ ଅପ୍ରିୟ କରିଛ, ଆଜି ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ମାରିବି।

1.165.22

एवमुक्त्वा हिडिम्बां स हिडिम्बो लोहितेक्षणः ।
वधायाभिपपातैनान्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन् ॥ १.१६५.२२ ॥

ହିଡିମ୍ବାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ସେ ହିଡିମ୍ବ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଦାନ୍ତେ ଦାନ୍ତ ଘୋଷି ଝାସି ପଡ଼ିଲା।

1.165.23

गर्जन्तमेवं विजने भीमसेनोऽभिवीक्ष्य तम् ।
रक्षन्प्रबोधं भ्रातॄणां मातुश्च परवीरहा ॥ १.१६५.२३ ॥

ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଏହିପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତାକୁ ଦେଖି, ଭାଇମାନଙ୍କ ଓ ମାତାଙ୍କ ନିଦ ରକ୍ଷା କରି, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ଭୀମସେନ...

1.165.24

तमापतान्तं संप्रेक्ष्य भीमः प्रहरतां वरः ।
भर्त्सयामास तेजस्वी तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.१६५.२४ ॥

ତାକୁ ଝାସି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ପ୍ରହାରକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜସ୍ୱୀ ଭୀମ ତାକୁ ଧମକାଇ କହିଲେ, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"

1.165.25

भीमसेनस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं प्रहसन्निव ।
भगिनीं प्रति सङ्क्रुद्धमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६५.२५ ॥

କିନ୍ତୁ ଭୀମସେନ ସେଇ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି, ଯେମିତି ହସୁଥିବା ଭଳି, କ୍ରୋଧିତ ଭଉଣୀକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

1.165.26

किं ते हिडिम्ब एतैर्वा सुखसुप्तैः प्रबोधितैः ।
मामासादय दुर्बुद्धे तरसा त्वं नराशन ॥ १.१६५.२६ ॥

ହିଡିମ୍ବ, ଏମାନଙ୍କୁ ସୁଖରେ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ଜଗାଇବାରେ ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ? ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ନରଭକ୍ଷକ, ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଆସ।

1.165.27

मय्येव प्रहरैहि त्वं न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
विशेषतोऽनपकृते परेणापकृते सति ॥ १.१६५.२७ ॥

ମୋ ଉପରେ ହିଁ ପ୍ରହାର କର; ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମାରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବିଶେଷତଃ ସେ ଅପରାଧ ନ କରି ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅପକୃତ ହୋଇଥିଲେ।

1.165.28

न हीयं स्ववशा बाला कामयत्यद्य मामिह ।
चोदितैषा ह्यनङ्गेन शरीरान्तरचारिणा ॥ १.१६५.२८ ॥

ଏହି ବାଳିକା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନୁହେଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ ମୋତେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ଶରୀର ଭିତରେ ବିଚରଣକାରୀ ଅନଙ୍ଗ (କାମଦେବ) ଏହାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି।

1.165.29

भगिनी तव दुर्वृत्त रक्षसां वै यशोहर ।
त्वन्नियोगेन चैवेयं रूपं मम समीक्ष्य च ॥ १.१६५.२९ ॥

ହେ ଦୁରାଚାରୀ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଯଶ ହରଣକାରୀ! ତୁମ ଭଉଣୀ ତୁମ ପ୍ରେରଣାରେ ଓ ମୋ ରୂପ ଦେଖି ଏମିତି କରୁଛି।

1.165.30

कामयत्यद्य मां भीरुस्तव नैषापराध्यति ।
अनङ्गेन कृते दोषे नेमां गर्हितुमर्हसि ॥ १.१६५.३० ॥

ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଭୀରୁ ବାଳିକା ମୋତେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ସେ ତୁମ ପ୍ରତି କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ। ଅନଙ୍ଗ (କାମଦେବ)ଙ୍କ କୃତ ଦୋଷ ପାଇଁ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

1.165.31

मयि तिष्ठति दुष्टात्मन्न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
संगच्छस्व मया सार्धमेकेनैको नराशन ॥ १.१६५.३१ ॥

ମୁଁ ଥାଉ ଥାଉ, ହେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା, ଗୋଟିଏ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମାରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ନରଭକ୍ଷକ, ମୋ ସହିତ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧ କର।

1.165.32

अहमेको गमिष्यामि त्वामद्य यमसादनम् ।
अद्य मद्बलनिष्पिष्टं शिरो राक्षस दीर्यताम्।
कुञ्जरस्येव पादेन विनिष्पिष्टं बलीयसाः ॥ १.१६५.३२ ॥

