మహాభారతం · అధ్యాయం 1.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.168.1
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा कुन्तीमङ्गेऽधिरोप्य सा ।
भीमार्जुनान्तरगता यमाभ्यां च पुरस्कृता ॥ १.१६८.१ ॥
యుధిష్ఠిరుని మాటలు విని, ఆమె కుంతిని తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టింది; భీమార్జునుల మధ్య నడుస్తూ, ఇద్దరు యములను ముందు ఉంచింది.
1.168.2
तिर्यग्युधिष्ठिरे याति हिडिम्बा भीमगामिनी ।
शालिहोत्रसरो रम्यमाससाद जलार्थिनी ॥ १.१६८.२ ॥
యుధిష్ఠిరుని పక్కగా, భీముని వెంట వెళ్తున్న హిడింబ, నీళ్ల కోసం శాలిహోత్రుని మనోహరమైన సరస్సును చేరింది.
1.168.3
वनस्पतितलं गत्वा परिमृज्य गृहं यथा ।
पाण्डवानां च वासं सा कृत्वा पर्णमयं तथा ॥ १.१६८.३ ॥
ఒక చెట్టు మొదట్లోకి వెళ్లి, దానిని ఇల్లులా శుభ్రం చేసి, పాండవుల కోసం ఆకులతో చేసిన నివాసాన్నీ అలాగే ఏర్పాటు చేసింది.
1.168.4
आत्मनश्च तथा कुन्त्या एकोद्देशे चकार सा ।
पाण्डवास्तु ततः स्नात्वा शुद्धाः सन्ध्यामुपास्य च ॥ १.१६८.४ ॥
తనకు, అలాగే కుంతికీ ఒకే చోట ఏర్పాటు చేసింది. తరువాత పాండవులు స్నానం చేసి శుద్ధులై, సంధ్యోపాసన చేశారు.
1.168.5
तृषिताः क्षुत्पिपासार्ता जलमात्रेण वर्तयन् ।
शालिहोत्रस्ततो ज्ञात्वा क्षुधार्तान्पाण्डवांस्तदा ॥ १.१६८.५ ॥
దాహంతో, ఆకలిదప్పులతో బాధపడుతున్న పాండవులు కేవలం నీటితోనే జీవనం గడుపుతున్నారు. అప్పుడు శాలిహోత్రుడు ఆకలితో బాధపడుతున్న పాండవులను తెలుసుకుని—
1.168.6
मनसा चिन्तयामास पानीयं भोजनं महत् ।
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे विश्रान्ताः पृथया सह ॥ १.१६८.६ ॥
అతను మనసులో నీళ్లు, పుష్కలమైన భోజనం గురించి ఆలోచించాడు. తరువాత పాండవులందరూ పృథ (కుంతి)తో కలిసి విశ్రాంతి పొందారు.
1.168.7
यथा जतुगृहे वृत्तं राक्षसेन कृतं च यत् ।
कृत्वा कथा बहुविधाः कथान्ते पाण्डुनन्दनम् ॥ १.१६८.७ ॥
లక్కఇంటిలో రాక్షసుడు చేసిన దానిని, జరిగినదంతా; అనేక విధాల కథలు చెప్పి, కథ ముగింపులో పాండునందనుడితో (ఆమె అన్నది).
1.168.8
कुन्ती राजसुता वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत् ।
यथा पाण्डुस्तथा मान्यस्तव ज्येष्ठो युधिष्ठिरः ॥ १.१६८.८ ॥
రాజపుత్రిక కుంతి అప్పుడు భీమసేనునితో ఈ మాట అన్నది: పాండువులా నీ జ్యేష్ఠుడు యుధిష్ఠిరుడు కూడా గౌరవనీయుడు.
