ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.176
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.176.1
करिष्य इति भीमेन प्रतिज्ञातेऽथ भारत ।
आजग्मुस्ते ततः सर्वे भैक्षमादाय पाण्डवाः ॥ १.१७६.१ ॥
ਭੀਮ ਨੇ 'ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ' ਐਸੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਤਦ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਭਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
1.176.2
भीमसेनं ततो दृष्ट्वा आपूर्णवदनं तथा ।
बुबोध धर्मराजस्तु हृषितं भीममच्युतम् ॥ १.१७६.२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮੁਖ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਅਚੱਲ ਭੀਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ।
1.176.3
तोषस्य कारणं यत्तु मनसाऽचिन्तयद्गुरुः ।
स समीक्ष्य तदा राजन्योद्धुकामं युधिष्ठिरः ॥ १.१७६.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਗੁਰੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਭੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ; ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.176.4
आकारेणैव तं ज्ञात्वा पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
रहः समुपविश्यैकस्ततः पप्रच्छ मातरम् ॥ १.१७६.४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
1.176.5
किं चिकीर्षत्ययं कर्म भीमो भमपराक्रमः ।
भवत्यनुमते कच्चित्स्वयं वा कर्तुमिच्छति ॥ १.१७६.५ ॥
ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਇਹ ਭੀਮ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਆਪ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
1.176.6
ममैव वचनादेष करिष्यति परन्तपः ।
ब्राह्मणार्थे महत्कृत्यं मोक्षाय नगरस्य च ॥ १.१७६.६ ॥
ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਰੇਗਾ — ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ, ਅਤੇ ਨਗਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵੀ।
1.176.7
बकाय कल्पितं पुत्र महान्तं बलिमुत्तमम् ।
भीमो भुनक्तु सुस्पष्टमप्येकाहं तपःसुतः ॥ १.१७६.७ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਬਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਲੀ, ਤਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਭੀਮ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੀ ਸਹੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਵੇ।
1.176.8
किमिदं साहसं तीक्ष्णं भवत्या दुष्करं कृतम् ।
परित्यागं हि पुत्रस्य न प्रशंसन्ति साधवः ॥ १.१७६.८ ॥
ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਹੌਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਸਜਣ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਰਾਹੁੰਦੇ।
1.176.9
कथं परसुतस्यार्थे स्वसुतं त्यक्तुमिच्छसि ।
लोकवेदविरुद्धं हि पुत्रत्यागात्कृतं त्वया ॥ १.१७६.९ ॥
ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਪੁੱਤਰ-ਤਿਆਗ ਨਾਲ ਤੂੰ ਲੋਕ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1.176.10
यस्य बाहू समाश्रित्य सुखं सर्वे शयामहे ।
राज्यं चापहृतं क्षुद्रैराजिहीर्षामहे पुनः ॥ १.१७६.१० ॥
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਨੀਚਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
1.176.11
यस्य दुर्योधनो वीर्यं चिन्तयन्नमितौजसः ।
न शेते रजनीः सर्वा दुःखाच्छकुनिना सह ॥ १.१७६.११ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਜਿਸ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਸੌਂਦਾ ਨਹੀਂ।
1.176.12
यस्य वीरस्य वीर्येण मुक्ता जतुगृहाद्वयम् ।
अन्येभ्यश्चैव पापेभ्यो निहतश्च पुरोचनः ॥ १.१७६.१२ ॥
ਜਿਸ ਵੀਰ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਲਾਖ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਹੋਰ ਪਾਪੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਪੁਰੋਚਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
1.176.13
यस्य वीर्यं समाश्रित्य वसुपूर्णां वसुन्धराम् ।
इमां मन्यामहे प्राप्तां निहत्य धृतराष्ट्रजान् ॥ १.१७६.१३ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਧਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
1.176.14
तस्य व्यवसितस्त्यागो बुद्धिमास्थाय कां त्वया ।
कच्चिन्नु दुःखैर्बुद्धिस्ते विलुप्ता गतचेतसः ॥ १.१७६.१४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ? ਕੀ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਵਿਗੜ ਗਈ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਗੁਆਚ ਗਈ ਹੈ?
