ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.168.1
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा कुन्तीमङ्गेऽधिरोप्य सा ।
भीमार्जुनान्तरगता यमाभ्यां च पुरस्कृता ॥ १.१६८.१ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ; ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਰਦਿਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਯਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ।
1.168.2
तिर्यग्युधिष्ठिरे याति हिडिम्बा भीमगामिनी ।
शालिहोत्रसरो रम्यमाससाद जलार्थिनी ॥ १.१६८.२ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਭੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹਿਡਿੰਬਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਿਹੋਤਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ।
1.168.3
वनस्पतितलं गत्वा परिमृज्य गृहं यथा ।
पाण्डवानां च वासं सा कृत्वा पर्णमयं तथा ॥ १.१६८.३ ॥
ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ।
1.168.4
आत्मनश्च तथा कुन्त्या एकोद्देशे चकार सा ।
पाण्डवास्तु ततः स्नात्वा शुद्धाः सन्ध्यामुपास्य च ॥ १.१६८.४ ॥
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸੰਧਿਆ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
1.168.5
तृषिताः क्षुत्पिपासार्ता जलमात्रेण वर्तयन् ।
शालिहोत्रस्ततो ज्ञात्वा क्षुधार्तान्पाण्डवांस्तदा ॥ १.१६८.५ ॥
ਪਿਆਸੇ ਅਤੇ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਪਾਂਡਵ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਦ ਸ਼ਾਲਿਹੋਤਰ ਨੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ਼ਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ—
1.168.6
मनसा चिन्तयामास पानीयं भोजनं महत् ।
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे विश्रान्ताः पृथया सह ॥ १.१६८.६ ॥
ਉਸਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਪ੍ਰਿਥਾ ਸਮੇਤ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.168.7
यथा जतुगृहे वृत्तं राक्षसेन कृतं च यत् ।
कृत्वा कथा बहुविधाः कथान्ते पाण्डुनन्दनम् ॥ १.१६८.७ ॥
ਲਾਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ; ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ (ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ)।
1.168.8
कुन्ती राजसुता वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत् ।
यथा पाण्डुस्तथा मान्यस्तव ज्येष्ठो युधिष्ठिरः ॥ १.१६८.८ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਤਦ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਪਾਂਡੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਵੀ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ।
1.168.9
अहं धर्मविदाऽनेन मान्या गुरुतरा तव ।
तस्मात्पाण्डुहितार्थं मे युवराज हितं कुरु ॥ १.१६८.९ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਮਾਣ-ਯੋਗ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਵਧੇਰੇ ਗੁਰੂ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਯੁਵਰਾਜ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਮੇਰਾ ਹਿਤ ਕਰ।
1.168.10
निकृता धार्तराष्ट्रेण पापेनाकृतबुद्धिना ।
दुष्कृतस्य प्रतीकारं न पश्यामि वृकोदर ॥ १.१६८.१० ॥
ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਬੇਸਮਝ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਇਸ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
1.168.11
तस्मात्कतिपयाहेन योगक्षेमं भविष्यति ।
क्षेमं दुर्गमिमं वासं वत्स्याम हि यथा वयम् ॥ १.१६८.११ ॥
ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਯੋਗ-ਖੇਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੁਰਗਮ ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੇ।
1.168.12
इदमन्यन्महदुःखं धर्मकृच्छ्रं वृकोदर ।
