ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.166
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.166.1
प्रबुद्धास्ते हिडिम्बाया रूपं दृष्ट्वातिमानुषम् ।
विस्मिताः पुरुषव्याघ्रा बभूवुः पृथया सह ॥ १.१६६.१ ॥
ହିଡିମ୍ବାର ଅତିମାନୁଷ ରୂପ ଦେଖି ଜାଗ୍ରତ ସେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ପୃଥା ସହିତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
1.166.2
ततः कुन्ती समीक्ष्यैनां विस्मिता रूपसंपदा ।
उवाच मधुरं वाक्यं सान्त्वपूर्वमिदं शैनः ॥ १.१६६.२ ॥
ତା'ପରେ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ରୂପସମ୍ପଦରେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ସାନ୍ତ୍ୱନାପୂର୍ବକ ଏହି ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଧୀରେ କହିଲେ।
1.166.3
कस्य त्वं सुरगर्भाभे कावाऽसि वरवर्णिनि ।
केन कार्येण संप्राप्ता कुतश्चागमनं तव ॥ १.१६६.३ ॥
ହେ ଦେବଗର୍ଭ ସଦୃଶା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠବର୍ଣ୍ଣା! ତୁମେ କାହାର, ତୁମେ କିଏ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଛ, ଓ ତୁମର ଆଗମନ କେଉଁଠାରୁ?
1.166.4
यदि वाऽस्य वनस्य त्वं देवता यदि वाऽप्सराः ।
आचक्ष्व मम तत्सर्वं किमर्थं चेह तिष्ठसि ॥ १.१६६.४ ॥
ଯଦି ତୁମେ ଏହି ବନର ଦେବତା, କିମ୍ବା ଯଦି ଅପ୍ସରା, ତେବେ ତାହା ସବୁ ମୋତେ କୁହ, ଏଠାରେ କାହିଁକି ଠିଆ ହୋଇଛ।
1.166.5
यदेतत्पश्यसि वनं नीलमेघनिं महत् ।
निवासो राक्षसस्यैष हिडिम्बस्य ममैव च ॥ १.१६६.५ ॥
ନୀଳମେଘ ସଦୃଶ ଏହି ଯେଉଁ ବିଶାଳ ବନକୁ ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ଏହା ରାକ୍ଷସ ହିଡିମ୍ବ ଓ ମୋର ହିଁ ନିବାସ।
1.166.6
तस्य मां राक्षसेन्द्रस्य भगिनीं विद्दि भामिनि ।
भ्रात्रा संप्रेषितामार्ये त्वां सपुत्रां जिघांसता ॥ १.१६६.६ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜର ଭଉଣୀ ମୋତେ ଜାଣ; ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ତୁମକୁ ଓ ପୁତ୍ରକୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଭାଇ ମୋତେ ପଠାଇଛନ୍ତି।
1.166.7
क्रूरबुद्धेरहं तस्य वचनादागता त्विह ।
अद्राक्षं नवहेमाभं तव पुत्रं महाबलम् ॥ १.१६६.७ ॥
କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧି ସେ ରାକ୍ଷସର କଥାରେ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ନୂଆ ସୁନାର ଆଭାଯୁକ୍ତ, ମହାବଳୀ ତୁମ ପୁଅକୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି।
1.166.8
ततोऽहं सर्वभूतानां भावे विचरता शुभे ।
चोदिता तव पुत्रार्थं मन्मथेन वशानुगा ॥ १.१६६.८ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଶୁଭେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମୁଁ, ତୁମ ପୁଅ ପାଇଁ ମନ୍ମଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ବଶବର୍ତ୍ତିନୀ ହେଲି।
1.166.9
ततो वृतो मया भर्ता तव पुत्रो महाबलः ।
अपनेतुं च यतितो न चैव शकितो मया ॥ १.१६६.९ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ତୁମ ମହାବଳୀ ପୁଅକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବରଣ କଲି। ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି, କିନ୍ତୁ ସମର୍ଥ ହେଲି ନାହିଁ।
