మహాభారతం · అధ్యాయం 1.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.174.1
कुतोमूलमिदं दुःखं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ।
विदित्वाप्यपकर्षेयं शक्यं चेदपकर्षितुम् ॥ १.१७४.१ ॥
ఈ దుఃఖానికి మూలం ఎక్కడ ఉందో యథార్థంగా తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను. తెలుసుకున్న తర్వాత దానిని తొలగించడం సాధ్యమైతే, నేను దానిని తొలగిస్తాను.
1.174.2
उपपन्नं सतामेतद्यद्ब्रवीपि तपोधने ।
न तु दुःखमिदं शक्यं मानुषेण व्यपोहितुम् ॥ १.१७४.२ ॥
తపోధనీ, నీవు చెప్పినది సజ్జనులకు తగినదే. కానీ ఈ దుఃఖాన్ని మనిషి తొలగించడం సాధ్యం కాదు.
1.174.3
तथापि तत्त्वमाख्यास्ये दुःखस्यैतस्य संभवम् ।
शक्यं वा यदि वाऽशक्यं शृणु भद्रे यथातथम् ॥ १.१७४.३ ॥
అయినప్పటికీ ఈ దుఃఖం పుట్టుకకు సంబంధించిన తత్త్వాన్ని నేను చెబుతాను. అది సాధ్యమైనదా కాదా, ఓ భద్రే, జరిగినట్లే విను.
1.174.4
समीपे नगरस्यास्य वको वसति राक्षसः ।
इतो गव्यूतिमात्रे।ञस्ति यमुनागह्वरे गुहा ॥ १.१७४.४ ॥
ఈ నగరానికి సమీపంలో బకుడు అనే రాక్షసుడు నివసిస్తున్నాడు. ఇక్కడ నుండి ఒక గవ్యూతి దూరంలో యమునా లోయలో ఒక గుహ ఉంది.
1.174.5
तस्यां घोरः स वसति जिघांसुः पुरुषादकः ।
बकाभिधानो दुष्टात्मा राक्षसानां कुलाधमः ॥ १.१७४.५ ॥
ఆ గుహలో భయంకరుడు, చంపాలనే కోరిక కలవాడు, నరమాంస భక్షకుడు, బకుడు అనే దుష్టచిత్తుడు, రాక్షస కులంలో అధముడు నివసిస్తున్నాడు.
1.174.6
ईशो जनपदस्यास्य पुरस्य च महाबलः ।
पुष्टो मानुषमांसेन दुर्बुद्धिः पुरुषादकः ॥ १.१७४.६ ॥
ఈ జనపదానికి, ఈ నగరానికి అధిపతి ఆ మహాబలుడు; మానవ మాంసంతో పుష్టిపొందినవాడు, దుర్బుద్ధి గలవాడు, నరమాంస భక్షకుడు.
1.174.7
प्रबलः कामरूपी च राक्षसस्तु महाबलः ।
तेनोपसृष्टा नगरी वर्षमद्य त्रयोदशम् ॥ १.१७४.७ ॥
బలవంతుడు, కోరిన రూపం ధరించగల మహాబలుడైన ఆ రాక్షసుడు ఈ నగరాన్ని పీడిస్తున్నాడు. నేటికి పదమూడవ సంవత్సరం.
1.174.8
तत्कृते परचक्राच्च भूतेभ्यश्च न नो भयम् ।
पुरुषादेन रौद्रेण भक्ष्यमाणा दुरात्मना ॥ १.१७४.८ ॥
అతని వల్ల మాకు శత్రుసైన్యం నుండి గానీ భూతాల నుండి గానీ భయం లేదు; క్రూరుడు, దురాత్ముడైన నరమాంస భక్షకుని చేత మేము భక్షింపబడుతున్నాము.
1.174.9
अनाथा नगरी नाथं त्रातारं नाधिगच्छति ।
गुहायां च वसंस्तत्र बाधते सततं जनम् ॥ १.१७४.९ ॥
అనాథ అయిన ఈ నగరానికి రక్షకుడైన నాథుడు దొరకడం లేదు. అక్కడ గుహలో నివసిస్తూ అతడు నిరంతరం ప్రజలను బాధిస్తున్నాడు.
1.174.10
स्त्रियो बालांश्च वृद्धांश्च यूनश्चापि दुरात्मवान् ।
अत्र मन्त्रैश्च होमैश्च भोजनैश्च स राक्षसः ॥ १.१७४.१० ॥
స్త్రీలను, పిల్లలను, వృద్ధులను, యువకులను కూడా ఆ దురాత్ముడు పీడిస్తాడు. ఇక్కడ మంత్రాలతో, హోమాలతో, భోజన సమర్పణలతో ఆ రాక్షసుడు (శాంతిస్తాడు).