दृष्ट्वैव त्वां महाप्राज्ञ अनङ्गाभिप्रचोदिता ॥ १.१६८.१२ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਕਠਿਨ ਪਰੀਖਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਯ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਅਨੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ (ਮੇਰਾ ਮਨ ਡੋਲਦਾ ਹੈ)।
1.168.13
युधिष्ठिरं च मां चैव वरयामास धर्मतः ।
धर्मार्थं देहि पुत्रं त्वं स नः श्रेयः करिष्यति ॥ १.१६८.१३ ॥
ਉਸਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ। ਧਰਮ ਲਈ ਤੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ; ਉਹ ਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰੇਗਾ।
1.168.14
प्रतिवाक्यं तु नेच्छामि आवयोर्वचनं कुरु ।
तथेति तत्प्रतिज्ञाय भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१६८.१४ ॥
ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰ। 'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.168.15
शासनं ते करिष्यामि वेदशासनमित्यपि ।
समक्षं भ्रातृमध्ये तु तां चोवाच स राक्षसीम् ॥ १.१६८.१५ ॥
"ਵੇਦ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.168.16
शृणु राक्षसि सत्येन समयं ते वदाम्यहम् ।
यावत्कालेन भवति पुत्रस्योत्पादनं शुभे ॥ १.१६८.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਸੁਣ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਵੇ—
1.168.17
तावत्कालं चरिष्यामि त्वया सह सुमध्यमे ।
विशेषतो मत्सकाशे मा प्रकाशय नीचताम् ॥ १.१६८.१७ ॥
ਹੇ ਸੁਮਧਿਅਮਾ, ਉਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਚਰਾਂਗਾ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਨੀਚਤਾ ਨਾ ਦਿਖਾਈਂ।
1.168.18
उत्तमस्त्रीगुणोपेता भजेथा वरवर्णिनि ।
सा तथेति प्रतिज्ञाय हिडिम्बा राक्षसी तथा ॥ १.१६८.१८ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ। 'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹਿਡਿੰਬਾ ਐਵੇਂ ਹੀ ਰਹੀ।
1.168.19
गताऽहनि निवेशेषु भोज्यं राजार्हमानयत् ।
सा कदाचिद्विहारार्थं हिडिम्बा कामरूपिणी ॥ १.१६८.१९ ॥
ਦਿਨ ਬੀਤਣ ਤੇ ਉਹ ਡੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਯੋਗ ਭੋਜਨ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਹਾਰ ਲਈ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿਡਿੰਬਾ ਨੇ ਇੰਝ ਕੀਤਾ।
1.168.20
भीमसेनमुपादाय ऊर्ध्वमाचक्रमं तदा ।
शैलशृङ्गेषु रम्येषु देवतायतनेषु च ॥ १.१६८.२० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ—ਸੁੰਦਰ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵ-ਮੰਦਰਾਂ ਵੱਲ।
1.168.21
मृगपक्षिविघृष्टेषु रमणीयेषु सर्वेषु ।
कृत्वा सा परमं रूपं सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१६८.२१ ॥
ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਰੇ ਰਮਣੀਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸੀ।
1.168.22
संजल्पन्ती सुमधुरं रमयामास पाण्डवम् ।
तथैव वनदुर्गेषु पर्वतद्रुमसानुषु ॥ १.१६८.२२ ॥
ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਰਿਝਾਇਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ।
1.168.23
सरस्तु रमणीयेषु पद्मोत्पलवनेषु च ।
नदीद्वीपप्रदेशेषु वैडूर्यसिकतेषु च ॥ १.१६८.२३ ॥
ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲ-ਕਮਲ ਦੇ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆਈ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੈਡੂਰਯ ਮਣੀ ਵਰਗੀ ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ।
1.168.24
देवारण्येषु पुण्येषु तथा पर्वतसानुषु ।
सुतीर्थवनतोयासु तथा गिरिनदीषु च ॥ १.१६८.२४ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵ-ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਬਨ-ਜਲਾਂ ਕੋਲ ਅਤੇ ਪਰਬਤੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
1.168.25
सागरस्य प्रदेशेषु भणिहेमयुतेषु च ।
गुह्यकानां निवासेषु कुलपर्वतसानुषु ॥ १.१६८.२५ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੁਹਯਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਲਪਰਵਤਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ।