ମୁଁ ଏକାକୀ ଯିବି ଏବଂ ଆଜି ହିଁ ତୁମକୁ ଯମଲୋକ ପଠାଇବି। ହେ ରାକ୍ଷସ, ମୋ ବଳରେ ପିଷ୍ଟ ତୁମ ମସ୍ତକ ଆଜି ଫାଟୁ, ବଳବାନଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ପିଷ୍ଟ ହାତୀ ପରି।

1.165.33

अद्य गात्राणि ते कङ्काः श्येना गोमायवस्तथा ।
कर्षन्तु भुवि संहृष्टा निहतस्य मया मृधे ॥ १.१६५.३३ ॥

ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ତୁମ ଶରୀରକୁ କଙ୍କ, ବାଜ ଓ ଶିଆଳମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମାଟିରେ ଟାଣି ନେଉ।

1.165.34

क्षणेनाद्य करिष्येऽहमिदं वनमराक्षसम् ।
पुरा यद्दूषितं नित्यं त्वया भक्षयता नरान् ॥ १.१६५.३४ ॥

କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ଆଜି ମୁଁ ଏହି ବନକୁ ରାକ୍ଷସଶୂନ୍ୟ କରିବି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ଖାଇ ସଦା ଦୂଷିତ କରିଥିଲ।

1.165.35

अद्य त्वां भगिनी रक्षः कृष्यमाणं मयाऽसकृत् ।
द्रक्ष्यत्यद्रिप्रतीकाशं सिंहेनेव महाद्विपम् ॥ १.१६५.३५ ॥

ଆଜି ତୁମ ଭଉଣୀ, ହେ ରାକ୍ଷସ, ପର୍ବତ ପରି ତୁମକୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବାରମ୍ବାର ଟାଣି ଯାଉଥିବା ଦେଖିବ, ଯେପରି ସିଂହ ମହାହାତୀକୁ ଟାଣେ।

1.165.36

निराबाधास्त्वयि हते मया राक्षसपांसन ।
वनमेतच्चरिष्यन्ति पुरुषा वनचारिणः ॥ १.१६५.३६ ॥

ହେ ରାକ୍ଷସନାଶକ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିହତ ହେଲେ ବନବାସୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ବନରେ ନିର୍ଭୟରେ ବିଚରଣ କରିବେ।

1.165.37

गर्जितेन वृथा किं ते कत्थितेन च मानुष ।
कृत्वैतत्कर्मणा सर्वं कत्थेया मा चिरं कृथाः ॥ १.१६५.३७ ॥

ହେ ମନୁଷ୍ୟ, ଗର୍ଜନ ଓ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାରେ ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ? ଏ ସବୁ କର୍ମରେ କରି ଦେଖାଅ, ତା'ପରେ ଦମ୍ଭ କର; ବହୁ ସମୟ ନେଇ ନାହିଁ।

1.165.38

बलिनं मन्यसे यच्चाप्यात्मानं सपराक्रमम् ।
ज्ञास्यस्यद्य समागम्य मयात्मानं बलाधिकम् ॥ १.१६५.३८ ॥

ତୁମେ ନିଜକୁ ବଳବାନ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ମନେ କର; ଆଜି ମୋ ସହିତ ମୁକାବିଲା କରି ଜାଣିବ ଯେ ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ବଳବାନ।

1.165.39

न तावदेतान्हिंसिष्ये स्वपन्त्वेते यथासुखम् ।
एष त्वामेव दुर्बुद्धे निहन्म्यद्याप्रियंवदम् ॥ १.१६५.३९ ॥

ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ମାରିବି ନାହିଁ; ଏମାନେ ସୁଖରେ ଶୋଇଥାଆନ୍ତୁ। ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଅପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ତୁମକୁ ଆଜି ମୁଁ ମାରିବି।

1.165.40

पीत्वा तवासृग्गात्रेभ्यस्ततः पश्चादिमानपि ।
हनिष्यामि ततः पश्चादिमां विप्रियकारिणीम् ॥ १.१६५.४० ॥

ତୁମ ଅଙ୍ଗରୁ ରକ୍ତ ପାନ କରି, ତା'ପରେ ଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରିବି; ତା'ପରେ ଏହି ଅପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିବି।

1.165.41

एवमुक्त्वा ततो बाहुं प्रगृह्य पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत संक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ १.१६५.४१ ॥

ଏହା କହି ସେ ନରଭକ୍ଷକ କ୍ରୋଧରେ ହାତ ଉଠାଇ ଶତ୍ରୁଦମନ ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।

1.165.42

तस्याभिद्रवतस्तूर्णं भीमो भीमपराक्रमः ।
वेगेन प्रहितं बाहुं निजग्राह हसन्निव ॥ १.१६५.४२ ॥

