મહાભારત · અધ્યાય 1.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.165.1
तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः ।
अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान् ॥ १.१६५.१ ॥
તે લાંબા સમયથી ગઈ છે એમ જાણીને રાક્ષસરાજ હિડિંબ તે વૃક્ષ પરથી ઊતરીને તરત પાંડવો પાસે આવ્યો.
1.165.2
लोहिताक्षो महाबाहुरूर्ध्वकेशो महाननः ।
मेघसङ्घातवर्ष्मा च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयानकः ॥ १.१६५.२ ॥
લાલ આંખોવાળો, વિશાળ ભુજાઓવાળો, ઊભા વાળવાળો, મોટા મુખવાળો, મેઘસમૂહ જેવા શરીરવાળો, તીક્ષ્ણ દાઢોવાળો અને ભયાનક.
1.165.3
तलं तलेन संहत्य बाहू विक्षिप्य चासकृत् ।
उद्वृत्तनेत्रः संक्रुद्धो दन्तान्दन्तेषु निष्कुषन् ॥ १.१६५.३ ॥
હથેળી પર હથેળી પછાડીને, વારંવાર ભુજાઓ ઉછાળીને, ફરતી આંખોવાળો, અત્યંત ક્રોધિત થઈને દાંત પર દાંત ઘસતો.
1.165.4
कोऽद्य मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेति हिडिम्बी च प्रेषिता किमनागता ॥ १.१६५.४ ॥
આજે ખાવાની ઇચ્છા ધરાવતા મારા કાર્યમાં વિઘ્ન કોણ દુર્બુદ્ધિ નાખી રહ્યો છે? હિડિંબીને મોકલી હતી, તે કેમ પાછી આવી નહીં, શું તેને ડર નથી લાગતો?
1.165.5
तमापतन्तं दृष्ट्वै तथा विकृतदर्शनम् ।
हिडिम्बोवाच वित्रस्ता भीमसेनमिदं वचः ॥ १.१६५.५ ॥
તેને વિકૃત રૂપે ધસી આવતો જોઈને ભયભીત હિડિંબાએ ભીમસેનને આ વચન કહ્યું.
1.165.6
आपतत्येष दुष्टात्मा संक्रुद्धः पुरुषादकः ।
साऽहं त्वां भ्रातृभिः सार्धं यद्ब्रवीमि तथा कुरु ॥ १.१६५.६ ॥
દુષ્ટ આત્માવાળો, ક્રોધિત નરભક્ષક આ ધસી આવે છે. હું તને અને તારા ભાઈઓ સાથે જે કહું છું તે કર.
1.165.7
अहं कामगमा वीर रक्षोबलसमन्विता ।
आरुहेमां मम श्रोणिं नेष्यामि त्वां विहायसा ॥ १.१६५.७ ॥
હું ઇચ્છા મુજબ જઈ શકનારી છું, હે વીર, રાક્ષસી બળથી યુક્ત. મારી કમર પર ચઢ, હું તને આકાશમાર્ગે લઈ જઈશ.
1.165.8
प्रबोधयैतान्संसुप्तान्मातरं च परन्तप ।
सर्वानेव गमिष्याभि गृहीत्वा वो विहायसा ॥ १.१६५.८ ॥
હે શત્રુતાપન, આ ઊંઘતા લોકોને અને માતાને જગાડ. તમને સૌને પકડીને હું આકાશમાર્ગે લઈ જઈશ.
1.165.9
मा भैस्त्वं पृथुसुश्रोणि नैष कश्चिन्मयि स्थिते ।
अहमेनं हनिष्यामि पश्यन्त्यास्ते सुमध्यमे ॥ १.१६५.९ ॥
હે વિશાલ કટિવાળી, ડરીશ નહીં. હું હોઉં ત્યારે અહીં કોઈ નથી. હે સુમધ્યમા, જોતી રહે, હું એને મારી નાખીશ.
