Mahābhārata · Adhyāya 1.166
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.166.1
प्रबुद्धास्ते हिडिम्बाया रूपं दृष्ट्वातिमानुषम् ।
विस्मिताः पुरुषव्याघ्रा बभूवुः पृथया सह ॥ १.१६६.१ ॥
Despertados y contemplando la forma sobrehumana de Hiḍimbā, aquellos tigres entre los hombres quedaron asombrados junto con Pṛthā.
1.166.2
ततः कुन्ती समीक्ष्यैनां विस्मिता रूपसंपदा ।
उवाच मधुरं वाक्यं सान्त्वपूर्वमिदं शैनः ॥ १.१६६.२ ॥
Entonces Kuntī, mirándola y asombrada por el esplendor de su belleza, dijo suavemente estas dulces palabras, comenzando con consuelo.
1.166.3
कस्य त्वं सुरगर्भाभे कावाऽसि वरवर्णिनि ।
केन कार्येण संप्राप्ता कुतश्चागमनं तव ॥ १.१६६.३ ॥
¿De quién eres, oh tú que pareces el seno de los dioses, oh dama de bello color? ¿Quién eres, con qué propósito has llegado y de dónde vienes?
1.166.4
यदि वाऽस्य वनस्य त्वं देवता यदि वाऽप्सराः ।
आचक्ष्व मम तत्सर्वं किमर्थं चेह तिष्ठसि ॥ १.१६६.४ ॥
Si eres una diosa de este bosque, o si eres una apsaras, cuéntame todo y dime por qué te quedas aquí.
1.166.5
यदेतत्पश्यसि वनं नीलमेघनिं महत् ।
निवासो राक्षसस्यैष हिडिम्बस्य ममैव च ॥ १.१६६.५ ॥
Este gran bosque que ves, semejante a una nube azul oscura, es la morada del rākṣasa Hiḍimba y también mía.
1.166.6
तस्य मां राक्षसेन्द्रस्य भगिनीं विद्दि भामिनि ।
भ्रात्रा संप्रेषितामार्ये त्वां सपुत्रां जिघांसता ॥ १.१६६.६ ॥
Sábeme, oh dama radiante, como la hermana de aquel señor de los rākṣasas; oh noble dama, he sido enviada por mi hermano, que desea matarte junto con tu hijo.
1.166.7
क्रूरबुद्धेरहं तस्य वचनादागता त्विह ।
अद्राक्षं नवहेमाभं तव पुत्रं महाबलम् ॥ १.१६६.७ ॥
Por la palabra de aquel de mente cruel vine aquí. Vi a tu hijo, de gran fuerza, resplandeciente como oro nuevo.
1.166.8
ततोऽहं सर्वभूतानां भावे विचरता शुभे ।
चोदिता तव पुत्रार्थं मन्मथेन वशानुगा ॥ १.१६६.८ ॥
Entonces, oh venturosa, mientras vagaba por la naturaleza de todos los seres, fui impulsada por Manmatha por tu hijo y quedé sujeta a su poder.
1.166.9
ततो वृतो मया भर्ता तव पुत्रो महाबलः ।
अपनेतुं च यतितो न चैव शकितो मया ॥ १.१६६.९ ॥
Entonces elegí como esposo a tu hijo, de gran fuerza. Me esforcé por llevármelo, pero no pude.
1.166.10
चिरायमाणां मां ज्ञात्वा ततः स पुरुषादकः ।
स्वयमेवागतो हन्तुमिमान्सर्वांस्तवात्मजान् ॥ १.१६६.१० ॥
Sabiendo que yo me retrasaba, aquel demonio devorador de hombres vino él mismo a matar a todos estos hijos tuyos.
1.166.11
स तेन मम कान्तेन तव पुत्रेण धीमता ।
बलादितो विनिष्पिष्य व्यपनीतो महात्मना ॥ १.१६६.११ ॥
Por aquel sabio y magnánimo hijo tuyo, amado mío, fue aplastado por la fuerza y apartado de aquí.
1.166.12
विकर्षन्तौ महावेगौ गर्जमानौ परस्परम् ।
पश्यैवं युधि विक्रान्तावेतौ च नरराक्षसौ ॥ १.१६६.१२ ॥
Arrastrándose el uno al otro, ambos de gran velocidad, rugiendo — mira a estos dos valientes en batalla, hombre y demonio.
