మహాభారతం · అధ్యాయం 1.176
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.176.1
करिष्य इति भीमेन प्रतिज्ञातेऽथ भारत ।
आजग्मुस्ते ततः सर्वे भैक्षमादाय पाण्डवाः ॥ १.१७६.१ ॥
భీముడు 'నేను చేస్తాను' అని ప్రతిజ్ఞ చేయగా, ఓ భారతా, పాండవులందరూ భిక్షను తీసుకుని వచ్చారు.
1.176.2
भीमसेनं ततो दृष्ट्वा आपूर्णवदनं तथा ।
बुबोध धर्मराजस्तु हृषितं भीममच्युतम् ॥ १.१७६.२ ॥
భీమసేనుడు సంతోషంతో నిండిన ముఖంతో ఉండటం చూసి, ధర్మరాజు ఆ స్థిరుడైన భీముడు ఆనందంగా ఉన్నాడని గ్రహించాడు.
1.176.3
तोषस्य कारणं यत्तु मनसाऽचिन्तयद्गुरुः ।
स समीक्ष्य तदा राजन्योद्धुकामं युधिष्ठिरः ॥ १.१७६.३ ॥
ఓ రాజా, గురువైన యుధిష్ఠిరుడు భీముని ఆనందానికి కారణమేమిటని మనసులో ఆలోచించి, అతడు యుద్ధం చేయాలనుకుంటున్నాడని గ్రహించాడు.
1.176.4
आकारेणैव तं ज्ञात्वा पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
रहः समुपविश्यैकस्ततः पप्रच्छ मातरम् ॥ १.१७६.४ ॥
ఆకారాన్ని బట్టి అతడిని తెలుసుకున్న పాండు పుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు ఏకాంతంలో కూర్చుని తల్లిని అడిగాడు.
1.176.5
किं चिकीर्षत्ययं कर्म भीमो भमपराक्रमः ।
भवत्यनुमते कच्चित्स्वयं वा कर्तुमिच्छति ॥ १.१७६.५ ॥
మహాపరాక్రమశాలి భీముడు ఏ కార్యం చేయాలనుకుంటున్నాడు? మీ అనుమతితో చేస్తున్నాడా, లేక తానే చేయాలనుకుంటున్నాడా?
1.176.6
ममैव वचनादेष करिष्यति परन्तपः ।
ब्राह्मणार्थे महत्कृत्यं मोक्षाय नगरस्य च ॥ १.१७६.६ ॥
నా మాటతోనే ఈ శత్రుసంహారకుడు చేస్తాడు — బ్రాహ్మణుల కోసం ఒక గొప్ప కార్యం, నగర విమోచనం కోసం కూడా.
1.176.7
बकाय कल्पितं पुत्र महान्तं बलिमुत्तमम् ।
भीमो भुनक्तु सुस्पष्टमप्येकाहं तपःसुतः ॥ १.१७६.७ ॥
కుమారా, బకుని కోసం సిద్ధం చేసిన ఈ గొప్ప, ఉత్తమమైన బలిని, తపస్సుతో జన్మించిన భీముడు ఒక్క రోజైనా బాగా తినుగాక.
1.176.8
किमिदं साहसं तीक्ष्णं भवत्या दुष्करं कृतम् ।
परित्यागं हि पुत्रस्य न प्रशंसन्ति साधवः ॥ १.१७६.८ ॥
నీవు చేసిన ఈ తీవ్రమైన, కఠినమైన సాహసం ఏమిటి? కుమారుణ్ణి విడిచిపెట్టడాన్ని సజ్జనులు ప్రశంసించరు.
1.176.9
कथं परसुतस्यार्थे स्वसुतं त्यक्तुमिच्छसि ।
लोकवेदविरुद्धं हि पुत्रत्यागात्कृतं त्वया ॥ १.१७६.९ ॥
ఇతరుల కుమారుని కోసం నీ స్వంత కుమారుణ్ణి ఎందుకు విడిచిపెట్టాలనుకుంటున్నావు? కుమారుణ్ణి విడిచిపెట్టడం ద్వారా నీవు లోకానికి, వేదానికి విరుద్ధమైన పని చేశావు.
1.176.10
यस्य बाहू समाश्रित्य सुखं सर्वे शयामहे ।
राज्यं चापहृतं क्षुद्रैराजिहीर्षामहे पुनः ॥ १.१७६.१० ॥
ఎవని బాహువులను ఆశ్రయించి మనమంతా సుఖంగా నిద్రిస్తున్నామో, నీచులు అపహరించిన రాజ్యాన్ని మళ్లీ తిరిగి పొందాలని కోరుతున్నాము.