ସେ ଶୀଘ୍ର ଧାଇଁଲାବେଳେ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମ ବେଗରେ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ତାହାର ହାତକୁ ହସି ହସି ଧରିଲେ।

1.165.43

निगृह्य तं बलाद्भीमो विस्फुरन्तं चकर्ष ह ।
तस्माद्देशाद्धनूंष्यष्टौ सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ १.१६५.४३ ॥

ଭୀମ ବଳପୂର୍ବକ ତାକୁ ଧରି, ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ତାକୁ ସେ ସ୍ଥାନରୁ ଆଠ ଧନୁ ଦୂରକୁ ଟାଣି ନେଲା; ସିଂହ ଯେପରି ସାନ ହରିଣକୁ ଟାଣେ।

1.165.44

ततः स राक्षसः क्रुद्धः पाण्डवेन बलार्दितः ।
भीमसेनं समालिङ्ग्य व्यनदद्भैरवं रवम् ॥ १.१६५.४४ ॥

ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବଳରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା; ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲା।

1.165.45

पुनर्भीमो बलादेनं विचकर्ष महाबलः ।
मा शब्दः सुखसुप्तानां भ्रातॄणां मे भवेदिति ॥ १.१६५.४५ ॥

ମହାବଳୀ ଭୀମ ପୁଣି ବଳପୂର୍ବକ ତାକୁ ଟାଣିଲା; 'ସୁଖରେ ଶୋଉଥିବା ମୋ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଶବ୍ଦ ନ ହେଉ' ଏହା ଭାବି।

1.165.46

हस्ते गृहीत्वा तद्रक्षो दूरमन्यत्र नीतवान् ।
पृच्छे गृहीत्वा तुण्डेन गरुडः पन्नगं यथा ॥ १.१६५.४६ ॥

ସେ ରାକ୍ଷସର ହାତ ଧରି ତାକୁ ଦୂରକୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଗଲା; ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଚଞ୍ଚୁରେ ଧରି ନେଇଯିବା ପରି।

1.165.47

अन्योन्यं तौ समासाद्य विचकर्षतुरोजसा ।
हिडिम्बो भीमसेनश्च विक्रमं चक्रतुः परम् ॥ १.१६५.४७ ॥

ପରସ୍ପରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଦୁହେଁ ବଳରେ ଟାଣାଟାଣି କଲେ; ହିଡିମ୍ବ ଓ ଭୀମସେନ ପରମ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇଲେ।

1.165.48

बभञ्जतुस्तदा वृक्षाँल्लताश्चाकर्षतुस्तदा ।
मत्ताविव चं संरब्धौ वारणौ षष्टिहायनौ ॥ १.१६५.४८ ॥

ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଲେ, ଲତା ଟାଣିଲେ; କ୍ରୋଧିତ, ମଦମତ୍ତ ଷାଠିଏ ବର୍ଷ ବୟସର ଦୁଇଟି ହାତୀ ପରି ସେମାନେ ଥିଲେ।

1.165.49

पादपानुद्धरन्तौ तावूरुवेगेन वेगितौ ।
स्फोटयन्तौ लताजालान्यूरुभ्यां गृह्य सर्वशः ॥ १.१६५.४९ ॥

ସେ ଦୁଇଜଣ ଗଛ ଉପାଡ଼ି, ଊରୁର ବେଗରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଲତାଜାଲକୁ ଊରୁରେ ଧରି ସବୁ ଆଡ଼ୁ ଛିଣ୍ଡାଉଥିଲେ।

1.165.50

वित्रासयन्तौ तौ शब्दैः सर्वतो मृगपक्षिणः ।
बलेन बलिनौ मत्तावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ १.१६५.५० ॥

ଶବ୍ଦରେ ସବୁଆଡ଼ିର ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ବଳରେ ବଳବାନ, ମତ୍ତ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେ ଦୁଇଜଣ।

1.165.51

भीमराक्षसयोर्युद्धं तदाऽवर्तत दारुणम् ।
पुरा देवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ १.१६५.५१ ॥

ସେତେବେଳେ ଭୀମ ଓ ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ପୂର୍ବେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃତ୍ର ଓ ବାସବ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ହୋଇଥିଲା।

1.165.52

भङूक्त्वा वृक्षान्महाशाखांस्ताडयामासतुः क्रुधा ।
सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकान् ॥ १.१६५.५२ ॥

ବଡ଼ ଡାଳଥିବା ଗଛ ଭାଙ୍ଗି, କ୍ରୋଧରେ ସେମାନେ ସାଲ, ତାଳ, ତମାଳ, ଆମ୍ବ, ବଟ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ବିଭୀତକ ଗଛକୁ ଆଘାତ କଲେ।

