Mahābhārata · Adhyāya 1.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.174.1
कुतोमूलमिदं दुःखं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ।
विदित्वाप्यपकर्षेयं शक्यं चेदपकर्षितुम् ॥ १.१७४.१ ॥
Deseo saber verdaderamente de dónde surge la raíz de este dolor; habiéndola conocido, la eliminaré, si es posible eliminarla.
1.174.2
उपपन्नं सतामेतद्यद्ब्रवीपि तपोधने ।
न तु दुःखमिदं शक्यं मानुषेण व्यपोहितुम् ॥ १.१७४.२ ॥
Lo que dices es propio de los buenos, oh mujer rica en austeridad; pero este dolor no puede ser disipado por un ser humano.
1.174.3
तथापि तत्त्वमाख्यास्ये दुःखस्यैतस्य संभवम् ।
शक्यं वा यदि वाऽशक्यं शृणु भद्रे यथातथम् ॥ १.१७४.३ ॥
Sin embargo, te diré la verdad sobre el origen de este dolor; sea posible o imposible, escucha, oh bienaventurada, tal como es.
1.174.4
समीपे नगरस्यास्य वको वसति राक्षसः ।
इतो गव्यूतिमात्रे।ञस्ति यमुनागह्वरे गुहा ॥ १.१७४.४ ॥
Cerca de esta ciudad vive un rākṣasa llamado Baka; a una distancia de un gavyūti de aquí hay una cueva en el barranco del Yamunā.
1.174.5
तस्यां घोरः स वसति जिघांसुः पुरुषादकः ।
बकाभिधानो दुष्टात्मा राक्षसानां कुलाधमः ॥ १.१७४.५ ॥
En ella habita aquel terrible devorador de hombres, deseoso de matar, llamado Baka, de mente perversa, el más vil del linaje de los rākṣasas.
1.174.6
ईशो जनपदस्यास्य पुरस्य च महाबलः ।
पुष्टो मानुषमांसेन दुर्बुद्धिः पुरुषादकः ॥ १.१७४.६ ॥
Él es el señor de este reino y de esta ciudad, el de gran poder, nutrido con carne humana, de mente perversa, devorador de hombres.
1.174.7
प्रबलः कामरूपी च राक्षसस्तु महाबलः ।
तेनोपसृष्टा नगरी वर्षमद्य त्रयोदशम् ॥ १.१७४.७ ॥
Aquel rākṣasa es poderoso, puede tomar la forma que desee y es de gran fuerza. Afligida por él, esta ciudad lleva hoy trece años.
1.174.8
तत्कृते परचक्राच्च भूतेभ्यश्च न नो भयम् ।
पुरुषादेन रौद्रेण भक्ष्यमाणा दुरात्मना ॥ १.१७४.८ ॥
Por causa de él no tememos a los ejércitos enemigos ni a los espíritus; pero somos devorados por aquel feroz y malvado devorador de hombres.
1.174.9
अनाथा नगरी नाथं त्रातारं नाधिगच्छति ।
गुहायां च वसंस्तत्र बाधते सततं जनम् ॥ १.१७४.९ ॥
La ciudad, sin amparo, no encuentra un señor que la proteja; morando allí en una cueva, acosa constantemente a la gente.
1.174.10
स्त्रियो बालांश्च वृद्धांश्च यूनश्चापि दुरात्मवान् ।
अत्र मन्त्रैश्च होमैश्च भोजनैश्च स राक्षसः ॥ १.१७४.१० ॥
Aquel malvado también acosa a mujeres, niños, ancianos y jóvenes. Aquí, con mantras, ofrendas y comidas, ese rākṣasa es apaciguado.
1.174.11
ईडितो द्विजमुख्यैश्च पूजितश्च दुरात्मवान् ।
यदा च सकलानेवं प्रसूदयति राक्षसः ॥ १.१७४.११ ॥
Aunque alabado y honrado por los principales brahmanes, cuando aquel malvado rākṣasa de este modo mata y devora a todos...