1.166.13
तस्याः श्रुत्वैव वचनमुत्पपात युधिष्ठिरः ।
अर्जुनो नकुलश्चैव सहदेवश्च वीर्यवान् ॥ १.१६६.१३ ॥
Al oír sus palabras, Yudhiṣṭhira se levantó de un salto, y también Arjuna, Nakula y el poderoso Sahadeva.
1.166.14
तौ ते ददृशुरासक्तौ विकर्षन्तौ परस्परम् ।
काङ्क्षमाणौ जयं चैव सिंहाविव बलोत्कटौ ॥ १.१६६.१४ ॥
Vieron a los dos enzarzados, arrastrándose mutuamente, deseosos de vencer, como dos leones feroces en su fuerza.
1.166.15
अथान्योन्यं समाश्लिष्य विकर्षन्तौ पुनःपुनः ।
दावाग्निधूमसदृशं चक्रतुः पार्थिवं रजः ॥ १.१६६.१५ ॥
Luego, abrazándose y arrastrándose una y otra vez, levantaron polvo de la tierra semejante al humo de un incendio forestal.
1.166.16
वसुधारेणुसंवीतौ वसुधाधरसन्निभौ ।
बभ्राजतुर्यथा शैलौ नीहारेणाभिसंवृतौ ॥ १.१६६.१६ ॥
Cubiertos con el polvo de la tierra, semejantes a montañas, los dos brillaban como dos montañas envueltas en neblina.
1.166.17
राक्षसेन तदा भीमं क्लिश्यमानं निरीक्ष्य च ।
उवाचेदं वचः पार्थः प्रहसञ्छनकैरिव ॥ १.१६६.१७ ॥
Entonces, viendo a Bhīma atormentado por el rākṣasa, Pārtha, sonriendo como quien habla en voz baja, pronunció estas palabras.
1.166.18
भीम माभैर्महाबाहो न त्वां बुध्यामहे वयम् ।
समेतं भीमरूपेण रक्षसा श्रमकर्शिताः ॥ १.१६६.१८ ॥
No temas, Bhīma, oh de brazos poderosos; no te reconocemos, unido al rākṣasa de forma terrible, nosotros que estamos agotados por el cansancio.
1.166.19
साहाय्येऽस्मि स्थितः पार्थ पातयिष्यामि राक्षसम् ।
नकुलः सहदेवश्च मातरं गोपयिष्यतः ॥ १.१६६.१९ ॥
Hijo de Pṛthā, estoy listo para ayudar; derribaré a ese rākṣasa. Nakula y Sahadeva protegerán a nuestra madre.
1.166.20
उदासीनो निरीक्षस्व न कार्यः संभ्रमस्त्वया ।
न जात्वयं पुनर्जीवेन्मद्बाह्वन्तरमागतः ॥ १.१६६.२० ॥
Mantente al margen y observa; no debes alarmarte. Este, que ha caído entre mis brazos, nunca volverá a vivir.
1.166.21
भुजयोरन्तरं प्राप्तो भीमसेनस्य राक्षसः ।
अमृत्वा पार्थवीर्येण मृतो मा भूदिति ध्वनिः ॥ १.१६६.२१ ॥
Este rākṣasa, caído entre los dos brazos de Bhīmasena, no debe quedar muerto sin haber muerto por el valor del hijo de Pṛthā — tal es el grito.
1.166.22
अयमस्मांस्तु नो हन्याज्जातु पार्थ राक्षसः ।
जीवन्तं न प्रमोक्ष्यामि मा भैषीर्भरतर्षभ ॥ १.१६६.२२ ॥
Que este rākṣasa nunca nos mate, hijo de Pṛthā. No lo dejaré vivo; no temas, toro de los Bharatas.
1.166.23
पूर्वरात्रे प्रयुक्तोऽसि भीम क्रूरेण रक्षसा ।
क्षपा व्युष्टा न चेदानीं समाप्तोसीन्महारणः ॥ १.१६६.२३ ॥
Bhīma, en la primera parte de la noche te enfrentaste a aquel cruel rākṣasa. La noche ha amanecido, y aún no ha terminado la gran batalla.
