Mahābhārata · Adhyāya 1.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.168.1
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा कुन्तीमङ्गेऽधिरोप्य सा ।
भीमार्जुनान्तरगता यमाभ्यां च पुरस्कृता ॥ १.१६८.१ ॥
Al oír las palabras de Yudhiṣṭhira, colocó a Kuntī en su regazo y, caminando entre Bhīma y Arjuna, puso a los dos Yamas al frente.
1.168.2
तिर्यग्युधिष्ठिरे याति हिडिम्बा भीमगामिनी ।
शालिहोत्रसरो रम्यमाससाद जलार्थिनी ॥ १.१६८.२ ॥
Pasando de lado junto a Yudhiṣṭhira, Hiḍimbā, que iba con Bhīma y buscaba agua, llegó al hermoso lago de Śālihotra.
1.168.3
वनस्पतितलं गत्वा परिमृज्य गृहं यथा ।
पाण्डवानां च वासं सा कृत्वा पर्णमयं तथा ॥ १.१६८.३ ॥
Yendo al pie de un árbol y limpiándolo como se limpia una casa, ella también hizo para los Pāṇḍavas una morada de hojas.
1.168.4
आत्मनश्च तथा कुन्त्या एकोद्देशे चकार सा ।
पाण्डवास्तु ततः स्नात्वा शुद्धाः सन्ध्यामुपास्य च ॥ १.१६८.४ ॥
Preparó un lugar para sí misma y del mismo modo para Kuntī, en un mismo sitio. Entonces los Pāṇḍavas, tras bañarse y purificarse, realizaron el rito del crepúsculo.
1.168.5
तृषिताः क्षुत्पिपासार्ता जलमात्रेण वर्तयन् ।
शालिहोत्रस्ततो ज्ञात्वा क्षुधार्तान्पाण्डवांस्तदा ॥ १.१६८.५ ॥
Sedientos y atormentados por el hambre y la sed, los Pāṇḍavas se sostenían solo con agua. Entonces Śālihotra, sabiendo que los Pāṇḍavas estaban atormentados por el hambre—
1.168.6
मनसा चिन्तयामास पानीयं भोजनं महत् ।
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे विश्रान्ताः पृथया सह ॥ १.१६८.६ ॥
Pensó en su mente en agua y abundante comida. Entonces todos aquellos Pāṇḍavas, junto con Pṛthā, descansaron.
1.168.7
यथा जतुगृहे वृत्तं राक्षसेन कृतं च यत् ।
कृत्वा कथा बहुविधाः कथान्ते पाण्डुनन्दनम् ॥ १.१६८.७ ॥
Como ocurrió en la casa de laca y lo que hizo el rākṣasa; tras contar muchas clases de relatos, al final del relato, al hijo de Pāṇḍu.
1.168.8
कुन्ती राजसुता वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत् ।
यथा पाण्डुस्तथा मान्यस्तव ज्येष्ठो युधिष्ठिरः ॥ १.१६८.८ ॥
Entonces Kuntī, hija del rey, dijo estas palabras a Bhīmasena: Así como lo es Pāṇḍu, así también es digno de honor tu hermano mayor Yudhiṣṭhira.
1.168.9
अहं धर्मविदाऽनेन मान्या गुरुतरा तव ।
तस्मात्पाण्डुहितार्थं मे युवराज हितं कुरु ॥ १.१६८.९ ॥
Soy honrada por este, que conoce el dharma, y para ti soy mucho más venerable. Por eso, oh heredero, haz lo que es bueno para mí, por el bien de los hijos de Pāṇḍu.
1.168.10
निकृता धार्तराष्ट्रेण पापेनाकृतबुद्धिना ।
दुष्कृतस्य प्रतीकारं न पश्यामि वृकोदर ॥ १.१६८.१० ॥
He sido ultrajada por el hijo de Dhṛtarāṣṭra, el malvado de mente insensata. Oh Vṛkodara, no veo remedio para esta mala acción.
1.168.11
तस्मात्कतिपयाहेन योगक्षेमं भविष्यति ।
क्षेमं दुर्गमिमं वासं वत्स्याम हि यथा वयम् ॥ १.१६८.११ ॥
Por tanto, en pocos días tendremos bienestar y seguridad. Habitaremos esta morada inaccesible pero segura, tal como somos.
1.168.12
इदमन्यन्महदुःखं धर्मकृच्छ्रं वृकोदर ।
दृष्ट्वैव त्वां महाप्राज्ञ अनङ्गाभिप्रचोदिता ॥ १.१६८.१२ ॥
Oh Vṛkodara, este es otro gran dolor, una dura prueba del dharma. Oh muy sabio, al verte, impulsada por Ananga (el deseo), mi mente se agita.
