ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.174.1
कुतोमूलमिदं दुःखं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ।
विदित्वाप्यपकर्षेयं शक्यं चेदपकर्षितुम् ॥ १.१७४.१ ॥
ಈ ದುಃಖದ ಮೂಲ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ತಿಳಿದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವೆನು.
1.174.2
उपपन्नं सतामेतद्यद्ब्रवीपि तपोधने ।
न तु दुःखमिदं शक्यं मानुषेण व्यपोहितुम् ॥ १.१७४.२ ॥
ತಪೋಧನೆಯೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ದುಃಖವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
1.174.3
तथापि तत्त्वमाख्यास्ये दुःखस्यैतस्य संभवम् ।
शक्यं वा यदि वाऽशक्यं शृणु भद्रे यथातथम् ॥ १.१७४.३ ॥
ಆದರೂ ಈ ದುಃಖದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಸಾಧ್ಯವೋ, ಓ ಭದ್ರೆ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳು.
1.174.4
समीपे नगरस्यास्य वको वसति राक्षसः ।
इतो गव्यूतिमात्रे।ञस्ति यमुनागह्वरे गुहा ॥ १.१७४.४ ॥
ಈ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬಕ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ಕಂದರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಹೆಯಿದೆ.
1.174.5
तस्यां घोरः स वसति जिघांसुः पुरुषादकः ।
बकाभिधानो दुष्टात्मा राक्षसानां कुलाधमः ॥ १.१७४.५ ॥
ಆ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರನು, ಕೊಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವನು, ನರಭಕ್ಷಕನು, ಬಕ ಎಂಬ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನು, ರಾಕ್ಷಸ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಅಧಮನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.174.6
ईशो जनपदस्यास्य पुरस्य च महाबलः ।
पुष्टो मानुषमांसेन दुर्बुद्धिः पुरुषादकः ॥ १.१७४.६ ॥
ಈ ಜನಪದ ಮತ್ತು ಈ ನಗರದ ಒಡೆಯನು ಆ ಮಹಾಬಲನು; ಮನುಷ್ಯ ಮಾಂಸದಿಂದ ಪೋಷಿತನಾದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ ನರಭಕ್ಷಕನು.
1.174.7
प्रबलः कामरूपी च राक्षसस्तु महाबलः ।
तेनोपसृष्टा नगरी वर्षमद्य त्रयोदशम् ॥ १.१७४.७ ॥
ಪ್ರಬಲನೂ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲವನೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಈ ನಗರ ಇಂದು ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ.
1.174.8
तत्कृते परचक्राच्च भूतेभ्यश्च न नो भयम् ।
पुरुषादेन रौद्रेण भक्ष्यमाणा दुरात्मना ॥ १.१७४.८ ॥
ಅವನ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಮಗೆ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಭೂತಗಳಿಂದ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಕ್ರೂರನೂ ದುರಾತ್ಮನೂ ಆದ ನರಭಕ್ಷಕನಿಂದ ನಾವು ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
1.174.9
अनाथा नगरी नाथं त्रातारं नाधिगच्छति ।
गुहायां च वसंस्तत्र बाधते सततं जनम् ॥ १.१७४.९ ॥
ಅನಾಥವಾದ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಕ ಒಡೆಯನು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಸತತವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
1.174.10
स्त्रियो बालांश्च वृद्धांश्च यूनश्चापि दुरात्मवान् ।
अत्र मन्त्रैश्च होमैश्च भोजनैश्च स राक्षसः ॥ १.१७४.१० ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ವೃದ್ಧರನ್ನೂ ಯುವಕರನ್ನೂ ಆ ದುರಾತ್ಮನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಭೋಜನಗಳಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು (ಶಾಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ).
1.174.11
ईडितो द्विजमुख्यैश्च पूजितश्च दुरात्मवान् ।
यदा च सकलानेवं प्रसूदयति राक्षसः ॥ १.१७४.११ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಆ ದುರಾತ್ಮನು, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವಾಗ (ಏನು ಮಾಡುವುದು)?