1.166.24
किमेनन चिरं भीम जीवता पापरक्षसा ।
गन्तव्ये न चिरं स्थातुमिह शक्यमरिन्दम ॥ १.१६६.२४ ॥
Bhīma, ¿de qué sirve que este rākṣasa pecador siga vivo tanto tiempo? Vencedor de enemigos, debemos irnos; no es posible permanecer aquí mucho tiempo.
1.166.25
पुरा संरज्यते प्राची पुरा सन्ध्या प्रवर्तते ।
रौद्रे मुहूर्ते रक्षांसि प्रबलानि भवन्त्युत ॥ १.१६६.२५ ॥
El cielo oriental ya se enrojece, el crepúsculo llega antes de tiempo; en la hora terrible los rākṣasas se vuelven muy poderosos.
1.166.26
त्वरस्व भीम मा क्रीड जहि रक्षो विभीषणम् ।
पुरा विकुरुते मायां भुजयोः सारमर्पय ॥ १.१६६.२६ ॥
Date prisa, Bhīma, no te entretengas; mata a este terrible rākṣasa. Antes de que urda su māyā, pon toda la fuerza de tus brazos.
1.166.27
माहात्म्यमात्मनो वेत्थ नराणां हितकाम्यया ।
रक्षो जहि यथा शक्रः पुरा वृत्रं महाबलम् ॥ १.१६६.२७ ॥
Conoces tu propia grandeza; por el bien de los hombres, mata a este rākṣasa, como Śakra mató al poderoso Vṛtra en otro tiempo.
1.166.28
अथवा मन्यसे भारं त्वमिमं राक्षसं युधि ।
आतिष्ठे तव साहाय्यं शीघ्रमेव तु हन्यताम् ॥ १.१६६.२८ ॥
O si consideras que este rākṣasa es una carga para ti en la batalla, me pongo a tu lado para ayudarte; que sea abatido pronto.
1.166.29
अथवा त्वहमेवैनं हनिष्यामि वृकोदर ।
कृतकर्मा परिश्रान्तः साधु तावदुपारम ॥ १.१६६.२९ ॥
O bien, oh Vṛkodara, yo mismo lo mataré. Has cumplido tu tarea y estás agotado; ahora es bueno que descanses.
1.166.30
अर्जुनेनैवमुक्तस्तु भीमो रोषाज्ज्वलन्निव ।
बलमाहारयामास यद्वायोर्जगतः क्षये ॥ १.१६६.३० ॥
Así interpelado por Arjuna, Bhīma ardió como si la ira lo consumiera, y reunió una fuerza semejante a la del viento en el fin del mundo.
1.166.31
ततस्तस्याम्बुदाभस्य भीमो रोषात्तु रक्षसः ।
अत्क्षिप्याभ्रामयद्देहं तूर्णं शतगुणं तदा ॥ १.१६६.३१ ॥
Entonces Bhīma, con ira, agarró a aquel rākṣasa color nube y en un instante hizo girar su cuerpo cien veces.
1.166.32
इति चोवाच संक्रुद्धो भ्रामयन्राक्षसीं तनुम् ।
भीमसेनो महाबाहुरभिगर्जन्मुहुर्मुहुः ॥ १.१६६.३२ ॥
Así habló el furioso Bhīmasena, de poderosos brazos, y mientras giraba el cuerpo de la rākṣasī rugía una y otra vez.
1.166.33
नरमांसैर्वृथा पुष्टो वृथा वृद्धो वृथामतिः ।
वृथामरणमर्हस्त्वं वृथाद्य न भविष्यसि ॥ १.१६६.३३ ॥
Alimentado en vano con carne humana, crecido en vano, de mente vana: mereces una muerte sin sentido, y hoy no sobrevivirás.
1.166.34
क्षेममद्य करिष्यामि यथा वनमकण्टकम् ।
न पुनर्मानुषान्हत्वा भक्षयिष्यसि राक्षस ॥ १.१६६.३४ ॥
Hoy haré tal bienestar que el bosque quede libre de espinas; oh rākṣasa, tras matar a seres humanos no volverás a devorarlos.
1.166.35
इत्युक्त्वा भीमसेनस्तं निष्पिष्य धरणीतले ।
बाहुभ्यामवपीड्याशु पशुमारममारयत् ॥ १.१६६.३५ ॥
Dicho esto, Bhīmasena lo estrelló contra el suelo, lo oprimió rápidamente con sus brazos y lo mató como se mata a un animal.
