มหาภารตะ · อัธยายะ 1.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.174.1
कुतोमूलमिदं दुःखं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः ।
विदित्वाप्यपकर्षेयं शक्यं चेदपकर्षितुम् ॥ १.१७४.१ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้ตามความเป็นจริงว่า รากเหง้าของทุกข์นี้อยู่ที่ใด เมื่อรู้แล้วข้าพเจ้าจะขจัดมันออกเสีย หากมันอาจถูกขจัดได้
1.174.2
उपपन्नं सतामेतद्यद्ब्रवीपि तपोधने ।
न तु दुःखमिदं शक्यं मानुषेण व्यपोहितुम् ॥ १.१७४.२ ॥
สิ่งที่ท่านกล่าวนั้นเหมาะสมแก่ผู้ประเสริฐ ท่านผู้มีตบะอันอุดม แต่ทุกข์นี้มนุษย์ไม่อาจขับไล่ออกไปได้
1.174.3
तथापि तत्त्वमाख्यास्ये दुःखस्यैतस्य संभवम् ।
शक्यं वा यदि वाऽशक्यं शृणु भद्रे यथातथम् ॥ १.१७४.३ ॥
ถึงกระนั้น ข้าพเจ้าจะบอกความจริงแห่งต้นเหตุของทุกข์นี้ จะขจัดได้หรือขจัดไม่ได้ก็ตาม ดูก่อนนางผู้เจริญ จงฟังตามที่เป็นจริงเถิด
1.174.4
समीपे नगरस्यास्य वको वसति राक्षसः ।
इतो गव्यूतिमात्रे।ञस्ति यमुनागह्वरे गुहा ॥ १.१७४.४ ॥
ใกล้เมืองนี้มีรากษสชื่อพกะอาศัยอยู่ ห่างจากที่นี่เพียงหนึ่งคาวยูติ มีถ้ำอยู่ในร่องเขาแห่งแม่น้ำยมุนา
1.174.5
तस्यां घोरः स वसति जिघांसुः पुरुषादकः ।
बकाभिधानो दुष्टात्मा राक्षसानां कुलाधमः ॥ १.१७४.५ ॥
ในถ้ำนั้นมีผู้น่ากลัวผู้นั้นอาศัยอยู่ ผู้มุ่งจะฆ่า เป็นยักษ์กินคน ชื่อพกะ มีจิตชั่วร้าย เป็นผู้ต่ำช้าที่สุดในหมู่เผ่ารากษส
1.174.6
ईशो जनपदस्यास्य पुरस्य च महाबलः ।
पुष्टो मानुषमांसेन दुर्बुद्धिः पुरुषादकः ॥ १.१७४.६ ॥
เขาเป็นเจ้าแห่งแคว้นนี้และแห่งเมืองนี้ ผู้มีกำลังมหาศาล เลี้ยงตัวด้วยเนื้อมนุษย์ มีปัญญาชั่วร้าย เป็นยักษ์กินคน
1.174.7
प्रबलः कामरूपी च राक्षसस्तु महाबलः ।
तेनोपसृष्टा नगरी वर्षमद्य त्रयोदशम् ॥ १.१७४.७ ॥
รากษสนั้นแข็งแกร่ง แปลงกายได้ตามใจปรารถนา และมีกำลังยิ่งใหญ่ เมืองนี้ถูกมันรังควานมาจนบัดนี้ ถึงปีที่สิบสาม
1.174.8
तत्कृते परचक्राच्च भूतेभ्यश्च न नो भयम् ।
पुरुषादेन रौद्रेण भक्ष्यमाणा दुरात्मना ॥ १.१७४.८ ॥
เพราะมัน พวกเราจึงไม่กลัวกองทัพศัตรูหรือภูตผี แต่พวกเรากำลังถูกยักษ์กินคนผู้ดุร้ายและชั่วร้ายนั้นกัดกินอยู่
1.174.9
अनाथा नगरी नाथं त्रातारं नाधिगच्छति ।
गुहायां च वसंस्तत्र बाधते सततं जनम् ॥ १.१७४.९ ॥
เมืองไร้ที่พึ่งหาเจ้าผู้คุ้มครองไม่พบ มันอาศัยอยู่ในถ้ำนั้น และรังควานประชาชนอยู่เป็นนิจ
1.174.10
स्त्रियो बालांश्च वृद्धांश्च यूनश्चापि दुरात्मवान् ।
अत्र मन्त्रैश्च होमैश्च भोजनैश्च स राक्षसः ॥ १.१७४.१० ॥
ผู้ชั่วร้ายนั้นรังควานทั้งสตรี เด็ก คนชรา และแม้คนหนุ่ม รากษสนั้นจะได้รับการปลอบประโลมที่นี่ด้วยมนตร์ การบูชาด้วยการเผา และเครื่องบูชาอาหาร
1.174.11
ईडितो द्विजमुख्यैश्च पूजितश्च दुरात्मवान् ।