1.174.12
अथैनं ब्राह्मणाः सर्वे समये समयोजयन् ।
मा स्म कामाद्वधी रक्षो दास्यामस्ते सदा वयं ॥ १.१७४.१२ ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದರು: 'ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಬೇಡ; ನಾವು ನಿನಗೆ ಸದಾ (ಆಹಾರ) ಕೊಡುತ್ತೇವೆ.'
1.174.13
पर्यायेण यथाकाममिह मांसोदनं प्रभो ।
अन्नं मांससमायुक्तं तिलचूर्णसमन्वितम् ॥ १.१७४.१३ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸರದಿಯಂತೆ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಾಂಸದ ಅನ್ನ ನೀಡಲಾಗುವುದು; ಮಾಂಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅನ್ನ, ಎಳ್ಳಿನ ಪುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದದ್ದು.
1.174.14
सर्पिषा च समायुक्तं व्यञ्जनैश्च समन्वितम् ।
सूपांस्त्रीन्सतिलान्पिण्डाँल्लाजापूपसुरासवान् ॥ १.१७४.१४ ॥
ತುಪ್ಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ; ಮೂರು ವಿಧದ ಸಾರುಗಳು, ಎಳ್ಳಿನ ಉಂಡೆಗಳು, ಲಾಜ, ಅಪೂಪ, ಸುರಾ ಮತ್ತು ಆಸವ.
1.174.15
शृताशृतान्पानकुम्भान्स्थूलमांसं शृताशृतम् ।
वनमाहिषवाराहभाल्लूकं च शृताशृतम् ॥ १.१७४.१५ ॥
ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸದ; ಪಾನೀಯದ ಮಡಕೆಗಳು; ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸದ ದಪ್ಪ ಮಾಂಸ; ಕಾಡು ಎಮ್ಮೆ, ಹಂದಿ, ಕರಡಿಯ ಮಾಂಸ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸದ.
1.174.16
सर्पिःकुम्भांश्च विविधान्दधिकुम्भांस्तथा बहून् ।
सद्यःसिद्धसमायुक्तं तिलचूर्णैः समाकुलम् ॥ १.१७४.१६ ॥
ವಿವಿಧ ತುಪ್ಪದ ಮಡಕೆಗಳು, ಬಹಳ ಮೊಸರಿನ ಮಡಕೆಗಳು; ತಕ್ಷಣ ತಯಾರಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಳ್ಳಿನ ಪುಡಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ.
1.174.17
कुलाच्च पुरुषं चैकं बलीवर्दौ च कालकौ ।
प्राप्स्यसि त्वमसंक्रुद्धो रक्षोभागं प्रकल्पितम् ॥ १.१७४.१७ ॥
ಕುಲದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಪ್ಪು ಹೋರಿಗಳನ್ನು ನೀನು ಪಡೆಯುವೆ; ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ — ಇದು ನಿನಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಭಾಗ.
1.174.18
तिष्ठेह समयेऽस्माकमित्ययाचन्त तं द्विजाः ।
बाढमित्येव तद्रक्षस्तद्वचः प्रत्यगृह्णत ॥ १.१७४.१८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಇರು ಎಂದು ದ್ವಿಜರು ಅವನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು; ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು "ಸರಿ" ಎಂದು ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
1.174.19
परचक्राटवीकेभ्यो रक्षणं स करोति च ।
तस्मिन्भागे सुनिर्दिष्टे स्थितः स समये बली ॥ १.१७४.१९ ॥
ಅವನು ಶತ್ರುಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿಂತಿರುವ ಆ ಬಲಶಾಲಿ.
1.174.20
एकैकं चैव पुरुषं संप्रयच्छन्ति वेतनम् ।
स वारो बहुभिर्वर्षैर्भवत्यसुकरो नरैः ॥ १.१७४.२० ॥
ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ವೇತನ (ತೆರಿಗೆ) ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸರದಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಭರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
1.174.21
तद्विमोक्षाय ये केचिद्यतन्ते पुरुषाः क्वचित् ।
सपुत्रदारांस्तान्हत्वा तद्रक्षो भक्षयत्युत ॥ १.१७४.२१ ॥
ಅದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕೆಲವರನ್ನು, ಮಕ್ಕಳು ಹೆಂಡತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಕೊಂದು ಆ ರಾಕ್ಷಸ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ.