1.165.10
नायं प्रतिबलो भीरु राक्षसापसदो मम ।
सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्वराक्षसाः ॥ १.१६५.१० ॥
હે ભીરુ, આ નીચ રાક્ષસ મારી બરાબરીનો નથી. યુદ્ધમાં મારો હુમલો સહન કરવા એ અથવા સર્વ રાક્ષસો પણ સમર્થ નથી.
1.165.11
पश्य बाहू सुवृत्तौ मे हस्तिहस्तनिभाविमौ ।
ऊरू परिघसङ्काशौ संहतं चाप्युरो महत् ॥ १.१६५.११ ॥
જુઓ, મારા આ સુડોળ બાહુ હાથીની સૂંઢ જેવા છે; આ સાથળ પરિઘ જેવા છે, અને મારી છાતી પણ વિશાળ તથા દૃઢ છે.
1.165.12
विक्रमं मे यथेन्द्रस्य साऽद्य द्रक्ष्यसि शोभने ।
माऽवमंस्थाः पृथुश्रोणि मत्वा मामिह मानुषम् ॥ १.१६५.१२ ॥
હે સુંદરી, આજે તું ઇન્દ્ર જેવો મારો પરાક્રમ જોઈશ. હે વિશાલ કટિવાળી, અહીં મને માત્ર માણસ માનીને તિરસ્કાર ન કરજે.
1.165.13
नावमन्ये नरव्याघ्र त्वामहं देवरूपिणम् ।
दृष्टप्रभावस्तु मया मानुषेष्वेव राक्षसः ॥ १.१६५.१३ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, દેવરૂપી તમને હું અવગણતો નથી; પણ મનુષ્યોમાં જ મેં રાક્ષસોનો પ્રભાવ જોયો છે.
1.165.14
तथा संजल्पतस्तस्य भीमसेनस्य भारत ।
वाचः शुश्राव ताः क्रुद्धो राक्षसः पुरुषादकः ॥ १.१६५.१४ ॥
હે ભારત, ભીમસેન આ પ્રમાણે બોલતા હતા ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા તે નરભક્ષી રાક્ષસે એ શબ્દો સાંભળ્યા.
1.165.15
अवेक्षमाणस्तस्याश्च हिडिम्बो मानुषं वपुः ।
स्रग्दामपूरितशिखां समग्रेन्दुनिभाननाम् ॥ १.१६५.१५ ॥
હિડિંબ તેનું માનવ સ્વરૂપ જોઈ રહ્યો હતો — માળાઓથી ભરેલી ચોટલી અને પૂર્ણ ચંદ્ર જેવા મુખવાળી.
1.165.16
सुभ्रूनासाक्षिकेशान्तां सुकुमारनखत्वचम् ।
सर्वाभरणसंयुक्तां सुसूक्ष्माम्बरधारिणीम् ॥ १.१६५.१६ ॥
સુંદર ભ્રમરો, નાક, આંખો અને વાળના છેડાવાળી; કોમળ નખ અને ત્વચાવાળી; સર્વ આભૂષણોથી શોભિત, અતિ સૂક્ષ્મ વસ્ત્ર ધારણ કરેલી.
1.165.17
तां तथा मानुषं रूपं बिभ्रतीं सुमनोहरम् ।
पुंस्कामां शङ्कमानश्च चुक्रोध पुरुषादकः ॥ १.१६५.१७ ॥
માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરેલી તે અતિ મનોહર સ્ત્રીને જોઈ, તે કોઈ પુરુષની ઇચ્છા રાખે છે એવી શંકા કરીને તે નરભક્ષી ક્રોધે ભરાયો.
1.165.18
संक्रुद्धो राक्षसस्तस्या भगिन्याः कुरुसत्तम ।
उत्फाल्य विपुले नेत्रे ततस्तामिदमब्रवीत् ॥ १.१६५.१८ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, તે રાક્ષસ પોતાની બહેન પર અત્યંત ક્રોધે ભરાયો, પોતાની વિશાળ આંખો ફાડીને પછી તેને આ કહ્યું.