1.166.10
चिरायमाणां मां ज्ञात्वा ततः स पुरुषादकः ।
स्वयमेवागतो हन्तुमिमान्सर्वांस्तवात्मजान् ॥ १.१६६.१० ॥
ମୋତେ ବିଳମ୍ବ କରୁଥିବା ଜାଣି, ସେଇ ନରଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ ନିଜେ ଆସିଲା, ତୁମ ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ।
1.166.11
स तेन मम कान्तेन तव पुत्रेण धीमता ।
बलादितो विनिष्पिष्य व्यपनीतो महात्मना ॥ १.१६६.११ ॥
ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ମହାତ୍ମା ତୁମ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା, ମୋ ପ୍ରିୟ, ସେ ବଳପୂର୍ବକ ପେଷିହୋଇ ଏଠାରୁ ଅପସାରିତ ହେଲା।
1.166.12
विकर्षन्तौ महावेगौ गर्जमानौ परस्परम् ।
पश्यैवं युधि विक्रान्तावेतौ च नरराक्षसौ ॥ १.१६६.१२ ॥
ପରସ୍ପରକୁ ଟାଣି, ମହାବେଗରେ ଗର୍ଜନ କରି, ଦେଖ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ବିକ୍ରମ ଦେଖାଉଥିବା ଏହି ଦୁଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ରାକ୍ଷସ।
1.166.13
तस्याः श्रुत्वैव वचनमुत्पपात युधिष्ठिरः ।
अर्जुनो नकुलश्चैव सहदेवश्च वीर्यवान् ॥ १.१६६.१३ ॥
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାମାତ୍ରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଠିଲେ; ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲେ।
1.166.14
तौ ते ददृशुरासक्तौ विकर्षन्तौ परस्परम् ।
काङ्क्षमाणौ जयं चैव सिंहाविव बलोत्कटौ ॥ १.१६६.१४ ॥
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ସେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି ଟାଣାଟାଣି କରୁଛନ୍ତି; ବିଜୟ ଇଚ୍ଛା କରି, ବଳରେ ଉଗ୍ର ଦୁଇ ସିଂହ ପରି।
1.166.15
अथान्योन्यं समाश्लिष्य विकर्षन्तौ पुनःपुनः ।
दावाग्निधूमसदृशं चक्रतुः पार्थिवं रजः ॥ १.१६६.१५ ॥
ତା'ପରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ବାରମ୍ବାର ଟାଣିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବନାଗ୍ନିର ଧୂଆଁ ପରି ପୃଥିବୀର ଧୂଳି ଉଡ଼ାଇଲେ।
1.166.16
वसुधारेणुसंवीतौ वसुधाधरसन्निभौ ।
बभ्राजतुर्यथा शैलौ नीहारेणाभिसंवृतौ ॥ १.१६६.१६ ॥
ପୃଥିବୀ ଧୂଳିରେ ଆବୃତ, ପର୍ବତ ସଦୃଶ ସେ ଦୁହେଁ କୁହୁଡ଼ିରେ ଘେରା ଦୁଇ ପର୍ବତ ପରି ଚମକିଲେ।
1.166.17
राक्षसेन तदा भीमं क्लिश्यमानं निरीक्ष्य च ।
उवाचेदं वचः पार्थः प्रहसञ्छनकैरिव ॥ १.१६६.१७ ॥
ସେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଭୀମ କଷ୍ଟ ପାଉଥିବାର ଦେଖି ପାର୍ଥ ହସି ହସି ଧୀରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.166.18
भीम माभैर्महाबाहो न त्वां बुध्यामहे वयम् ।
समेतं भीमरूपेण रक्षसा श्रमकर्शिताः ॥ १.१६६.१८ ॥
ଭୀମ, ଭୟ କର ନାହିଁ, ହେ ମହାବାହୁ! ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା ରାକ୍ଷସ ସହ ମିଶି ରହିଥିବା ତୁମକୁ, ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଆମେ ଚିହ୍ନି ପାରୁନାହୁଁ।
1.166.19
साहाय्येऽस्मि स्थितः पार्थ पातयिष्यामि राक्षसम् ।