1.168.9
अहं धर्मविदाऽनेन मान्या गुरुतरा तव ।
तस्मात्पाण्डुहितार्थं मे युवराज हितं कुरु ॥ १.१६८.९ ॥
ధర్మం తెలిసిన ఇతనిచేత నేను గౌరవింపబడినదాన్ని; నీకు నేను మరింత గురువును. కాబట్టి, యువరాజా, పాండు సంతానం హితం కోసం నా హితాన్ని చేయి.
1.168.10
निकृता धार्तराष्ट्रेण पापेनाकृतबुद्धिना ।
दुष्कृतस्य प्रतीकारं न पश्यामि वृकोदर ॥ १.१६८.१० ॥
పాపి, అవివేకి అయిన ధృతరాష్ట్ర కుమారునిచేత నేను అవమానింపబడ్డాను. వృకోదరా, ఈ దుష్కార్యానికి ప్రతీకారం నాకు కనిపించడం లేదు.
1.168.11
तस्मात्कतिपयाहेन योगक्षेमं भविष्यति ।
क्षेमं दुर्गमिमं वासं वत्स्याम हि यथा वयम् ॥ १.१६८.११ ॥
కాబట్టి కొన్ని రోజుల్లో మాకు యోగక్షేమం కలుగుతుంది. మేము ఈ దుర్గమమైన, క్షేమకరమైన నివాసంలో ఉంటాము.
1.168.12
इदमन्यन्महदुःखं धर्मकृच्छ्रं वृकोदर ।
दृष्ट्वैव त्वां महाप्राज्ञ अनङ्गाभिप्रचोदिता ॥ १.१६८.१२ ॥
వృకోదరా, ఇది మరో గొప్ప దుఃఖం, ధర్మ కఠిన పరీక్ష. మహాప్రాజ్ఞా, నిన్ను చూడగానే అనంగునిచేత ప్రేరేపించబడి (నా మనసు కలత చెందుతుంది).
1.168.13
युधिष्ठिरं च मां चैव वरयामास धर्मतः ।
धर्मार्थं देहि पुत्रं त्वं स नः श्रेयः करिष्यति ॥ १.१६८.१३ ॥
ఆమె ధర్మానుసారంగా యుధిష్ఠిరుని, నన్ను కూడా ఎంచుకుంది. ధర్మం కోసం నీవు ఒక కుమారుని ఇవ్వు; అతడు మాకు శ్రేయస్సు కలిగిస్తాడు.
1.168.14
प्रतिवाक्यं तु नेच्छामि आवयोर्वचनं कुरु ।
तथेति तत्प्रतिज्ञाय भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१६८.१४ ॥
నీ మాటకు ఎదురు మాట నేను కోరను; మన ఇద్దరి మాటను నెరవేర్చు. అలాగేనని ఆమె ప్రతిజ్ఞకు అంగీకరించి భీమసేనుడు ఇలా అన్నాడు.
1.168.15
शासनं ते करिष्यामि वेदशासनमित्यपि ।
समक्षं भ्रातृमध्ये तु तां चोवाच स राक्षसीम् ॥ १.१६८.१५ ॥
"వేద శాసనం ప్రకారం నీ ఆజ్ఞను నెరవేరుస్తాను." సోదరుల మధ్య, అందరి ఎదుటే అతడు ఆ రాక్షసితో ఇలా అన్నాడు.
1.168.16
शृणु राक्षसि सत्येन समयं ते वदाम्यहम् ।
यावत्कालेन भवति पुत्रस्योत्पादनं शुभे ॥ १.१६८.१६ ॥
రాక్షసీ, విను; సత్యంగా నీకు నిబంధన చెబుతున్నాను. శుభవతీ, కుమారుని జననం కలిగేంత కాలం—
1.168.17
तावत्कालं चरिष्यामि त्वया सह सुमध्यमे ।
विशेषतो मत्सकाशे मा प्रकाशय नीचताम् ॥ १.१६८.१७ ॥
ఓ సుమధ్యమా, అంత కాలం నీతో కలిసి జీవిస్తాను. ప్రత్యేకించి నా ఎదుట నీ నీచత్వాన్ని ప్రకటించకు.