1.165.19
को हि मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः ।
न बिभेषि हिडिम्बे किं मत्कोपाद्विप्रमोहिता ॥ १.१६५.१९ ॥
ભોજન કરવાની ઇચ્છા ધરાવતા મારામાં વિઘ્ન કરનારી એ દુર્બુદ્ધિ કોણ છે? હિડિમ્બે, બ્રાહ્મણથી મોહિત થઈને શું તું મારા ક્રોધથી ડરતી નથી?
1.165.20
धिक्त्वामसति पुंस्कामे मम विप्रियकारिणि ।
पूर्वेषां राक्षसेन्द्राणां सर्वेषामयशस्करि ॥ १.१६५.२० ॥
તને ધિક્કાર! દુરાચારી સ્ત્રી! પુરુષોની કામના કરનારી! મારું અપ્રિય કરનારી! પૂર્વના સર્વ રાક્ષસરાજાઓનું અપયશ કરનારી!
1.165.21
यानिमानाश्रिताऽकार्षीर्विप्रियं समुहन्मम ।
एष तानद्य वै सर्वान्हनिष्यामि त्वया सह ॥ १.१६५.२१ ॥
જેમનો આશ્રય લઈને તેં મારું મોટું અપ્રિય કર્યું છે, આજે એ સર્વને તારી સાથે જ હું મારી નાખીશ.
1.165.22
एवमुक्त्वा हिडिम्बां स हिडिम्बो लोहितेक्षणः ।
वधायाभिपपातैनान्दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन् ॥ १.१६५.२२ ॥
હિડિમ્બાને આમ કહીને લાલ નેત્રોવાળો એ હિડિમ્બ તેમને મારવા દાંતે દાંત ઘસતો ધસી આવ્યો.
1.165.23
गर्जन्तमेवं विजने भीमसेनोऽभिवीक्ष्य तम् ।
रक्षन्प्रबोधं भ्रातॄणां मातुश्च परवीरहा ॥ १.१६५.२३ ॥
નિર્જન સ્થળે એ રીતે ગર્જતા તેને જોઈને, ભાઈઓ અને માતાની ઊંઘનું રક્ષણ કરતા, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર ભીમસેને...
1.165.24
तमापतान्तं संप्रेक्ष्य भीमः प्रहरतां वरः ।
भर्त्सयामास तेजस्वी तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.१६५.२४ ॥
તેને ધસી આવતો જોઈને, પ્રહાર કરનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ તેજસ્વી ભીમે તેને ધમકાવીને કહ્યું, "ઊભો રહે, ઊભો રહે!"
1.165.25
भीमसेनस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं प्रहसन्निव ।
भगिनीं प्रति सङ्क्रुद्धमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६५.२५ ॥
પરંતુ ભીમસેને તે રાક્ષસને જોઈને, જાણે હસતા હોય તેમ, ક્રોધિત બહેનને આ વચન કહ્યું.
1.165.26
किं ते हिडिम्ब एतैर्वा सुखसुप्तैः प्रबोधितैः ।
मामासादय दुर्बुद्धे तरसा त्वं नराशन ॥ १.१६५.२६ ॥
હિડિંબ, આ સુખેથી સૂતેલાઓને જગાડવાથી તને શું લાભ? હે દુર્બુદ્ધિ નરભક્ષક, તું ઝડપથી મારી પાસે આવ.
1.165.27
मय्येव प्रहरैहि त्वं न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
विशेषतोऽनपकृते परेणापकृते सति ॥ १.१६५.२७ ॥
મારા પર જ પ્રહાર કર; સ્ત્રીને મારવી તને યોગ્ય નથી, ખાસ કરીને જ્યારે તેણે કોઈ અપરાધ કર્યો ન હોય અને બીજાએ તેનું અહિત કર્યું હોય.