नकुलः सहदेवश्च मातरं गोपयिष्यतः ॥ १.१६६.१९ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଠିଆ ହୋଇଛି; ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ମୁଁ ପାଡ଼ି ଦେବି। ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ମାତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ।
1.166.20
उदासीनो निरीक्षस्व न कार्यः संभ्रमस्त्वया ।
न जात्वयं पुनर्जीवेन्मद्बाह्वन्तरमागतः ॥ १.१६६.२० ॥
ଉଦାସୀନ ହୋଇ ଦେଖ, ତୁମେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୋ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିବା ଏ ଆଉ କେବେ ବଞ୍ଚିବ ନାହିଁ।
1.166.21
भुजयोरन्तरं प्राप्तो भीमसेनस्य राक्षसः ।
अमृत्वा पार्थवीर्येण मृतो मा भूदिति ध्वनिः ॥ १.१६६.२१ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିବା ଏ ରାକ୍ଷସ, ପାର୍ଥଙ୍କ ବୀରତ୍ୱରେ ନମରି ମୃତ ନହେଉ — ଏହା ଏକ ଧ୍ୱନି।
1.166.22
अयमस्मांस्तु नो हन्याज्जातु पार्थ राक्षसः ।
जीवन्तं न प्रमोक्ष्यामि मा भैषीर्भरतर्षभ ॥ १.१६६.२२ ॥
ଏ ରାକ୍ଷସ ଆମକୁ କେବେ ନ ମାରୁ, ହେ ପାର୍ଥ। ଜୀବିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ; ଭୟ କରନାହିଁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.166.23
पूर्वरात्रे प्रयुक्तोऽसि भीम क्रूरेण रक्षसा ।
क्षपा व्युष्टा न चेदानीं समाप्तोसीन्महारणः ॥ १.१६६.२३ ॥
ହେ ଭୀମ, ପୂର୍ବ ରାତ୍ରିରେ ତୁମେ ସେ କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସ ସହିତ ଲାଗିଥିଲ। ରାତି ପୋହିଗଲା; ଏବେ ବି ସେ ମହାସଂଗ୍ରାମ ସରିନାହିଁ।
1.166.24
किमेनन चिरं भीम जीवता पापरक्षसा ।
गन्तव्ये न चिरं स्थातुमिह शक्यमरिन्दम ॥ १.१६६.२४ ॥
ହେ ଭୀମ, ଏ ପାପୀ ରାକ୍ଷସ ଏତେ ସମୟ ବଞ୍ଚି ରହିବାରେ କଣ ଲାଭ? ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଆମକୁ ଯିବାକୁ ହେବ; ଏଠାରେ ଅଧିକ ସମୟ ରହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
1.166.25
पुरा संरज्यते प्राची पुरा सन्ध्या प्रवर्तते ।
रौद्रे मुहूर्ते रक्षांसि प्रबलानि भवन्त्युत ॥ १.१६६.२५ ॥
ପୂର୍ବ ଦିଗ ଏବେ ହିଁ ଲାଲ ହେଉଛି; ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ଆସୁଛି। ଭୟଙ୍କର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ ହୁଅନ୍ତି।
1.166.26
त्वरस्व भीम मा क्रीड जहि रक्षो विभीषणम् ।
पुरा विकुरुते मायां भुजयोः सारमर्पय ॥ १.१६६.२६ ॥
ଭୀମ, ତ୍ୱରା କର, ଖେଳ ନ କର; ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କର। ସେ ମାୟା ରଚିବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ବାହୁର ସମସ୍ତ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କର।
1.166.27
माहात्म्यमात्मनो वेत्थ नराणां हितकाम्यया ।
रक्षो जहि यथा शक्रः पुरा वृत्रं महाबलम् ॥ १.१६६.२७ ॥
ତୁମେ ନିଜର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଜାଣ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ହିତ କାମନା କରି ଏହି ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କର, ଯେପରି ପୂର୍ବରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମହାବଳ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