1.168.18
उत्तमस्त्रीगुणोपेता भजेथा वरवर्णिनि ।
सा तथेति प्रतिज्ञाय हिडिम्बा राक्षसी तथा ॥ १.१६८.१८ ॥
ఓ సుందరవర్ణా, ఉత్తమ స్త్రీ గుణాలతో కూడినదానివై నన్ను సేవించు. "అలాగే" అని ప్రతిజ్ఞ చేసి రాక్షసి హిడింబ అలాగే ఉండిపోయింది.
1.168.19
गताऽहनि निवेशेषु भोज्यं राजार्हमानयत् ।
सा कदाचिद्विहारार्थं हिडिम्बा कामरूपिणी ॥ १.१६८.१९ ॥
రోజులు గడిచినప్పుడు ఆమె విడిదుల వద్ద రాజయోగ్యమైన ఆహారాన్ని తెచ్చేది. ఒకసారి విహారం కోసం, కోరిన రూపం ధరించగల హిడింబ అలా చేసింది.
1.168.20
भीमसेनमुपादाय ऊर्ध्वमाचक्रमं तदा ।
शैलशृङ्गेषु रम्येषु देवतायतनेषु च ॥ १.१६८.२० ॥
అప్పుడు ఆమె భీమసేనుడిని తీసుకొని పైకి వెళ్ళింది—రమ్యమైన పర్వత శిఖరాలకు, దేవాలయాలకు.
1.168.21
मृगपक्षिविघृष्टेषु रमणीयेषु सर्वेषु ।
कृत्वा सा परमं रूपं सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१६८.२१ ॥
జింకలు, పక్షులు తిరిగే అన్ని రమణీయ ప్రదేశాలలో, సర్వాభరణాలతో అలంకరించుకొని ఆమె పరమ సుందర రూపం ధరించింది.
1.168.22
संजल्पन्ती सुमधुरं रमयामास पाण्डवम् ।
तथैव वनदुर्गेषु पर्वतद्रुमसानुषु ॥ १.१६८.२२ ॥
అతి మధురంగా మాట్లాడుతూ ఆమె పాండవుడిని రమింపజేసింది. అదే విధంగా అరణ్య దుర్గాలలో, పర్వతాలపై, వృక్షాలు నిండిన వాలులపై.
1.168.23
सरस्तु रमणीयेषु पद्मोत्पलवनेषु च ।
नदीद्वीपप्रदेशेषु वैडूर्यसिकतेषु च ॥ १.१६८.२३ ॥
రమ్యమైన సరస్సులలో, పద్మాలు, కలువలు నిండిన వనాలలో, నదీ ద్వీప ప్రాంతాలలో, వైడూర్య మణుల వంటి ఇసుక తిన్నెలలో కూడా.
1.168.24
देवारण्येषु पुण्येषु तथा पर्वतसानुषु ।
सुतीर्थवनतोयासु तथा गिरिनदीषु च ॥ १.१६८.२४ ॥
పవిత్రమైన దేవారణ్యాలలో, పర్వత వాలులపై, మంచి తీర్థాలు, వన జలాల వద్ద, పర్వత నదులలో కూడా.
1.168.25
सागरस्य प्रदेशेषु भणिहेमयुतेषु च ।
गुह्यकानां निवासेषु कुलपर्वतसानुषु ॥ १.१६८.२५ ॥
సముద్ర ప్రదేశాలలో, మణులు బంగారంతో అలంకరించబడిన వాటిలో, గుహ్యకుల నివాసాలలో, కులపర్వతాల వాలులపై.
1.168.26
सर्वर्तुफलवृक्षेषु मानसेषु वनेषु च ।
बिभ्रती परमं रूपं रमयामास पाण्डवम् ॥ १.१६८.२६ ॥
అన్ని ఋతువులలో ఫలించే వృక్షాలతో కూడిన మానస సరస్సుల వద్ద, అడవులలో, పరమ సౌందర్యాన్ని ధరించి ఆమె పాండవుని రమింపజేసింది.