1.165.28
न हीयं स्ववशा बाला कामयत्यद्य मामिह ।
चोदितैषा ह्यनङ्गेन शरीरान्तरचारिणा ॥ १.१६५.२८ ॥
આ બાળા પોતાની ઇચ્છાથી નહીં, અત્યારે અહીં મને ઇચ્છે છે; શરીરમાં વિચરતા અનંગ (કામદેવ)એ એને પ્રેરી છે.
1.165.29
भगिनी तव दुर्वृत्त रक्षसां वै यशोहर ।
त्वन्नियोगेन चैवेयं रूपं मम समीक्ष्य च ॥ १.१६५.२९ ॥
હે દુરાચારી, રાક્ષસોનું યશ હરનાર! તારી આ બહેન તારા કહેવાથી અને મારું રૂપ જોઈને આમ કરે છે.
1.165.30
कामयत्यद्य मां भीरुस्तव नैषापराध्यति ।
अनङ्गेन कृते दोषे नेमां गर्हितुमर्हसि ॥ १.१६५.३० ॥
હવે આ ભીરુ બાળા મને ઇચ્છે છે; એણે તારો કોઈ અપરાધ કર્યો નથી. અનંગ (કામદેવ)ના દોષ માટે એને નિંદવું તને યોગ્ય નથી.
1.165.31
मयि तिष्ठति दुष्टात्मन्न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
संगच्छस्व मया सार्धमेकेनैको नराशन ॥ १.१६५.३१ ॥
હું હોઉં ત્યારે, હે દુષ્ટાત્મા, એક સ્ત્રીને મારવી તને યોગ્ય નથી. હે નરભક્ષી, મારી સાથે એકલો-એકલો લડ.
1.165.32
अहमेको गमिष्यामि त्वामद्य यमसादनम् ।
अद्य मद्बलनिष्पिष्टं शिरो राक्षस दीर्यताम्।
कुञ्जरस्येव पादेन विनिष्पिष्टं बलीयसाः ॥ १.१६५.३२ ॥
હું એકલો જઈશ અને આજે જ તને યમલોકે મોકલીશ. હે રાક્ષસ, મારા બળથી કચડાયેલું તારું માથું આજે ફૂટો, બળવાનના પગ નીચે કચડાયેલા હાથીની જેમ.
1.165.33
अद्य गात्राणि ते कङ्काः श्येना गोमायवस्तथा ।
कर्षन्तु भुवि संहृष्टा निहतस्य मया मृधे ॥ १.१६५.३३ ॥
આજે યુદ્ધમાં મારા હાથે હણાયેલા તારા દેહોને કંક પક્ષીઓ, બાજ અને શિયાળો હર્ષથી ભૂમિ પર ખેંચી જાઓ.
1.165.34
क्षणेनाद्य करिष्येऽहमिदं वनमराक्षसम् ।
पुरा यद्दूषितं नित्यं त्वया भक्षयता नरान् ॥ १.१६५.३४ ॥
ક્ષણમાં જ આજે હું આ વનને રાક્ષસોથી મુક્ત કરીશ, જે પહેલાં તું માણસો ખાઈને સદા દૂષિત કરતો હતો.
1.165.35
अद्य त्वां भगिनी रक्षः कृष्यमाणं मयाऽसकृत् ।
द्रक्ष्यत्यद्रिप्रतीकाशं सिंहेनेव महाद्विपम् ॥ १.१६५.३५ ॥
આજે તારી બહેન, હે રાક્ષસ, પર્વત જેવા તને મારા વડે વારંવાર ખેંચાતો જોશે, જેમ સિંહ મહાકાય હાથીને ખેંચે.
1.165.36
निराबाधास्त्वयि हते मया राक्षसपांसन ।
वनमेतच्चरिष्यन्ति पुरुषा वनचारिणः ॥ १.१६५.३६ ॥
હે રાક્ષસોનો સંહાર કરનાર, મારા વડે તું હણાયા પછી વનચારી માણસો આ વનમાં નિર્ભયતાથી ફરશે.