1.168.13
युधिष्ठिरं च मां चैव वरयामास धर्मतः ।
धर्मार्थं देहि पुत्रं त्वं स नः श्रेयः करिष्यति ॥ १.१६८.१३ ॥
Ella eligió, conforme al dharma, a Yudhiṣṭhira y también a mí. Por el dharma, da un hijo; él nos traerá bienestar.
1.168.14
प्रतिवाक्यं तु नेच्छामि आवयोर्वचनं कुरु ।
तथेति तत्प्रतिज्ञाय भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१६८.१४ ॥
No deseo una réplica a tus palabras; cumple la palabra de los dos. Diciendo «Así sea» y aceptando su promesa, Bhīmasena dijo esto.
1.168.15
शासनं ते करिष्यामि वेदशासनमित्यपि ।
समक्षं भ्रातृमध्ये तु तां चोवाच स राक्षसीम् ॥ १.१६८.१५ ॥
"Cumpliré tu mandato, conforme al mandato de los Vedas." En medio de los hermanos, ante todos, habló a aquella rākṣasī.
1.168.16
शृणु राक्षसि सत्येन समयं ते वदाम्यहम् ।
यावत्कालेन भवति पुत्रस्योत्पादनं शुभे ॥ १.१६८.१६ ॥
Escucha, rākṣasī: te digo la condición con verdad. Oh afortunada, durante el tiempo que tarde en engendrarse un hijo—
1.168.17
तावत्कालं चरिष्यामि त्वया सह सुमध्यमे ।
विशेषतो मत्सकाशे मा प्रकाशय नीचताम् ॥ १.१६८.१७ ॥
Oh esbelta, durante ese tiempo viviré contigo. Sobre todo en mi presencia, no muestres tu bajeza.
1.168.18
उत्तमस्त्रीगुणोपेता भजेथा वरवर्णिनि ।
सा तथेति प्रतिज्ञाय हिडिम्बा राक्षसी तथा ॥ १.१६८.१८ ॥
Oh de bello color, dotada de las excelentes cualidades de una mujer, me servirás. Diciendo «Así sea» y prometiéndolo, la rākṣasī Hiḍimbā permaneció así.
1.168.19
गताऽहनि निवेशेषु भोज्यं राजार्हमानयत् ।
सा कदाचिद्विहारार्थं हिडिम्बा कामरूपिणी ॥ १.१६८.१९ ॥
Con el paso de los días, traía a los campamentos comida digna de un rey. Una vez, por diversión, Hiḍimbā, que podía tomar cualquier forma a voluntad, lo hizo.
1.168.20
भीमसेनमुपादाय ऊर्ध्वमाचक्रमं तदा ।
शैलशृङ्गेषु रम्येषु देवतायतनेषु च ॥ १.१६८.२० ॥
Entonces tomó a Bhīmasena y subió a las hermosas cimas de las montañas y a los santuarios de los dioses.
1.168.21
मृगपक्षिविघृष्टेषु रमणीयेषु सर्वेषु ।
कृत्वा सा परमं रूपं सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१६८.२१ ॥
En todos los lugares deliciosos frecuentados por ciervos y pájaros, ella tomó su forma suprema, adornada con todas las joyas.
1.168.22
संजल्पन्ती सुमधुरं रमयामास पाण्डवम् ।
तथैव वनदुर्गेषु पर्वतद्रुमसानुषु ॥ १.१६८.२२ ॥
Hablando con mucha dulzura, deleitó al Pāṇḍava; asimismo en los lugares inaccesibles del bosque, en las montañas y en las laderas cubiertas de árboles.
1.168.23
सरस्तु रमणीयेषु पद्मोत्पलवनेषु च ।
नदीद्वीपप्रदेशेषु वैडूर्यसिकतेषु च ॥ १.१६८.२३ ॥
Y en los lagos encantadores, en los bosques de loto y nenúfar azul, en las regiones de las islas fluviales y en las orillas de arena como lapislázuli.
1.168.24
देवारण्येषु पुण्येषु तथा पर्वतसानुषु ।
सुतीर्थवनतोयासु तथा गिरिनदीषु च ॥ १.१६८.२४ ॥
En los sagrados bosques divinos, en las laderas de las montañas, junto a los buenos vados sagrados y las aguas del bosque, y en los ríos de montaña.
1.168.25
सागरस्य प्रदेशेषु भणिहेमयुतेषु च ।
गुह्यकानां निवासेषु कुलपर्वतसानुषु ॥ १.१६८.२५ ॥
En las regiones del océano, adornadas con joyas y oro, en las moradas de los Guhyakas, en las laderas de las montañas principales.
1.168.26
सर्वर्तुफलवृक्षेषु मानसेषु वनेषु च ।
बिभ्रती परमं रूपं रमयामास पाण्डवम् ॥ १.१६८.२६ ॥
Entre árboles que dan fruto en todas las estaciones, en los lagos Mānasa y en los bosques, portando su suprema belleza, deleitó al hijo de Pāṇḍu.