1.168.27
यथा सुमोदते स्वर्गे सुकृत्यप्सरसा सह ।
सुतरां परमप्रीतस्तथा रेमे महाद्युतिः ॥ १.१६८.२७ ॥
స్వర్గంలో పుణ్యాత్ముడు అప్సరసతో ఆనందించినట్లు, పరమ ప్రీతితో ఆ మహాతేజస్వి అత్యంత రమించాడు.
1.168.28
शुभं हि जघनं तस्याः सवर्णमणिमेखलम् ।
न ततर्प तदा मृद्गन्भीमसेनो मुहुर्मुहुः ॥ १.१६८.२८ ॥
ఆమె అందమైన నడుము, సమాన వర్ణంగల మణి మేఖలతో, భీమసేనుని మళ్లీ మళ్లీ చూచినా తృప్తిపరచలేదు.
1.168.29
रमयन्ती ततो भीमं तत्रतत्र मनोजवा ।
सा रेमे तेन संहर्षात्तृप्यन्ती च मुहुर्मुहुः ॥ १.१६८.२९ ॥
అప్పుడు భీముని రమింపజేస్తూ, మనసంత వేగంగల ఆమె, అక్కడక్కడ, అతనితో ఆనందంగా రమించింది; పదేపదే తృప్తి పొందింది.
1.168.30
अहस्सु रमयन्ती सा निशाकालेषु पाण्डवम् ।
आनीय वै स्वके गेहे दर्शयामास मातरम् ॥ १.१६८.३० ॥
పగటిపూట పాండవుని రమింపజేసి, రాత్రివేళల్లో అతన్ని తీసుకువచ్చి తన ఇంట్లోనే తన తల్లికి చూపించింది.
1.168.31
भ्रातृभिः सहितो नित्यं स्वपते पाण्डवस्तथा ।
कुन्त्याः परिचरन्ती सा तस्याः पार्श्वेवसन्निशां ॥ १.१६८.३१ ॥
సోదరులతో కలిసి పాండవుడు ఎల్లప్పుడూ అలాగే నిద్రించేవాడు. కుంతిని సేవిస్తూ ఆమె రాత్రులు ఆమె పక్కనే గడిపింది.
1.168.32
कामांश्च मुखवासादीनानयिष्यति भोजनम् ।
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामाजगाम महाव्रतः ॥ १.१६८.३२ ॥
ఆమె భోజనాన్ని, ముఖవాసన వస్తువులను, ఇతర కోరిన వస్తువులను తెచ్చేది. ఆ రాత్రి గడిచాక మహావ్రతుడు వచ్చాడు.
1.168.33
पाराशर्यो महाप्राज्ञो दिव्यदर्शी महातपाः ।
तेऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं शुभम्।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे सस्नुषा चैव माधवी ॥ १.१६८.३३ ॥
పరాశరుని కుమారుడు, మహాప్రాజ్ఞుడు, దివ్యదృష్టి గలవాడు, మహాతపస్వి అయిన అతడు వచ్చాడు. వారందరు ఆ మహాత్ముడు, శుభుడు అయిన కృష్ణద్వైపాయనుడికి నమస్కరించి చేతులు జోడించి నిలిచారు; కోడలు మాధవి కూడా వారితో ఉంది.
1.168.34
मयेदं मनसा पूर्वं विदितं भरतर्षभाः ।
यथा स्थितैरधर्मेण धार्तराष्ट्रौर्विवासिताः ॥ १.१६८.३४ ॥
భరతశ్రేష్ఠులారా! ధృతరాష్ట్రుని పుత్రులు అధర్మంతో మిమ్మల్ని ఎలా వెళ్లగొట్టారో నేను ముందే మనసుతో తెలుసుకున్నాను.