1.165.37
गर्जितेन वृथा किं ते कत्थितेन च मानुष ।
कृत्वैतत्कर्मणा सर्वं कत्थेया मा चिरं कृथाः ॥ १.१६५.३७ ॥
હે મનુષ્ય, ગર્જના અને બડાઈથી તને શું લાભ? આ બધું કર્મથી કરીને પછી બડાઈ કર, લાંબો સમય ન કર.
1.165.38
बलिनं मन्यसे यच्चाप्यात्मानं सपराक्रमम् ।
ज्ञास्यस्यद्य समागम्य मयात्मानं बलाधिकम् ॥ १.१६५.३८ ॥
તું પોતાને બળવાન અને પરાક્રમી માને છે; આજે મારી સામે આવીને તું જાણીશ કે હું તારા કરતાં વધુ બળવાન છું.
1.165.39
न तावदेतान्हिंसिष्ये स्वपन्त्वेते यथासुखम् ।
एष त्वामेव दुर्बुद्धे निहन्म्यद्याप्रियंवदम् ॥ १.१६५.३९ ॥
હમણાં હું આમને હણીશ નહીં; આ સુખે સૂઈ રહે. હે દુર્બુદ્ધિ, અપ્રિય બોલનાર તને જ આજે હું મારીશ.
1.165.40
पीत्वा तवासृग्गात्रेभ्यस्ततः पश्चादिमानपि ।
हनिष्यामि ततः पश्चादिमां विप्रियकारिणीम् ॥ १.१६५.४० ॥
તારા અંગોનું લોહી પીને, પછી આમને પણ હણીશ; ત્યાર બાદ આ અપ્રિય કરનારી સ્ત્રીને પણ હણીશ.
1.165.41
एवमुक्त्वा ततो बाहुं प्रगृह्य पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत संक्रुद्धो भीमसेनमरिन्दमम् ॥ १.१६५.४१ ॥
આમ કહીને તે નરભક્ષક ક્રોધે ભરાઈ, હાથ ઉગામીને શત્રુદમન ભીમસેન પર ધસી ગયો.
1.165.42
तस्याभिद्रवतस्तूर्णं भीमो भीमपराक्रमः ।
वेगेन प्रहितं बाहुं निजग्राह हसन्निव ॥ १.१६५.४२ ॥
તે ઝડપથી ધસી આવતાં, ભયંકર પરાક્રમી ભીમે વેગથી ફેંકાયેલો તેનો હાથ હસતાં હસતાં પકડી લીધો.
1.165.43
निगृह्य तं बलाद्भीमो विस्फुरन्तं चकर्ष ह ।
तस्माद्देशाद्धनूंष्यष्टौ सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ १.१६५.४३ ॥
ભીમે બળપૂર્વક તેને પકડીને, તરફડતા તેને તે સ્થાનથી આઠ ધનુષ્ય દૂર ઘસડી લીધો; જેમ સિંહ નાના મૃગને ઘસડે.
1.165.44
ततः स राक्षसः क्रुद्धः पाण्डवेन बलार्दितः ।
भीमसेनं समालिङ्ग्य व्यनदद्भैरवं रवम् ॥ १.१६५.४४ ॥
ત્યારે પાંડવના બળથી પીડિત થયેલો તે રાક્ષસ ક્રોધે ભરાયો; ભીમસેનને આલિંગન આપી તેણે ભયંકર ગર્જના કરી.
1.165.45
पुनर्भीमो बलादेनं विचकर्ष महाबलः ।
मा शब्दः सुखसुप्तानां भ्रातॄणां मे भवेदिति ॥ १.१६५.४५ ॥
મહાબલી ભીમે ફરી બળપૂર્વક તેને ખેંચ્યો; 'સુખે સૂતેલા મારા ભાઈઓને અવાજ ન થાય' એમ વિચારીને.