1.176.11
यस्य दुर्योधनो वीर्यं चिन्तयन्नमितौजसः ।
न शेते रजनीः सर्वा दुःखाच्छकुनिना सह ॥ १.१७६.११ ॥
అపరిమిత తేజస్సు గల ఎవని పరాక్రమాన్ని ధ్యానించి దుర్యోధనుడు శకునితో కలిసి దుఃఖంతో రాత్రులన్నీ నిద్రపోడు.
1.176.12
यस्य वीरस्य वीर्येण मुक्ता जतुगृहाद्वयम् ।
अन्येभ्यश्चैव पापेभ्यो निहतश्च पुरोचनः ॥ १.१७६.१२ ॥
ఆ వీరుని పరాక్రమం వల్ల మనం లక్కగృహం నుండి విముక్తులమయ్యాము, ఇతర పాపుల నుండీ రక్షించబడ్డాము, పురోచనుడు హతమయ్యాడు.
1.176.13
यस्य वीर्यं समाश्रित्य वसुपूर्णां वसुन्धराम् ।
इमां मन्यामहे प्राप्तां निहत्य धृतराष्ट्रजान् ॥ १.१७६.१३ ॥
ఎవరి పరాక్రమాన్ని ఆశ్రయించి, ధనపూర్ణమైన ఈ భూమిని ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను సంహరించి మనం పొందినట్లు భావిస్తున్నాం.
1.176.14
तस्य व्यवसितस्त्यागो बुद्धिमास्थाय कां त्वया ।
कच्चिन्नु दुःखैर्बुद्धिस्ते विलुप्ता गतचेतसः ॥ १.१७६.१४ ॥
అతని త్యాగాన్ని నిశ్చయించుకున్న బుద్ధి ఏది? దుఃఖాల వల్ల నీ బుద్ధి కలతపడి, చేతన నశించిందా?
1.176.15
युधिष्ठिर न संतापस्त्वया कार्यो वृकोदरे ।
न चायं बुद्धिदौर्बल्याद्व्यवसायः कृतो मया ॥ १.१७६.१५ ॥
యుధిష్ఠిరా, వృకోదరుని గురించి నువ్వు బాధ పడకూడదు. ఈ నిర్ణయాన్ని నేను బుద్ధి దుర్బలత్వం వల్ల తీసుకోలేదు.
1.176.16
न च शोकेन बुद्धिः सा विलुप्ता गतचेकसः ।
इह विप्रस्य भवने वयं पुत्र सुखोषिताः।
अज्ञाता धार्तराष्ट्राणां सत्कृता वीतमन्यवः ॥ १.१७६.१६ ॥
దుఃఖం వల్ల నా బుద్ధి కలతపడలేదు, చేతన కూడా నశించలేదు. కుమారా, ఇక్కడ బ్రాహ్మణుని ఇంట ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకు తెలియకుండా, గౌరవం పొంది, కోపం లేకుండా మేము సుఖంగా ఉన్నాము.
1.176.17
तस्य प्रतिक्रिया पार्थ मयेयं प्रसमीक्षिता ।
एतावानेव पुरुषः कृतं यस्मिन्न नश्यति ॥ १.१७६.१७ ॥
పార్థా, అతనికి ప్రతిక్రియను నేను బాగా ఆలోచించాను. ఎవరిలో చేసిన ఉపకారం నశించదో, అతడే పురుషుడు.
1.176.18
यावच्च कुर्यादन्योऽस्य कुर्याद्बहुगुमं ततः ।
ब्राह्मणार्थे महान्धर्मो जानामीत्थं वृकोदरे ॥ १.१७६.१८ ॥
ఇతరుడు అతనికి ఎంత చేస్తాడో, అంతకంటే అనేక రెట్లు చేయాలి. బ్రాహ్మణుని కోసం చేయడం గొప్ప ధర్మమని నేను తెలుసుకున్నాను, వృకోదరా.
1.176.19
दृष्ट्वा भीमस्य विक्रान्तं तदा जतुगृहे महत् ।
हिडिम्बस्य वधाच्चैवं विश्वासो मे वृकोदरे ॥ १.१७६.१९ ॥
అప్పుడు లక్క గృహంలో భీముని మహా పరాక్రమాన్ని చూసి, హిడింబుని వధ చూసి, ఈ విధంగా వృకోదరునిపై నాకు విశ్వాసం కలిగింది.
1.176.20
बाह्वोर्बलं हि भीमस्य नागायुतसमं महत् ।
येन यूयं गजप्रख्या निर्व्यूढा वारणावतात् ॥ १.१७६.२० ॥
భీముని బాహువుల్లో పదివేల ఏనుగులతో సమానమైన గొప్ప బలం ఉంది; దాని వల్లనే మీరు ఏనుగుల్లా వారణావతం నుండి బయటపడ్డారు.