यदा च सकलानेवं प्रसूदयति राक्षसः ॥ १.१७४.११ ॥
แม้จะได้รับการสรรเสริญและบูชาจากพราหมณ์ผู้เป็นเลิศ แต่เมื่อรากษสผู้ชั่วร้ายนั้นฆ่าและกัดกินพวกเขาทั้งหมดเช่นนี้
1.174.12
अथैनं ब्राह्मणाः सर्वे समये समयोजयन् ।
मा स्म कामाद्वधी रक्षो दास्यामस्ते सदा वयं ॥ १.१७४.१२ ॥
ครั้นแล้ว พราหมณ์ทั้งปวงจึงผูกมัดมันด้วยข้อตกลงในคราวนั้นว่า ดูก่อนรากษส อย่าฆ่าด้วยความอยาก พวกเราจะให้อาหารแก่ท่านเสมอไป
1.174.13
पर्यायेण यथाकाममिह मांसोदनं प्रभो ।
अन्नं मांससमायुक्तं तिलचूर्णसमन्वितम् ॥ १.१७४.१३ ॥
ดูก่อนเจ้าผู้เป็นใหญ่ ที่นี่จะจัดข้าวผสมเนื้อให้เป็นวาระ ตามที่ปรารถนา อาหารผสมเนื้อ ปรุงคลุกผงงา
1.174.14
सर्पिषा च समायुक्तं व्यञ्जनैश्च समन्वितम् ।
सूपांस्त्रीन्सतिलान्पिण्डाँल्लाजापूपसुरासवान् ॥ १.१७४.१४ ॥
ผสมด้วยเนยใส และมาพร้อมกับกับข้าวต่างๆ ซุปสามชนิด ก้อนข้าวคลุกงา ข้าวตอก ขนม สุรา และน้ำเมา
1.174.15
शृताशृतान्पानकुम्भान्स्थूलमांसं शृताशृतम् ।
वनमाहिषवाराहभाल्लूकं च शृताशृतम् ॥ १.१७४.१५ ॥
ทั้งที่สุกและไม่สุก ไหน้ำดื่ม เนื้อหยาบ ทั้งที่สุกและไม่สุก และเนื้อควายป่า หมูป่า และหมีป่า ทั้งที่สุกและไม่สุก
1.174.16
सर्पिःकुम्भांश्च विविधान्दधिकुम्भांस्तथा बहून् ।
सद्यःसिद्धसमायुक्तं तिलचूर्णैः समाकुलम् ॥ १.१७४.१६ ॥
ไหเนยใสหลากชนิด และไหนมเปรี้ยวจำนวนมากเช่นกัน ปรุงสดใหม่ เต็มไปด้วยผงงา
1.174.17
कुलाच्च पुरुषं चैकं बलीवर्दौ च कालकौ ।
प्राप्स्यसि त्वमसंक्रुद्धो रक्षोभागं प्रकल्पितम् ॥ १.१७४.१७ ॥
จากตระกูลหนึ่ง ท่านจะได้รับคนหนึ่งและโคดำสองตัว อย่าโกรธเลย นี่คือส่วนของรากษสที่จัดไว้สำหรับท่าน
1.174.18
तिष्ठेह समयेऽस्माकमित्ययाचन्त तं द्विजाः ।
बाढमित्येव तद्रक्षस्तद्वचः प्रत्यगृह्णत ॥ १.१७४.१८ ॥
จงอยู่ที่นี่ตามข้อตกลงของพวกเรา พราหมณ์ทั้งหลายกล่าวขอร้องเขาเช่นนั้น แล้วรากษสนั้นกล่าวว่า "ดีแล้ว" และรับถ้อยคำของพวกเขา
1.174.19
परचक्राटवीकेभ्यो रक्षणं स करोति च ।
तस्मिन्भागे सुनिर्दिष्टे स्थितः स समये बली ॥ १.१७४.१९ ॥
มันคุ้มครองจากกองทัพศัตรูและจากผู้อยู่ในป่า ผู้มีกำลังนั้นตั้งอยู่ในส่วนที่กำหนดไว้เป็นอย่างดี ตามเวลาที่ถูกต้อง
1.174.20
एकैकं चैव पुरुषं संप्रयच्छन्ति वेतनम् ।
स वारो बहुभिर्वर्षैर्भवत्यसुकरो नरैः ॥ १.१७४.२० ॥
พวกเขาเรียกเก็บส่วยจากชายแต่ละคนทีละคน วาระนั้นกลายเป็นสิ่งที่มนุษย์แบกรับไม่ไหว แม้ผ่านไปหลายปี
1.174.21
तद्विमोक्षाय ये केचिद्यतन्ते पुरुषाः क्वचित् ।
सपुत्रदारांस्तान्हत्वा तद्रक्षो भक्षयत्युत ॥ १.१७४.२१ ॥
ผู้ชายคนใดคนหนึ่งที่พยายามจะหลุดพ้นจากภัยนั้น ราक्षสนั้นจะฆ่าเขาพร้อมทั้งบุตรและภรรยาแล้วกินเสียเอง
1.174.22
वेत्रकीयगृहे राजा नायं नयमिहास्थितः ।
उपायं तं न कुरुते यत्नादपि स मन्दधीः।