1.165.46
हस्ते गृहीत्वा तद्रक्षो दूरमन्यत्र नीतवान् ।
पृच्छे गृहीत्वा तुण्डेन गरुडः पन्नगं यथा ॥ १.१६५.४६ ॥
તે રાક્ષસનો હાથ પકડીને તેને દૂર બીજી જગ્યાએ લઈ ગયો; ગરુડ સર્પને ચાંચમાં પકડીને લઈ જાય તેમ.
1.165.47
अन्योन्यं तौ समासाद्य विचकर्षतुरोजसा ।
हिडिम्बो भीमसेनश्च विक्रमं चक्रतुः परम् ॥ १.१६५.४७ ॥
એકબીજાની સામે થઈ બંનેએ બળપૂર્વક ખેંચાખેંચી કરી; હિડિંબ અને ભીમસેને પરમ પરાક્રમ બતાવ્યો.
1.165.48
बभञ्जतुस्तदा वृक्षाँल्लताश्चाकर्षतुस्तदा ।
मत्ताविव चं संरब्धौ वारणौ षष्टिहायनौ ॥ १.१६५.४८ ॥
ત્યારે તેમણે વૃક્ષો ભાંગ્યા, વેલાઓ ખેંચ્યા; ક્રોધે ભરાયેલા, મદમસ્ત સાઠ વર્ષના બે હાથીઓ જેવા તેઓ હતા.
1.165.49
पादपानुद्धरन्तौ तावूरुवेगेन वेगितौ ।
स्फोटयन्तौ लताजालान्यूरुभ्यां गृह्य सर्वशः ॥ १.१६५.४९ ॥
તે બંને વૃક્ષો ઉખેડતા, જાંઘના વેગથી પ્રેરિત થઈને, વેલાઓની જાળ જાંઘો વડે પકડીને સર્વત્ર તોડતા હતા.
1.165.50
वित्रासयन्तौ तौ शब्दैः सर्वतो मृगपक्षिणः ।
बलेन बलिनौ मत्तावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ॥ १.१६५.५० ॥
અવાજોથી ચોમેરના મૃગો અને પક્ષીઓને ડરાવતા, બળથી બળવાન, મદોન્મત્ત, એકબીજાનો વધ કરવા ઇચ્છતા તે બંને.
1.165.51
भीमराक्षसयोर्युद्धं तदाऽवर्तत दारुणम् ।
पुरा देवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ १.१६५.५१ ॥
ત્યારે ભીમ અને રાક્ષસ વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું, જેમ પૂર્વે દેવાસુર યુદ્ધમાં વૃત્ર અને વાસવ વચ્ચે થયું હતું.
1.165.52
भङूक्त्वा वृक्षान्महाशाखांस्ताडयामासतुः क्रुधा ।
सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकान् ॥ १.१६५.५२ ॥
મોટી ડાળીઓવાળાં વૃક્ષો તોડીને, ક્રોધથી તેઓએ સાલ, તાડ, તમાલ, આંબો, વડ, અર્જુન અને બહેડાના વૃક્ષો પર પ્રહાર કર્યો.
1.165.53
न्यग्रोधप्लक्षखर्जूरपनसानश्मकण्टकान् ।
एतानन्यान्महावृक्षानुत्खाय तरसाऽखिलान् ॥ १.१६५.५३ ॥
વડ, પીપળો, ખજૂર, ફણસ, પથ્થરિયાં અને કાંટાળાં વૃક્ષો તથા બીજાં મહાવૃક્ષો બધાં બળપૂર્વક ઉખેડીને.
1.165.54
उत्क्षिप्यान्योन्यरोषेण ताडयामासतू रणे ।
यदाऽभवद्वनं सर्वं निर्वृक्षं वृक्षसङ्कुलम् ॥ १.१६५.५४ ॥
એકબીજા પર રોષથી તેમને ઉપાડી-ઉપાડીને તેઓ યુદ્ધમાં પ્રહાર કરતા રહ્યા; ત્યારે વૃક્ષોથી ભરેલું આખું વન વૃક્ષવિહીન થઈ ગયું.