1.174.22
वेत्रकीयगृहे राजा नायं नयमिहास्थितः ।
उपायं तं न कुरुते यत्नादपि स मन्दधीः।
अनामयं जनस्यास्य येन स्यादद्य शाश्वतम् ॥ १.१७४.२२ ॥
ವೇತ್ರಕೀಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ರಾಜ ಇಲ್ಲಿ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆ ಮಂದಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಈ ಜನರಿಗೆ ಇಂದೇ ಶಾಶ್ವತ ಕ್ಷೇಮ ಉಂಟಾಗುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.174.23
एतदर्हा वचं नूनं वसामो दुर्बलस्य ये ।
विषये नित्यवास्तव्याः कुराजानमुपाश्रिताः ॥ १.१७४.२३ ॥
ದುರ್ಬಲನ ವಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಾವು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಇಂತಹ ಮಾತಿಗೆ (ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ) ಅರ್ಹರು. ಈ ನಾಡಿನ ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿ ದುಷ್ಟ ರಾಜನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು ನಾವು.
1.174.24
ब्राह्मणाः कस्य वक्तव्याः कस्य वाच्छन्दचारिणः ।
गुणैरेते हि वत्स्यन्ति कामगाः पक्षिणो यथा ॥ १.१७४.२४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು, ಅಥವಾ ಯಾರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು? ಇವರು ಗುಣಗಳಿಂದಲೇ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹಾರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ.
1.174.25
राजानं प्रथमं विन्देत्ततो भार्यां ततो धनम् ।
राजन्यसति लोकेऽस्मिन्कुतो भार्या कुतो धनम्।
वयस्य संचयेनास्य ज्ञातीन्पुत्रांश्च तारयेत् ॥ १.१७४.२५ ॥
ಮೊದಲು ರಾಜನನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು, ನಂತರ ಪತ್ನಿಯನ್ನು, ನಂತರ ಧನವನ್ನು. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪತ್ನಿ ಎಲ್ಲಿ, ಧನ ಎಲ್ಲಿ? ಮಿತ್ರನೇ, ಅದರ ಸಂಚಯದಿಂದ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕು.
1.174.26
विपीरतं मया चेदं त्रयं सर्वमुपार्जितम् ।
तदिमामापदं प्राप्य भृशं तप्यामहे वयम् ॥ १.१७४.२६ ॥
ನಾನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಈ ಮೂರೂ — ಎಲ್ಲವೂ — ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಆಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
1.174.27
सोऽयमस्माननुप्राप्तो वारः कुलविनाशनः ।
भोजनं पुरुषश्चैकः प्रदेयं वेतनं मया ॥ १.१७४.२७ ॥
ಕುಲನಾಶಕವಾದ ಆ ಸರದಿ ಈಗ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬಂದಿದೆ: ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನಾನು ವೇತನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.
1.174.28
न च मे विद्यते वित्तं संक्रेतुं पुरुषं क्वचित् ।
सुहृज्जनं प्रदातुं च न शक्ष्यामि कदाचन ॥ १.१७४.२८ ॥
ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ನನ್ನ ಬಳಿ ಧನವಿಲ್ಲ; ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಕೊಡಲು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.
1.174.29
गतिं चान्यां न पश्यामि तस्मान्मोक्षाय रक्षसः ।
सोऽहं दुःखार्णवे मग्नो महत्यसुकरे भृशम् ॥ १.१७४.२९ ॥
ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ದಾಟಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಮಹಾ ದುಃಖಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೇನೆ.
1.174.30
सहैवैतैर्गमिष्यामि बान्धवैरद्य राक्षसम् ।
ततो नः सहितान्क्षुद्रः सर्वानेवोपभोक्ष्यति ॥ १.१७४.३० ॥
ಇಂದು ಈ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೇ ನಾನು ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಕ್ಷುದ್ರನು ಒಟ್ಟಾಗಿರುವ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
1.174.31
दुःखमूलमिदं भद्रे मयोक्तं प्रश्नतोऽनघे ॥ १.१७४.३१ ॥
ಓ ಭದ್ರೇ, ಓ ನಿಷ್ಪಾಪೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಈ ದುಃಖದ ಮೂಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.