1.174.11
ईडितो द्विजमुख्यैश्च पूजितश्च दुरात्मवान् ।
यदा च सकलानेवं प्रसूदयति राक्षसः ॥ १.१७४.११ ॥
శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులచే స్తుతించబడి పూజింపబడినా కూడా ఆ దురాత్ముడు, ఆ రాక్షసుడు ఈ విధంగా అందరినీ సంహరిస్తున్నప్పుడు (ఏమి చేయాలి)?
1.174.12
अथैनं ब्राह्मणाः सर्वे समये समयोजयन् ।
मा स्म कामाद्वधी रक्षो दास्यामस्ते सदा वयं ॥ १.१७४.१२ ॥
అప్పుడు బ్రాహ్మణులందరూ అతనికి ఒక ఒప్పందాన్ని విధించారు: 'ఓ రాక్షసా, కోరికతో వధించకు; మేము నీకు ఎల్లప్పుడూ (ఆహారం) ఇస్తాము.'
1.174.13
पर्यायेण यथाकाममिह मांसोदनं प्रभो ।
अन्नं मांससमायुक्तं तिलचूर्णसमन्वितम् ॥ १.१७४.१३ ॥
ఓ ప్రభూ, ఇక్కడ వంతుల వారీగా కోరిక ప్రకారం మాంసంతో కూడిన అన్నం ఇవ్వబడుతుంది; మాంసంతో కలిసిన అన్నం, నువ్వుల పొడితో కలిపినది.
1.174.14
सर्पिषा च समायुक्तं व्यञ्जनैश्च समन्वितम् ।
सूपांस्त्रीन्सतिलान्पिण्डाँल्लाजापूपसुरासवान् ॥ १.१७४.१४ ॥
నెయ్యితో కూడినది, వ్యంజనాలతో కూడినది; మూడు రకాల పులుసులు, నువ్వులతో కూడిన ముద్దలు, పేలాలు, అప్పాలు, సురా మరియు ఆసవం.
1.174.15
शृताशृतान्पानकुम्भान्स्थूलमांसं शृताशृतम् ।
वनमाहिषवाराहभाल्लूकं च शृताशृतम् ॥ १.१७४.१५ ॥
వండినవి, వండనివి; పానీయ కుండలు; వండిన వండని బలమైన మాంసం; అడవి దున్న, పంది, ఎలుగుబంటి మాంసం, వండినవి వండనివి.
1.174.16
सर्पिःकुम्भांश्च विविधान्दधिकुम्भांस्तथा बहून् ।
सद्यःसिद्धसमायुक्तं तिलचूर्णैः समाकुलम् ॥ १.१७४.१६ ॥
అనేక రకాల నెయ్యి కుండలు, అనేక పెరుగు కుండలు కూడా; వెంటనే సిద్ధమైన వంటకాలతో, నువ్వుల పొడితో నిండినది.
1.174.17
कुलाच्च पुरुषं चैकं बलीवर्दौ च कालकौ ।
प्राप्स्यसि त्वमसंक्रुद्धो रक्षोभागं प्रकल्पितम् ॥ १.१७४.१७ ॥
కులం నుండి ఒక మనిషిని, రెండు నల్లని ఎద్దులను కూడా నీవు పొందుతావు; కోపపడకు — ఇది నీకు నిర్ణయించిన రాక్షస భాగం.
1.174.18
तिष्ठेह समयेऽस्माकमित्ययाचन्त तं द्विजाः ।
बाढमित्येव तद्रक्षस्तद्वचः प्रत्यगृह्णत ॥ १.१७४.१८ ॥
ఇక్కడ మా ఒప్పందం ప్రకారం ఉండు — అని ద్విజులు అతడిని అడిగారు; అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు "సరే" అని వారి మాటను అంగీకరించాడు.
1.174.19
परचक्राटवीकेभ्यो रक्षणं स करोति च ।
तस्मिन्भागे सुनिर्दिष्टे स्थितः स समये बली ॥ १.१७४.१९ ॥
అతడు శత్రు సైన్యాల నుండి, అడవి దొంగల నుండి రక్షణ చేస్తాడు. నిర్ణయించిన ఆ భాగంలో, నిర్దిష్ట సమయంలో స్థితుడై ఉన్న ఆ బలవంతుడు.
1.174.20
एकैकं चैव पुरुषं संप्रयच्छन्ति वेतनम् ।
स वारो बहुभिर्वर्षैर्भवत्यसुकरो नरैः ॥ १.१७४.२० ॥
ఒక్కొక్కరు వేతనం (పన్ను) చెల్లిస్తారు. ఆ వంతు చాలా సంవత్సరాలకూ మనుషులకు భరించడం కష్టమవుతుంది.
1.174.21
तद्विमोक्षाय ये केचिद्यतन्ते पुरुषाः क्वचित् ।
सपुत्रदारांस्तान्हत्वा तद्रक्षो भक्षयत्युत ॥ १.१७४.२१ ॥
దాని నుండి విముక్తి కోసం ఎక్కడైనా ప్రయత్నించే కొందరు మనుషులను, వారి కుమారులు భార్యలతో సహా చంపి ఆ రాక్షసుడు తినేస్తాడు.