1.168.26
सर्वर्तुफलवृक्षेषु मानसेषु वनेषु च ।
बिभ्रती परमं रूपं रमयामास पाण्डवम् ॥ १.१६८.२६ ॥
ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਸੁੰਦਰਤਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਰਮਾਇਆ।
1.168.27
यथा सुमोदते स्वर्गे सुकृत्यप्सरसा सह ।
सुतरां परमप्रीतस्तथा रेमे महाद्युतिः ॥ १.१६८.२७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨਵਾਨ ਅਪਸਰਾ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਬਹੁਤ ਰਮਿਆ।
1.168.28
शुभं हि जघनं तस्याः सवर्णमणिमेखलम् ।
न ततर्प तदा मृद्गन्भीमसेनो मुहुर्मुहुः ॥ १.१६८.२८ ॥
ਉਸ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ, ਇੱਕੋ ਰੰਗ ਦੀ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੀ ਮੇਖਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
1.168.29
रमयन्ती ततो भीमं तत्रतत्र मनोजवा ।
सा रेमे तेन संहर्षात्तृप्यन्ती च मुहुर्मुहुः ॥ १.१६८.२९ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੂੰ ਰਮਾਉਂਦੀ, ਮਨ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ ਉਹ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਮੀ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ।
1.168.30
अहस्सु रमयन्ती सा निशाकालेषु पाण्डवम् ।
आनीय वै स्वके गेहे दर्शयामास मातरम् ॥ १.१६८.३० ॥
ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਰਮਾਉਂਦੀ ਉਹ, ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ।
1.168.31
भ्रातृभिः सहितो नित्यं स्वपते पाण्डवस्तथा ।
कुन्त्याः परिचरन्ती सा तस्याः पार्श्वेवसन्निशां ॥ १.१६८.३१ ॥
ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਸਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਉਹ ਰਾਤਾਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਬਿਤਾਉਂਦੀ ਸੀ।
1.168.32
कामांश्च मुखवासादीनानयिष्यति भोजनम् ।
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामाजगाम महाव्रतः ॥ १.१६८.३२ ॥
ਉਹ ਭੋਜਨ, ਮੁੱਖਵਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਛਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਆਇਆ।
1.168.33
पाराशर्यो महाप्राज्ञो दिव्यदर्शी महातपाः ।
तेऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं शुभम्।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे सस्नुषा चैव माधवी ॥ १.१६८.३३ ॥
ਪਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਦਿਵਿਆਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਉਹ ਆਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਸ਼ੁਭ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ; ਨੂੰਹ ਮਾਧਵੀ ਵੀ ਨਾਲ ਸੀ।
1.168.34
मयेदं मनसा पूर्वं विदितं भरतर्षभाः ।
यथा स्थितैरधर्मेण धार्तराष्ट्रौर्विवासिताः ॥ १.१६८.३४ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ।
1.168.35
तद्विदित्वाऽस्मि संप्राप्तश्चिकीर्ष्वै परं हितम् ।
न विषादो हि वः कार्यः सर्वमेतत्सुखाय वः ॥ १.१६८.३५ ॥
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਮ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਖ ਲਈ ਹੈ।
1.168.36
सुहृद्वियोजनं कर्म पुराकृतमरिन्दमाः ।
तस्य सिद्धिरियं प्राप्ता मा शोचत परन्तपाः ॥ १.१६८.३६ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਿਓ! ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਇਹ ਕਰਮ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਿਓ, ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ।
1.168.37
समाप्ते दुष्कृते चैव यूयं ते वै न संशयः ।
स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्तो भविष्यथ सबान्धवाः ॥ १.१६८.३७ ॥
ਦੁਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਚਰੋਗੇ।
1.168.38
दीनतो बालतश्चैव स्नेहं कुर्वन्ति बान्धवाः ।
तस्मादभ्यधिकः स्नेहो युष्मासु मम संप्रति ॥ १.१६८.३८ ॥
ਦੀਨਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬੰਧੂ ਸਨੇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਸਨੇਹ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।