1.174.12
अथैनं ब्राह्मणाः सर्वे समये समयोजयन् ।
मा स्म कामाद्वधी रक्षो दास्यामस्ते सदा वयं ॥ १.१७४.१२ ॥
Entonces todos los brahmanes lo ataron con un pacto: 'Oh rākṣasa, no mates por deseo; siempre te daremos (alimento).'
1.174.13
पर्यायेण यथाकाममिह मांसोदनं प्रभो ।
अन्नं मांससमायुक्तं तिलचूर्णसमन्वितम् ॥ १.१७४.१३ ॥
Oh señor, aquí, por turnos y según el deseo, habrá arroz con carne; comida mezclada con carne y polvo de sésamo.
1.174.14
सर्पिषा च समायुक्तं व्यञ्जनैश्च समन्वितम् ।
सूपांस्त्रीन्सतिलान्पिण्डाँल्लाजापूपसुरासवान् ॥ १.१७४.१४ ॥
Combinado con ghee y acompañado de guarniciones; tres clases de caldo, bolas con sésamo, grano tostado, tortas, vino y licor.
1.174.15
शृताशृतान्पानकुम्भान्स्थूलमांसं शृताशृतम् ।
वनमाहिषवाराहभाल्लूकं च शृताशृतम् ॥ १.१७४.१५ ॥
Cocidos y crudos; jarras de bebida; carne gruesa, cocida y cruda; carne de búfalo salvaje, jabalí y oso, cocida y cruda.
1.174.16
सर्पिःकुम्भांश्च विविधान्दधिकुम्भांस्तथा बहून् ।
सद्यःसिद्धसमायुक्तं तिलचूर्णैः समाकुलम् ॥ १.१७४.१६ ॥
Diversas jarras de ghee y muchas jarras de yogur también; combinado con platos recién preparados, lleno de polvo de sésamo.
1.174.17
कुलाच्च पुरुषं चैकं बलीवर्दौ च कालकौ ।
प्राप्स्यसि त्वमसंक्रुद्धो रक्षोभागं प्रकल्पितम् ॥ १.१७४.१७ ॥
De una familia también obtendrás un hombre y dos toros negros; no te enojes — esta es tu porción rākṣasa, asignada para ti.
1.174.18
तिष्ठेह समयेऽस्माकमित्ययाचन्त तं द्विजाः ।
बाढमित्येव तद्रक्षस्तद्वचः प्रत्यगृह्णत ॥ १.१७४.१८ ॥
Quédate aquí según nuestro acuerdo — así le pidieron los brahmanes; entonces aquel rākṣasa, diciendo "muy bien", aceptó sus palabras.
1.174.19
परचक्राटवीकेभ्यो रक्षणं स करोति च ।
तस्मिन्भागे सुनिर्दिष्टे स्थितः स समये बली ॥ १.१७४.१९ ॥
Él protege de los ejércitos enemigos y de los habitantes del bosque; el poderoso, establecido en esa porción designada en el momento oportuno.
1.174.20
एकैकं चैव पुरुषं संप्रयच्छन्ति वेतनम् ।
स वारो बहुभिर्वर्षैर्भवत्यसुकरो नरैः ॥ १.१७४.२० ॥
Cobran a cada hombre un tributo uno por uno; ese turno se vuelve insoportable para los hombres incluso en muchos años.
1.174.21
तद्विमोक्षाय ये केचिद्यतन्ते पुरुषाः क्वचित् ।
सपुत्रदारांस्तान्हत्वा तद्रक्षो भक्षयत्युत ॥ १.१७४.२१ ॥
A los hombres que en algún lugar se esfuerzan por liberarse de ello, aquel rākṣasa los mata junto con sus hijos y esposas y los devora.