1.174.22
वेत्रकीयगृहे राजा नायं नयमिहास्थितः ।
उपायं तं न कुरुते यत्नादपि स मन्दधीः।
अनामयं जनस्यास्य येन स्यादद्य शाश्वतम् ॥ १.१७४.२२ ॥
వేత్రకీయ గృహంలో ఉన్న ఈ రాజు ఇక్కడ నీతిని పాటించడం లేదు. ఆ మందబుద్ధి ప్రయత్నించినా, ఈ ప్రజలకు శాశ్వత క్షేమం ఈ రోజే కలిగేలా ఉపాయం చేయడు.
1.174.23
एतदर्हा वचं नूनं वसामो दुर्बलस्य ये ।
विषये नित्यवास्तव्याः कुराजानमुपाश्रिताः ॥ १.१७४.२३ ॥
బలహీనుని ఆధీనంలో ఉండే మనం నిశ్చయంగా ఇలాంటి మాటకు (కష్టానికి) అర్హులం. ఈ దేశంలో శాశ్వత నివాసులుగా, దుష్ట రాజును ఆశ్రయించినవారం మనం.
1.174.24
ब्राह्मणाः कस्य वक्तव्याः कस्य वाच्छन्दचारिणः ।
गुणैरेते हि वत्स्यन्ति कामगाः पक्षिणो यथा ॥ १.१७४.२४ ॥
బ్రాహ్మణులు ఎవరితో మాట్లాడదగినవారు, లేదా ఎవరి ఇష్టానుసారం నడిచేవారు? ఇక్కడ వీరు గుణాలతోనే నివసిస్తారు, ఇష్టానుసారం ఎగిరే పక్షుల వలె.
1.174.25
राजानं प्रथमं विन्देत्ततो भार्यां ततो धनम् ।
राजन्यसति लोकेऽस्मिन्कुतो भार्या कुतो धनम्।
वयस्य संचयेनास्य ज्ञातीन्पुत्रांश्च तारयेत् ॥ १.१७४.२५ ॥
ముందుగా రాజును పొందాలి, తరువాత భార్యను, తరువాత ధనాన్ని. ఈ లోకంలో రాజు లేనప్పుడు భార్య ఎక్కడ, ధనం ఎక్కడ? మిత్రమా, దాని సంచయంతో బంధువులను, కుమారులను కూడా రక్షించాలి.
1.174.26
विपीरतं मया चेदं त्रयं सर्वमुपार्जितम् ।
तदिमामापदं प्राप्य भृशं तप्यामहे वयम् ॥ १.१७४.२६ ॥
నేను సంపాదించిన ఈ మూడూ — అన్నీ — నశించాయి. కాబట్టి ఈ ఆపదను పొంది మేము అత్యంతంగా బాధపడుతున్నాము.
1.174.27
सोऽयमस्माननुप्राप्तो वारः कुलविनाशनः ।
भोजनं पुरुषश्चैकः प्रदेयं वेतनं मया ॥ १.१७४.२७ ॥
కులాన్ని నాశనం చేసే ఆ వంతు ఇప్పుడు మాపై వచ్చింది: ఆహారం కోసం ఒక మనిషిని నేను వేతనంగా ఇవ్వాలి.
1.174.28
न च मे विद्यते वित्तं संक्रेतुं पुरुषं क्वचित् ।
सुहृज्जनं प्रदातुं च न शक्ष्यामि कदाचन ॥ १.१७४.२८ ॥
ఎక్కడైనా ఒక మనిషిని కొనడానికి నా దగ్గర ధనం లేదు; ఒక మిత్రుడిని ఇవ్వడం కూడా నేను ఎప్పటికీ చేయలేను.
1.174.29
गतिं चान्यां न पश्यामि तस्मान्मोक्षाय रक्षसः ।
सोऽहं दुःखार्णवे मग्नो महत्यसुकरे भृशम् ॥ १.१७४.२९ ॥
రాక్షసుడి నుండి విముక్తికి వేరే మార్గం నాకు కనిపించడం లేదు. అందుకే నేను దాటడానికి కష్టమైన, గొప్ప దుఃఖ సముద్రంలో పూర్తిగా మునిగిపోయాను.
1.174.30
सहैवैतैर्गमिष्यामि बान्धवैरद्य राक्षसम् ।
ततो नः सहितान्क्षुद्रः सर्वानेवोपभोक्ष्यति ॥ १.१७४.३० ॥
ఈ బంధువులతోనే నేను ఈ రోజు ఆ రాక్షసుని దగ్గరకు వెళ్తాను; లేదంటే ఆ నీచుడు మమ్మల్ని అందరినీ, కలిసి ఉన్న వారందరినీ భక్షిస్తాడు.
1.174.31
दुःखमूलमिदं भद्रे मयोक्तं प्रश्नतोऽनघे ॥ १.१७४.३१ ॥
ఓ భద్రే, ఓ నిష్పాపురాలా, నీ ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఈ దుఃఖ మూలాన్ని నేను చెప్పాను.