1.176.21
वृकोदरेण सदृशो बलेनान्यो न विद्यते ।
यो व्यतीयाद्युधि श्रेष्ठमपि वज्रधरं स्वयम् ॥ १.१७६.२१ ॥
బలంలో వృకోదరునితో సమానమైన వాడు మరొకడు లేడు; యుద్ధంలో వజ్రధారి, శ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రుడినే కూడా అధిగమించగలవాడు.
1.176.22
जातमात्रः पुरा चैव ममाङ्कात्पतितो गिरौ ।
शरीरगौरवादस्य शिला गात्रैर्विचूर्णिता ॥ १.१७६.२२ ॥
పుట్టిన వెంటనే, పూర్వం ఒకసారి పర్వతంపై నా ఒడిలోంచి అతడు పడిపోయాడు; అతని శరీర భారంతో అతని అవయవాలకు తగిలి రాయి చూర్ణమైంది.
1.176.23
तदहं प्रज्ञया ज्ञात्वा बलं भीमस्य पाण्डव ।
प्रतिकार्ये च विप्रस्य ततः कृतवती मतिम् ॥ १.१७६.२३ ॥
అందువల్ల, ఓ పాండవా, నేను భీముని బలాన్ని నా బుద్ధితో తెలుసుకొని, బ్రాహ్మణుని కష్టాన్ని తొలగించడానికి అప్పుడు నిశ్చయించుకున్నాను.
1.176.24
नेदं लोभान्न चाज्ञानान्न च मोहाद्विनिश्चितम् ।
बुद्धिपूर्वं तु धर्मस्य व्यवसायः कृतो मया ॥ १.१७६.२४ ॥
ఇది లోభం వల్ల గానీ, అజ్ఞానం వల్ల గానీ, మోహం వల్ల గానీ నిశ్చయింపబడలేదు; బుద్ధిపూర్వకంగానే ధర్మం కోసం నేను ఈ ప్రయత్నం చేశాను.
1.176.25
अर्थौ द्वावपि निष्पन्नौ युधिष्ठिर भविष्यतः ।
प्रतीकारश्च वासस्य धर्मश्च चरितो महान् ॥ १.१७६.२५ ॥
యుధిష్ఠిరా, భవిష్యత్తు యొక్క రెండు ప్రయోజనాలు సిద్ధించాయి. వస్త్రానికి ప్రతీకారం జరిగింది, గొప్ప ధర్మమూ ఆచరించబడింది.
1.176.26
यो ब्राह्मणस्य साहाय्यं कुर्यादर्थेषु कर्हिचित् ।
क्षत्रियः स शुभाँल्लोकानाप्नुयादिति मे मतिः ॥ १.१७६.२६ ॥
ఏ సమయంలోనైనా కార్యాలలో బ్రాహ్మణునికి సహాయం చేసే క్షత్రియుడు శుభ లోకాలను పొందుతాడని నా అభిప్రాయం.
1.176.27
क्षत्रियस्यैव कुर्वाणः क्षत्रियो वधमोक्षणम् ।
विपुलां कीर्तिमाप्नोति लोकेऽस्मिंश्च परत्र च ॥ १.१७६.२७ ॥
క్షత్రియుడు క్షత్రియునికి వధ నుండి విడుదల చేయుచు ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ విశాలమైన కీర్తిని పొందుతాడు.
1.176.28
वैश्यस्यार्थे च साहाय्यं कुर्वाणः क्षत्रियो भुवि ।
स सर्वेष्वपि लोकेषु प्रजा रञ्जयते ध्रुवम् ॥ १.१७६.२८ ॥
భూమిపై వైశ్యునికి కార్యంలో సహాయం చేసే క్షత్రియుడు అన్ని లోకాలలోనూ ప్రజలను నిశ్చయంగా సంతోషపెడతాడు.
1.176.29
शूद्रं तु मोचयेद्राजा शरणार्थिनमागतम् ।
प्राप्नोतीह कुले जन्म सद्द्रव्ये राजपूजिते ॥ १.१७६.२९ ॥
రాజు శరణు కోరి వచ్చిన శూద్రుని కూడా విడిపించాలి; అతడు ఇక్కడ మంచి ధనం కలిగి రాజులచే గౌరవించబడే కులంలో జన్మిస్తాడు.
1.176.30
एवं मां भगवान्व्यासः पुरा पौरवनन्दन ।
प्रोवाचासुकरप्रज्ञस्तस्मादेवं चिकीर्षितम् ॥ १.१७६.३० ॥
పౌరవ వంశానందా, పూర్వం అరుదైన ప్రజ్ఞ కలిగిన భగవాన్ వ్యాసుడు నాకు ఇలా చెప్పాడు; కాబట్టి ఇది చేయదగినది.