1.168.35
तद्विदित्वाऽस्मि संप्राप्तश्चिकीर्ष्वै परं हितम् ।
न विषादो हि वः कार्यः सर्वमेतत्सुखाय वः ॥ १.१६८.३५ ॥
అది తెలుసుకుని, మీకు మహా మేలు చేయాలనే కోరికతో నేను వచ్చాను. మీరు విషాదం చెందకూడదు; ఇదంతా మీ సుఖం కోసమే.
1.168.36
सुहृद्वियोजनं कर्म पुराकृतमरिन्दमाः ।
तस्य सिद्धिरियं प्राप्ता मा शोचत परन्तपाः ॥ १.१६८.३६ ॥
శత్రువులను అణచువారలారా! స్నేహితుల నుండి వియోగం అనే ఈ కర్మ పూర్వజన్మలో చేయబడింది; దాని ఫలితం ఇప్పుడు వచ్చింది. శత్రుతాపకులారా, శోకించకండి.
1.168.37
समाप्ते दुष्कृते चैव यूयं ते वै न संशयः ।
स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्तो भविष्यथ सबान्धवाः ॥ १.१६८.३७ ॥
దుష్కృత్య కాలం ముగిసినప్పుడు, మీరు నిస్సందేహంగా మీ స్వరాష్ట్రంలో బంధువులతో కలిసి విహరిస్తారు.
1.168.38
दीनतो बालतश्चैव स्नेहं कुर्वन्ति बान्धवाः ।
तस्मादभ्यधिकः स्नेहो युष्मासु मम संप्रति ॥ १.१६८.३८ ॥
దీనులైనవారిపట్ల, బాలురపట్ల బంధువులు స్నేహం చూపుతారు; అందువల్ల ఇప్పుడు మీ పట్ల నా స్నేహం మరింత అధికంగా ఉంది.
1.168.39
स्नेहपूर्वं चिकीर्षामि हितं यत्तन्निबोधत ।
वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः ॥ १.१६८.३९ ॥
స్నేహంతో నేను హితకరమైనదాన్ని చేయాలనుకుంటున్నాను; దాన్ని వినండి. ఇక్కడ దాగి ఉంటూ నా రాక కోసం ఎదురుచూడండి.
1.168.40
एतद्वै शालिहोत्रस्य तपसा निर्मितं सरः ।
रमणीयमिदं तोयं क्षुत्पिपासाश्रमापहम् ॥ १.१६८.४० ॥
ఈ సరస్సు శాలిహోత్రుని తపస్సు వల్ల నిర్మితమైంది; ఈ నీరు రమణీయమైనది, ఆకలిదప్పుల శ్రమను పోగొట్టేది.
1.168.41
कार्यार्थिनस्तु षण्मासान्विहरध्वं यथासुखम् ॥ १.१६८.४१ ॥
కాని కార్యార్థమై ఆరు నెలలు సుఖంగా ఉండండి.
1.168.42
एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्थानरिन्दमान् ।
स्नेहाच्च संपरिष्वज्य कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः ॥ १.१६८.४२ ॥
ఈ విధంగా వ్యాసుడు శత్రువులను అణచే పృథాపుత్రులను ఓదార్చి, స్నేహంతో ఆలింగనం చేసి, కుంతిని కూడా ఓదార్చాడు.
1.168.43
स्नुषे मा रोद मा रोदेत्येवं व्यासोऽब्रवीद्वचः ।
जीवपुत्रे सुतस्तेऽयं धर्मनित्यो युधिष्ठिरः ॥ १.१६८.४३ ॥
"కోడలా, ఏడవకు, ఏడవకు" అని వ్యాసుడు ఇలా పలికాడు. నీ కుమారులు జీవించి ఉన్నారు; ఇదిగో నీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు, ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో నిలిచినవాడు.