1.174.22
वेत्रकीयगृहे राजा नायं नयमिहास्थितः ।
उपायं तं न कुरुते यत्नादपि स मन्दधीः।
अनामयं जनस्यास्य येन स्यादद्य शाश्वतम् ॥ १.१७४.२२ ॥
Este rey, que habita en la casa de cañas, no se mantiene firme en la buena política aquí; ese de mente torpe, aun con esfuerzo, no ideó el medio por el cual este pueblo tuviera hoy un bienestar duradero.
1.174.23
एतदर्हा वचं नूनं वसामो दुर्बलस्य ये ।
विषये नित्यवास्तव्याः कुराजानमुपाश्रिताः ॥ १.१७४.२३ ॥
Nosotros, que vivimos bajo el débil, somos ciertamente dignos de tales palabras; nosotros, residentes permanentes de esta tierra, que nos hemos acogido a un mal rey.
1.174.24
ब्राह्मणाः कस्य वक्तव्याः कस्य वाच्छन्दचारिणः ।
गुणैरेते हि वत्स्यन्ति कामगाः पक्षिणो यथा ॥ १.१७४.२४ ॥
¿A quién deben dirigirse los brahmanes, o a la voluntad de quién siguen? Por sus virtudes habitarán aquí, como pájaros que vuelan a voluntad.
1.174.25
राजानं प्रथमं विन्देत्ततो भार्यां ततो धनम् ।
राजन्यसति लोकेऽस्मिन्कुतो भार्या कुतो धनम्।
वयस्य संचयेनास्य ज्ञातीन्पुत्रांश्च तारयेत् ॥ १.१७४.२५ ॥
Primero se debe obtener un rey, luego una esposa y luego riqueza. Cuando no hay rey en este mundo, ¿dónde está la esposa y dónde la riqueza? Amigo, mediante la acumulación de ello, se debe salvar también a los parientes y a los hijos.
1.174.26
विपीरतं मया चेदं त्रयं सर्वमुपार्जितम् ।
तदिमामापदं प्राप्य भृशं तप्यामहे वयम् ॥ १.१७४.२६ ॥
Estas tres cosas que yo había adquirido —todas ellas— han sido arruinadas, y habiendo caído en esta calamidad, sufrimos enormemente.
1.174.27
सोऽयमस्माननुप्राप्तो वारः कुलविनाशनः ।
भोजनं पुरुषश्चैकः प्रदेयं वेतनं मया ॥ १.१७४.२७ ॥
Aquel turno, destructor de la familia, nos ha llegado: para comida, debo dar un hombre como salario.
1.174.28
न च मे विद्यते वित्तं संक्रेतुं पुरुषं क्वचित् ।
सुहृज्जनं प्रदातुं च न शक्ष्यामि कदाचन ॥ १.१७४.२८ ॥
No tengo riqueza con la que comprar a un hombre en ninguna parte, y nunca podré entregar a un amigo.
1.174.29
गतिं चान्यां न पश्यामि तस्मान्मोक्षाय रक्षसः ।
सोऽहं दुःखार्णवे मग्नो महत्यसुकरे भृशम् ॥ १.१७४.२९ ॥
No veo otro camino para liberarme del rākṣasa; por eso estoy sumergido profundamente en este gran océano de dolor, difícil de cruzar.
1.174.30
सहैवैतैर्गमिष्यामि बान्धवैरद्य राक्षसम् ।
ततो नः सहितान्क्षुद्रः सर्वानेवोपभोक्ष्यति ॥ १.१७४.३० ॥
Hoy iré al rākṣasa junto con estos mismos parientes; de lo contrario, el miserable nos devorará a todos, reunidos.
1.174.31
दुःखमूलमिदं भद्रे मयोक्तं प्रश्नतोऽनघे ॥ १.१७४.३१ ॥
Oh, noble dama, oh inocente, en respuesta a tu pregunta te he contado esta raíz del dolor.