1.165.55
तदा शिलाश्च कुञ्जांश्च वृक्षान्कण्टकिनस्तथा ।
ततस्तौ गिरिशृङ्गाणि पर्वतांश्चाभ्रलेलिहान् ॥ १.१६५.५५ ॥
ત્યારે તે બંનેએ ખડકો, ઝાડીઓ અને કાંટાળા વૃક્ષો, પછી પર્વતશિખરો અને વાદળોને ચાટતા પર્વતો પણ ઉપાડ્યા.
1.165.56
शैलांश्च गण्डपाषाणानुत्खायादाय वैरिणौ ।
चिक्षेपतुरुपर्याजावन्योन्यं विजयेषिणौ ॥ १.१६५.५६ ॥
વિજયની ઇચ્છા ધરાવતા તે બે શત્રુઓએ ખડકો અને મોટા પથ્થરો ઉખેડીને ઉપાડ્યા અને યુદ્ધમાં એકબીજા પર ઉપરથી ફેંક્યા.
1.165.57
तद्वनं परितः पञ्चयोजनं निर्महीरुहम् ।
निर्लतागुल्मपाषाणं निर्मृगं चक्रतुर्भृशम् ॥ १.१६५.५७ ॥
તેમણે તે વનને ચારે બાજુ પાંચ યોજન સુધી સંપૂર્ણપણે વૃક્ષો, વેલાઓ, ઝાડીઓ, પથ્થરો અને હરણો વિનાનું કરી નાખ્યું.
1.165.58
तयोर्युद्धेन राजेन्द्र तद्वनं भीमरक्षसोः ।
मुहूर्तेनाभवत्कूमर्पृष्ठवच्छ्लक्ष्णमव्ययम् ॥ १.१६५.५८ ॥
હે રાજેન્દ્ર, ભીમ અને રાક્ષસના યુદ્ધથી તે વન ક્ષણભરમાં કાચબાની પીઠ જેવું લીસું અને સપાટ થઈ ગયું.
1.165.59
ऊरुबाहुपरिक्लेशात्कर्षन्तावितरेतरम् ।
उत्कर्षन्तौ विकर्षन्तौ प्रकर्षन्तौ परस्परम् ॥ १.१६५.५९ ॥
સાથળ અને ભુજાઓના પરિશ્રમથી તેઓ એકબીજાને ખેંચતા, ઉપર, આમતેમ અને આગળ ખેંચતા હતા.
1.165.60
तौ स्वनेन विना राजन्गर्जन्तौ च परस्परम् ।
पाषाणसंघट्टनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ १.१६५.६० ॥
હે રાજન, તે બંને ગર્જના કરતા એકબીજા પર પથ્થરોના અથડામણ જેવા પ્રહારોથી આઘાત કરવા લાગ્યા; અવાજ વિના તેઓ રહી ન શક્યા.
1.165.61
अन्योन्यं च समालिङ्ग्य विकर्षन्तौ परस्परम् ।
बाहुयुद्धमभूद्धोरं बलिवासवयोरिव।
युद्धसंरम्भनिर्गच्छत्फूत्काररवनिस्वनम् ॥ १.१६५.६१ ॥
એકબીજાને આલિંગન આપીને, પરસ્પર ખેંચતા, બલિ અને વાસવની જેમ ભયંકર બાહુયુદ્ધ થયું; યુદ્ધના આવેશથી ફૂંફાડા અને ગર્જનનો નાદ નીકળ્યો.
1.165.62
तयोः शब्देन महता विबुद्धास्ते नरर्षभाः ।
सह मात्रा च ददृशुर्हिडिम्बामग्रतःस्थिताम् ॥ १.१६५.६२ ॥
તેમના મહાન અવાજથી જાગી ગયેલા તે નરશ્રેષ્ઠોએ માતા સાથે, સામે ઊભેલી હિડિંબાને જોઈ.