1.168.27
यथा सुमोदते स्वर्गे सुकृत्यप्सरसा सह ।
सुतरां परमप्रीतस्तथा रेमे महाद्युतिः ॥ १.१६८.२७ ॥
Así como el virtuoso se regocija en el cielo con una apsaras, así, sumamente complacido, se deleitó el de gran esplendor.
1.168.28
शुभं हि जघनं तस्याः सवर्णमणिमेखलम् ।
न ततर्प तदा मृद्गन्भीमसेनो मुहुर्मुहुः ॥ १.१६८.२८ ॥
Sus hermosas caderas, ceñidas por un cinturón de joyas de igual color, no saciaron entonces a Bhīmasena; una y otra vez contemplaba.
1.168.29
रमयन्ती ततो भीमं तत्रतत्र मनोजवा ।
सा रेमे तेन संहर्षात्तृप्यन्ती च मुहुर्मुहुः ॥ १.१६८.२९ ॥
Entonces, deleitando a Bhīma, rápida como el pensamiento, aquí y allá, se regocijó con él con alegría, y una y otra vez quedó satisfecha.
1.168.30
अहस्सु रमयन्ती सा निशाकालेषु पाण्डवम् ।
आनीय वै स्वके गेहे दर्शयामास मातरम् ॥ १.१६८.३० ॥
De día deleitando al Pāṇḍava, por la noche lo trajo y se lo mostró a su propia madre en su casa.
1.168.31
भ्रातृभिः सहितो नित्यं स्वपते पाण्डवस्तथा ।
कुन्त्याः परिचरन्ती सा तस्याः पार्श्वेवसन्निशां ॥ १.१६८.३१ ॥
Junto a sus hermanos, el Pāṇḍava siempre dormía así también. Sirviendo a Kuntī, ella pasaba las noches a su lado.
1.168.32
कामांश्च मुखवासादीनानयिष्यति भोजनम् ।
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामाजगाम महाव्रतः ॥ १.१६८.३२ ॥
Ella traía comida, aromas para la boca y otras cosas deseadas. Cuando aquella noche hubo pasado, llegó el de grandes votos.
1.168.33
पाराशर्यो महाप्राज्ञो दिव्यदर्शी महातपाः ।
तेऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं शुभम्।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे सस्नुषा चैव माधवी ॥ १.१६८.३३ ॥
Llegó el hijo de Parāśara, de gran sabiduría, de visión divina y gran austeridad. Todos saludaron respetuosamente al magnánimo y auspicioso Kṛṣṇa Dvaipāyana y se pusieron de pie con las palmas juntas; también estaba su nuera Mādhavī.
1.168.34
मयेदं मनसा पूर्वं विदितं भरतर्षभाः ।
यथा स्थितैरधर्मेण धार्तराष्ट्रौर्विवासिताः ॥ १.१६८.३४ ॥
Oh toros de los Bhāratas, esto lo conocí ya antes en mi mente: cómo fuisteis desterrados por los hijos de Dhṛtarāṣṭra mediante la injusticia.
1.168.35
तद्विदित्वाऽस्मि संप्राप्तश्चिकीर्ष्वै परं हितम् ।
न विषादो हि वः कार्यः सर्वमेतत्सुखाय वः ॥ १.१६८.३५ ॥
Sabiendo esto, he venido deseando haceros el mayor bien. No debéis afligiros; todo esto es para vuestra felicidad.
1.168.36
सुहृद्वियोजनं कर्म पुराकृतमरिन्दमाः ।
तस्य सिद्धिरियं प्राप्ता मा शोचत परन्तपाः ॥ १.१६८.३६ ॥
Oh vencedores de enemigos, esta acción de separarse de los amigos fue hecha en una vida anterior; este es su fruto, que ha llegado. Oh abrasadores de enemigos, no os aflijáis.
1.168.37
समाप्ते दुष्कृते चैव यूयं ते वै न संशयः ।
स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्तो भविष्यथ सबान्धवाः ॥ १.१६८.३७ ॥
Cuando el tiempo de la mala acción se haya cumplido, sin duda vosotros viviréis en vuestro propio reino, junto con vuestros parientes.
1.168.38
दीनतो बालतश्चैव स्नेहं कुर्वन्ति बान्धवाः ।
तस्मादभ्यधिकः स्नेहो युष्मासु मम संप्रति ॥ १.१६८.३८ ॥
Los parientes muestran afecto a los desvalidos y a los jóvenes; por eso mi afecto hacia vosotros ahora es mayor.