1.166.28
अथवा मन्यसे भारं त्वमिमं राक्षसं युधि ।
आतिष्ठे तव साहाय्यं शीघ्रमेव तु हन्यताम् ॥ १.१६६.२८ ॥
କିମ୍ବା ଯଦି ତୁମେ ଏହି ରାକ୍ଷସକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପାଇଁ ଭାର ମନେ କର, ମୁଁ ତୁମ ସହାୟତା ପାଇଁ ଠିଆ ହେଉଛି; ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ବଧ କରାଯାଉ।
1.166.29
अथवा त्वहमेवैनं हनिष्यामि वृकोदर ।
कृतकर्मा परिश्रान्तः साधु तावदुपारम ॥ १.१६६.२९ ॥
କିମ୍ବା, ହେ ବୃକୋଦର, ମୁଁ ହିଁ ଏହାକୁ ବଧ କରିବି। ତୁମେ ତୁମ କର୍ମ କରି କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଛ; ଏବେ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ଭଲ।
1.166.30
अर्जुनेनैवमुक्तस्तु भीमो रोषाज्ज्वलन्निव ।
बलमाहारयामास यद्वायोर्जगतः क्षये ॥ १.१६६.३० ॥
ଅର୍ଜୁନ ଏପରି କହିବାରୁ ଭୀମ କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ଜଳି ଉଠିଲେ; ଜଗତ ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ବାୟୁରେ ଥିବା ବଳ ପରି ବଳ ସେ ସଂଗ୍ରହ କଲେ।
1.166.31
ततस्तस्याम्बुदाभस्य भीमो रोषात्तु रक्षसः ।
अत्क्षिप्याभ्रामयद्देहं तूर्णं शतगुणं तदा ॥ १.१६६.३१ ॥
ତା'ପରେ ଭୀମ କ୍ରୋଧରେ ସେ ମେଘବର୍ଣ୍ଣ ରାକ୍ଷସକୁ ଧରି ତା'ର ଶରୀରକୁ ଶୀଘ୍ର ଶହେଗୁଣ ଘୂରାଇଲେ।
1.166.32
इति चोवाच संक्रुद्धो भ्रामयन्राक्षसीं तनुम् ।
भीमसेनो महाबाहुरभिगर्जन्मुहुर्मुहुः ॥ १.१६६.३२ ॥
ଏହା କହି କ୍ରୋଧିତ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ସେ ରାକ୍ଷସୀର ଶରୀର ଘୂରାଇ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କଲେ।
1.166.33
नरमांसैर्वृथा पुष्टो वृथा वृद्धो वृथामतिः ।
वृथामरणमर्हस्त्वं वृथाद्य न भविष्यसि ॥ १.१६६.३३ ॥
ମନୁଷ୍ୟ ମାଂସରେ ବୃଥା ପୋଷିତ, ବୃଥା ବଢ଼ିଥିବା, ବୃଥା ବୁଦ୍ଧିର ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ବୃଥା ମୃତ୍ୟୁର ଯୋଗ୍ୟ; ଆଜି ତୁମେ ରହିବ ନାହିଁ।
1.166.34
क्षेममद्य करिष्यामि यथा वनमकण्टकम् ।
न पुनर्मानुषान्हत्वा भक्षयिष्यसि राक्षस ॥ १.१६६.३४ ॥
ଆଜି ମୁଁ ବନକୁ କଣ୍ଟକଶୂନ୍ୟ କରି କଲ୍ୟାଣ କରିବି; ହେ ରାକ୍ଷସ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମାରି ତୁମେ ପୁଣି ଖାଇପାରିବ ନାହିଁ।
1.166.35
इत्युक्त्वा भीमसेनस्तं निष्पिष्य धरणीतले ।
बाहुभ्यामवपीड्याशु पशुमारममारयत् ॥ १.१६६.३५ ॥
ଏହା କହି ଭୀମସେନ ତାକୁ ଭୂମିରେ ପକାଇ, ଦୁଇ ବାହୁରେ ଶୀଘ୍ର ଚାପି, ପଶୁ ବଧ ପରି ବଧ କଲେ।
1.166.36
स मार्यमाणो भीमेन ननाद विपुलं स्वनम् ।
पूरयंस्तद्वनं सर्वं जलार्द्रे इव दुन्दुभिः ॥ १.१६६.३६ ॥
ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରି ଯାଉଥିବା ସେ ବିପୁଳ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲା; ଓଦା ଦୁନ୍ଦୁଭି ପରି ସେ ସ୍ୱରେ ସମଗ୍ର ବନ ଭରି ଉଠିଲା।
1.166.37
बाहुभ्यां योक्त्रयित्वा तं बलवान्पाण्डुनन्दनः ।
समुद्धाम्य शिरश्चास्य सग्रीवं तदपाहरत् ॥ १.१६६.३७ ॥