1.166.36
स मार्यमाणो भीमेन ननाद विपुलं स्वनम् ।
पूरयंस्तद्वनं सर्वं जलार्द्रे इव दुन्दुभिः ॥ १.१६६.३६ ॥
Mientras era muerto por Bhīma, lanzó un bramido inmenso que llenó todo el bosque, como un tambor mojado que resuena.
1.166.37
बाहुभ्यां योक्त्रयित्वा तं बलवान्पाण्डुनन्दनः ।
समुद्धाम्य शिरश्चास्य सग्रीवं तदपाहरत् ॥ १.१६६.३७ ॥
El poderoso hijo de Pāṇḍu, atándolo con ambos brazos, levantó su cabeza junto con el cuello y se la arrancó.
1.166.38
ततो भित्त्वा शिरश्चास्य सग्रीवं तदुदाक्षिपत् ।
तस्य निष्कर्णनयनं निर्जिह्वं रुधिरोक्षितम् ॥ १.१६६.३८ ॥
Luego, partiéndole la cabeza junto con el cuello, la arrojó lejos; sus orejas y ojos estaban arrancados, la lengua cortada y estaba cubierto de sangre.
1.166.39
प्राविद्धं भीमसेनेन शिरो विदशनं बभौ ।
प्रसारितभुजोद्धृष्टो भिन्नमांसत्वगन्तरः ॥ १.१६६.३९ ॥
La cabeza, arrojada por Bhīmasena, brillaba con sus dientes; sus brazos extendidos estaban raspados, y por dentro la carne y la piel estaban desgarradas.
1.166.40
कबन्धभूतस्तत्रासीद्दनुर्वज्रहतो तथा ।
हिडिम्बं निहतं दृष्ट्वा संहृष्टास्ते तरस्विनः ॥ १.१६६.४० ॥
Allí el demonio quedó convertido en un tronco sin cabeza, como si lo hubiera golpeado un rayo. Al ver a Hiḍimba muerto, aquellos valientes se regocijaron.
1.166.41
हिडिम्बा सा च संप्रेक्ष्य निहतं राक्षसं रणे ।
अदृश्याश्चैव ये स्वस्स्थाः समेताः सर्षिचारणाः ॥ १.१६६.४१ ॥
También Hiḍimbā, al ver al demonio muerto en la batalla, y los que, invisibles y en paz, estaban reunidos allí junto con los sabios y los bardos, lo contemplaron.
1.166.42
पूजयन्ति स्म तं हृष्टाः साधुसाध्विति पाण्डवम् ।
भ्रातरश्चापि संहृष्टा युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ १.१६६.४२ ॥
Regocijados, honraron al Pāṇḍava exclamando '¡Bien hecho, bien hecho!'; y sus hermanos, encabezados por Yudhiṣṭhira, también se alegraron mucho.
1.166.43
अपूजयन्नरव्याघ्रं भीमसेनमरिन्दमम् ।
अभिपूज्य महात्मानं भीमं भीमपराक्रमम्।
पुनरेवार्जुनो वाक्यमुवाचेदं वृकोदरम् ॥ १.१६६.४३ ॥
Honraron a Bhīmasena, tigre entre los hombres, domador de enemigos. Habiendo honrado al magnánimo Bhīma, de terrible valor, Arjuna volvió a dirigirse a Vṛkodara con estas palabras.
1.166.44
अदूरे नगरं मन्ये वनादस्मादहं विभो ।
शीघ्रं गच्छाम भद्रं ते न नो विद्यात्सुयोधनः ॥ १.१६६.४४ ॥
Oh poderoso, creo que la ciudad no está lejos de este bosque. ¡Que seas próspero! Vayamos pronto, no sea que Suyodhana nos reconozca.
1.166.45
ततः सर्वे तथेत्युक्त्वा मात्रा सह महारथाः ।
प्रययुः पुरुषव्याघ्रा हिडिम्बा चैव राक्षसी ॥ १.१६६.४५ ॥
Entonces todos aquellos grandes carreristas, tigres entre los hombres, dijeron: «Así sea», y partieron con su madre, y también la rākṣasī Hiḍimbā.