1.165.53

न्यग्रोधप्लक्षखर्जूरपनसानश्मकण्टकान् ।
एतानन्यान्महावृक्षानुत्खाय तरसाऽखिलान् ॥ १.१६५.५३ ॥

ବଟ, ପାକୁଡ଼, ଖଜୁରୀ, ପଣସ, ପଥର ଓ କଣ୍ଟାଗଛ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମହାବୃକ୍ଷ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଳରେ ଉପାଡ଼ି।

1.165.54

उत्क्षिप्यान्योन्यरोषेण ताडयामासतू रणे ।
यदाऽभवद्वनं सर्वं निर्वृक्षं वृक्षसङ्कुलम् ॥ १.१६५.५४ ॥

ପରସ୍ପର ପ୍ରତି କ୍ରୋଧରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇ ଫୋପାଡ଼ି ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କଲେ; ଗଛରେ ଭରା ସମଗ୍ର ବନ ଗଛଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

1.165.55

तदा शिलाश्च कुञ्जांश्च वृक्षान्कण्टकिनस्तथा ।
ततस्तौ गिरिशृङ्गाणि पर्वतांश्चाभ्रलेलिहान् ॥ १.१६५.५५ ॥

ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପଥର, ଝୋପ ଓ କଣ୍ଟାଗଛ, ତା'ପରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ ମେଘ ଚାଟୁଥିବା ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଉଠାଇଲେ।

1.165.56

शैलांश्च गण्डपाषाणानुत्खायादाय वैरिणौ ।
चिक्षेपतुरुपर्याजावन्योन्यं विजयेषिणौ ॥ १.१६५.५६ ॥

ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁ ପଥର ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଶିଳା ଉପାଡ଼ି ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଉପରୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

1.165.57

तद्वनं परितः पञ्चयोजनं निर्महीरुहम् ।
निर्लतागुल्मपाषाणं निर्मृगं चक्रतुर्भृशम् ॥ १.१६५.५७ ॥

ସେମାନେ ସେହି ବନକୁ ଚାରିପଟେ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଯାଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛ, ଲତା, ଝୋପ, ପଥର ଓ ହରିଣ ରହିତ କରି ଦେଲେ।

1.165.58

तयोर्युद्धेन राजेन्द्र तद्वनं भीमरक्षसोः ।
मुहूर्तेनाभवत्कूमर्पृष्ठवच्छ्लक्ष्णमव्ययम् ॥ १.१६५.५८ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭୀମ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ବନ କ୍ଷଣକରେ କଇଁଛ ପିଠି ପରି ସମତଳ ଓ ଚିକ୍କଣ ହୋଇଗଲା।

1.165.59

ऊरुबाहुपरिक्लेशात्कर्षन्तावितरेतरम् ।
उत्कर्षन्तौ विकर्षन्तौ प्रकर्षन्तौ परस्परम् ॥ १.१६५.५९ ॥

ଊରୁ ଓ ବାହୁର ପରିଶ୍ରମରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଟାଣୁଥିଲେ, ଉପରକୁ ଟାଣୁଥିଲେ, ଏଣେତେଣେ ଟାଣୁଥିଲେ ଏବଂ ଆଗକୁ ଟାଣୁଥିଲେ।

1.165.60

तौ स्वनेन विना राजन्गर्जन्तौ च परस्परम् ।
पाषाणसंघट्टनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ १.१६५.६० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଗର୍ଜନ କରି ପରସ୍ପରକୁ ପଥରର ସଂଘର୍ଷ ପରି ପ୍ରହାରରେ ଆଘାତ କଲେ; ଶବ୍ଦ ବିନା ସେମାନେ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ।

1.165.61

अन्योन्यं च समालिङ्ग्य विकर्षन्तौ परस्परम् ।
बाहुयुद्धमभूद्धोरं बलिवासवयोरिव।
युद्धसंरम्भनिर्गच्छत्फूत्काररवनिस्वनम् ॥ १.१६५.६१ ॥

ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପରସ୍ପରକୁ ଟାଣି, ବଳି ଓ ବାସବଙ୍କ ପରି ଭୟଙ୍କର ବାହୁଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଯୁଦ୍ଧର ଆବେଗରେ ଫୂତ୍କାର ଓ ଗର୍ଜନ ଧ୍ୱନି ନିର୍ଗତ ହେଲା।

1.165.62

तयोः शब्देन महता विबुद्धास्ते नरर्षभाः ।
सह मात्रा च ददृशुर्हिडिम्बामग्रतःस्थिताम् ॥ १.१६५.६२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମହା ଶବ୍ଦରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମାତା ସହିତ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ହିଡିମ୍ବାକୁ ଦେଖିଲେ।