ବଳବାନ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ତାକୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ବାନ୍ଧି, ତାର ଗଳା ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ତାକୁ ଉପାଡ଼ି ନେଲେ।
1.166.38
ततो भित्त्वा शिरश्चास्य सग्रीवं तदुदाक्षिपत् ।
तस्य निष्कर्णनयनं निर्जिह्वं रुधिरोक्षितम् ॥ १.१६६.३८ ॥
ତା'ପରେ ତାର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଚିରି ତାକୁ ଦୂରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ; ତାର କାନ ଓ ଆଖି ଉପାଡ଼ି ହୋଇଥିଲା, ଜିଭ ନଥିଲା, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲା।
1.166.39
प्राविद्धं भीमसेनेन शिरो विदशनं बभौ ।
प्रसारितभुजोद्धृष्टो भिन्नमांसत्वगन्तरः ॥ १.१६६.३९ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ସେ ମୁଣ୍ଡ ଦାନ୍ତ ସହିତ ଚମକୁଥିଲା; ପ୍ରସାରିତ ବାହୁ ଘସାଯାଇଥିଲା, ଭିତରେ ମାଂସ ଓ ଚର୍ମ ଫଟିଥିଲା।
1.166.40
कबन्धभूतस्तत्रासीद्दनुर्वज्रहतो तथा ।
हिडिम्बं निहतं दृष्ट्वा संहृष्टास्ते तरस्विनः ॥ १.१६६.४० ॥
ସେଠାରେ ସେ ଦାନବ ବଜ୍ରାହତ ପରି ମୁଣ୍ଡହୀନ କବନ୍ଧ ହୋଇଗଲା। ହିଡିମ୍ବ ନିହତ ହେବା ଦେଖି ସେ ବୀରମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
1.166.41
हिडिम्बा सा च संप्रेक्ष्य निहतं राक्षसं रणे ।
अदृश्याश्चैव ये स्वस्स्थाः समेताः सर्षिचारणाः ॥ १.१६६.४१ ॥
ହିଡିମ୍ବା ମଧ୍ୟ ରଣରେ ନିହତ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲା; ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଋଷି ଓ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
1.166.42
पूजयन्ति स्म तं हृष्टाः साधुसाध्विति पाण्डवम् ।
भ्रातरश्चापि संहृष्टा युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ १.१६६.४२ ॥
ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ!' କହି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
1.166.43
अपूजयन्नरव्याघ्रं भीमसेनमरिन्दमम् ।
अभिपूज्य महात्मानं भीमं भीमपराक्रमम्।
पुनरेवार्जुनो वाक्यमुवाचेदं वृकोदरम् ॥ १.१६६.४३ ॥
ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁଦମନ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସେମାନେ ପୂଜା କଲେ। ମହାତ୍ମା ଓ ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଅର୍ଜୁନ ପୁଣି ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.166.44
अदूरे नगरं मन्ये वनादस्मादहं विभो ।
शीघ्रं गच्छाम भद्रं ते न नो विद्यात्सुयोधनः ॥ १.१६६.४४ ॥
ହେ ବିଭୋ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହି ବନରୁ ନଗର ଦୂର ନୁହେଁ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଯିବା, ସୁଯୋଧନ ଆମକୁ ଯେପରି ନ ଜାଣେ।
1.166.45
ततः सर्वे तथेत्युक्त्वा मात्रा सह महारथाः ।
प्रययुः पुरुषव्याघ्रा हिडिम्बा चैव राक्षसी ॥ १.१६६.४५ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ଓ ନରବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ 'ସେହିପରି ହେଉ' କହି ମାତା ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ; ରାକ୍ଷସୀ ହିଡିମ୍ବା ମଧ୍ୟ ଗଲା।