1.176.15
युधिष्ठिर न संतापस्त्वया कार्यो वृकोदरे ।
न चायं बुद्धिदौर्बल्याद्व्यवसायः कृतो मया ॥ १.१७६.१५ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਸੰਤਾਪ ਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮੈਂ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
1.176.16
न च शोकेन बुद्धिः सा विलुप्ता गतचेकसः ।
इह विप्रस्य भवने वयं पुत्र सुखोषिताः।
अज्ञाता धार्तराष्ट्राणां सत्कृता वीतमन्यवः ॥ १.१७६.१६ ॥
ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਵਿਗੜੀ ਨਹੀਂ, ਚੇਤਨਾ ਵੀ ਗੁਆਚੀ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਅਸੀਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੇ।
1.176.17
तस्य प्रतिक्रिया पार्थ मयेयं प्रसमीक्षिता ।
एतावानेव पुरुषः कृतं यस्मिन्न नश्यति ॥ १.१७६.१७ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਉਪਕਾਰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ।
1.176.18
यावच्च कुर्यादन्योऽस्य कुर्याद्बहुगुमं ततः ।
ब्राह्मणार्थे महान्धर्मो जानामीत्थं वृकोदरे ॥ १.१७६.१८ ॥
ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਸ ਲਈ ਜਿੰਨਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ।
1.176.19
दृष्ट्वा भीमस्य विक्रान्तं तदा जतुगृहे महत् ।
हिडिम्बस्य वधाच्चैवं विश्वासो मे वृकोदरे ॥ १.१७६.१९ ॥
ਉਦੋਂ ਲਾਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਹਿਡਿੰਬ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।
1.176.20
बाह्वोर्बलं हि भीमस्य नागायुतसमं महत् ।
येन यूयं गजप्रख्या निर्व्यूढा वारणावतात् ॥ १.१७६.२० ॥
ਭੀਮ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਬਰਾਬਰ ਮਹਾਨ ਬਲ ਹੈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਾਰਣਾਵਤ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਕਲ ਆਏ।
1.176.21
वृकोदरेण सदृशो बलेनान्यो न विद्यते ।
यो व्यतीयाद्युधि श्रेष्ठमपि वज्रधरं स्वयम् ॥ १.१७६.२१ ॥
ਬਲ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1.176.22
जातमात्रः पुरा चैव ममाङ्कात्पतितो गिरौ ।
शरीरगौरवादस्य शिला गात्रैर्विचूर्णिता ॥ १.१७६.२२ ॥
ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
1.176.23
तदहं प्रज्ञया ज्ञात्वा बलं भीमस्य पाण्डव ।
प्रतिकार्ये च विप्रस्य ततः कृतवती मतिम् ॥ १.१७६.२३ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਭੀਮ ਦਾ ਬਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਉਦੋਂ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ।
1.176.24
नेदं लोभान्न चाज्ञानान्न च मोहाद्विनिश्चितम् ।
बुद्धिपूर्वं तु धर्मस्य व्यवसायः कृतो मया ॥ १.१७६.२४ ॥
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਾਲਚ ਨਾਲ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮੋਹ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਬੁੱਧੀਪੂਰਵਕ ਧਰਮ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ।
1.176.25
अर्थौ द्वावपि निष्पन्नौ युधिष्ठिर भविष्यतः ।
प्रतीकारश्च वासस्य धर्मश्च चरितो महान् ॥ १.१७६.२५ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਵਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਵੀ ਹੋਇਆ।
1.176.26
यो ब्राह्मणस्य साहाय्यं कुर्यादर्थेषु कर्हिचित् ।
क्षत्रियः स शुभाँल्लोकानाप्नुयादिति मे मतिः ॥ १.१७६.२६ ॥
ਜੋ ਖੱਤਰੀ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
1.176.27
क्षत्रियस्यैव कुर्वाणः क्षत्रियो वधमोक्षणम् ।
विपुलां कीर्तिमाप्नोति लोकेऽस्मिंश्च परत्र च ॥ १.१७६.२७ ॥
ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਲਈ ਵਧ ਅਤੇ ਮੋਚਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਰਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
1.176.28
वैश्यस्यार्थे च साहाय्यं कुर्वाणः क्षत्रियो भुवि ।
स सर्वेष्वपि लोकेषु प्रजा रञ्जयते ध्रुवम् ॥ १.१७६.२८ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੱਤਰੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.176.29
शूद्रं तु मोचयेद्राजा शरणार्थिनमागतम् ।
प्राप्नोतीह कुले जन्म सद्द्रव्ये राजपूजिते ॥ १.१७६.२९ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗਣ ਆਏ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਛੁਡਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਚੰਗੇ ਧਨ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
1.176.30
एवं मां भगवान्व्यासः पुरा पौरवनन्दन ।
प्रोवाचासुकरप्रज्ञस्तस्मादेवं चिकीर्षितम् ॥ १.१७६.३० ॥
ਹੇ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੰਦ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਪ੍ਰਗਿਆ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।