अनामयं जनस्यास्य येन स्यादद्य शाश्वतम् ॥ १.१७४.२२ ॥
พระราชาผู้ประทับอยู่ในเรือนหวายนี้ ไม่ตั้งมั่นในนโยบายที่นี่ ผู้มีปัญญาทึบนั้นแม้จะพยายามก็ไม่คิดหาอุบายที่จะทำให้ประชาชนนี้มีความปลอดภัยยั่งยืนได้ในวันนี้
1.174.23
एतदर्हा वचं नूनं वसामो दुर्बलस्य ये ।
विषये नित्यवास्तव्याः कुराजानमुपाश्रिताः ॥ १.१७४.२३ ॥
พวกเราผู้อาศัยอยู่ภายใต้อำนาจของผู้อ่อนแอคนนี้ ย่อมสมควรได้รับถ้อยคำเช่นนี้เป็นแน่ พวกเราผู้เป็นชาวแผ่นดินนี้มาตลอด และพึ่งพิงกษัตริย์ที่ไม่ดี
1.174.24
ब्राह्मणाः कस्य वक्तव्याः कस्य वाच्छन्दचारिणः ।
गुणैरेते हि वत्स्यन्ति कामगाः पक्षिणो यथा ॥ १.१७४.२४ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายจะพึงกล่าวกับใคร และจะเป็นไปตามความปรารถนาของใคร เพราะคุณธรรมของพวกเขา ท่านเหล่านี้จะอยู่ที่นี่ได้ เหมือนนกที่บินไปตามใจปรารถนา
1.174.25
राजानं प्रथमं विन्देत्ततो भार्यां ततो धनम् ।
राजन्यसति लोकेऽस्मिन्कुतो भार्या कुतो धनम्।
वयस्य संचयेनास्य ज्ञातीन्पुत्रांश्च तारयेत् ॥ १.१७४.२५ ॥
ควรได้พระราชาก่อน แล้วจึงได้ภรรยา แล้วจึงได้ทรัพย์ เมื่อในโลกนี้ไม่มีพระราชา ภรรยาจะมาจากไหน ทรัพย์จะมาจากไหน สหายเอ๋ย ด้วยการสะสมสิ่งนี้ คนควรช่วยญาติและบุตรของตนให้พ้นภัยได้
1.174.26
विपीरतं मया चेदं त्रयं सर्वमुपार्जितम् ।
तदिमामापदं प्राप्य भृशं तप्यामहे वयम् ॥ १.१७४.२६ ॥
สิ่งทั้งสามที่ข้าพเจ้าได้สะสมมาทั้งหมดนั้น บัดนี้พินาศแล้ว และเมื่อตกอยู่ในความวิบัติครั้งนี้ พวกเราจึงทุกข์ทรมานอย่างยิ่ง
1.174.27
सोऽयमस्माननुप्राप्तो वारः कुलविनाशनः ।
भोजनं पुरुषश्चैकः प्रदेयं वेतनं मया ॥ १.१७४.२७ ॥
ถึงคราวของเราแล้ว คราวที่ทำลายตระกูลนี้มาถึงพวกเราแล้ว ข้าพเจ้าต้องให้คนหนึ่งคนเป็นค่าจ้างเพื่อแลกกับอาหาร
1.174.28
न च मे विद्यते वित्तं संक्रेतुं पुरुषं क्वचित् ।
सुहृज्जनं प्रदातुं च न शक्ष्यामि कदाचन ॥ १.१७४.२८ ॥
ข้าพเจ้าไม่มีทรัพย์ที่จะซื้อคนสักคนได้ที่ไหนเลย และข้าพเจ้าจะไม่มีวันสละมิตรสหายให้ได้เลย
1.174.29
गतिं चान्यां न पश्यामि तस्मान्मोक्षाय रक्षसः ।
सोऽहं दुःखार्णवे मग्नो महत्यसुकरे भृशम् ॥ १.१७४.२९ ॥
ข้าพเจ้าไม่เห็นหนทางอื่นที่จะพ้นจากราक्षสนี้ เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงจมลึกลงในมหาสมุทรแห่งทุกข์ที่ยากจะข้ามนี้
1.174.30
सहैवैतैर्गमिष्यामि बान्धवैरद्य राक्षसम् ।
ततो नः सहितान्क्षुद्रः सर्वानेवोपभोक्ष्यति ॥ १.१७४.३० ॥
วันนี้ข้าพเจ้าจะไปหาราक्षสพร้อมกับญาติพี่น้องเหล่านี้ มิฉะนั้น ราक्षสผู้ต่ำช้านั้นจะกินพวกเราทุกคนที่รวมกันอยู่นี้
1.174.31
दुःखमूलमिदं भद्रे मयोक्तं प्रश्नतोऽनघे ॥ १.१७४.३१ ॥
ดูก่อนหญิงผู้เจริญ ดูก่อนผู้ไร้บาป ข้าพเจ้าได้กล่าวรากเหง้าแห่งทุกข์นี้แก่เจ้า ตามที่เจ้าถามมา