1.168.44
पृथिव्यां पार्थइवान्सर्वान्प्रशासिष्यति धर्मराट् ।
धर्मेण जित्वा पृथिवीमखिलां धर्मकृद्वशी ॥ १.१६८.४४ ॥
ధర్మరాజు భూమిపై పార్థునిలా అందరినీ పాలిస్తాడు. ధర్మంతో సమస్త భూమిని జయించి, ధర్మాచరణ చేసే, ఆత్మనిగ్రహం కలిగిన ఆయన పరిపాలిస్తాడు.
1.168.45
स्थापयित्वा वशे सर्वां सपर्वतवनां शुभाम् ।
भीमसेनार्जुनबलाद्भोक्ष्यत्ययमसंशयम् ॥ १.१६८.४५ ॥
పర్వతాలు, అడవులతో కూడిన ఈ సుందరమైన సమస్త భూమిని తన వశంలో ఉంచి, భీమసేనుడు, అర్జునుల బలంతో ఈయన నిస్సందేహంగా దానిని అనుభవిస్తాడు.
1.168.46
पुत्रास्तव च माद्र्याश्च पञ्चैते लोकविश्रुताः ।
स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्ति सुखं सुमनसस्तदा ॥ १.१६८.४६ ॥
నీ కుమారులు, మాద్రి యొక్క ఈ ఐదుగురు కుమారులు, లోకప్రసిద్ధులు, అప్పుడు ప్రసన్నమనస్కులై తమ రాజ్యంలో సుఖంగా విహరిస్తారు.
1.168.47
यक्ष्यन्ति च नरव्याघ्रा विजित्य पृथिवीमिमाम् ।
राजसूयाश्वमेधाद्यैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ १.१६८.४७ ॥
ఈ భూమిని జయించి, ఆ పురుషోత్తములు రాజసూయ, అశ్వమేధ మొదలైన, విశేష దక్షిణలతో కూడిన యజ్ఞాలను చేస్తారు.
1.168.48
अनुगृह्य सुहृद्वर्गं धनेन च सुखेन च ।
पितृपैतामहं राज्यमहारिष्यन्ति ते सुताः ॥ १.१६८.४८ ॥
బంధుమిత్రులకు ధనంతో, సుఖంతో అనుగ్రహించి, నీ కుమారులు తండ్రి మరియు పితామహుల పైతృక రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందుతారు.
1.168.49
स्नुषा कमलपत्राक्षी नाम्ना कमलपालिका ।
वशवर्तिनी तु भीमस्य पुत्रमेषा जनिष्यति ॥ १.१६८.४९ ॥
కమలపత్రాక్షి అయిన కమలపాలిక అనే కోడలు, భీముని వశవర్తినిగా ఉంటూ ఒక కుమారుని కంటుంది.
1.168.50
तेन पुत्रेण कृच्छ्रेषु भविष्यथ च तारिताः ।
इह मासं प्रतीक्षध्वमागमिष्याम्यहं पुनः ॥ १.१६८.५० ॥
ఆ కుమారుని ద్వారా మీరు కష్టాల నుండి రక్షింపబడతారు. ఇక్కడ ఒక నెల వేచి ఉండండి; నేను మళ్ళీ వస్తాను.
1.168.51
देशकालौ विदित्वैवं यास्यध्वं परमां मुदम् ॥ १.१६८.५१ ॥
దేశాన్ని, కాలాన్ని ఈ విధంగా తెలుసుకొని మీరు పరమానందాన్ని పొందుతారు.
1.168.52
स तैः प्राञ्जलिभिः सर्वैस्तथेत्युक्तो जनाधिप ।
जगाम भगवान्व्यासो यथागतमृषिः प्रभुः ॥ १.१६८.५२ ॥
ఓ జనాధిపా! వారందరూ చేతులు జోడించి 'అలాగే' అని పలుకగా, ప్రభువైన భగవాన్ వ్యాసమహర్షి వచ్చిన దారినే వెళ్ళిపోయాడు.