1.168.39
स्नेहपूर्वं चिकीर्षामि हितं यत्तन्निबोधत ।
वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः ॥ १.१६८.३९ ॥
ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।
1.168.40
एतद्वै शालिहोत्रस्य तपसा निर्मितं सरः ।
रमणीयमिदं तोयं क्षुत्पिपासाश्रमापहम् ॥ १.१६८.४० ॥
ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਸ਼ਾਲਿਹੋਤਰ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.168.41
कार्यार्थिनस्तु षण्मासान्विहरध्वं यथासुखम् ॥ १.१६८.४१ ॥
ਪਰ ਕਾਰਜ ਲਈ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰੋ।
1.168.42
एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्थानरिन्दमान् ।
स्नेहाच्च संपरिष्वज्य कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः ॥ १.१६८.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।
1.168.43
स्नुषे मा रोद मा रोदेत्येवं व्यासोऽब्रवीद्वचः ।
जीवपुत्रे सुतस्तेऽयं धर्मनित्यो युधिष्ठिरः ॥ १.१६८.४३ ॥
"ਨੂੰਹੇ, ਨਾ ਰੋ, ਨਾ ਰੋ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
1.168.44
पृथिव्यां पार्थइवान्सर्वान्प्रशासिष्यति धर्मराट् ।
धर्मेण जित्वा पृथिवीमखिलां धर्मकृद्वशी ॥ १.१६८.४४ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਰਥ ਵਾਂਗ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਜਮੀ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।
1.168.45
स्थापयित्वा वशे सर्वां सपर्वतवनां शुभाम् ।
भीमसेनार्जुनबलाद्भोक्ष्यत्ययमसंशयम् ॥ १.१६८.४५ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਭੀਮਸੈਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸਦਾ ਭੋਗ ਕਰੇਗਾ।
1.168.46
पुत्रास्तव च माद्र्याश्च पञ्चैते लोकविश्रुताः ।
स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्ति सुखं सुमनसस्तदा ॥ १.१६८.४६ ॥
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਇਹ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨਗੇ।
1.168.47
यक्ष्यन्ति च नरव्याघ्रा विजित्य पृथिवीमिमाम् ।
राजसूयाश्वमेधाद्यैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ १.१६८.४७ ॥
ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਸੂਯ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਆਦਿ, ਭਾਰੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਾਲੇ ਯੱਗ ਕਰਨਗੇ।
1.168.48
अनुगृह्य सुहृद्वर्गं धनेन च सुखेन च ।
पितृपैतामहं राज्यमहारिष्यन्ति ते सुताः ॥ १.१६८.४८ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਧਨ ਅਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਿਆਂ ਦਾ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਰਾਜ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ।
1.168.49
स्नुषा कमलपत्राक्षी नाम्ना कमलपालिका ।
वशवर्तिनी तु भीमस्य पुत्रमेषा जनिष्यति ॥ १.१६८.४९ ॥
ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕਮਲਪਾਲਿਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਭੀਮ ਦੇ ਵੱਸ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ।
1.168.50
तेन पुत्रेण कृच्छ्रेषु भविष्यथ च तारिताः ।
इह मासं प्रतीक्षध्वमागमिष्याम्यहं पुनः ॥ १.१६८.५० ॥
ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਵੋਗੇ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਉਡੀਕੋ; ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਵਾਂਗਾ।
1.168.51
देशकालौ विदित्वैवं यास्यध्वं परमां मुदम् ॥ १.१६८.५१ ॥
ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪਾਓਗੇ।
1.168.52
स तैः प्राञ्जलिभिः सर्वैस्तथेत्युक्तो जनाधिप ।
जगाम भगवान्व्यासो यथागतमृषिः प्रभुः ॥ १.१६८.५२ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ! ਉਹ ਸਭ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿਣ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਸ ਰਾਹ ਆਏ ਸਨ ਉਸੇ ਰਾਹ ਚਲੇ ਗਏ।