1.168.39
स्नेहपूर्वं चिकीर्षामि हितं यत्तन्निबोधत ।
वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः ॥ १.१६८.३९ ॥
Por afecto deseo hacer lo que es beneficioso; escuchadlo. Vivid aquí ocultos, esperando mi llegada.
1.168.40
एतद्वै शालिहोत्रस्य तपसा निर्मितं सरः ।
रमणीयमिदं तोयं क्षुत्पिपासाश्रमापहम् ॥ १.१६८.४० ॥
Este lago fue creado por la austeridad de Śālihotra; su agua es deliciosa y quita el cansancio del hambre y la sed.
1.168.41
कार्यार्थिनस्तु षण्मासान्विहरध्वं यथासुखम् ॥ १.१६८.४१ ॥
Pero, por un propósito, habitad seis meses como os sea agradable.
1.168.42
एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्थानरिन्दमान् ।
स्नेहाच्च संपरिष्वज्य कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः ॥ १.१६८.४२ ॥
Así Vyāsa consoló a los hijos de Pṛthā, dominadores de enemigos, y, abrazándolos con afecto, también consoló a Kuntī.
1.168.43
स्नुषे मा रोद मा रोदेत्येवं व्यासोऽब्रवीद्वचः ।
जीवपुत्रे सुतस्तेऽयं धर्मनित्यो युधिष्ठिरः ॥ १.१६८.४३ ॥
"Nuera, no llores, no llores", dijo así Vyāsa. Tus hijos están vivos; aquí está tu hijo Yudhiṣṭhira, siempre entregado al dharma.
1.168.44
पृथिव्यां पार्थइवान्सर्वान्प्रशासिष्यति धर्मराट् ।
धर्मेण जित्वा पृथिवीमखिलां धर्मकृद्वशी ॥ १.१६८.४४ ॥
El rey del dharma gobernará sobre todos sobre la tierra, como el hijo de Pṛthā. Habiendo conquistado toda la tierra por el dharma, él, hacedor del dharma y dueño de sí, gobernará.
1.168.45
स्थापयित्वा वशे सर्वां सपर्वतवनां शुभाम् ।
भीमसेनार्जुनबलाद्भोक्ष्यत्ययमसंशयम् ॥ १.१६८.४५ ॥
Habiendo puesto bajo su dominio toda esta hermosa tierra con sus montañas y bosques, la disfrutará, por la fuerza de Bhīmasena y Arjuna, sin duda.
1.168.46
पुत्रास्तव च माद्र्याश्च पञ्चैते लोकविश्रुताः ।
स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्ति सुखं सुमनसस्तदा ॥ १.१६८.४६ ॥
Tus hijos y estos cinco hijos de Mādrī, renombrados en el mundo, entonces alegres de ánimo, morarán felizmente en su propio reino.
1.168.47
यक्ष्यन्ति च नरव्याघ्रा विजित्य पृथिवीमिमाम् ।
राजसूयाश्वमेधाद्यैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ १.१६८.४७ ॥
Tras conquistar esta tierra, aquellos tigres entre los hombres ofrecerán sacrificios como el Rājasūya, el Aśvamedha y otros, con abundantes honorarios.
1.168.48
अनुगृह्य सुहृद्वर्गं धनेन च सुखेन च ।
पितृपैतामहं राज्यमहारिष्यन्ति ते सुताः ॥ १.१६८.४८ ॥
Habiendo favorecido a su círculo de amigos con riqueza y felicidad, tus hijos recuperarán el reino ancestral de su padre y de sus abuelos.
1.168.49
स्नुषा कमलपत्राक्षी नाम्ना कमलपालिका ।
वशवर्तिनी तु भीमस्य पुत्रमेषा जनिष्यति ॥ १.१६८.४९ ॥
Una nuera llamada Kamalapālikā, de ojos como pétalos de loto y obediente a Bhīma, dará a luz a un hijo.
1.168.50
तेन पुत्रेण कृच्छ्रेषु भविष्यथ च तारिताः ।
इह मासं प्रतीक्षध्वमागमिष्याम्यहं पुनः ॥ १.१६८.५० ॥
Por aquel hijo seréis librados de las adversidades. Esperad aquí un mes; volveré de nuevo.
1.168.51
देशकालौ विदित्वैवं यास्यध्वं परमां मुदम् ॥ १.१६८.५१ ॥
Conociendo así el lugar y el tiempo, partiréis con suprema alegría.
1.168.52
स तैः प्राञ्जलिभिः सर्वैस्तथेत्युक्तो जनाधिप ।
जगाम भगवान्व्यासो यथागतमृषिः प्रभुः ॥ १.१६८.५२ ॥
Oh señor de los hombres, cuando todos dijeron con las manos juntas: «Así sea», el bienaventurado Vyāsa, el poderoso vidente, partió por el camino por donde había llegado.